Notulen raad Oldebroek 8 juli 2021
Tekst van het document
CONCEPT NOTULEN VAN DE VERGADERING VAN DE RAAD VAN DE GEMEENTE OLDEBROEK OP 8 JULI 2021 OM 19.00 UUR IN HET GEMEENTEHUIS TE OLDEBROEK Aanwezig zijn: Leden van de raad: de heer H. van de Beek (SGP) de heer H.W. van Bergeijk (ChristenUnie) de heer J.A. Dijkstra (CDA) de heer G.J.L. Dokter (PvdA/Burgerpartij Oldebroek) de heer E.D. Doorneweerd (ChristenUnie) de heer D.E. Doornwaard (SGP) de heer J. Evink (ABO) de heer P.H. Graansma (ChristenUnie) (v.a. 21.30 uur)
de heer A. Hardonk (ChristenUnie) de heer H.G.P. Kemp (VVD) de heer J.T. de Nooijer (SGP) de heer E.J. Ruitenberg (ChristenUnie) de heer B.J. Spijkerboer (ChristenUnie) de heer C. Spijkerboer (CDA) mevrouw R. van der Veen-Schoonhoven (CDA) de heer H. Wijnne (ChristenUnie)
Voorzitter: Griffier:
mevrouw T.H. Haseloop-Amsing de heer J. Tabak
College: de heer B. Bergkamp (ABO), wethouder de heer B. Engberts (SGP), wethouder Afwezig met kennisgeving: de heer A.M. Boer (ABO) de heer G. Evink (SGP) 01.
mevrouw E.G. Vos-van de Weg (ChristenUnie), wethouder
mevrouw A. Klein Gansei (PvdA/Burgerpartij Oldebroek)
OPENING.
De VOORZITTER heet iedereen welkom en opent de vergadering op de gebruikelijke wijze met ambtsgebed. De heer Pieter Lensselink is sinds een half jaar de nieuwe gemeentesecretaris. Hij krijgt kort de gelegenheid om zich te introduceren. 02.
VASTSTELLING VAN DE AGENDA.
De heer RUITENBERG (ChristenUnie) stelt voor om agendapunt 11, Eerste bestuursrapportage 2021, tegelijk met agendapunt 9, Perspectiefnota 2022 te behandelen, aangezien ze min of meer dezelfde onderwerpen betreffen. De VOORZITTER stelt vast dat de raad hiermee instemt. Hierdoor komt agendapunt 11 te vervallen en wordt de Eerste bestuursrapportage 2021 behandeld bij agendapunt 9. De agenda wordt aldus vastgesteld. 03.
VASTSTELLING NOTULEN VAN DE VERGADERING VAN 3 JUNI 2021.
-2-
De notulen worden ongewijzigd goedgekeurd en vastgesteld. 04.
INGEKOMEN STUKKEN.
De raad gaat akkoord met de afdoening zoals voorgesteld op de lijst van ingekomen stukken voor deze vergadering. 05.
MONDELINGE VRAGEN VAN RAADSLEDEN.
Er zijn geen vragen. 06.
LIJST VAN B-ONDERWERPEN, DIE BIJ HAMERSLAG WORDEN AFGEDAAN.
De raad gaat akkoord met de voorgestelde besluitvorming over de voorstellen op de lijst van Bonderwerpen voor deze raadsvergadering 07.
VASTSTELLING VARIANT VOOR ONTWIKKELING DE BRINK (WEZEP).
De heer KEMP (VVD) zegt dat het plan om woningbouw te realiseren op de Brink voor de VVD een logisch gevolg was van de verplaatsing van korfbalvereniging Rood-Wit. Niet alleen vanwege de hoge kosten die deze verhuizing met zich meebracht en daar inkomsten tegenover moesten staan, maar ook de grote behoefte aan passende woningbouw in de gemeente Oldebroek. Dit project was voor de fractie weer een leermoment. Waar de VVD beide zaken in elkaars verlengde zag, bleef het college bij het standpunt dat het twee verschillende zaken waren. Dat had de fractie steviger moeten pareren, zo blijkt. Financieel gezien is dit voor de gemeente een geweldige aderlating geworden. Daarnaast heeft het college naar zijn oordeel de burgerparticipatie erg ruim geïnterpreteerd. Eerlijkheidshalve, de raad, en ook de VVD, had meer en betere kaders vooraf moeten stellen om tot een meer evenwichtig financieel, meer gezond plan te kunnen komen. Uiteraard vindt de fractie het ook belangrijk dat inwoners mee kunnen praten en denken over wijzigingen in hun omgeving, maar waar het woonkansen en ingrijpende financiële zaken betreft, moet niet worden vergeten dat de hele samenleving dit aangaat. Nu ligt er een voorstel gebaseerd op de omwonendenenquête, waarbij het college nog als voorwaarde een financiële plus van € 2 ton beoogt.
Zelfs de opbrengst van de verkoop van het clubgebouw is al in de voorlopige berekeningen meegenomen. Dat het onder- of bovengronds parkeren nog een discussie wordt, ligt voor de hand wat de VVD betreft, maar de harde toezegging van de portefeuillehouder dat onder de streep in elk geval € 2 ton dient over te blijven, blijft staan en daar houdt hij het college ook aan. De fractie is wel zo sportief om de omwonenden van de Brink vanaf deze plek te feliciteren met het resultaat van hun inbreng, want er ligt nu een heel mooi ruimtelijk plan voor met veel kansen, ontspanningsmogelijkheden en groen in hun directe woonomgeving. De heer DOKTER (PvdA/Burgerpartij Oldebroek): Wat PvdA/Burgerpartij Oldebroek betreft is dit voorstel verregaand besproken in de voorbereidende openbare raadscommissie. Een herhaling van zetten lijkt hem niets bijdragen of veranderen. De woordvoerder van de inwoners rondom de Brink heeft zich tijdens de raadscommissiebespreking lovend uitgelaten over de participatiemogelijkheden en de houding van ambtenaren en college in het traject. Dat is een heel mooie opsteker. Dit houdt dan wel in dat toekomstige inbreidingsplannen qua precedent op dezelfde grondhouding, aanpak en invloed mogen rekenen. Want als PvdA/Burgerpartij Oldebroek zijn we groot aanhanger van gelijke behandeling.
Dan denkt hij met enige zorg aan trajecten als WHC en WTC als men daar hetzelfde mee om wil gaan. Dan is wel de vraag: hoe gaat men op deze manier noemenswaardige ontwikkelingen zien in bouwen voor de woningen die nodig zijn om alleen al doorstroming en beweging in de lokale woningmarkt te krijgen. Daar zijn echt serieuze stappen voor nodig. Niet alleen om de overspannen woningmarkt anno vandaag, maar ook om een woningbestand dat in september wordt besproken in de raad, het woonprogramma. De voorstellen zijn nog in ontwikkeling en afgelopen week was hij als toehoorder, samen met de heer Kemp van de VVD overigens, aanwezig bij een inzicht verhogende bespreking tussen de projectambtenaren en de betrokken inwoners daarover; en de wethouder was er ook. Regio Zwolle zoekt naar extra woningbouwkansen in de wijdere regio. Feit is dat actie nodig is en dat vergt ook duidelijk inzicht in wat we als gemeentelijke
-3-
overheid willen doen, hoe we dat wil bereiken en wat dat mag kosten. Als PvdA/Burgerpartij Oldebroek horen we dus graag een reflectie van het college over de precedentwerking die van het plan van aanpak van de Brink uitstraalt. Hoe kunnen we participatie en betrokkenheid even hoog houden als bij dit plan én beter inzichtelijk houden wat gemeentelijke ambities en budgetten zijn. Het verhuizen van korfbalvereniging Rood-Wit, het verbouwen van Erica Terpstrahal en omgeving, aanleggen kunstgras en dat soort zaken kosten ook nog wat en de beheerskosten liepen ook al weer op. Onze gemeentelijke schatkist klinkt steeds holler. Dat verandert weinig aan het huidige voorstel en de uitkomst, dus daar zullen we u en de betrokken inwonersgroep rondom de Brink niet bij hinderen. Als raad dragen wij immers, zoals de heer Kemp het ook al treffend verwoordde, een verantwoordelijkheid in de totstandkoming en de uitkomst van dit dossier. Daar waren we zelf bij; alleen waren we er wellicht niet voldoende bij. Blijft nog over de opmerkingen over parkeermogelijkheden. Die kwam in de commissie ook ter sprake. Vooral als de kerken in de omgeving bezocht worden. Immers, in deze omgeving van de Brink staan eigenlijk vijf kerkgebouwen die op zondagen veel parkeerruimte claimen terwijl er amper parkeergelegenheden zijn. Kortom, dan staan de straten in de wijk vol.
