Notulen 2 juni 2022

CONCEPT

NOTULEN VAN DE VERGADERING VAN DE RAAD VAN DE GEMEENTE OLDEBROEK OP 2 JUNI 2022 OM 19.30 UUR IN HET GEMEENTEHUIS TE OLDEBROEK Aanwezig zijn: Leden van de raad: de heer A.M. Boer (ABO) mevrouw F.B. van den Bosch-Pleijter (ChristenUnie) mevrouw M.P. Deen (ABO) de heer J. Deij (ABO) (vanaf 20.03 uur) de heer J.A. Dijkstra (CDA) de heer D.E. Doornwaard (SGP) de heer P.H. Graansma (ChristenUnie) de heer A. Hardonk (ChristenUnie) de heer A. Heddema (ABO) de heer W. van der Horst (CDA)

de heer H.G.P. Kemp (VVD) de heer J.T. de Nooijer (CVO) de heer G.J. Overkempe (Duurzaam Oldebroek) de heer W.H. Peggeman (ChristenUnie) mevrouw M. Sloots-Kieviet (ChristenUnie) de heer B. van der Velde (CVO) de heer G. Vlieger (SGP) de heer J.C. Vroombout (CVO) de heer H. Wijnne (ChristenUnie)

Voorzitter: Griffier:

mevrouw T.H. Haseloop-Amsing de heer J. Tabak

College: De heer B. Engberts (SGP), wethouder 01.

mevrouw E.G. Vos-van de Weg (ChristenUnie), wethouder

OPENING.

De VOORZITTER heet iedereen welkom en opent de vergadering op de gebruikelijke wijze met ambtsgebed. 02.

VASTSTELLING VAN DE AGENDA.

De agenda wordt conform vastgesteld. 03.

VASTSTELLING NOTULEN VAN DE VERGADERING VAN 28 APRIL 2022.

De notulen worden ongewijzigd goedgekeurd en vastgesteld. 04.

INGEKOMEN STUKKEN.

De raad gaat akkoord met de afdoening zoals voorgesteld op de lijst van ingekomen stukken voor deze vergadering. 05.

MONDELINGE VRAGEN VAN RAADSLEDEN.

Er zijn geen vragen. 06.

LIJST VAN B-ONDERWERPEN, DIE BIJ HAMERSLAG WORDEN AFGEDAAN.

De raad gaat unaniem akkoord met de voorgestelde besluitvorming van de voorstellen op de lijst van Bonderwerpen voor deze raadsvergadering.

-2-

07.

BEËDIGING RAADSCOMMISSIELID (NIET ZIJNDE RAADSLID).

De VOORZITTER vraagt de heer Werner (Duurzaam Oldebroek) naar voren te komen en de aanwezigen om voor zover mogelijk te gaan staan. Zij heeft doorgekregen dat de heer Werner de verklaring en belofte zal afleggen. Zij leest de tekst voor en zal daarna de heer Werner verzoeken om te antwoorden: dat verklaar en beloof ik. “Ik verklaar dat ik, om tot lid van een vaste raadscommissie benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van een vaste raadscommissie naar eer en geweten zal vervullen.” De VOORZITTER: Wat is daarop uw antwoord? De heer WERNER: “Dat verklaar en beloof ik!” De VOORZITTER feliciteert de heer Werner met dit lidmaatschap. 08.

RAADSDEBAT N.A.V. DE BRIEF VAN DE (IN)FORMATEUR VAN 28 MEI 2022.

De VOORZITTER stelt na inventarisatie vast dat de raad toestemming geeft om de informateur de heer Mulder te laten deelnemen aan de beraadslagingen. Vervolgens constateert ze dat de raad akkoord gaat met de voorgestelde orde van het debat. De heer MULDER geeft een toelichting op het gebeurde tussen 16 mei en heden. Zoals destijds besproken heeft hij alle fracties uitgenodigd voor een gesprek om te kijken hoe men de ontstane situatie kan oplossen. De uitkomst van deze gesprekken is terug te vinden in drie hoofdlijnen in het advies dat hij op 28 mei aan de raad heeft toegezonden. De eerste lijn; de constateringen rondom de uitkomsten van het gesprek tussen ABO en ChristenUnie. Uit de gesprekken die hij met ABO en ChristenUnie heeft gehad, heeft hij geconstateerd dat er twee verschillende belevingen van die gesprekken zijn. De tweede lijn; de vraag of er een coalitie moet komen met drie of met vier partijen. Daar heeft hij alle fracties op bevraagd en het merendeel gaf aan liever een driepartijencoalitie dan een vierpartijencoalitie te willen. De derde lijn; de vraag of er niet anders naar de informateur wordt gekeken omdat er een andere situatie is ontstaan. Dit heeft hij nagevraagd en de conclusies zijn hetzelfde als bij zijn eerdere advies. Deze drie hoofdlijnen zijn voor hem de reden om bij zijn tweede advies te blijven om verder te gaan met ChristenUnie, CDA en SGP.

De heer DE NOOIJER (CVO) heeft een vraag. Hij snapt de brief, het advies en de interpretatie, maar intussen is er veel meer gebeurd. Niet alleen heeft de informateur de brief aan de raad geschreven, maar ook met de media gepraat nog voordat de informateur vanavond verantwoording aflegt aan de raad en vragen beantwoordt. Vindt de informateur dit verstandig? Daarnaast zijn vraag naar aanleiding van het interview bij Omroep Gelderland, waarom de informateur de kant van de ChristenUnie kiest door het mislukken van de lijmpoging bij ABO neer te leggen en aan te geven dat die partij eerst eens naar zichzelf moet gaan kijken. De heer MULDER antwoordt dat ABO op maandag een persbericht heeft uitgedaan waarbij de intentie was om zich te verantwoorden. Er zijn mensen bij de pers die hoor en wederhoor toepassen en hem vragen wat hij daarvan vindt. Dan kan hij niets zeggen en verwijzen naar de raad, maar op dat moment vond hij het zuiver om te zeggen wat zijn bedoeling met de situatie was. Hij heeft niet eenzijdig de schuld bij ABO neergelegd. Hij constateert slechts dat ABO in de procedures en de informatieronde zodanig heeft gehandeld, dat dat niet werkbaar was voor een goede uitkomst.

-3-

De heer GRAANSMA (ChristenUnie) zegt dat het verantwoorden van de genomen stappen geen zin meer lijkt te hebben. De ChristenUnie is door diverse fracties via de pers en sociale media, zonder dat gewacht is op de verantwoording, allang veroordeeld. Door alle commotie die is ontstaan rondom de formatie zou men vergeten dat de aanleiding voor het vorige verantwoordingsdebat en het debat van vanavond, het advies van de informateur is om te werken aan een coalitie van CDA, ChristenUnie en SGP. Een advies dat gelijkluidend is gebleven na een extra ronde langs alle fracties en met het meenemen van de resultaten van een gesprek tussen ABO en ChristenUnie. Van dat gesprek is een gezamenlijke verklaring op de websites van beide partijen geplaatst. Het is aan de informateur om, gehoord hebbende ABO, ChristenUnie en alle andere fracties, de opgehaalde informatie te delen en met een advies te komen. Hij alleen is degene die alle informatie heeft ontvangen van de fracties en hij is het dan ook die dit alles op waarde kan schatten. Het advies en vierde bericht heeft de raad intussen ontvangen. Een advies waar naast het gesprek tussen ABO en ChristenUnie tevens ingegaan wordt op een aantal andere argumenten om tot deze conclusie te komen. De ChristenUnie hecht grote waarde aan een onafhankelijk advies van de heer Mulder en zijn aanpak om tot een advies te komen.

