Notulen 10 november 2022

CONCEPT

Notulen vergadering gemeenteraad Oldebroek Datum vergadering: 10 november 2022

Aanwezig Raadsleden: ABO:

de heer A.M. Boer, mevrouw M.P. Deen, de heer J. Deij, de heer A. Heddema

CDA:

de heer J.A. Dijkstra, de heer W. van der Horst

ChristenUnie:

mevrouw F.B. van den Bosch, de heer P.H. Graansma, de heer A. Hardonk, de heer W.H. Peggeman, mevrouw M. Sloots-Kievit, de heer H. Wijnne

CVO:

de heer J.T. de Nooijer, de heer B. van der Velde, de heer J.C. Vroombout

Duurzaam Oldebroek: de heer G.J. Overkempe SGP:

de heer D.E. Doornwaard, de heer G. Vlieger

VVD:

de heer H.G.P. Kemp

Voorzitter:

mevrouw T.H. Haseloop-Amsing

Griffier:

de heer J. Tabak

Wethouders:

de heer B. Engberts, de heer B. Flier, mevrouw E.G. Vos-van de Weg

01. Opening De VOORZITTER heet iedereen welkom en opent de vergadering op de gebruikelijke wijze met ambtsgebed. Vervolgens feliciteert zij de heer Vroombout en zijn vrouw de met geboorte van hun zoon.

02. Vaststelling van de agenda De agenda wordt conform vastgesteld.

03. Vaststelling notulen vergadering van 29 september en 13 oktober 2022 De notulen worden ongewijzigd goedgekeurd en vastgesteld.

04. Ingekomen stukken De raad gaat akkoord met de afdoening zoals voorgesteld op de lijst van ingekomen stukken voor deze vergadering.

05a. Spreekrecht niet geagendeerde onderwerpen Er zijn geen sprekers.

05b. Mondelinge vragen van raadsleden De heer VROOMBOUT (CVO) heeft een vraag naar aanleiding van de ingetrokken vergunning van de bestemmingsplanwijziging voor twee recreatiewoningen in Wezep. De fractie kreeg van inwoners de vraag wat eventueel de gevolgen hiervan zijn voor een vergunningaanvraag die zij hadden ingezet. In het verlengde daarvan de vraag of de uitspraak van de Raad van State gevolgen heeft voor de rest van de woningbouw in de omgeving. Dit heeft betrekking op de procedure die het Ministerie van Defensie heeft gevoerd tegen Oldebroek. Daarmee waren voor twee locaties de vergunningaanvragen van de baan en een vergunningaanvraag die liep is stopgezet. Omdat de 1

inwoners daarvoor wel de nodige kosten hebben gemaakt, is de vraag in welke zin zij daarvan nog iets kunnen terugzien. Kan het proces in gewijzigde vorm ooit hervat worden, of is het een gesloten boek. Wethouder FLIER zegt hierop schriftelijk terug te komen.

06. Lijst van B-onderwerpen, die bij hamerslag worden afgedaan De raad gaat unaniem akkoord met de voorgestelde besluitvorming van de voorstellen op de lijst van B-onderwerpen voor deze raadsvergadering.

07. Vaststelling Programma Vitaal Platteland Oldebroek De heer VLIEGER (SGP) noemt dat de SGP zich altijd sterk heeft gemaakt voor het buitengebied van Oldebroek. De leefbaarheid staat echter onder druk door het afnemende aantal inwoners, verschraling van het voorzieningenniveau en investeringen in ruimte en economische ontwikkeling van met name stedelijk gebied. Mede op aandringen van de SGP is nu het Programma Vitaal Platteland opgesteld. Het is belangrijk om als gemeente een visie te hebben op de vele vraagstukken die het platteland heeft. Het is goed om te merken dat er een breed scala stakeholders is betrokken. Hierdoor is er een breed georiënteerd programma opgesteld dat voor verschillende vraagstukken handvatten en visie geeft hoe hiermee om te gaan. De SGP is trots op de boeren die via de Stichting De 4 Merken met een goed plan zijn gekomen om een visie te ontwikkelen voor het polderlandschap waarin de opgaven als natuur, biodiversiteit, CO2 en stikstofreductie worden opgepakt. De fractie heeft erop aangedrongen om deze stichting nadrukkelijk te betrekken bij de visie, gezien hun kunde en kennis van het gebied. De SGP is er dan ook voorstander van om inwoners te laten meedenken in de ontwikkeling en de plannen, om zo van onderaf met gedragen plannen te komen. De fractie ziet dat dit bij de uitwerking van dit programma goed is gebeurd.