Eén kerk heeft de parkeerruimte van het Dorpshuis beschikbaar. In de raadscommissie vroegen we ook al: is er gepoogd om met bijvoorbeeld Coelenhage en de kerken in gesprek te gaan over parkeermogelijkheden bij bestaande opties, bijvoorbeeld via afspraken of een overeenkomst met bijvoorbeeld Coelenhage. Dat is iets wat natuurlijk niet bij het besluit van vanavond hoort, maar wat voor ons best waardevol is over de opmerkingen die over het parkeren zijn gemaakt. Nogmaals, de gezamenlijke bewoners rondom de Brink zijn happy en vol lof over de uitkomst en de hoge participatiegraad die zij hebben ervaren, volgens een woordvoerder in de commissie. Dat is winst, maar werpt ook een onmiskenbare verwachting op bij volgende inbreidingstrajecten. De heer DIJKSTRA (CDA) geeft aan dat bij de fractie het gevoel overheerst dat er een eenzijdige afweging is gemaakt voor dit gebied. Er is voornamelijk geluisterd naar het initiatiefplan dat door de buurt de Brink is ingediend. Het CDA is zeker blij met participatie van inwoners en de buurt, maar er moet ook worden gedacht aan andere belangen van inwoners binnen de gemeente. De opdracht vooraf was helder: uitwerking van een drietal scenario’s in overleg met de buurt en een financiële onderbouwing. In het beoogde resultaat in het voorstel staat dat er drie uitgewerkte scenario’s moeten komen en voor zover mogelijk in afstemming met de buurt.
De wethouder gaf in de commissie aan dat het college aan de slag is gegaan met de opdracht die de raad in december heeft goedgekeurd. Hierin staat dat het college de ambtelijke organisatie de opdracht heeft gegeven om voor zover mogelijk met inwoners te komen met minimaal drie scenario’s. ‘Voor zover mogelijk’ betekent voor het CDA niet dat de wethouder alle andere belangen uit het oog mag verliezen. Andere belangen zoals de financiële opbrengstmaximalisatie van dit gebied, de financiële positie van de gemeente en de hoge vraag naar woningen en appartementen binnen deze gemeente. In dit voorstel wordt de opbrengstmaximalisatie zijdelings genoemd en direct uitgesloten op basis van de enquête in de buurt. De fractie vindt dit niet terecht. Het gebied heeft een grotere potentie, eveneens volledig inpasbaar in dit gebied voorzien van de natuurlijke waarde-kenmerken. De fractie kiest inderdaad in dit geval voor woningen en voor een opbrengstmaximalisatie en niet voor een park. Het CDA voldoet dan aan optimale inbreiding binnen deze locatie conform het huidige beleid. Daarnaast komt de fractie dan tegemoet aan de wensen van een groot aantal inwoners van deze gemeente: uitbreiding van aantal woningen binnen de gemeente.
Met dit voorstel houdt de wethouder zich ook niet aan zijn eigen doel binnen de bestuursovereenkomst, waarin staat dat realisatie van nieuwe woningen gebeurt bij voorkeur op inbreidingslocaties. Juist dit project biedt potentie voor inbreiding voor een groter aantal woningen dan nu gepland. In de commissie is duidelijk gevraagd om een financiële onderbouwing, maar helaas ontbreekt deze. Daarom kan men als raad niet goed beoordelen of het financiële dekkingsplan haalbaar is. De wethouder zegt toe een minimale opbrengst van € 2 ton te realiseren in scenario D. Dat is ook weer inclusief de verkoop van het gebouw. De fractie moet dit maar voor waarheid aannemen, zonder het zelf te kunnen beoordelen. Het CDA vindt dat de wethouder de informatieplicht naar de raad heeft om de financiële onderbouwing te verstrekken. Zijn vraag is of de wethouder kan toezeggen dat er alsnog een volledige onderbouwing komt. Los van het feit dat het plan er erg mooi uitziet, vraagt het CDA zich af of dit het ideale scenario is. De fractie is daarvan niet overtuigd en kan dan ook niet instemmen met het voorliggend voorstel.
-4-
De heer EVINK (ABO) ondersteunt van harte het voorliggend voorstel. ABO vindt het een exemplarisch voorbeeld van hoe een locatie die binnen de bebouwde kom ligt, in samenwerking met de bewoners wordt ontwikkeld. De eerste gesprekken dateren al van 2017. Sindsdien zijn er meerdere gesprekken gevoerd met de initiatiefgroep, zijn er fysieke en digitale bijeenkomsten geweest met bewoners, is er separaat gesproken met de direct omwonenden. En er is een enquête gehouden. De uitkomst is een bestemming met een grotendeels openbaar karakter dat hoort bij dit stukje oud Wezep. Het appartementengebouw met circa tien wooneenheden ligt in een landelijke vormgeving, wat naar de mening van de fractie goed aansluit bij de landelijke omgeving van de Soppe. ABO hoopt dat het lukt om het parkeren van de bewoners van het appartementengebouw inpandig op te lossen. Mocht de gewenste financiële opbrengt van € 200.000 daarmee niet gehaald worden, dan dringt de fractie erop aan om het parkeren zo goed mogelijk in te passen, zodat het groene karakter van het parkje zoveel mogelijk bewaard blijft. Dat geldt ook voor de extra parkeerplaatsen die worden gerealiseerd om de parkeerdruk met name op zondag te verlichten bij de kerken. Hij vindt het fijn dat gemeente en bewoners elkaar gevonden hebben in dit plan. De complimenten voor de goede samenwerking.
Het vraagt een extra inspanning van de gemeentelijke organisatie, maar het zorgt voor zoveel mogelijk draagvlak bij de omwonenden. Wat ABO betreft een mooi voorbeeld van Oldebroek voor Mekaar (OvM). De heer WIJNNE (ChristenUnie) noemt dat inwonersparticipatie inmiddels een belangrijk uitgangspunt is in de bestuurscultuur van Oldebroek. De fractie is daar heel blij mee en vindt dat hiermee moet worden doorgegaan. Het is mooi en goed dat omwonenden meedenken over een plan in hun directe omgeving. In de commissie is doorgesproken over de manier van participatie die bij dit project is toegepast. De fractie vindt de betrokkenheid en het enthousiasme van de deelnemers heel mooi om te zien. Daarin is die participatie echt geslaagd. Wel vraagt hij zich af of dit nu ook de beste uitkomst is voor de gemeente in totaliteit. Er zijn namelijk meer belangen te dienen. Voor de fractie is de vraag wat hiervan kan worden geleerd. Het is belangrijk dat er op voorhand goede kaders worden meegegeven. Wat de ChristenUnie betreft heeft de raad dat te weinig gedaan. Dat een buurt niet wil meedenken over een plan waar een maximale opbrengst gegenereerd wordt, snapt hij. Maar er zit nogal wat tussen kostenneutraliteit en maximale opbrengst. De fractie had verwacht dat het college daarop meer zou sturen.
De ChristenUnie had er bij de verplaatsing van Rood-Wit rekening mee gehouden en ook regelmatig benoemd, dat uit de herontwikkeling een hogere opbrengst zou komen dan het voorstel dat nu voorligt. Het lijkt de ChristenUnie dan ook goed om met elkaar te evalueren wat er goed is gegaan en wat beter moet als het gaat om de wensen van de buurt en de bredere belangen van de gemeente in dit soort projecten. Dit wil de fractie aan de voorkant meegeven. Graag een reactie van het college hierop. Een tweede aandachtspunt. De ChristenUnie vindt het belangrijk om in de verdere financiële uitwerking niet meer voor verrassingen te komen staan en dat de nu geschetste opbrengst daadwerkelijk wordt gerealiseerd. Hij is dan ook blij van de wethouder in de commissie te hebben gehoord dat toekomstige kosten voor beheer en onderhoud al zijn meegenomen. Graag ook hier een duidelijke toezegging dat als de ChristenUnie meegaat in het voorstel, de € 2 ton echt gegarandeerd is. De fractie heeft vernomen dat er meer geïnteresseerden waren in de ontwikkeling op de Brink, zoals het initiatief van Wezeper Hofje, waarbij op deze locatie seniorenwoningen in combinatie met zorg ontwikkeld zouden kunnen worden. Zijn vraag is waarom dit initiatief, of dit soort initiatieven die wellicht ook belangstelling hebben, niet zijn meegenomen in de variantenstudie.
