03 Algemene beschouwingen 3 PvdA

Programmabegroting 2022 Laat ik beginnen met het college te bedanken voor het dankwoord waarmee u het voorwoord van de Programmabegroting 2022 hebt afgesloten. Inderdaad is de raad steeds constructief geweest. We zijn het niet altijd met elkaar eens maar we komen er, voor Oldenzaal en haar inwoners, meestal wel met elkaar uit. Verder wil ik het bedanken hierbij laten want u krijgt, evenals uw ambtenaren, regelmatig een bedankje in de politieke fora en raadsvergaderingen. We moeten oppassen dat het niet aan inflatie begint te lijden. Ook dit jaar heeft de presentatie van de begroting weer stappen gemaakt en het is voor de ervaren lezer goed te volgen welke richting u met dit stuk aangeeft. Wat de fractie van de PvdA Oldenzaal betreft zou het nog mooier zijn als we een nog eenvoudiger stuk zouden kunnen produceren. Een begroting die ook voor de niet in de materie ingevoerde lezer leesbaar en begrijpelijk zou zijn. We hebben nu al bijna twee jaren ervaring met corona. Het enige wat echt zeker is met deze epidemie is dat het vooralsnog allemaal onzeker is wat de toekomst ons brengt. De coronagelden die de gemeente Oldenzaal in 2020 en 2021 zijn zo goed als mogelijke bij de betreffende doelgroepen terecht gekomen. Het blijft spannend hoe dit bij een voortzettende coronacrisis verder zal gaan.

Komt er dan nog steeds geld van de landelijke overheid en zijn wij in staat om alle ballen in de lucht te houden? Tot nu toe hebben we inwoners, verenigingen en ondernemers maximaal kunnen ondersteunen. Hopelijk kunnen we de corona, met de maatregelen die zijn genomen en die zijn aangekondigd, beteugelen en kunnen we overgaan naar een meer normale samenleving waarin ook plaats is voor grote activiteiten waar iedereen van kan genieten. Persoonlijk heb ik er een zwaar hoofd in, misschien moeten we wederom het carnaval mijden, worden jubilea van verengingen verpest en zullen grootschalige evenementen worden afgelast of verboden. Toch ben ik overtuigd van de veerkracht van de Oldenzalers en zullen we een weg vinden om weer een normale samenleving te hebben. Corona heeft ons allemaal laten beseffen dat onze gezondheid het allergrootste goed is. Misschien wel een eye-opener omdat alles voor corona zo normaal leek. Laten we de met elkaar nadenken over een duurzaam gezondheidsbeleid waarin de focus ligt op gelukkig oud worden en kijken welke rol de gemeente daarin kan vervullen. Corona heeft ook voor de medewerkers op ons stadhuis impact gehad. Laten we hier ook lessen uit leren door het goede voorbeeld van thuiswerken verder te stimuleren. Aan de andere kan hebben ook bepaalde categorieën van onze inwoners behoefte aan dienstverlening op maat.

Bij de invoering van het nieuwe dienstverleningsconcept moeten we daar als raad zeer alert op zijn. De oplossing ligt zeker niet in een verdere digitalisering. Dit is voor veel mensen een brug te ver. Mensen die een

probleem ervaren moeten zich ten alle tijden kunnen melden bij de gemeente Oldenzaal. Vaak is een persoonlijk gesprek in levende lijve de kortste weg naar de juiste oplossing. Op voorhand pleit de PvdA Oldenzaal er dan ook voor om op de momenten dat het stadhuis geopend is, er ook een publieksbalie geopend is waar inwoners met hun vragen terecht kunnen. Zo krijgen we een gemeente met een gezicht en een plek waar mensen echt geholpen kunnen worden. Nu wordt van deze raad een oordeel gevraagd over de voorliggende programmabegroting 2022. Opvallende in deze begroting is het ontbreken van een post onvoorzien. Die was in de begroting van 2021 in eerste instatie ook niet opgenomen maar door een meevaller er uiteindelijk toch nog in opgenomen. Gebleken is dat deze post noodzakelijk is en er is afgelopen jaar dankbaar gebruik van gemaakt. Ik dien een amendement in om ook in deze begroting een post onvoorzien op te nemen. Veel beslissingen worden, met de verkiezingen in zicht, doorgeschoven naar de volgende raadsperiode. Het kan niet zo zijn dat voor die nieuwe raad geen enkele financiële speelruimte aanwezig is. Natuurlijk willen wij als PvdA en oppositiepartij wel wat aanpassingen waarbij we meer kunnen betekenen voor de woningzoekende jongeren en starters op de woningmarkt.