De fractie kan zich vinden in de bevestiging van het eerder, op 14 mei, uitgebrachte advies om te werken naar een coalitie van CDA, ChristenUnie en SGP. De ChristenUnie heeft er vertrouwen in dat deze fracties een stabiele coalitie en college gaan vormen voor de komende vier jaar. Daarmee komt er inderdaad een einde aan acht jaar samenwerking in een coalitie met ABO. De ChristenUnie begrijpt wat dat doet met ABO. Tegelijkertijd constateert hij dat het na twee coalitieperiodes van vier jaar niet lukt er een nieuwe periode achteraan te plakken. Daarbij moet hij constateren dat fracties veranderen, qua samenstelling en instelling. Uiteraard blijft de ChristenUnie zich ervoor inzetten om net als in de vorige periode samen met de oppositiepartijen het beste te zoeken voor de inwoners van Oldebroek. Dan over de uitlatingen die zijn gedaan in de pers en op sociale media richting de informateur van de ChristenUnie; informateur met toestemming van de gehele raad. De uitlatingen van de voorzitter van de fractie van ABO, de heer Ronald Gerard, in de Stentor van dinsdag 31 mei jl., gaan wat de ChristenUnie betreft alle perken te buiten. Hij hoort graag hoe ABO tegen de opdracht van de informateur aankijkt, te meer omdat de heer Gerard zelf hem na het bekendmaken van de naam van de heer Mulder twitterde: een heel goede keuze.

Zijn vraag aan ABO: is de informateur alleen maar goed als er volgens ABO een juist besluit valt. De heer Mulder is gezocht op kennis en ervaring om het informatieproces te leiden, een erebaan. Als men in Oldebroek op een dergelijke wijze met een informateur wenst om te gaan, dan vreest hij dat het over vier jaar moeilijk gaat worden om daar nog iemand voor te vinden. Het is een coalitievorming met een onrustige start. Er is veel gezegd en geschreven, woorden die het vertrouwen in de politiek geen goed doen. De ChristenUnie gaat samen met het CDA en de SGP voortvarend aan de slag om een coalitieakkoord te schrijven en werkt daarbij toe naar de laatste raadsvergadering voor het reces. De heer DE NOOIJER (CVO) vraagt of de ChristenUnie met hem van mening is dat de raad nog in het informatieproces zit en nog niet aan het formeren is. De heer GRAANSMA (ChristenUnie) antwoordt dat de raad voor de verkiezingen heeft afgesproken hoe men de formatie gaat vormgeven. De heer Mulder is gevraagd om mee te helpen zoeken naar de beste combinatie. Er is nu een combinatie van een meerderheid gevormd en men is bezig met formeren. Volgens de heer DE NOOIJER (CVO) bespreekt de raad vanavond de uitkomsten van de extra informatieronde die de informateur heeft gehouden en is het de bedoeling om aan het einde van deze vergadering te concluderen hoe men verder gaat.

Waarom heeft de ChristenUnie niet gewacht om vanavond te horen van de andere partijen wat zij vinden van het advies en begint men nu alvast met formeren. Hij vindt dit niet de juiste volgorde. De heer GRAANSMA (ChristenUnie) denkt daar anders over. De heer VAN DER HORST (CDA) vindt dat het ABO en ChristenUnie siert dat zij de handreiking van het CDA voor een lijmpoging hebben aangenomen. Volgens de informateur hebben beide partijen in een apart gesprek met hem aangegeven dat er weer vertrouwen is ontstaan om met elkaar samen te werken in de gemeenteraad. Wel een succes tot op zekere hoogte. Partijen en relaties zijn wel degelijk

-4-

beschadigd in het proces. De informateur constateert dat door de verschillende opvattingen over de uitkomst van het gesprek een vruchtbare samenwerking van ChristenUnie en ABO in een dagelijks bestuur op dit moment niet lukt en ook de romp van het college niet mogelijk is. Het CDA gaat uit van eigen kracht. Deze nieuwe werkelijkheid maakt dat het CDA meegaat in het laatste advies van de heer Mulder om samen met de ChristenUnie en de SGP het formatieproces te beginnen. In een verkennend gesprek heeft de fractie een meerderheid en basis gevonden voor een verkenning en verwachte stabiele samenwerking. De heer DOORNWAARD (SGP) merkt op: zo soepel als de vorige formatie ging, zo stroef gaat het nu. De SGP kon met het eerste en tweede advies van de informateur instemmen en ook met het derde advies. De fractie verwacht met wederzijds respect, vertrouwen en waardering samen te werken en ziet het met vertrouwen tegemoet. De heer HEDDEMA (ABO) geeft aan dat de fractie terugkijkt op bijzondere weken. Begonnen met zetelwinst eindigen ze met de constatering dat partijen die bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart hebben gewonnen of gelijk zijn gebleven in zetelaantal, te weten ABO, CVO, Duurzaam Oldebroek en VVD, in de oppositie belanden en dat partijen die hebben verloren: ChristenUnie, SGP en CDA het college gaan vormen.

Waarom zou je nu nog gaan stemmen op een partij die jouw denkbeelden het beste vertegenwoordigt en die, als zij wint in Oldebroek in de oppositie belandt. Het voelt niet alleen krom maar ís krom. Het is een aanval op het democratisch uitgangspunt dat als partijen winnen in verkiezingen, ze recht worden gedaan door invloed op dat bestuur te kunnen uitoefenen. De keuzes die hier worden gemaakt, zijn niet uit te leggen aan de kiezer. De winnaars in de oppositie, de verliezers in het college; het is een gedrocht. Met dank aan het CDA die een lijmpoging tussen ABO en ChristenUnie heeft voorgesteld, hebben beide partijen de bereidheid uitgesproken om dat gesprek aan te gaan. Dat heeft ABO oprecht gedaan op 23 mei jl. In het gesprek dat in een goede verstandhouding is verlopen, is teruggekeken en begrip getoond voor datgene wat is gepasseerd. Er zijn afspraken gemaakt over hoe verder. ABO heeft voorgesteld een gezamenlijk bericht naar buiten te brengen als bewijs dat het gesprek goed is verlopen. Aan het eind van dat gesprek heeft men elkaar een hand gegeven en afgesproken dat de ChristenUnie het gezamenlijke bericht zou opstellen. Daarna waren er de een-op-een gesprekken die alle fracties met de informateur hebben gevoerd die avond. Meteen na het gesprek met de ChristenUnie ontvangt ABO een conceptbericht waarin de fractie zich uitstekend kon vinden.

De relatie ChristenUnie en ABO leek hersteld. Men was weer on speaking terms en dat heeft ABO ook zo terug bericht. De volgende morgen echter wordt er een tweede versie van dat gesprek door de ChristenUnie gestuurd dat veel afstandelijker van toon en inhoud is dan het eerste bericht. De conclusie van ABO is dat in het gesprek van de ChristenUnie met de informateur, en later in het fractieberaad wellicht, besloten is om een andere draai te geven aan het verslag, om zo de weg vrij te maken om ABO voor de tweede keer uit te sluiten. Toen hij de fractievoorzitter van de ChristenUnie telefonisch om uitleg vroeg, werd tot zijn verrassing gesteld dat voor het repareren van de relatie nog aanvullende gesprekken met de ChristenUnie nodig zouden moeten zijn. Dit is niet met ABO besproken in de lijmpoging. Het was ook niet terug te lezen in de eerste versie van het verslag. Hij vraagt de onderhandelingsdelegatie van de ChristenUnie waarom men dat niet duidelijk heeft aangegeven tijdens de lijmpoging. Na acht jaar op een goede wijze te hebben samengewerkt in de coalitie, toont de ChristenUnie zich nu een onbetrouwbare partij. Vanwege opportunistische motieven wordt een draai gegeven aan het gesprek en het verslag. Over de rol van de informateur.

Toen de ChristenUnie per brief aan de informateur aangaf geen vertrouwen meer te hebben in ABO, stuurde de informateur de brief een-op-een door aan ABO, hij schrapt de gezamenlijke maaltijd die men zou hebben voorafgaand aan de besprekingen, en zegt dat alle geplande activiteiten nu in een ander daglicht komen te staan. De informateur kiest zonder aarzelingen de CU-lijn en doet geen enkele poging om het tij te keren. Wat had hij wel moeten doen? Hij had de ChristenUnie-brief terzijde moeten leggen en partijen moeten uitnodigen voor een goed gesprek, een gesprek door de informateur georganiseerd over de zogenaamde gerezen problemen. ABO heeft die problemen, terwijl men dat echt geëvalueerd heeft, nauwelijks gezien. Er waren meningen, maar geen problemen. Dan neemt men zijn verantwoordelijkheid als informateur en is men de verbinder als men dat gesprek organiseert. Kan de informateur uitleggen waarom hij zijn rol op dat moment niet heeft opgepakt door zelf een lijmpoging te ondernemen?