De fractie denkt dat de voorkeursvariant die nu voorligt, op zich de beste manier is waarop de participatie is gelopen en dat dat de beste keus is. De fractie neemt dan genoegen met de opbrengst van minimaal € 200.000. De ChristenUnie is blij met de mooie omgevingskwaliteit en het draagvlak dat er is bij de omwonenden. De heer DOORNWAARD (SGP) vond het een zeer waardevolle bijdrage van het CDA. Wellicht was het beter geweest die punten in de commissie te benoemen. Dan had de raad daarover wat verder kunnen doorpraten, want de SGP had die financiële onderbouwing destijds ook genoemd en zelfs in de technische vragen gesteld. Van de wethouder hoorde hij dat het niet zo was, hoewel de wethouder misschien nog wel meer bedragen wist. Uiteindelijk ligt de € 2 ton op tafel en dat is dan op basis waarvan de fractie de afweging maakt. Enerzijds kan hij ook een heel eind met de VVD meegaan. In de commissie heeft de fractie daarover ook al iets gezegd en het dilemma duidelijk gemaakt. Na de
-5-
commissievergadering is de SGP bij een bijeenkomst van het woonprogramma in Wezep geweest en gehoord van het initiatief het Wezeper Hofje. Toen de fractie van dat mooie plan te horen kreeg, vernam hij ook dat de bewonersgroep daar niet op in is gegaan. Dat geeft de SGP een extra zure smaak met alles wat de fractie al gezegd heeft in de commissie. De toegezegde evaluatie met betrekking tot dit traject lijkt hem zeer noodzakelijk. De fractie verwacht dan ook een toezegging dat het college hier zo snel mogelijk mee komt. Daarom wacht hij het liefst eerst de uitkomsten af voordat er weer een dergelijk project wordt gestart. Naar ABO; exemplarisch voorbeeld. Ziet ABO dat ook bij WHC/WTC? Vindt ABO dat dat allemaal moet worden omgeturnd en daar op dezelfde manier mee moet worden omgegaan als bij dit project, of ziet ABO daar nog wel verschil in? Wat de SGP betreft duidelijke afspraken aan de voorkant, zodat er uiteindelijk een afweging kan worden gemaakt hier in de raad. In de commissie heeft de fractie al aangegeven te kunnen instemmen en dat wijzigt niet ondanks die extra zure smaak. Wethouder BERGKAMP antwoordt PvdA/Burgerpartij Oldebroek over de precedentwerking dat het goed is om te kijken naar het project zelf. Dit project met betrokkenheid van de directe buurt is een iets ander project dan het door een aantal fracties genoemde WHC/WTC-traject.
Een heel mooi voorbeeld vindt hij dat de raad in het raadsgesprek uitgebreid over de ontwikkelingen bij Oldebroek West heeft gesproken en aangegeven: a. dat ook daar sprake is van actieve betrokkenheid van bewoners en b. nadrukkelijk de scenario’s wil zien die daar ontwikkeld worden met een financiële onderbouwing. Dat geeft naar zijn oordeel al aan dat het college dat op die manier ook doet voordat er überhaupt een keus gemaakt wordt over hoe verder. De heer DOORNWAARD (SGP) vraagt bij interruptie wat in de beleving van het college het verschil is tussen het voorliggend project en het project WHC/WTC. Wethouder BERGKAMP antwoordt dat het college bij het project WHC/WTC heeft afgesproken eerst een haalbaarheidsonderzoek te doen met actieve betrokkenheid van de bewoners. Dat is nadrukkelijk een ander traject in aanpak: eerst een haalbaarheidsonderzoek waarbij de kostenneutraliteit het uitgangspunt is. Dat wordt aan de raad gerapporteerd en pas daarna gaat op basis daarvan de raad besluiten nemen en kaders formuleren. Hiermee geeft hij aan dat het college dat traject anders doet, voor een deel geleerd hebbend van dit traject en naar de raad geluisterd hebbend. De heer KEMP (VVD) interrumpeert met de opmerking dat de wethouder nu al ingaat op zaken, volgorde, procedure mogelijk bij WHC/WTC en kostenneutraliteit. Dat zijn zaken die in deze raad nog niet besproken zijn.
Het is naar zijn oordeel ook niet de wens dan wel de mogelijkheid van deze raad. Als hij kijkt naar de financiële situatie dan zou kostenneutraliteit niet genoemd kunnen worden door het college. Wethouder BERGKAMP kan zich hierin niet vinden, want de raad heeft daar echt iets anders over gezegd en afgesproken. De raad heeft toen er werd gesproken over het krediet voor het haalbaarheidsonderzoek, al een aantal uitspraken gedaan. Dat wilde hij even toelichten en hij ging in op de participatie, zoals door een aantal fracties aangegeven, in het kader van de vraag of het een voorbeeld is voor een aantal andere projecten. Deels ja, als het gaat om het actief betrekken van mensen. Het college gaat eerst de kaders aan de raad voorleggen. Dat is wat hij van een aantal fracties al gehoord heeft, en dat is wat het college betreft ook een helder leerpunt geweest, dat het nog helderder de kaders voorlegt voordat een traject wordt voortgezet, zodat het voor iedereen duidelijk is binnen welk kader er vervolgens gewerkt gaat worden. Dat gaat dan ook om de aard van de woningen en de hoeveelheid woningen, en het financiële aspect wat daarbij hoort. Over het parkeren: Hij wil benadrukken dat het college met betrekking tot het parkeren, als het financieel niet ondergronds kan, met de bewoners in gesprek gaat over hoe het zo groen mogelijk kan worden ingepast.
Naar het CDA; de financiële onderbouwing. Hij meent in de commissie al te hebben aangegeven dat het college, als de raad instemt met de verdere uitwerking van variant D, bij het bestemmingsplan en de bijbehorende grex, die financiële onderbouwing aanbiedt, zodat de raad daarover kan spreken. De opdracht van de € 200.000 in de plus is een nadrukkelijke, heldere opdracht, die het college als uitgangspunt blijft nemen bij de verdere besprekingen.
-6-
Dan over het Wezeper Hofje. De initiatiefnemer van het Wezeper Hofje en de initiatiefgroep van de Brink hebben met elkaar gesproken. De initiatiefgroep is tot de conclusie gekomen dat dat ontwerp, hoe mooi ook, zeker door zijn ruimtebeslag en de specifieke bewonersgroep daar minder past. Ook het college is enthousiast over de mogelijkheden en de gedachte achter dat Wezeper Hofje. In de verdere planvoorbereiding rondom WHC wordt het concept van het Wezeper Hofje meegenomen als een mogelijke invulling van de locatie die vrijkomt. Dat komt naar de raad in het kader van de haalbaarheid, daarover wordt nog gesproken, maar is daar al wel met potlood getekend. Tweede termijn De heer DOORNWAARD (SGP) herhaalt zijn vraag in eerste termijn om een toezegging dat de evaluatie zo snel mogelijk komt. Hij hoorde de wethouder zeggen dat het andere project anders is omdat er een andere aanpak wordt gekozen. Vervolgens zegt de wethouder dat het college het op een andere manier had moeten doen. Dat is het precies, als wordt gekozen voor dezelfde aanpak, zijn het dus dezelfde soort projecten. Dat is ook waar de fractie van wil leren, dat de raad bij voorbaat de kaders duidelijk stelt. Hij merkt dat de initiatiefgroep wel heel erg in de lead is geweest. De wethouder zegt dat de initiatiefgroep tot de conclusie is gekomen dat het ontwerp Wezeper Hofje niet past.