Natuurlijk willen we werken aan een belastingvereenvoudiging om de perceptiekosten te verlagen en van iedere € meer over te houden. Per saldo zou dit moeten leiden tot een belastingverlaging. Natuurlijk willen we graag meer doen op het gebied van duurzaamheid en milieu en wel op een dusdanige wijze dat het mensen motiveert om mee te doen. Natuurlijk willen we graag meer doen op het gebied van werkgelegenheid en meer mensen mee laten doen door voor hen passende arbeid te organiseren. Natuurlijk zoeken we samenwerking met de andere gemeenten in Noord Oost Twente. Vanzelfsprekend hebben we oog voor de Oldenzalers die door welke reden dan ook een beroep moeten doen op ondersteuning. Hierbij willen we voorkomen dat zij uitsluitend als financiële last worden gezien. Voorop staat dat deze mensen passende hulp kunnen krijgen en dit mag door de raad niet gereduceerd worden tot een financieel probleem. Veel van deze wensen zijn reeds door ons, vaak in samenwerking met andere partijen, verwoord in moties en amendementen. Deze zijn door een meerderheid van de raad aangenomen en liggen op de plank. Het is aan de portefeuillehouder om hier uitvoering aan te geven. Nu we het eind van deze coalitieperiode naderen, in maart 2022 zijn de gemeenteraadsverkiezingen, trek ik de conclusie dat het huidige college de uitvoering overlaat aan een volgend college.

Toch is dit college nog niet klaar en zal ze de komende maanden nog flink aan de slag moeten. Wat mijn fractie betreft maken we werk van het afschaffen van de hondenbelasting in Oldenzaal. Trekken we het tarief van de toeristenbelasting op naar minimaal het gemiddelde niveau wat momenteel in Twente wordt gehanteerd en besteden we deze opbrengst onverkort aan het nog aantrekkelijker maken van Oldenzaal. Ik neem aan dat deze suggesties mee worden genomen in de nog uit te voeren moties Toeristenbelasting en Belastingvereenvoudiging. Wanneer kunnen we de uitwerking van het college tegemoet zien? Dan duurzaamheid in het kader van de klimaatverandering en energietransitie. Hiervoor wil ik een motie indienen. Als gemeente kopen wij groot in. Hiermee kunnen we ook grotere kortingen bedingen dan de particulier. Als we nu bijvoorbeeld sedum inkopen om hiermee de daken van

openbare gebouwen te bedekken, dan zouden we ook meer kunnen inkopen en dit door kunnen leveren aan geïnteresseerde inwoners. Dit is in principe een win win situatie. Grotere korting voor zowel inwoners als gemeente en goede duurzaamheidsinvesteringen. Sedum is hier als voorbeeld genoemd maar dit kunnen meer groene investeringen zijn. Vaak vragen inwoners waarom wij dit niet subsidiëren maar met een flink inkoopvoordeel is dit niet noodzakelijk en een subsidie is vaak eindig. Met deze motie vraag ik het college met een uitwerking van dit voorstel te komen. Als Oldenzaal staan we aan de lat voor het bieden van passende woningen. Momenteel constateren we dat wij daar, ook in samenwerking met de WBO, niet of onvoldoende invulling aan geven. De starters op de woningmarkt hebben moeite om aan passende woonruimte te komen. Mensen verdienen te veel voor een betaalbare huurwoning en verdienen tegelijkertijd te weinig voor een passende hypotheek. Met de uitbreiding van de starterslening, door twee wel uitgevoerde moties, is het budget aan startersleningen voor 2022 vastgesteld op € 600.000. Wij hopen dat we hier genoeg aan hebben, anders rest ons niets anders dan in de loop van 2022 bij het vaststellen van de kadernota, wederom met een amendement te komen.

Om het inwoneraantal van Oldenzaal op peil te houden en daar mee ook ons voorzieningenniveau te kunnen handhaven zijn dit noodzakelijke maatregelen. Dan het Sociaal Domein, dit behelst 50% van het totaal bedrag van deze begroting. In de voorgaande jaren hebben we binnen het sociaal domein zeer voorzichtige stappen gezet. Het gesprek is er geweest maar het heeft ontbroken aan doenvermogen. Een paar voorbeelden zijn; het overgewicht, drankgebruik, laaggeletterdheid en eenzaamheid. Deze zaken hebben we niet positief weten te beïnvloeden. PvdA Oldenzaal heeft de wethouder onlangs op het hart gedrongen om hier extra nadruk op te leggen. Voor PvdA Oldenzaal is preventief handelen noodzakelijk in de gehele keten. Voorbeeld, een gezin met kinderen en een gezinsinkomen onder modaal heeft het zwaar in onze stad. Dit kan en mag niet waar zijn. Hierbij heb ik het nog niet eens over de extra lasten voor energie die op ons allemaal afkomen maar de laagste inkomens het hardst treffen. Hoe denkt het college die mogelijke extra vragen om ondersteuning binnen de kaders van deze begroting op te lossen? Voor ons is het ondenkbaar dat kinderen geen betaalde bijles kunnen krijgen vanwege de financiële gezinssituatie. Daarnaast moeten kinderen ook op een veilige plek kunnen studeren.

Met name in de coronaperiode is gebleken dat binnen grote gezinnen in kleine woningen het voor kinderen moeilijk is om een goede huiswerkplek te vinden. Laten we, in samenwerking met de scholen, kijken wat we deze kinderen te bieden hebben. Zoals zojuist aangegeven is staat voor PvdA Oldenzaal de mens centraal. We hebben als lokale overheid de plicht om al onze keuzes vanuit de mens te beschouwen. Dit betekent dat het welzijn, gezondheid altijd voorrang krijgt op investeringen in stenen. Het college bedanken voor haar inzet en de samenwerking heb ik aan het begin al gedaan. Dus ik sluit hiermee mijn eerste termijn af.

mendement overgenomen / niet overgenomen / aangehouden / teruggenomen