-5-

In zijn vierde bericht schrijft de informateur dat de verschillende stijlen en de afspraken die daarvoor nodig zijn, en inhoudelijke opvattingen in de weg staan om tot een samenwerking tussen ABO en ChristenUnie te komen. Hoezo verschillende stijlen? Er is aan de onderhandelingstafel geen onvertogen woord gesproken. Dat de achterban ontploft als ABO eenzijdig wordt afgeserveerd, kan de informateur zich aanrekenen. Afspraken komt men na, al acht jaar. Inhoudelijke opvattingen die in de weg staan, er waren zeker noten te kraken, maar dat hoort bij het komen tot een coalitie. Dat was zeker gelukt, maar men moet dan wel beginnen aan inhoudelijke besprekingen. Gelegenheidsargumenten van de informateur; die had hij zelf kunnen wegnemen als hij zijn best had gedaan. De conclusie van de fractie is dat de informateur van meet af aan onder één hoedje speelt met de partij waar hij lid van is. Hij is niet de onafhankelijk voorzitter die hij had moeten zijn. Er mag niet het flauwste vermoeden bestaan dat hij richting één partij, te weten de ChristenUnie, zijn oren laat hangen. Hij was informateur van de toen aan tafel zittende drie partijen. De informateur heeft zijn werk niet goed gedaan en dient zijn opdracht terug te geven. Het zou hem sieren als hij dat zelf zou doen, maar in de krant moet men lezen dat hij dat niet vrijwillig zal doen.

De informateur heeft er een rommeltje van gemaakt ten koste van de inwoners van Oldebroek die de moeite hebben genomen om te stemmen. Dat brengt ABO tot een motie die wordt gesteund door CVO. De heer GRAANSMA (ChristenUnie) vraagt bij interruptie of ABO spijt heeft van haar instemming met de tekst van de verklaring. ABO had ervoor kunnen kiezen om die tekst niet op haar website te plaatsen. De heer HEDDEMA (ABO) antwoordt dat in die tekst staat, en daar kan men niet op tegen zijn, dat ABO en ChristenUnie weer goed gaan samenwerken in de raad. Uiteraard gaat ABO dat doen. De eerste versie ging over de relatie tussen ABO en ChristenUnie en dat viel weg. Dat weet de ChristenUnie heel goed, want hij heeft gevraagd naar de reden waarom dat zo veranderd is. ABO heeft oprecht het gesprek gevoerd, waarbij niet is gezegd: we zijn er nog lang niet, we hebben aanvullende gesprekken nodig. Nee, men ging uit elkaar terwijl ABO stellig, en dat heeft hij richting de informateur ook aangegeven, het gevoel had dat de lucht was geklaard. Er is zelfs genoemd dat men weer ‘on speaking terms’ was. De heer GRAANSMA (ChristenUnie) interrumpeert en zegt te hebben aangegeven dat het een goed gesprek was, maar dat men er nog niet uit was. Dat heeft ChristenUnie ook geprobeerd in deze tekst weer te geven.

De heer HEDDEMA (ABO) reageert dat ABO zich geschoffeerd voelt, aan de kant gezet om onterechte redenen. De discussies gingen over een thema dat van meet af aan bekend was, namelijk: is er meer ruimte om op zondag evenementen te organiseren. Dat zouden partijen samen bespreken. Er is niet eens inhoudelijk gesproken over de regionale samenwerking; een ander thema waarover men eerder in dit verband heeft gesproken. Er waren geen andere controverses. ABO vraagt zich nog steeds af wat de werkelijk grote controverses waren op basis waarvan de ChristenUnie ABO uit het niets een brief stuurt: we zeggen het vertrouwen in ABO op. En een informateur stuurt die brief door. De heer GRAANSMA (ChristenUnie) hoort ABO spreken over het evenementenbeleid. Hij stelt vast dat ABO dan inderdaad niet heeft begrepen wat ChristenUnie bedoelt, want daarover is inhoudelijk helemaal niet gesproken. Als het over het proces gaat, dan geeft hij aan dat ABO er een paar keer naar het gevoel van de ChristenUnie met een gestrekt been is ingegaan.

ABO heeft afspraken die van te voren gemaakt zijn over procedures systematisch laten liggen en heeft er continu voor gekozen om ertussendoor te gaan, met brieven, met mail en andere zaken, dingen naar voren gehaald, terwijl men met elkaar een proces afsprak met de informateur, waarin dingen besproken zouden worden, waar men terug zou kijken op de acht jaar en alles op zijn plek was. Het gaat om de stijl en de manier waarop men met elkaar omgaat, dat die de ChristenUnie tegenstaat en als niet werkbaar wordt geacht. De heer HEDDEMA (ABO) zegt in een reactie dat ABO de ChristenUnie één brief en één mail heeft gestuurd. Dit om de indruk weg te nemen dat het mails waren en brieven en procedures waar ABO tegenin is gegaan. Het was bijna te verwaarlozen, het waren dingen die ABO in het gesprek heeft uitgelegd, waar men over en weer begrip voor heeft getoond. Meer is het niet geweest. Waar de ChristenUnie bang voor is, is dat ABO een aantal punten graag wil realiseren. Dat zijn punten die in de vorige coalitieakkoorden misschien onbesproken zijn gebleven, of onder de mat zijn gebleven. Nu wilde ABO een aantal dingen echt gaan realiseren. ABO gaat in een coalitiebespreking niet vier weken wachten om dan pas dat punt op tafel te brengen, want dan heeft men al heel veel energie aan elkaar besteed.

-6-

ABO heeft van meet af aan gezegd dolgraag over dat punt te willen praten en heeft daar ook een werkafspraak over kunnen maken. Motie M1 ingediend door de fracties van ABO en CBO De raad van de gemeente Oldebroek, in vergadering bijeen op 2 juni 2022: Constaterende dat: - op 14 mei jl. de informateur Reinier Mulder zijn derde bericht heeft gericht aan de leden van de gemeenteraad en op 28 mei jl. zijn vierde bericht. Overwegende dat: - de informateur in zijn derde bericht stelt dat het CDA beschikt over een ruime mate van deskundigheid en over een kwalitatief geschikte kandidaat wethouder, waarbij tijdens de openbare raadsvergadering van maandag 16 mei jl. bleek dat de informateur zich een onvoldoende eigen oordeel had gevormd over de genoemde kwalificaties van het CDA; - de informateur in zijn vierde bericht adviseert de formatiegesprekken te laten voeren door drie partijen, te weten CU, SGP en CDA, waarbij het drie partijen betreffen die allen zetelverlies hebben geleden bij de jongste gemeenteraadsverkiezingen.

Spreekt uit: - dat de informateur onzorgvuldig en zelfs mogelijk onjuist heeft gehandeld in zijn informatieverschaffing middels zijn derde bericht aan de raad over de gebruikte kwalificaties over het CDA; - dat de informateur in zijn vierde bericht met zijn advies over de drie formerende partijen geen recht doet aan de verkiezingsuitslag door uitsluitend uit te gaan van verliezende partijen; - dat de informateur blijk geeft van onzorgvuldige berichtgeving aan de raad en uit zijn advisering minachting blijkt voor een groot deel van de kiezers en minachting voor de verkiezingsuitslag van de gemeenteraadsverkiezingen in de gemeente Oldebroek; - dat het voornoemde reden is om het vertrouwen in deze informateur op te zeggen. Verzoekt: - de CU om in samenspraak met de raad een nieuwe informateur aan te zoeken. En gaat over tot de orde van de dag. De heer DE NOOIJER (CVO) geeft aan dat het vanavond gaat over een nieuwe brief van de informateur die wederom voorstelt om ChristenUnie, SGP en CDA samen te laten formeren; de drie grootste verliezers van de afgelopen verkiezingen. Samen hebben deze drie partijen slechts tien zetels, de krapst mogelijke meerderheid. Over wat de consequenties daarvan kunnen zijn, moet men als raad aan de voorkant nadenken: is dit wenselijk, en vooral: is dit goed voor Oldebroek. In de visie van CVO is het dat niet.