Volgens hem ligt de afweging toch nog altijd hier in de raad. Als dan de initiatiefgroep die afweging al mag maken, dus als daar al die verantwoordelijkheid ligt, dan lijkt het hem echt heel belangrijk dat de raad vooraf de kaders stelt. Dat is naar zijn oordeel de crux. De vergelijking met WHC/WTC laat hij staan, want het lijkt hem goed om hiervan te leren. De heer WIJNNE (ChristenUnie) benadrukt dat inwoners gelijke kansen moeten krijgen als het gaat om participatie. Zoals de SGP aangaf, lijkt het de ChristenUnie ook dat de initiatiefgroep wel erg in de lead is geweest. Dan had hij dat liever als raad als variantstudie meegenomen. De heer KEMP (VVD) zag deze week een column van de ChristenUnie in de krant, waarbij zij gigantisch opgaven over de noodzaak van een woningbouwprogramma van woningsoorten, woningmogelijkheden, enzovoort. Dat juicht de VVD van harte toe. Echter heeft hij ook een vinkje neergezet dat de ChristenUnie instemt met dit voorstel, waarbij de raad in feite stelt: op deze locatie dan deze invulling. Hij heeft goed geluisterd naar de argumenten en begrijpt hoe het in elkaar steekt. De VVD, en de ChristenUnie waarschijnlijk ook, steekt de hand in eigen boezem. Dat betekent ook dat de VVD voor de volgende projecten in elk geval van het college vraagt, sterker nog eist, dat dat op een andere wijze gebeurt.
Want nog voor de verkiezingen in maart een faillissement, daar wil de VVD zeker niet aan meewerken. De heer WIJNNE (ChristenUnie) gaat bij interruptie in op hetgeen is gezegd over de column. Daarin wordt ook gesproken over kleine woningbouwinitiatieven en inbreidingslocaties en dat het heel goed in de omgeving moet passen en er moet draagvlak zijn. De heer KEMP (VVD) beaamt dit, maar er moet gekeken worden naar het belang van heel de gemeente en niet alleen van de initiatiefgroep. Dat laatste is ontzettend belangrijk, de hele gemeente Oldebroek moet hier iets aan hebben. Dat kan zijn in capaciteit woningbouw, het kan ook zijn een financiële mogelijkheid; nu is het van beide niets. Dat neemt de VVD het college kwalijk, en zichzelf misschien ook. De wethouder gaf aan geen precedent te zien. Hij is benieuwd naar de eerste de beste inwonersbijeenkomst die met een plan komt. Zij gaan dat wel aangrijpen en hij mag hopen dat het college dat dan op waarheid zal pareren. De heer EVINK (ABO) antwoordt de SGP dat ABO niet per se bedoelt dat dit het voorbeeld is voor alle woningbouwprojecten. Maar in het kader van dit project, met deze gestelde kaders, vindt de fractie dit zeker een heel mooi voorbeeld van hoe het moet. Dat het project WHC/WTC anders is, klopt. Want daar zijn ook andere kaders.
Dat de raad met elkaar moet gaan evalueren: hij denkt oprecht dat dat een goed moment is gelet op de discussie die hier nu volgt. ABO staat daar zeker voor open.
-7-
De heer DIJKSTRA (CDA) geeft aan dat de fractie ermee worstelt dat de initiatiefgroep hier echt de leiding heeft gehad. Dat blijkt wel uit de publicaties in Huis-aan-Huis. Participatie vindt het CDA altijd goed, het is een van de beginregels van OvM, maar niet ten koste van alles. Het Wezeper Hofje was ook een leuk project daar geweest maar kan geen doorgang vinden. Hij heeft al diverse mensen gehoord die daarover erg teleurgesteld zijn. Als het gaat over de precedentwerking, dan kan hij zich voorstellen dat het college het daarmee wel eens moeilijk kan krijgen. Anderzijds begrijpt hij van de collegaraadsleden dat zij moeite hebben met het voorliggend stuk. Het CDA wenst de toekomstige bewoners en ook de wijk veel succes toe en feliciteert hen met het bereikte resultaat. Wel vindt de fractie het erg jammer, want dit had anders gekund. De heer DOKTER (PvdA/Burgerpartij Oldebroek) is nog minder blij omdat hij vanavond hoort, vanuit het college maar ook vanuit ABO, dat het verhuizen van sportclub Rood-Wit niet te vergelijken is met het verhuizen van de sportclubs WHC en WTC en de opbrengst en de kosten daarvan. Dat gaat er bij hem niet in, want uiteindelijk blijft er een precedentwerking aan hangen. Het is al gezegd, de raad heeft zelf ook de teugels laten vieren.
Uiteindelijk heeft, zoals de SGP het uitstekend benoemd heeft, de initiatiefgroep de lead gehad in plaats van de raad. Dat betekent wel dat de raad veel beter aan de voorkant kaders moet stellen wat men nu wil met andere plannen, zodat iedereen weet waar de gemeente staat. Te denken valt dan aan de Omgevingsvisie. Een en ander verandert niets aan zijn steun voor het voorstel, want de fractie heeft daar zelf ook een rol in. De VOORZITTER gaat over tot de besluitvorming. De fracties van ChristenUnie, SGP, ABO, VVD en PvdA/Burgerpartij Oldebroek stemmen voor het voorstel. De fractie van het CDA stemt tegen het voorstel. Met 12 stemmen voor en 3 stemmen tegen is het voorstel aangenomen. 08.
VASTSTELLING REGIONALE ENERGIESTRATEGIE NOORD-VELUWE (RES 1.0).
De heer DOORNWAARD (SGP) geeft aan dat hetgeen voorligt voor de SGP een moeilijk besluit is. Gezegd moet zijn dat er ten opzichte van de concept-RES veranderingen zijn ten goede. In de commissie heeft de fractie gevraagd om een toelichting van het college op een aantal punten waarbij de SGP vraagtekens heeft. Die reactie heeft de SGP niet overtuigd, want wetend dat er een opdracht ligt om deze aarde te bewaren, ligt er ook een opdracht om die te bebouwen. De RES die nu voorligt kan niet op instemming rekenen van de SGP om de volgende zes redenen. Ten eerste de financiën. Al vanaf het begin heeft de SGP daar de vinger bij gelegd en steeds is dat vooruitgeschoven. Nu blijkt de rekening: forse investeringen door Liander, tussen de € 26,4 en € 37,9 miljoen, en daarnaast nog uitbreiding van het ambtelijk apparaat, kosten onbekend. In het rapport staat ook dat vanuit systeemefficiëntie de regio een uitdaging is. Het elektriciteitsnet is dun en versteviging/uitbreiding leidt tot hoge maatschappelijke kosten. Was het niet beter geweest als deze conclusie had gestaan in de concept-RES. Al in de eerste reactie in maart 2020 heeft de fractie aangegeven dat investeringen in het elektriciteitsnetwerk ondergeschikt moeten zijn aan het uiteindelijke doel. Die mening was het college ook toegedaan, maar ook in Oldebroek blijken herinneringen bij het bestuur te vervagen.
Op de vraag van de SGP in maart antwoordde het college van mening te zijn dat in beginsel de investeringen in het netwerk voor Liander ondergeschikt zijn aan het uiteindelijke doel. Er wordt wel rekening mee gehouden dat de investeringen door Liander zo laag mogelijk kunnen blijven. En daarom is een van de uitgangspunten van de varianten kostenefficiënte uitbreiding van het elektriciteitsnetwerk. Waarom heeft het college dat eerste gedeelte losgelaten. Onder druk om zodoende een energiehub te kunnen realiseren in Hattemerbroek? Dit is de tweede reden waarom de SGP tegen de RES is. De fractie wil niet meer windmolens bij Hattemerbroek en ook geen zonneparken daar. Gemeente Oldebroek heeft voldoende gedaan door er vier windmolens te laten neerzetten. De SGP wil geen energiehub in Hattemerbroek en naar zijn mening zijn de andere partijen daar ook niet zo voor, gezien de opmerkingen die in de RES staan. Ten derde wordt er niet gehouden aan de spelregels. In de een na laatste spelregel staat: de bestuurders spreken elkaar aan op ieders bijdrage aan de RES, waarin wordt gezocht naar een weging tussen lasten en lusten die recht doet aan de kwaliteit van de Veluwe. De fractie heeft dit in de commissie al benoemd
-8-
en ook eerder is in het amendement opgeroepen tot een evenwichtige verdeling. Volgens de SGP is die er niet. De aanbevelingen van Liander worden gebruikt om energiehubs te ontwikkelen waardoor de balans volledig weg is en van een evenwichtige verdeling totaal geen sprake. De figuur op blz. 16 van de RES onderstreept dit. Daaruit blijkt dat het reële bod van gemeente Oldebroek het grootst is van alle gemeenten van deze regio. De fractie is benieuwd hoe deze spelregel is gehanteerd in de bijeenkomsten, of is zijn conclusie juist dat door de aanbevelingen van Liander de spelregels niet meer zo belangrijk zijn. De vierde reden betreft de landbouwtransitie die nog steeds onderdeel is van deze RES en voor de SGP een zwaarwegende reden. Helemaal nu er maandag een publicatie uitkwam van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) over de eventuele gevolgen voor de agrarische sector in verband met de stikstofproblematiek. Het lijkt wel een vooropgezet plan, deze RES gebruiken om de agrarische sector een worst voor te houden met betrekking tot zonne-energie, om zodoende te stoppen met de agrarische activiteiten. Op blz. 71 staat gewoon geschreven dat stoppende boeren de 1 of 2 hectare zonnepanelen kunnen realiseren op voormalige boerenerven. De gevolgen daarvan zijn te zien in het land; denk aan Voorst.
In de reflectie wordt een reactie gegeven die hij citeert, waarna zijn opmerking is: de oplossing is dus zoals hier geschreven wordt, de zogenoemde blauw-voor-rood regeling; zonneparken om stoppende agrariërs financieel te compenseren. Daarbij komt dat deze RES ter analyse aan het PBL is gestuurd en datzelfde PBL komt enkele dagen geleden met dit ingrijpende advies met betrekking tot de stikstofproblematiek, wat zorgt voor ontzettend veel onrust bij de agrariërs. De fractie begrijpt die onrust. Helemaal als het voorgenoemde in ogenschouw wordt genomen. Daar wil de SGP Oldebroek geen verantwoordelijkheid voor nemen. De landbouwtransitie is een discussie die hier niets mee te maken heeft en moet hebben. De SGP ziet de gevolgen van dit besluit dan ook met zorgen tegemoet. De fractie had daarbij gerekend op de steun van ABO, aangezien die fractie zich fel heeft uitgesproken tegen de zonnelandgoederen, of moet hij nu concluderen dat dit van ondergeschikt belang is? De vijfde reden. Energiebesparing maakt geen onderdeel uit van deze RES. Dat het college in de commissie aangaf dat er op dat gebied heel veel gedaan wordt, is zeker waar, maar wat de SGP betreft had dat onderdeel moeten uitmaken van de RES. De zesde reden. De eenzijdige focus op zonne-energie en windenergie. Wat de SGP betreft hadden ook andere vormen zeker meegenomen moeten worden.
Die eenzijdige focus heeft namelijk een gigantische impact op de leefomgeving van Oldebroek. Dit kan en wil de SGP niet voor haar rekening nemen. Daarnaast zou het recht doen aan het dilemma dat beschreven wordt op blz. 25 van het RESrapport. Door deze eenzijdige focus kunnen naar het oordeel van de SGP geen heldere keuzes gemaakt worden. De heer EVINK (ABO) kan zich in grote lijnen vinden in de eerste versie van de RES 1.0. Niettemin hinkt de fractie op twee gedachten. Enerzijds wil ABO het gebruik van fossiele brandstoffen terugdringen, anderzijds schrikt de fractie van de grootschalige uitleg van windmolens en zonneparken die het Nederlandse landschap ingrijpend zal veranderen. Waarom, als wordt gesproken over een tijdshorizon van 2050, circa 30 jaar, alleen maar grootschalige oplossingen mogelijk maken die nu bekend zijn door zon en wind. Waarom nu al niet anticiperen op de inzet van nieuwe vormen, zoals kernenergie over bijvoorbeeld tien of twintig jaar, welke het landschap niet of nauwelijks zal ontsieren. De fractie is zeer kritisch als het gaat om het grote zoekgebied voor zonnevelden in de zone tussen de A28 en de Zuiderzeestraatweg. Juist daar bevindt zich het landschappelijke, interessante en mooie buitengebied van gemeente Oldebroek. Zonnevelden doen grote afbreuk aan de essen en het coulisselandschap die Oldebroek toeristisch zo waardevol maken.
Landgoedeigenaren zullen andere belangen hebben om inkomsten te genereren, maar dat vindt ABO ondergeschikt aan het behoud van het huidige landschap. De fractie vindt dat eerst vol gas moet worden gegeven met het aanbrengen van zonnepanelen op bestaande en nieuw te bouwen daken in deze gemeente. Uit onderzoek blijkt dat Oldebroek al goed scoort, maar er is echt meer mogelijk. Laat de raad dat de hoogste prioriteit geven. Ten aanzien van de eventuele aanleg van windmolens is ABO terughoudend. Een dilemma, zegt ABO nu ja tegen de eerste versie van de RES. De fractie zal erop toezien dat in de volgende editie zuinig wordt omgegaan met het Oldebroeker landschap, dat er maximaal wordt gestuurd op zonnepanelen op daken en rekening wordt gehouden met nieuwe vormen van alternatieve energieopwekking, en hopelijk niet meer gehinderd door corona, zodat er weer direct overleg met de inwoners mogelijk is.
-9-
De heer DOKTER (PvdA/Burgerpartij Oldebroek) zegt dat iedereen weet wat de reeds bestaande en uitgesproken ambities voor duurzame energie gaan vragen van gemeenten of zelfs inwoners van buurgemeenten. Het is nogal een indrukwekkend traject, zo niet overweldigend. Dat is ook meteen de uitdaging, want alles staat of valt met de betrokkenheid van inwoners. De participatie en draagkracht van de samenleving zal van onmisbaar belang zijn als er keuzes gemaakt moeten worden, zeker als plannen concreet gaan worden. Dan worden de meeste mensen echt wakker, of mensen vinden iets van windmolen- en zonneparken. In een nieuwsbericht van vorige week staat dat de Raad van State heeft bepaald dat de normen voor geluid, slagschaduw en veiligheid die Nederland toepast voor het plaatsen van windmolens, strijdig zijn met het Europees recht. Bovenop de wespendief situatie die al behoorlijk veel haalbaarheden wegstreept, is dat een serieuze showstopper. Zijn vraag: heeft het college deze recente uitspraak ook doorgenomen en een inschatting gemaakt van de impact daarvan voor Oldebroek en de haalbaarheid van RES-ambities en de termijnen. Als gemeenteraad heeft men ook iets uit te leggen als het gaat om onderzoeken van extra mogelijkheden bij het recent opgerichte Van Werven windmolenpark langs de N50.
En inderdaad, PvdA/Burgerpartij Oldebroek stemt in met dat onderzoek, maar hij weet ook dat het lokaal bestuur bij het besluit van dat plan heeft uitgesproken dat er echt niet meer molens zouden bijkomen. Immers, de plan-m.e.r. van destijds moest van meer dan de huidige vier molens uitgaan en vanwege de uitspraak van de Raad van State worden onderzocht. De fractie zegt nadrukkelijk het onderzoek niet te blokkeren, maar gaat vandaag zeker niet zeggen dat dit een voldongen feit is of gaat worden. Wel is hij blij dat de polder bij Oosterwolde en langs het Veluwemeer uit beeld is. De landbouwers en natuurbeheerders daar hebben hun stempel van inzichten daar effectief op kunnen drukken. Tevens wil hij nog eens benadrukken dat de fractie meer verwacht van de participatiemogelijkheden voor lokale inwoners en bedrijven. Subsidies en plannen moeten niet opgeslurpt worden door, vaak buitenlandse investeerders. De gemeenschap moet deel kunnen uitmaken van projecten zodat plannen en projecten van heel Oldebroek zijn. Recent kwam hij al een casus tegen in de raadscommissie Ruimtegebruik en Leefomgeving, waar de door PvdA/Burgerpartij Oldebroek gewenste participatiegraad niet haalbaar bleek volgens de lokale initiatiefnemer, en de energiecoöperatie ook geen rol voor zichzelf zag.
Wellicht doet hij de toehoorders van deze openbare raadsvergadering en betrokken inwoners tekort door zijn bijdrage in dit debat te beperken tot een bondige bijdrage. Echter hij begrijpt ook dat de agenda van vanavond geen herhaalde bespiegelingen toestaat, en ook dat hij met die herhalingen weinig gaat veranderen aan de stand van zaken. Wel doet de fractie de oproep om, buiten al die beperkende coronamaatregelen, bij vervolgtrajecten actiever in gesprek te gaan met de samenleving, zodat hij niet om het half jaar hier staat en moet constateren dat de raad erg hard gaat en verder op afstand komt van de samenleving; de samenleving die moet kunnen begrijpen waarom men als raad deze ambities heeft, ze nastreeft en wat men wil bereiken, en wat de inwoners en bedrijven daar aan hebben. Immers, de inwoner heeft thuis niet het budget of de mogelijkheden om stappen te zetten waarbij men bijvoorbeeld huisinstallaties moet vervangen om de ontwikkelingen bij te benen. Als men hen voorbijloopt, zullen de overheden tegen bergen weerstand gaan oplopen. Als volksvertegenwoordiger heeft men de intrinsieke rol om de samenleving te vertegenwoordigen en dat kan niet zonder betrokkenheid van de samenleving. Ook kan niet iedereen de beschikbare daken inzetten voor zonnepanelen, alleen al omdat de infrastructuur van de netbeheerder dat op bepaalde plekken niet eens aan kan.