Hij vraagt de partijen die nu gaan formeren hoe men denkt dat de Oldebroeker hierover oordeelt; denkt men zelf dat dit het beste is voor Oldebroek. Wat had er wel moeten gebeuren. Recht doen aan de verkiezingsuitslag en zorgen voor een stabiele coalitie, gedragen door veel zetels. Dat kan door te onderhandelen met het CVO. De raad durft het echter nog steeds niet aan, zoals blijkt uit het laatste advies van de informateur. CVO vindt dit echt ondemocratisch. Het past ook niet in de traditie van deze gemeenteraad. Hij heeft mooie woorden gehoord: we moeten heel constructief samenwerken, luisteren naar iedereen. Maar op voorhand wordt tegen CVO gezegd: we luisteren niet naar jullie als het gaat om coalitiedeelname. Waar is dit voor nodig? Als aan de formatietafel wordt geconcludeerd dat men er niet uitkomt, prima, maar het CVO wordt de kans niet geboden en dat vindt hij jammer. Laat men de vooroordelen opzij zetten en het gesprek aangaan. Verschil van inzicht is er wel degelijk, maar dat kan inhoudelijk worden besproken aan de formatietafel. Hij heeft nagedacht wat hij van zijn kant nog kan doen om daaraan bij te dragen. Hij denkt dat een gesprek en dialoog helpt. Dus is in de fractie besloten om alle fracties een keer uit te nodigen om met CVO te gaan praten. Hij denkt dat een gesprek helpt.

-7-

Dan over hetgeen de informateur nu voorstelt. Hoe is het zo ver gekomen. De lijmpoging tussen ChristenUnie en ABO is niet gelukt. Interessant, ABO wordt nu deels met dezelfde argumenten aan de kant gezet als gebeurde bij CVO, las hij in de Stentor, bij Omroep Gelderland, namelijk het meest subjectieve argument dat men kan bedenken: dat de stijl van politiek bedrijven de ChristenUnie niet bevalt. CVO vindt dit een sfeer ademen van wantrouwen richting anderen, niet de kans willen geven, uitsluiten. Hij vraagt zich af waarom de ChristenUnie niet kan omgaan met de stijl van andere politieke partijen. Moet het dan allemaal op de manier zoals de ChristenUnie wil. Bij Omroep Gelderland is te lezen dat er volgens de informateur al flink wat voorwerk is gedaan, terwijl in de vorige raadsbijeenkomst is geconcludeerd dat er een extra informatieronde zou komen met alle partijen. De bedoeling is dan, zoals hij het altijd begreep, dat de raad daarna weer bijeenkomt om het te bespreken en er wordt geconcludeerd dat men gaat formeren met die en die. Dat gebeurt dus niet. Tijdens zijn interruptie zojuist gaf de ChristenUnie zonder schaamte aan al bezig te zijn met formeren. Dit vindt hij een schoffering van de rest van de raad. De ChristenUnie is al aan het formeren met SGP en CDA, en heeft niet het respect naar de rest van de raad om te wachten op wat die ervan vindt.

In de vorige raadsvergadering was te zien dat er tijdens de vergadering heel wat kan gaan veranderen. Die adviezen zijn niet direct opgevolgd, er kwam een extra informatieronde. Dus het debat heeft zin hier. Dan over de motie. CVO ondersteunt die. De fractie heeft daar lang en goed over nagedacht, want CVO is begonnen met vertrouwen te geven aan de ChristenUnie om de leiding te nemen in het informatieproces, vertrouwen te geven aan deze informateur om aan de slag te gaan. Dat vertrouwen is door iedereen gegeven, maar voor CVO zijn er nu tien redenen waarom de heer Mulder niet meer de juiste persoon is op deze plaats. 1. Deze informateur praat met de verkeerde mensen, namelijk met de wethouders uit het oude college terwijl er vanuit de verkiezingsuitslag gezocht moet worden naar een nieuw college. 2. Deze informateur is selectief. Hij noemt één specifieke partij deskundig maar zegt dat niet over andere. Hij doet dat uitgerekend bij de partij waarvoor argumenten moeten worden gezocht om die aan tafel te krijgen. 3. Deze informateur neemt klakkeloos dingen aan zonder ze zelf te onderzoeken. Het gaat over een kandidaat-wethouder die in het advies van de informateur kwalitatief geschikt wordt genoemd. Toen CVO hem daarover bevroeg, bleek de informateur deze persoon niet zelf te hebben gesproken. 4. Deze informateur, en dit is het grootste bezwaar van CVO, is partijdig.

Dit is geen lichtzinnig woord maar honderd procent gemeend. CVO kan ook niet anders dan dit concluderen. Hij kiest namelijk letterlijk partij voor de ChristenUnie in het conflict dat zij heeft met ABO, zoals is te lezen bij Omroep Gelderland die de informateur citeert: “ABO heeft zelf het vertrouwen van de ChristenUnie verspeeld, het lijkt mij verstandig dat de partij nu eerst naar zichzelf kijkt en de lessen leert die er te leren zijn, zodat dit in de toekomst niet meer zal gebeuren.” Daarmee wordt de schuld eenzijdig bij ABO gelegd en niemand kan volgens CVO nog beweren dat de informateur hiermee niet partijdig is in dit conflict. De heer HEDDEMA (ABO) vult bij interruptie aan, dat er zojuist in de fractie contact was met de scribent van de Gelderlander. Deze bevestigt dat wat in de krant staat, letterlijk zo gezegd is door deze informateur. De heer DE NOOIJER (CVO) zegt in een reactie dat wat CVO vreesde daarmee werkelijkheid wordt. 5. Deze informateur praat, nog voordat hij verantwoording aflegt in de raadzaal, met de media. Daardoor zorgt hij voor verwarring, verschillende interpretaties van zijn adviezen. 6. Deze informateur gooit olie op het vuur door suggestieve, insinuerende tweets de wereld in te sturen.

Zo tweette hij dinsdag over Oldebroek: besturen doe je samen in plaats van polariseren, en: polariseren op Twitter en in de media helpt niet om verbindend te besturen in Oldebroek. CVO vraagt zich af over wie de informateur het dan heeft, want daarmee zegt hij wel iets. 7. De informateur roept op om, ook op Twitter: democratisch te spelen op de bal in plaats van op de man, maar staat daarna toe dat onder zijn regie, door de personen van ABO, de ChristenUnie niet genoeg vertrouwen heeft in ABO, zo is te lezen bij Omroep Gelderland. Hij slaagt er dus niet in om de partijen genoeg in het gareel te houden. 8. Deze informateur verandert zijn criteria voor een nieuw college per vergadering en is dus niet consequent. Het ene moment wil hij nog een college en een coalitie met een ruime en stabiele meerderheid, daarna stelt hij een coalitie voor met de krapst mogelijke meerderheid. 9. Inschattingen van deze informateur kloppen van geen kant. Eerder schreef hij nog, toen het geklapt was tussen de ChristenUnie en ABO: ik constateer verder dat de drie partijen geen vertrouwen hebben

-8-

dat nieuwe gesprekken tot andere inzichten leiden. Terwijl er daarna een lijmpoging gaat plaatsvinden tussen ChristenUnie en ABO. Dus verwachtingen waarmee de raad het moet doen, van zijn adviezen, komen niet uit. De raad wil daar wel op kunnen vertrouwen en als hij er niet zeker van is, moet hij het naar de mening van CVO niet opschrijven. 10. Dit is het grotere argument. Deze informateur krijgt het voor elkaar om onder zijn regie de informatie compleet te laten ontsporen. CVO vindt ook dat hij zich te veel heeft opgesteld als notulist in het conflict dat de ChristenUnie had met ABO, waarin het vertrouwen werd opgezegd. Nee, we slaan op tafel en gaan praten en als ik het niet voor elkaar krijg om die partijen te laten praten om ze weer bij elkaar te brengen, dan hou ik ermee op, want dan heb ik geen regie, heb ik niet die dominantie die vereist is van een informateur om te zeggen: zo gaan we het doen, we gaan praten. Deze informateur is volgens CVO niet de juiste man op deze plaats. De fractie begrijpt dat hij het als zijn taak ziet om dit tot een goed einde te brengen en daar ook zelf bij te zijn, aangezien het zijn eerste opdracht is als informateur en formateur. Maar CVO vindt het resultaat tot nu ver beneden peil en roept de informateur op zijn taak neer te leggen. CVO zegt dus het vertrouwen op in deze informateur en dient daarom de motie van ABO mede in.