De SGP heeft veel meer gezegd over de gevolgen van het Lianderstuk. Daar zitten goede ontwikkelingen bij, maar dat betekent wel iets voor de keuzes. Als raad en als gemeente heeft men nog heel wat te doen als men twee actualisatierondes per jaar wil doorlopen, want dan moet er ook gesproken worden met de samenleving. Naar ABO; kernenergie. Hij hoorde dat dit een nieuwe techniek is. Dat wenst hij te betwijfelen. Gaat het dan om het noemen van de opdrachten die de raad zelf heeft benoemd, en gaan die dan naar kernenergie en vooral niet in gemeente Oldebroek? Dan wordt er namelijk weer gesproken over iets verleggen. De raad heeft zelf een ambitie neergelegd en die wil de fractie ook volgen, hoe moeilijk hij dat ook vindt. Dan hoopt hij dat er na 2030 met veel nieuwere technieken iets is te bereiken, omdat men ook weet dat wind en zon niet 24 uur per dag beschikbaar zijn. Er zal dus veel meer moeten gebeuren, maar vooral ook: doe dat samen met de samenleving, zodat zij de vruchten ervan kunnen plukken, en ook begrijpen waarom de raad dit doet. De heer WIJNNE (ChristenUnie) is blij verrast met de wijze waarop de stuurgroep RES zich heeft ingezet om de punten die de ChristenUnie een jaar geleden in een amendement en een motie heeft genoemd,
- 10 -
te verwerken in het document Inhoudelijke richting voor het regionale verhaal van de RES 1.0 NoordVeluwe. De fractie is ook tevreden dat de stuurgroep dit, nadat dit document in de raadscommissie is besproken en de uitkomst door middel van brieven aan de stuurgroep bekend is gemaakt, verder heeft uitgewerkt in de nu voorliggende RES 1.0. Hij is blij dat de stuurgroep met de ChristenUnie inziet dat het plaatsen van windturbines in de landschappelijk zeer kwetsbare polder van Oosterwolde geen goed idee is. Ook is het punt van de ChristenUnie opgenomen dat het onderzoek op het gebied van windturbines meer naar het knooppunt Hattemerbroek moet worden verschoven, om zo de kern Hattemerbroek te ontzien. Hierover is in RES-verband een gesprek geweest met de raad van Hattem. In de RES staat hierover dat op basis van de criteria zoals vastgesteld bij de concept-RES vervolgonderzoek rondom Hattemerbroek op de lange termijn opportuun lijkt, maar dat Oldebroek en Hattem daarover verdeeld zijn. In de RES staat dat na vaststelling van de RES 1.0 Noord-Veluwe de gemeenten Hattem, Oldebroek en Kampen en de regio’s Noord-Veluwe en West-Overijssel met elkaar en met Rijkswaterstaat (RWS) en Prorail in gesprek gaan over de corridor N50 vanaf het knooppunt Hattemerbroek richting Kampen. Dat is wat de ChristenUnie betreft een goed streven. Met het vaststellen van de RES 1.0 is men er echter niet.
Daarom is het goed dat de RES vermeldt dat er de komende jaren ecologisch onderzoek uitgevoerd wordt naar de aanwezigheid van de wespendief en andere soorten. Dit onderzoek gaat plaatsvinden rond de gehele Veluwe en beperkt zich niet tot zoekgebied knooppunt Hattemerbroek. Het is goed om te weten wat de belemmeringen voor toekomstige RES 2.0 e.v. kunnen zijn. De suggestie om onderzoek te doen naar mogelijkheden om windturbines te plaatsen langs de A28 is opgenomen in de RES. Er worden wel diverse bezwaren opgeworpen door de stuurgroep, Natura 2000 gebied en sowieso geen mogelijkheden tot 2030, maar wat de fractie betreft zeker het onderzoeken waard. Als het gaat om zonne-energie gaat de voorkeur van de fractie uit naar het zoveel mogelijk benutten van bestaande daken. Er is nog een wereld te winnen als het gaat om het benutten van daken in deze gemeente. Dat moet prioriteit nummer één hebben. Kleinschalige projecten in de landgoederenzone zijn ook mogelijk, maar nadrukkelijk met een goede landschappelijke inpassing. Initiatieven voor grootschalige zonne-energieopstellingen moeten aan de uitgangspunten van de Verkenning grootschalige duurzame energieopwekking voldoen. De locatie rond het windmolenpark Hattemerbroek wordt in de RES omschreven als een goede locatie daarvoor.
Naast de genoemde doelen moet er werk gemaakt worden van verduurzaming van de woningen, bedrijfspanden en vervoersmiddelen. Wat niet wordt gebruikt, hoeft ook niet duurzaam opgewekt te worden. Daarnaast moet men als gemeente blijven zoeken naar alternatieve CO2-vrije energieopwekkers. Wat de ChristenUnie betreft is het niet zo erg dat dat nu niet in RES 1.0 staat, want de RES is een langdurig traject, met de RES 2.0 e.v. Dan over het creëren van draagvlak voor projecten bij de inwoners voor al deze plannen. Hoe zorgvuldig de raad ook te werk gaat, de uitrol van de RES zal de nodige verandering in de leefomgeving veroorzaken. De noodzaak van het overschakelen naar een duurzame CO2-arme energievoorziening in de toekomst is voor de fractie duidelijk. Hij ziet en leest nu dagelijks al over de gevolgen van klimaatverandering en dat zal de komende jaren niet anders zijn. Participatie van inwoners is wat de fractie betreft belangrijk om de transitie te laten slagen. In de oplegger en factsheet Bevoegdheden overheden bij procesparticipatie en financiële participatie staat, dat in het Klimaatakkoord is vermeld dat er gestreefd wordt naar 50% lokaal eigendom bij projecten van hernieuwbare energie. Zo worden de inwoners betrokken bij de energietransitie die zich in hun leefomgeving afspeelt.
Om dat proces van participatie op gang te brengen, komen de fracties van ChristenUnie, PvdA/Burgerpartij Oldebroek en het CDA met een motie. Deze fracties zien hier een belangrijke taak voor de lokale energiecoöperaties. Onderdeel van de vast te stellen RES 1.0 is de opgestelde Regionale Strategie Warmte. Een belangrijk document. Want naast de vraag hoe de energie duurzaam op te wekken in de toekomst, ligt er een enorme opgave om de woningen en bedrijven af te koppelen van het aardgasnetwerk. Het is dan ook belangrijk om een goed beeld te hebben van het warmteaanbod en de vraag in de regio en daar waar mogelijk in te zetten voor de warmtevraag die ontstaat door het afkoppelen van het aardgasnetwerk. De gemeente Oldebroek doet het goed op het gebied van duurzaamheid, echter ook deze gemeente is er nog lang niet en kan niet achterover gaan lonen. Er moet nog veel gebeuren.
- 11 -
Motie M1, ingediend door de fracties van ChristenUnie, PvdA/Burgerpartij Oldebroek en CDA De raad van de gemeente Oldebroek, in vergadering bijeen op 8 juli 2021, (gezamenlijk werkzaam met de raden van Elburg, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Nunspeet en Putten in de RES-regio Noord-Veluwe) Constaterende dat: - het halen van nationale en lokale klimaat- en duurzaamheidsdoelstellingen een hoge prioriteit heeft conform het nationaal klimaatprogramma van 2019; - de afspraken welke genoemde gemeenten maken in de RES een grote invloed hebben op de inwoners van onze gemeente(n); - draagvlak onder onze inwoners voor realiseren van deze plannen van wezenlijk belang is; - gemeente(n) er naar streven om, zoveel als mogelijk, lokale bewoners en lokale partijen te laten deelnemen in ontwikkeling en exploitatie van duurzame energieprojecten.
Overwegende dat: - het volop betrekken van onze inwoners bij de RES-plannen belangrijk is voor het creëren van draagvlak voor deze plannen; - lokale energiecoöperaties belangrijke partners zijn voor gemeenten voor het creëren van bovengenoemd draagvlak; - deelname van energiecoöperaties in duurzame energieprojecten een goed instrument is om inwoners te laten participeren in projecten in hun omgeving; - de energiecoöperaties op de Noord-Veluwe zich zullen gaan verenigen in de coöperatie "Energie Samen Noord-Veluwe" met als doel belangenbehartiging, beleidsvorming en beleidsbeïnvloeding op regionaal niveau te bundelen en eerste aanspreekpunt te zijn voor regionale overheden en gemeenten. Verzoekt het college: - om met "Energie Samen Noord-Veluwe i.o." in gesprek te gaan en te onderzoeken hoe zij elkaar kunnen aanvullen als pleitbezorger van de gewenste energietransitie in onze gemeente(n); - in dat bovengenoemd gesprek te onderzoeken of, en zo ja, op welke manier de RES-gemeenten "Energie Samen Noord-Veluwe i.o." kunnen ondersteunen bij haar taak; - om terug te koppelen aan de raden wat er uit het gesprek met "Energie Samen Noord-Veluwe i.o." is gekomen; - indien dit nodig is, gezamenlijk met de andere colleges in de RES-regio, met voorstellen te komen richting de respectievelijke raden om "Energie Samen Noord-Veluwe i.o." te ondersteunen bij bovengenoemd doel.
En gaat over tot de orde van de dag. De heer DIJKSTRA (CDA) is blij dat de motie en het amendement een goede uitwerking hebben gehad, dat een goede landschappelijke inpassing een sleutelvoorwaarde is en dat het knooppunt Hattemerbroek niet als onderzoeksgebied is opgenomen. Er is nog wel een heel lange weg te gaan; 2030-2050. De RES moet twee keer per jaar worden geactualiseerd. Er wordt nu gestart met RES 2.0 die in 2023 gereed moet zijn. De fractie verzoekt het college dan ook de raad te informeren over de actualisatie en de mogelijke consequenties hiervan als het ingevoerd gaat worden. Door de pandemie in de afgelopen periode was het moeilijk om de bewoners te bereiken. Het CDA is van mening dat daardoor de inwoners absoluut onvoldoende op de hoogte zijn van wat de RES precies inhoudt. Een heel belangrijk punt is het contact met de burgers en de maatschappelijke partners buiten de RES-stuurgroep. Mensen gaan pas participeren als ze direct betrokken raken. De zojuist ingediende motie verzoekt het college de inwoners volop te betrekken, maar deze toezegging heeft de wethouder al gedaan in de commissievergadering. Daarnaast wordt gevraagd om met Energie Samen NoordVeluwe i.o. in gesprek te gaan en elkaar te ondersteunen. Het CDA kan akkoord gaan met het vaststellen van RES 1.0.
- 12 -
De heer KEMP (VVD) zegt verheugd te zijn dat er goed is geluisterd naar de raad in de voorbereidingen van de reactie naar de RES-commissie. De fractie heeft zich echter niet aangesloten bij de gezamenlijke brief van de raad aan de stuurgroep RES. Dat lag voor de hand, want een grote zorg van de VVD was dat het knooppunt Hattemerbroek als onderzoeksgebied voor windmolens werd aangemerkt. Mocht blijken uit het onderzoek dat extra windmolens geen schade zou opleveren aan plant en dier, dan zou de weg vrij zijn voor uitbreiding van molens na 2030, aldus de concept-RES 1.0. De VVD acht extra windmolens een onevenredige belasting voor de inwoners. De separate brief van de VVD en uitdrukkelijk bezwaar heeft tot gevolg gehad dat het Onderzoeksgebied Wind niet meer is opgenomen in RES 1.0 met betrekking tot Hattemerbroek. Dat stelt de fractie enigszins gerust. Ook de uitspraak van de voorzitter van de RES dat elke gemeente verantwoordelijk is voor haar eigen energieverbruik/-opwekking biedt houvast. Het ligt ook vast, dat het niet zo is dat andere gemeenten minder gaan doen en dat Oldebroek dan gaat salderen. Daar houdt de VVD de voorzitter van de RES-commissie uiteraard aan.
Ondanks dat deze RES niet voor vele jaren het beleid gaat bepalen, ziet de fractie de zoektocht naar andere vormen van energiewinning wel steeds dichterbij komen, want met alleen windmolens en zonneparken is men allesbehalve toekomstbestendig. De VVD heeft de motie niet ondertekend en is geen mede-indiener, maar zal niet tegen stemmen. Wethouder BERGKAMP antwoordt de SGP, dat er in het eerdere traject een algemeen beeld was en dat Liander een diepgaander beeld heeft aangegeven over de mogelijkheden en onmogelijkheden van het huidige netwerk. Dat leidt ertoe dat er binnenkort nog een aandeelhoudersvergadering is van Liander, waarin partijen worden gevraagd om nog een kapitaalinjectie te geven. Dit om aan te geven dat dit absoluut een punt is. Drie dingen hierover. Ten eerste. De energie-efficiëntie oproep komt mede voort uit het feit dat men zoveel mogelijk gebruik wil maken van bestaande kabels. Door zon en wind zoveel mogelijk op één kabel aan te sluiten, ontstaat er een energie- en kostenefficiëntie effect. Ten tweede. Er is nadrukkelijk afgesproken de discussie over Hattemerbroek nu niet te voeren. In die zin is die on hold gezet en als raden gaat men met elkaar in gesprek, met de kanttekening dat als er überhaupt al iets gebeurt, het niet gaat richting Hattemerbroek. Of er iets gebeurt, is nog maar zeer de vraag.
Vanuit energie-efficiëntie, maar dit is meer een doorkijkje naar de RES 2.0 e.v., is dat wel een thema, maar nu niet aan de orde en nadrukkelijk geblokkeerd. Daardoor wordt extra aandacht gegeven aan het thema energieopslag. In Oldebroek wordt daarvan een heel mooi voorbeeld gegeven met de zeezoutbatterij van Dr Ten. Stichting ‘Noordwest-Veluwe verduurzaamt’ heeft een groot netwerk dat ontstaan is in Oldebroek, waarbij veel organisaties en partijen zijn aangesloten, en er is binnenkort een ledenbijeenkomst op de gemeentewerf waar het demonstratieproject staat. De gedeputeerde en de wethouders uit andere gemeenten komen daar na de vakantie kijken, overigens samen met Liander. Dit om aan te geven hoe belangrijk energieopslag is zolang het netwerk nog problemen oproept. Ten derde. Het uitgangspunt is en blijft dat elke gemeente zich inzet voor energieopwekking gekoppeld aan het eigen gebruik. Dus de evenwichtige verdeling tussen gemeenten is een belangrijk uitgangspunt op de Noord-Veluwe. Alle portefeuillehouders van de betrokken gemeenten onderschrijven dit. Voor de korte termijn kijkt het college wel waar mogelijkheden liggen in het huidige netwerk van Liander. Het kan dus zijn dat er wat eerder op plek A in plaats van op plek B iets gebeurt, maar dat is voor de korte termijn. In de concept-RES werden bepaalde richtinggevende uitspraken over de landbouwtransitie gedaan.