Deze motie gaat het waarschijnlijk vanavond niet halen, maar hij zegt tegen de informateur: wilt u echt blijven, terwijl meer dan een derde van de raad sowieso geen vertrouwen in u heeft. In het begin gaf iedereen u vertrouwen, uiteraard, maar nu niet meer. CVO adviseert ook de ChristenUnie: kom met een nieuwe informateur of formateur. Iemand die het vertrouwen heeft van de gehele raad. Het is belangrijk, en zeker hoe het er nu bij staat, dat de raad iemand krijgt die boven elke twijfel verheven is. Waarschijnlijk zullen ChristenUnie, SGP en CDA doorgaan met het advies, maar hij heeft ze nu toch een aantal keren gewaarschuwd. Een gewaarschuwd mens telt voor twee, maar een meermaals gewaarschuwd beoogd college telt op zijn minst voor tien. De heer OVERKEMPE (Duurzaam Oldebroek) geeft aan waarom hij aan de vorige bijeenkomst geen bijdrage heeft geleverd. In het eerste advies, ChristenUnie, ABO, SGP, kon de fractie zich goed vinden. Toen begon het te rommelen, maar de raad kwam bijeen en ging later de deur uit met de gedachte: ze gaan weer praten. Dat leek de fractie goed en men had de hoop dat het weer goed zou komen. Eerst maar weer in gesprek gaan, was de gedachte. Helaas is het anders gelopen. Duurzaam Oldebroek had twee wensen voor de nieuwe coalitie. De eerste was dat het een mix zou zijn van confessionele en niet-confessionele partijen.

De tweede was dat het een mix zou zijn van lokale en niet-lokale partijen. Op die manier denkt de fractie dat de coalitie Oldebroek goed vertegenwoordigt. Daarom ook kon Duurzaam Oldebroek zich goed vinden in het eerste advies. Inmiddels is de wens iets versoepeld, er is heel veel gebeurd. De fractie hoopt nu dat er een vruchtbare coalitie ontstaat, een coalitie die kan samenwerken en niet uit elkaar gaat vallen. De raad is de inwoners nu wel verplicht om aan de slag te gaan, want er ligt veel op zijn bordje. Het advies dat voorligt, is niet geheel naar wens. Maar als er echt geen andere opties zijn, en deze drie partijen van mening zijn een vruchtbare coalitie te kunnen vormen waar duurzaamheid hoog in het vaandel staat, kan de fractie ermee leven. Duurzaam Oldebroek heeft prettige gesprekken gehad met de informateur. De fractie heeft het gevoel dat men gehoord is een ook begrepen wordt, maar vindt het belangrijk dat iedere partij zich gehoord en begrepen voelt. Als dat niet het geval is, en andere partijen denken dat ze met een andere informateur een andere uitkomst krijgen, lijkt het hem verstandig om het formatieproces iets aan te passen. Misschien is een second opinion een idee. Zo kan met een frisse blik opnieuw gekeken worden naar wat voor Oldebroek het beste is.

De heer KEMP (VVD) memoreert dat de raad in de vorige vergadering is gekomen tot de conclusie om een tussenronde in te lassen. Dan verbaast het hem te horen van de ChristenUnie dat zij al aan het formeren is. Hij weet dat de VVD is veroordeeld tot de oppositie, maar om nu zo aan de kant gezet te worden, vindt hij wel ver gaan. Hoe is het mogelijk dat de geloofwaardigheid van de politiek in Oldebroek in zo’n korte tijd te grabbel wordt gegooid, in elk geval door twee grote partijen met een grote achterban. Beide met collegeambities die zo omgaan met het gegeven vertrouwen. Triest voor de politiek maar ook voor al die mensen die gestemd hebben. Wat de VVD betreft moeten deze partijen zich schamen.

-9-

Hij kijkt terug naar waar de raad mee eindigde de laatste vergadering. Alle partijen zouden in gesprek gaan met de informateur en vandaag zou men verder werken. ChristenUnie en ABO dus ook, en zij hebben met elkaar gesproken conform afspraak zonder de heer Mulder. Dit had misschien anders gemoeten, maar die keuze is gemaakt. Er bleek meer vertrouwen en samen gingen zij werken aan een gemeenschappelijke verklaring. Die is nooit met de rest van de raad gedeeld. Beide partijen plaatsten de verklaring op de eigen website, niet in het publieke domein. Zelfs het CDA dat tot in den treure zeulde met de lijmpot, heeft hij niet betrokken gezien in het spel. Totaal verspilde moeite geweest, zoals de VVD het ziet, niet serieus genomen dat CDA. Die fractie, totaal genegeerd, staat nu ineens op het lijstje om in het college mee te doen. Dan het advies van de informateur. ChristenUnie en ABO schrijven dat ze willen samenwerken en de informateur concludeert dat het niet mogelijk is; het lukt niet, schrijft hij. Waar komt dit vandaan, wat moet de raad met deze conclusies, wat vinden ChristenUnie en ABO daarvan. Hij heeft het vanavond al gehoord, er zijn heel andere dingen gebeurd waar de raad geen weet van heeft. Hij vraagt zich af wat de raad nu moet. Opnieuw praten? De VVD is altijd open, helder, transparant en duidelijk geweest in deze discussie.

Een coalitie van ChristenUnie, SGP en CDA is wat de VVD betreft veel te makkelijk. Als het voorstel van deze informateur toch voldoende steun zou krijgen, dan heeft de raad te maken met een compleet confessioneel college dat geen afspiegeling is van de kiezers. Het is helder dat twee grote, ontevreden fracties zo meteen in de oppositie zitten. Dat belooft weinig goeds voor een vruchtbare samenwerking binnen de raad. De ChristenUnie zei het al: we zijn aan het formeren. Dus voordat de raad naar huis gaat vanavond is er een nieuw college, want de ChristenUnie heeft al een wethouder die staat te trappelen, de SGP heeft een wethouder die staat te trappelen en het CDA heeft al een kundig, betrouwbaar, deskundig kandidaat-wethouder. De VVD, die dacht dat dit een tussenronde was, stelt voor dat de ChristenUnie en ABO teruggaan naar de tekentafel. Of dat na vanavond nog gaat lukken? Door wat hij zag in de ogen van beide woordvoerders is hij bang dat dat vruchteloos zal blijven. Niettemin stelt hij het voor. Dan de motie van wantrouwen, want dat is het. Formatie is een verantwoording van partijen. Een informateur is slechts een instrument, goed of slecht. Een motie tegen een informateur lijkt de VVD technisch onmogelijk. Een zwarte piet ergens neerleggen als men samen niet in staat blijkt de zaken goed voor het voetlicht te brengen, moet men niet ergens anders neerleggen.

Het verbloemt namelijk het eigen falen. Die spiegel houdt hij de formerende partijen voor. Dat CVO zich voor deze kar laat spannen, was niet nodig maar is hun keuze. Alleen al de tekst over de verliezende partijen, terwijl de opsteller ook stemmen heeft verloren ten opzichte van 2018, zegt wat de VVD betreft genoeg. Het verzoek aan de ChristenUnie om een nieuwe informateur voor te dragen na zoveel kritiek, is naar de mening van de VVD onwaarachtig. De heer DE NOOIJER (CVO) zegt bij interruptie dat deze motie niet een officiële motie van wantrouwen is. Het dictum is zo aangepast dat het wel kan. Het is niet alleen iets tussen die partijen. De informateur moet ook verantwoording afleggen over wat er gebeurt. Hij schrijft brieven en daar kan de raad het wel en niet over hebben. Het is dus iets van de gehele raad. Dat moet een persoon zijn waar ook de VVD vertrouwen in moet hebben. Aangezien het echt een verantwoordelijkheid van de gehele raad is, vraagt hij of de VVD nog vertrouwen heeft in de werkwijze van deze informateur, die na vanavond waarschijnlijk de formateur gaat worden, of zegt de VVD: een nieuw iemand met een frisse kijk, die de verhoudingen misschien weer kan herstellen, zou wel eens toegevoegde waarde kunnen hebben. De heer KEMP (VVD) antwoordt dat hij een-op-een met de informateur heeft gesproken en er vertrouwen in heeft. Over een nieuwe informateur.

De partijen denken al aan formeren, dus de kwestie is eigenlijk al gelopen. Hij zou zich kunnen voorstellen, dat ChristenUnie en ABO terug gaan naar de tekentafel en dan wel op een goede manier. Een second opinion, ook prima, maar klaar de lucht. De VOORZITTER stelt desgevraagd vast dat de raad akkoord gaat met een schorsing. Schorsing De heer MULDER bedankt de raad voor de reflectie en gedachten over het proces waarin men nu zit. Hij waardeert de gevoelens die worden getoond en begrijpt dat dat verschillend en divers is. Hij ervaart volledige betrokkenheid bij Oldebroek. Het gaat ook om Oldebroek en vanuit die gedachte is hij op zoek

- 10 -

gegaan naar een duurzame, stabiele en vruchtbare samenwerking. Het is mensenwerk en daarin is hij net zo feilbaar. Daar heeft de raad gevoelens over en dat staat ook in de motie. Dan over de feitelijke vraag. Daar waar de vraagstelling enigszins ingaat op een mening, laat hij dat aan de raad. De raad heeft daar een oordeel over. Hij is ervan uitgegaan om iedereen in deze zaal heel te houden. Daar zijn ook de brieven op gericht geweest. Richting ABO over de brief die hij heeft doorgestuurd. Hij vindt het lastig om hierover te spreken, want het is vertrouwelijk. Maar voor de feitelijkheid en om te verklaren voor iedereen: in de brief stond een vraag om het door te sturen naar de twee andere partijen, waarbij er ook een uitnodiging stond in die brief, en die heeft hij gefaciliteerd, voor een toelichting op die brieven en het gesprek daarover. Die toelichting is er geweest en daar is men niet uitgekomen. Richting ABO; hoezo verschillende stijlen. Het ging er feitelijk om dat er procedureafspraken waren gemaakt om te komen tot een goede samenwerking. In het begin liep dat al lastig. Het nare is als hij dit allemaal moet benoemen, dat hij er ook een waardering aan moet geven. Het zijn de stijlen die lastig waren. Is dat erg voor dat moment. Heel misschien niet, maar er kwam al een gevoel bij: hoe zit het dan als we echt aan het werk gaan.

Dat bedoelde hij met die stijlverschillen en ook de stijl van: zo is ABO, zo doen we dat, of: daar heb je maar mee te dealen. Dat is moeilijk als je aan het samenwerken bent. Naar CVO. Tien redenen om de motie te ondersteunen. In het begin heeft hij al aangegeven daar niet over te gaan. Daar waar hij nog feitelijkheden kan toevoegen, wil hij dat graag doen. Over zijn tweets. Die waren alleen maar gericht op wat hij zag gebeuren in zijn algemeenheid deze week naar aanleiding van een persbericht van ABO, de reacties daarop die op sociale media plaatsvonden. Zijn drive is dat hier een bestuur komt dat met elkaar samenwerkt. Dan helpt het niet als men het op de persoon speelt. Dat was de gedachte, niemand aansprekend maar in zijn algemeenheid. Hij wil zich graag richten op dat samen besturen. Was het handig, die tweet? Nee, want er kwam ruis op de buis en daar biedt hij zijn excuses voor aan. Hoe kwam die tweet? Omdat het Zwolse college werd geïnstalleerd en hij zag hoe verbindingen ontstaan. Dat zou hij ook graag hier willen zien, en hij ziet ze ook. Een mooi voorbeeld van niet op de man maar op de bal spelen is een prachtig artikel in Huis aan Huis. De burger betaalt het gelag; een goed verhaal. Dit is op de bal spelen, op inhoud, wat zijn de consequenties als. Prima. Scherp, kritisch, maar op de bal. Dat is wat hij de raad adviseert en gunt.

Dan blijft hij ook dicht bij zijn eerste advies waarin hij het had over het samenspel, en dat het goed moet zijn tussen oppositie en coalitie. Ieder vanuit zijn eigen rol die hij daarin ziet, samenwerkend voor dat prachtige Oldebroek. Daar is hij voorbijgelopen en heeft hij de verkeerde media voor genomen. Dat had hij hier moeten doen, dus daar biedt hij zijn nederig excuus voor aan. Richting Duurzaam Oldebroek. Een mooi advies. Hij begrijpt dat en voelt hetzelfde verdriet als het gaat over lokaal en niet-lokaal, confessioneel en niet-confessioneel. Hij had daar ook een ander idee bij, zie zijn eerste advies, maar de werkelijkheid is nu anders en hij ziet geen andere oplossing. Als hij naar het debat van vanavond luistert, ziet hij die ook niet terug. Naar de VVD; het lukt niet, wat niet? Dat laat hij liever bij de partijen, wat zij daarover kwijt willen. Over de adviezen van de VVD: daar leert hij van. De heer DE NOOIJER (CVO) interrumpeert, over de vertrouwelijkheid en het feit dat de informateur niet te veel wil zeggen. De informateur zegt echter wel heel veel, in de media. Dingen die hij niet opschrijft in zijn brief. Of het geheel of gedeeltelijk is, de informateur gaf in ieder geval de schuld aan ABO. Dat had hij niet in zijn brief opgeschreven. De formateur heeft uitleg gegeven over zijn tweet en daar wil hij hem voor bedanken. Dat is ook het nut van een debat.

CVO vindt de informateur te nonchalant als hij zegt: het oordeel is aan de raad, uw eigen mening, daar ga ik niet op in. De formateur merkt vanavond dat een derde van de raad van mening is veranderd. Die hadden vertrouwen in de formateur en hebben dat nu niet meer. Dan kan de informateur wel zeggen: ik ga nu verder voor die formerende partijen, die hebben de opdracht gegeven, maar vindt de informateur niet dat Oldebroek er één verdient die boven alle twijfel verheven is, die alle partijen steunen en dat de informateur in feite moet zeggen na vanavond, ook al haalt de motie misschien geen meerderheid: als een derde van de raad aan wie ik ook verantwoording moet afleggen, het vertrouwen in mij opzegt, dan bedank ik voor de eer, is het tijd voor een nieuw iemand met een frisse kijk en zit mijn taak erop. Wil de informateur dit overwegen. Zo nee, waarom niet. De heer MULDER antwoordt dat hij zich houdt aan de procedurele afspraken van de raad. Het is aan de formerende partijen.

- 11 -

De heer HEDDEMA (ABO) interrumpeert. Hij vindt dat het iets weg heeft van minachting voor de raad. Hoe kan de informateur nu doorgaan met formerende partijen, terwijl de rest naar hem kijkt als iemand die zich blijkbaar weinig aantrekt van de inhoudelijke kritiek die de raad heeft. Een voorbeeld. De informateur schrijft in zijn tweet dat de raad niet moet polariseren. Hij wil de informateur meegeven dan diens rol daarin belangrijk is, want wanneer gaat men polariseren. Als er meningen worden verkondigd waar verder niets mee wordt gedaan. De fractie heeft geconstateerd dat de informateur die capaciteit, als hij die al heeft, niet heeft ingezet in dit proces, namelijk om partijen bij elkaar te brengen, partijen te binden. De informateur heeft het over stijlen die gehanteerd worden, laat men daar dan het gesprek over voeren. De heer MULDER reageert; minachting voor de raad. Als ABO dat zo opvat, zegt dat vooral hoe ABO ernaar kijkt. Wie is hij als informateur om iets anders te vinden dan de raad. Hij legt dus het oordeel bij de raad neer. Wat hij merkt in de vraagstelling en de bijdrage van ABO vanavond, is dat deze fractie de schuld vooral buiten zichzelf zoekt. Daarmee helpt men het proces niet. De heer HEDDEMA (ABO) laat weten diep en diep teleurgesteld te zijn door deze reactie van deze informateur.