Die zijn eruit gehaald, maar het wordt wel genoemd als zijnde een thema. Als er binnenkort over transitie wordt gesproken, of de ontwikkelingen in het buitengebied, dan kan het zijn dat energie een onderdeel daarvan is. Energiebesparing is absoluut een belangrijk onderdeel voor ieders toekomst, is een landelijk thema, is in de RES niet opgenomen omdat het niet de opdracht van de RES was; dat ging om de grootschalige energieopwekking. Veluwe Duurzaam heeft de afgelopen maanden met het thema aan de weg getimmerd. Zij hebben daar subsidie voor gekregen, dus energiecoaches kunnen bij mensen thuiskomen om mee te denken en te kijken welke maatregelen getroffen kunnen worden. Hij gaat ervan uit dat er binnenkort nog weer landelijk, dan wel vanuit de provincie een stimuleringsprogramma komt als het gaat om de energiebesparing verder handen en voeten te geven. De kanttekeningen die VVD en ABO gemaakt hebben bij het concept, zijn meegenomen in de tekst van de RES om ze niet te laten verdwijnen. Ten aanzien van de participatie van bewoners heeft hij inderdaad de toezegging gedaan dat een van de eerste prioriteiten van dit college is om na de vakantie de zes dorpsgesprekken te houden. Bij die
- 13 -
gesprekken gaat het ook over de Regionale Strategie Warmte. 50% eigenaarschap staat genoteerd en daar handelt het college ook naar. De uitwerking van dat criterium komt binnenkort bij de raad langs. De uitspraak van de Raad van State heeft zeker effect op toekomstige ontwikkelingen. Er is geen gevaar voor de windmolens die er nu staan in deze regio, maar nieuwe initiatieven zullen veel meer op maatwerk beoordeeld worden en veel minder op algemene regels. Binnen het RES-overleg in de provincie maar ook landelijk wordt nog uitgebreid ingegaan op deze uitspraak. Het college zal de raad daarover mettertijd informeren. Over twee jaar moet er een nieuwe RES 2.0 gemaakt worden, maar het college gaat niet wachten. Hij wil de raad periodiek op de hoogte stellen als er stappen gezet worden. De eerste tussenrapportage kan hij al geven en dat is dat alle gemeenten in deze regio, de provincie en het Waterschap besloten hebben akkoord te gaan met de RES. Er is gewezen op het belang van nieuwe vormen van energieopwekking. Ook dat is in de RES genoteerd. Gisteren is er een gesprek geweest met de nieuwe dijkgraaf in de stuurgroep die gaat over klimaatadaptatie en water. Er is gesproken over de mogelijkheid om warmte uit oppervlaktewater en rioolwater te winnen. Dan over de motie. De strekking van de motie herkent hij.
De energiecorporaties op de Noord-Veluwe zijn al twee jaar aangesloten in de stuurgroep en doen actief mee. Niettemin begrijpt hij de strekking om meer met hen te kijken hoe de participatie nog beter en verder inhoud gegeven en ondersteund kan worden. Het college onderschrijft de oproep. Tweede termijn De heer EVINK (ABO) antwoordt op de vraag van PvdA/Burgerpartij Oldebroek dat het ABO gaat om nieuwe technieken, doorontwikkelingen. Daarbij heeft hij kernenergie als voorbeeld genoemd, want dat zal ook niet stil blijven staan. Met betrekking tot de motie heeft de fractie de reactie van het college afgewacht. ABO was van mening dat de gezamenlijke energiecoöperatie van de Noord-Veluwe al actief betrokken was, maar wilde dat zeker weten. De reactie van het college hierop gehoord hebbend, is zijn conclusie dat deze motie geen kwaad kan. Een forse vinger in de pap van lokale betrokkenheid zorgt voor draagvlak en houdt opportunistische speculanten die alleen voor eigen gewin gaan, buiten de deur. ABO zal voor de motie stemmen. De heer DOORNWAARD (SGP) zegt dat wat in de motie staat, in feite het startpunt moet zijn van zo’n hele RES. Daar kan men niet tegen zijn. De SGP zal dan ook voor deze motie stemmen, maar tegen de RES. De heer WIJNNE (ChristenUnie) bedankt SGP, ABO en VVD voor de steun aan de motie. Hij vindt het oprecht jammer dat de SGP tegen het voorstel stemt.
Volgens de ChristenUnie zijn de punten duidelijk uitgelegd door het college. Als het gaat om de bezwaren die genoemd zijn: de raad heeft een verantwoordelijkheid, er is een landelijke afspraak, er zijn ook lokaal afspraken gemaakt energieneutraal te willen zijn. Wat de fractie betreft is in deze RES op een verantwoorde manier met de bezwaren omgegaan. Vandaar voluit steun van de ChristenUnie. De VOORZITTER gaat over tot de besluitvorming. Het voorgestelde besluit De fracties van ChristenUnie, CDA, ABO, VVD en PvdA/Burgerpartij Oldebroek stemmen voor het voorstel. De fractie van de SGP stemt tegen het voorstel. Met 12 stemmen voor en 3 stemmen tegen is het voorstel aangenomen. Motie M1 De motie wordt unaniem aangenomen. 09.
PERSPECTIEF 2022 E.V.: - PERSPECTIEFNOTA 2022 - MEICIRCULAIRE - FINANCIEEL MEERJARENPERSPECTIEF 2022-2025.
- 14 -
- EERSTE BESTUURSRAPPORTAGE 2021 De heer RUITENBERG (ChristenUnie): We hebben in meerdere opzichten een bijzondere tijd achter de rug. Als eerste natuurlijk de corona pandemie waardoor we met elkaar flink hebben moeten afzien. De gevolgen zijn niet voor iedereen hetzelfde. De meeste mensen zijn gelukkig gezond gebleven maar op sommige plekken is nog steeds veel persoonlijk leed en verdriet, maar ook bedrijven zijn heel verschillend deze tijd doorgekomen. Gelukkig lijkt het ergste voorbij en kunnen we hoopvol naar de toekomst kijken. Deze pandemie is eigenlijk wel een mooie metafoor voor de financiële positie van onze gemeente. Ook hier hebben we zware tijden achter de rug en gloort er hoop. De ChristenUnie is blij dat we hoopvol vooruit kunnen zien maar we denken dat het ook goed is om te reflecteren. We hebben opnieuw geleerd dat niet alles maakbaar is. We denken dat we heel wat kunnen met elkaar, maar een onzichtbaar virus legt alles plat. We hebben geleerd dat sociale contacten, het omzien naar elkaar, veel belangrijker zijn dan welvaart en economische groei. Al lijkt dat laatste bij veel mensen alweer weg te ebben. Ook voor wat betreft de bezuinigingen die we de laatste jaren hebben moeten doorvoeren, is dat niet altijd leuk geweest, maar we hebben nog steeds een gezonde organisatie die op haar taken is berekend. In breder perspectief is dit te vergelijken met vasten.
In de bijbel lezen we dat vasten eigenlijk altijd gepaard gaat met bezinning, het kost wat maar je krijgt er ook veel voor terug. Ons ideaalbeeld voor het opstellen van de begroting is om voor de zomer in de Algemene Beschouwingen onze speerpunten voor het komende jaar aan u mee te geven, zodat u daar in de begroting rekening mee kunt houden. We doen dat normaliter aan de hand van de perspectievennota waarin het college aan ons de denkrichting van het college schetst, en waar wij dan op reageren. De laatste jaren kwamen we daar niet aan toe en was het meestal een zoektocht naar: waar kunnen we nog op bezuinigen om de begroting rond te krijgen. Deze keer is besloten om een erg summiere financieel ingestoken perspectievennota te sturen. Het college geeft daarbij aan dat gezien de financiële situatie waarin de gemeente Oldebroek zich momenteel bevindt, er nauwelijks tot geen ruimte is voor nieuw beleid. Daarnaast zijn er in 2022 gemeenteraadsverkiezingen en start er een nieuwe bestuursperiode. Daarom wil het college de focus leggen op de uitvoering van het bestaande beleid. De ChristenUnie steunt deze lijn helemaal, maar we hebben daarbij wel enkele opmerkingen die we graag met u delen. We willen, zoals bij de agendavaststelling afgesproken, de 1e bestuursrapportage en de perspectievennota gezamenlijk aan de orde stellen.
We gaan dan uit van het Financieel meerjarenperspectief en de aanvullingen zoals het college dat ons heeft laten toekomen. De meicirculaire die al een licht positief resultaat voor onze gemeente laat zien, is goed nieuws. Maar belangrijker is het nieuws uit Den Haag dat eindelijk erkend wordt dat er meer geld voor de jeugdzorg nodig is. De minister stelt € 1,3 miljard beschikbaar voor 2022 en misschien wordt het dit nog meer, hebben we begrepen. Eindelijk gerechtigheid wat ons betreft. We praten dan ook niet over extra middelen maar eindelijk krijgen we waar we recht op hebben. We willen wethouder Vos complimenteren met het resultaat wat bereikt is, en haar danken voor de tijd en energie die ze erin heeft gestoken om de politiek in Den Haag hiervan te overtuigen. Ook dank aan alle fracties die met ons daar enorm veel lobbywerk voor hebben verricht. We zijn blij met de € 1,8 miljoen voor Oldebroek in 2022 en gaan er toch stilletjes wel vanuit dat dit structureel wordt. Daarnaast lijkt er eindelijk schot te komen in de herverdeling van het Gemeentefonds met voor Oldebroek ook een positieve uitkomst. Graag horen we de mening van het college en de laatste stand van zaken, want de cijfers veranderen bijna dagelijks.