De heer MULDER zegt in een reactie - en hij vindt dit moeilijk want het is iets vertrouwelijks, moet hij dat nu melden of niet - dat de heer Heddema hem vroeg om stoer op te treden. Dat heeft hij op meerdere momenten gedaan, wat ABO niet prettig vond en niet wilde. Het is moeilijk samen te werken als men met elkaar dat soort dingen nog niet kan afspreken. Dat is zijn perceptie en natuurlijk is de rest aan de raad om daar een oordeel over te hebben. Of de raad met hem verder wil? Hij doet zijn best om de raad te faciliteren. De heer DE NOOIJER (CVO) interrumpeert met de opmerking dat de informateur aangeeft dat hij het heel onprettig vond hoe ABO zich opstelde in het proces, dat hem is gevraagd stoer op te treden maar ABO dat niet prettig vond. Dan is er een nieuw cruciaal punt. Het is dan geen conflict meer tussen alleen ChristenUnie en ABO, maar ook een probleem tussen ABO en deze informateur in wat er concreet tussen beide is voorgevallen. Alleen al om die reden zou de informateur moeten zeggen: als ik onderdeel ben van een conflict, dat wil ik niet, want daarmee kan ik ABO geen recht meer doen en een eerlijke kans geven. Hij vindt dat als dat de conclusie is, de informateur moet zeggen: ik stop ermee, het is tijd voor een ander. De heer MULDER reageert. Als dat de werkwijze van een informateur is, in zijn algemeenheid, dan is hij bijna elk uur wel klaar.

Conflicten zijn er overal, stevige gesprekken ook. Daar spreekt men elkaar op aan. Dat is ook gebeurd. Hij zegt alleen: als men elkaar aanspreekt, dan verwacht men een verandering en geen repeterende actie. Verder werpt hij het verre van zich dat hij een conflict zou hebben met ABO. Het gaat erom dat als men goed met elkaar wil samenwerken, men goede afspraken kan maken en erop kan vertrouwen dat men daarop verder kan bouwen. Dat bedoelde hij met stijlen die niet goed bij elkaar pasten. De heer DE NOOIJER (CVO) merkt op dat de rollen nu worden omgedraaid. De kritiek die vanuit de fracties komt zou de informateur ter harte moeten nemen. Wat hij nu ziet, is precies het tegenovergestelde. Er wordt een stoot uitgedeeld aan ABO. Dat is de rol van de informateur helemaal niet. Het is erg genoeg dat het hier publiekelijk gebeurt, terwijl de informateur verantwoording moet afleggen voor zijn acties. Dat men achter de schermen elkaar de waarheid vertelt, is heel goed, maar de informateur doet het nu hier, tijdens een raadsvergadering. Dat past een informateur niet. De heer MULDER zegt dat hij slechts duiding heeft gegeven aan de woorden die hij aan de raad heeft geschreven. Voor de rest stapt hij niet in het frame van CVO. Hij heeft uitstekend met ABO kunnen samenwerken.

Ja, men heeft verschillende stijlen en werkwijzen, maar het is heel lastig met partijen te werken als ze bijvoorbeeld kritiek niet op de tafel neerleggen maar in de Stentor. De heer HEDDEMA (ABO) zegt dat hij het beeld dat hier wordt neergezet alleen maar bewezen kan zien door uitspraken die de informateur zelf doet hier, of tegen Radio Gelderland, dat hij onderdeel is geworden van het probleem dat zogenaamd bestaat tussen de ChristenUnie en ABO. De informateur is onderdeel geweest van de positie die de ChristenUnie heeft ingenomen ten opzichte van een potentiële coalitiegenoot die het goed bedoelde, die zich bedient van fatsoenlijke taal, maar die wel punten heeft die men graag wil binnenhalen. Dat is het politieke spel dat men speelt met elkaar, en stijl heeft te

- 12 -

maken met of men in staat is op een ordentelijke manier met elkaar om te gaan. Dat ChristenUnie en ABO on speaking terms zijn, mag een bewijs zijn dat men een prima stijl hanteert. De informateur is zelf onderdeel van het probleem en hij dient dan ook zelf oplossingen aan te dragen. De informateur zei zojuist dat hij een brief had doorgestuurd en dat er ruimte was voor een toelichting. Dan begrijpt de informateur nog steeds niet wat zijn rol is. Zijn rol zou zijn een gesprek aanvragen. ABO heeft eerder aangegeven ook in de gesprekken met de informateur: neem uw verantwoordelijkheid, pak uw rol, wees de verbinder die u moet zijn. Een gesprek begint men niet met: ik heb geen vertrouwen in je. Dat is nooit een basis van een goed gesprek. Daar spreekt hij de informateur op aan. Tweede termijn De heer GRAANSMA (ChristenUnie) zegt richting ABO dat de chemie er niet was om met elkaar door te gaan. Men heeft inderdaad goede gesprekken gehad en gezegd dat men met elkaar de gemeenschap in Oldebroek wil blijven dienen. Tegelijkertijd zag de ChristenUnie het niet zitten om een college te vormen met ABO. Hij heeft geprobeerd dit uit te leggen en merkt dat men daarover nog steeds meningsverschillen heeft. ABO begint telkens over de punten die er zijn over evenementen en de ChristenUnie heeft het over stijl.

Hij denkt dat men nog een keer om de tafel moet gaan zitten om te proberen dit toe te lichten. Het is wel een keuze van de ChristenUnie geweest. De informateur heeft daar geen invloed op gehad. De ChristenUnie heeft die brief gestuurd en aangegeven op dit moment het vertrouwen om verder te gaan in het proces op te zeggen. De fractie heeft ABO uitgenodigd om daarop een toelichting te geven, om erover in gesprek te gaan. ABO heeft het bij een verklaring gelaten. De vorige keer is aangegeven het gesprek aan te gaan en dat heeft men gedaan. Er is een goed gesprek geweest maar voor de ChristenUnie onvoldoende basis. De fractie blijft bij het besluit om door te gaan met SGP en CDA. De heer HEDDEMA (ABO) hoort de ChristenUnie op dezelfde manier reageren: we hebben een brief gestuurd, in die brief staat dat er geen vertrouwen meer is en we willen een toelichting geven. Dat zou dan de uitnodiging moeten zijn voor een goed gesprek. Een gesprek begint men door open de punten op tafel te brengen, niet met het vertrouwen op te zeggen. De heer GRAANSMA (ChristenUnie) reageert dat de brief gestuurd is nadat ABO een interview in de krant gegeven had waarin een aantal dingen is gezegd. Men had met elkaar uitvoerig gesproken. De heer HEDDEMA (ABO) zegt dat dit feitelijk onjuist is. ABO heeft de publiciteit gezocht nadat de fractie die brief had gekregen.

Toen is de achterban ontploft want ABO voelde een dolk in de rug die de fractie totaal niet zag aankomen. Dat zijn de feiten. De heer GRAANSMA (ChristenUnie) reageert dat het lastig wordt. Er zijn veel interviews aan kranten gegeven maar het gaat om het interview daarvóór. Het interview over de vacature van wethouder die ABO geplaatst heeft. Daarin is iets gezegd over wethouders, over stijl. ABO heeft ook een stuk van het proces weergegeven. Daarvoor had men met elkaar gesproken en duidelijke afspraken gemaakt: de pers doen we via de informateur. De heer Boer heeft aangegeven dat dit interview al geweest was, maar er kwam een aantal zaken naar voren die niet aangegeven waren. De heer HEDDEMA (ABO) zegt dat het opnieuw niet klopt. Hij heeft die avond zelf het voorstel gedaan om vanaf dat moment via de informateur de communicatie naar buiten te doen. Dat was die avond en die middag was er een interview geweest met de ChristenUnie. Dat zijn de feiten. De heer GRAANSMA (ChristenUnie) zegt zojuist te hebben geprobeerd dit aan te geven. De heer Boer heeft genoemd dat hij een gesprek had gehad met de krant. Dat heeft men inderdaad besproken. Er kwamen nog een aantal dingen naar voren, over het proces, al die zaken. ABO heeft ervoor gekozen om daarover niet te bellen, niet over te informeren. Op een bepaald moment was de maat vol en heeft de ChristenUnie die brief gestuurd.

Daarover is al uitvoerig gesproken en dat is het feit dat voorligt. Toch willen ChristenUnie en ABO met elkaar verder in de raad. Men blijft met elkaar samenwerken zoals men dat altijd gedaan heeft. Dat zal wat de ChristenUnie betreft niet veranderen. Het zou raar zijn als nu opeens voorstellen voorbij komen die alleen maar geschikt zijn voor de coalitie, en de oppositie daar helemaal niets in ziet. Men heeft met elkaar duidelijk een gesprek gehad over de punten die ABO heeft ingebracht. Dat is gedaan, op 6 april, waar iedereen voor een zo raadsbreed mogelijk akkoord punten heeft aangebracht en die nemen de formerende partijen mee.

- 13 -

Er wordt elke keer geroepen ‘de verliezers’. Iedereen is de verkiezingen op 16 maart begonnen met nul stemmen. Alle partijen hebben stemmen gekregen. Het is niet een kwestie van verliezers, want dan zet men de helft van alle kiezers weg als verliezers. ChristenUnie, SGP en CDA hebben met elkaar deze 10 zetels en daarmee een meerderheid. De formatie ligt bij de grootste partij. Van te voren is uitvoerig met elkaar besproken hoe men verder zou gaan. Alle partijen hebben de gelegenheid gehad om aan te geven hoe daarmee om te gaan. De 17e maart is besloten om het op deze manier te gaan doen. De ChristenUnie heeft een informateur op dat moment, de raad gaat een raadsdebat houden over de punten en men gaat formeren. Ondertussen heeft de ChristenUnie in de SGP en het CDA een meerderheid gevonden. Naar aanleiding van het vierde verslag van de informateur heeft men met elkaar gesproken en gezegd: we gaan met elkaar door in het geheel, en daar staat de fractie nog steeds volledig achter. Men heeft inderdaad de eerste ronde gehad, heeft kennisgemaakt met elkaar en de formatie gaat inderdaad door. De raad wil graag zo spoedig mogelijk een nieuw college hebben en de formerende partijen proberen dat zo snel mogelijk te doen. De motie deelt de ChristenUnie niet. Hij verwijst naar de bijdrage van de heer Kemp in eerste termijn over die motie.

Dat is precies zoals de ChristenUnie over de motie denkt; niet op zijn plek, niet nodig. De ChristenUnie heeft de heer Mulder gevraagd om als informateur verder te gaan. De partijen die in de formatie zitten, hebben daarmee ingestemd. Dat zal het vervolg zijn. De heer DE NOOIJER (CVO) vindt het een beetje flauw dat wordt gezegd: we zijn geen verliezers want we hebben allemaal stemmen gewonnen. De ChristenUnie is gewoon een zetel kwijtgeraakt. Het zijn wel de verliezers die nu samengaan. Dit zijn de enige zetelverliezers die er zijn ten opzichte van de vorige periode. Dat daar nu zo omheen wordt gefietst: we hebben er toch tien, is te makkelijk. De heer Graansma zou zich daar rekenschap van kunnen geven. Dat de raad graag zo spoedig mogelijk een nieuwe coalitie krijgt, klopt, maar waar is de slow cooking gebleven van de informateur. Veel fundamenteler: een nieuwe coalitie, niet op een manier die de raad passeert, niet de manier waarop de ChristenUnie nu bezig is met achter de schermen formeren terwijl hier nog een debat gehouden moest worden over het uitgebrachte advies. Wat heeft dat advies van de informateur dan voor zin? Als de ChristenUnie ziet dat twee fracties geen vertrouwen hebben, wat is er dan te verliezen door te zeggen: we gaan op zoek naar iemand anders, iemand die gedragen wordt door de hele raad.

Waarom kiest de ChristenUnie daar niet voor? De heer GRAANSMA (ChristenUnie) antwoordt wel vertrouwen te hebben in de informateur, ook in het feit dat hij nu als formateur in het proces verdergaat. Dat vertrouwen is ook uitgesproken door de andere twee fracties die in de coalitievorming zitten. Dus dat vertrouwen is er en dat is meer dan voldoende. Slow cooking; volgens hem heeft de raad behoorlijk slow cooking gehad de afgelopen tijd. Wat dat betreft heeft het gewerkt en gaat men verder met de formatie in de hoop dat men rond juli een coalitieakkoord heeft. De heer DE NOOIJER (CVO) reageert. Als de ChristenUnie met de SGP en het CDA al aan het formeren is, terwijl er nog geen debat is gevoerd in deze raadzaal over het advies van de informateur, kan de raad net zo goed de informateur naar huis sturen, want de ChristenUnie formeert met wie zij wil. Een treurige constatering. Hij zou de ChristenUnie nog een open vraag willen meegeven. De heer Graansma mag antwoord geven als hem dat goed dunkt: vindt de heer Graansma dat hij dingen beter had kunnen doen, dat hij fouten heeft gemaakt. Zo ja, welke. Of is alles volgens de ChristenUnie goed gegaan. De heer GRAANSMA (ChristenUnie) antwoordt dat hij achter de keuze staat. Men is aan het formeren en het gaat lastig. Hij leest ook in de krant dat Oldebroek niet de enige gemeente is.

De ChristenUnie heeft er geen spijt van met deze informateur aan de gang te zijn gegaan en gaat ook graag met hem door. De heer VAN DER HORST (CDA) blijft bij het standpunt dat het CDA verantwoordelijkheid wil nemen in deze moeilijke situatie. Het beeld dat ABO en CVO schetsen van de informateur deelt de fractie niet. Het CDA heeft constructieve gesprekken gehad met de heer Mulder. Hij onderschrijft de bijdrage van de heer Kemp van de VVD. Toen het eerste advies het CDA minder beviel, was de fractie teleurgesteld. Toen het CDA genoemd werd als potentiële coalitiepartij, was de fractie tevreden met het advies van de informateur. Het CDA heeft het vertrouwen in de informateur nog steeds.

- 14 -

Richting Duurzaam Oldebroek. Inderdaad, het CDA gaat voor een stabiel, vruchtbaar college. Dat is altijd het doel van het CDA, waarbij de fractie het beste voor Oldebroek en haar inwoners voor ogen heeft. De heer DOORNWAARD (SGP) vindt het opmerkelijk dat ABO aangeeft dat het tweede bericht op de site wel een akkoord had. Dat begrijpt hij niet. Het laat wel zien dat wat de SGP in het raadsdebat had aangegeven belangrijk is, namelijk dat men terug zou moeten gaan naar waar het gebroken was. Dat is niet gebeurd, jammer. Nu heeft men te maken met een nieuwe werkelijkheid en moet men zich ook verhouden tot die nieuwe werkelijkheid. ABO gaf aan niet te tekenen bij het kruisje van de ChristenUnie. Dat impliceert dat de rest dat wel zou doen. Dat is bij de SGP geenszins het geval. De SGP is volwaardig partner en gaat normaal het gesprek aan. Dan een lastig punt, vertrouwelijkheid. Misschien zit daar wel de grote crux van het geheel waardoor het misgaat. Zojuist hoorde hij de formateur benoemen: wat ga je zeggen. Men gaat met elkaar het proces in, in dat proces spreekt men bepaalde dingen af, gaat het ook over vertrouwelijkheid en die is belangrijk. Wat hij echter hoorde van ABO in de eerste termijn deelt de SGP niet.

Als ABO aangeeft dat de informateur, op dat moment formateur van ChristenUnie, SGP en ABO, positie kiest door middel van een brief, dan is dat wat de SGP betreft een onjuiste voorstelling van zaken. Daarom heeft de fractie ook steeds aangegeven dat proces belangrijk is, want als men bepaalde afspraken maakt, dan moet men zich daar ook aan houden. ABO geeft telkens aan dat men heel belangrijke punten had. Die had en heeft de ChristenUnie ook en de SGP ook, maar men maakt afspraken om in een goede volgorde bepaalde dingen te bespreken. Hij vindt het jammer dat ABO dat op deze manier hier neerzet. Zo heeft de SGP dat niet ervaren, want tijdens dat gesprek heeft de SGP zelfs nog gevraagd: mogen wij misschien ook nog onze visie geven. Dat zegt wel iets over de wijze waarop dat ging. Richting CVO; minachting van kiezers. Dat zijn wel heel grote woorden, want CVO is het toch met hem eens dat een stem op het CVO en een stem op de SGP van gelijke waarde is. Het zijn allemaal inwoners en als het gaat om inwoners die stemmen, dan is wat de SGP betreft elke stem gelijk. Waarom geen kans voor CVO. Dat heeft de informateur heel duidelijk gemaakt in zijn brief. Daarin staat wat de redenen zijn geweest om te komen tot het eerste advies en het tweede advies. Over de informateur is veel gezegd. De SGP herkent zich daar niet in.