In de visie heeft de agrarische sector een belangrijke rol. De SGP ziet de vitale agrarische sector als rentmeester van het platteland. Het is dan ook goed om te lezen dat deze landerijen behouden moeten blijven ten behoeve van de agrarische sector en dat deze niet alleen gebruikt moeten worden voor bijvoorbeeld zonnevelden voor duurzame energieopwekking. Naast het primaire belang van de boeren is de SGP van mening dat er in de verdere invulling in de praktijk voldoende aandacht moet zijn voor het buitengebied op zichzelf, voor de cultuurhistorie, de natuurwaarden, de recreatiewaarden en dergelijke. Het is belangrijk dat de mens zorgvuldig de schepping beheert die hij van God heeft gekregen. Deze verantwoordelijkheid kan niet alleen bij de boeren neergelegd worden. De afgelopen decennia is hier veel mooie natuur en landschapscultuur verloren gegaan. Daarin heeft eenieder zijn eigen verantwoordelijkheid. Dit zal anders moeten de komende jaren. Hierbij is consuminderen een belangrijk aspect. In het programma is aandacht voor de stikstof. Hiervoor heeft de SGP in de commissie al aandacht gevraagd. De fractie vindt het belangrijk dat er ondanks de regelgeving vanuit landelijk en provinciaal beleid, ruimte blijft voor gemeentelijk beleid. De SGP is dan ook blij met de toezegging van het college dat hierop maximaal ingezet zal worden.

Verder is het van belang dat er mogelijkheden moeten zijn voor initiatiefnemers om het buitengebied leefbaar te houden. Daarom moet de komende tijd worden onderzocht of het VAB-beleid niet te beperkend is en hoe dit vormgegeven kan worden. De fractie heeft al diverse keren aangegeven dat meer gekeken moet worden in mogelijkheden waarbij zowel kwalitatieve als kwantitatieve aspecten van groot belang zijn. De SGP is positief over het Programma Vitaal Platteland; een speerpunt van de fractie. Het Programma Vitaal Platteland is een goed startpunt, maar men is er nog niet. Daarom moet men zich de komende periode blijven inzetten voor een vitaal platteland. Daar zal de SGP zich zeker hard voor maken. De heer WIJNNE (ChristenUnie) zegt dat het voorliggend nieuw beleid hard nodig is omdat er veel uitdagingen afkomen op het buitengebied. Het buitengebied staat onder druk. Er is een stikstofcrisis, een woningbouwcrisis; als raad wil men de natuur behouden, plaats hebben voor de industrie, er zijn duurzame maatregelen nodig. Allemaal opgaven die spelen in het buitengebied en de ruimte is beperkt. Oldebroek is een prachtige gemeente met een mooi buitengebied en veel mooie natuur die men wil behouden. Zorg voor de schepping is voor de ChristenUnie een belangrijk uitgangspunt. De schepping staat onder druk en raakt uitgeput door de manier van leven van de mens. De biodiversiteit neemt af.

De mens misbruikt de aarde in plaats van haar tot bloei te brengen en te verzorgen. Het programma dat vandaag wordt vastgesteld, geeft een duidelijk doel aan voor het buitengebied en een duidelijke visie. Daar is de ChristenUnie blij mee, omdat het recht doet aan de schepping. Het behoud van het landschap, het versterken van de natuurfunctie en de biodiversiteit staan voorop en dat ondersteunt de fractie. Het is ook goed dat 2

de drie verschillende deelgebieden zijn aangewezen, omdat elk zijn eigen ontwikkelingsrichting en eigen koers heeft. Dat doet recht aan de verschillen die er zijn in het buitengebied. Daar kan de fractie zich goed in vinden. Het behouden van het buitengebied kan wat de ChristenUnie betreft niet zonder de boeren. Het is jammer dat er steeds meer een tegenstelling lijkt te zijn tussen boeren en natuur. In Oldebroek is te zien dat het ook anders kan - de Stichting De 4 Merken is daar een mooi voorbeeld van - als natuurbeheer en boerenbedrijf samengaan. Dat zou zich niet hoeven te beperken tot deze stichting. Dat zouden meer boeren mogen doen. In de uitvoeringsagenda staat specifiek de Stichting De 4 Merken genoemd, maar het college kan gevraagd worden om ook met andere boeren hierover in gesprek te gaan. Als alle boeren verdwijnen, blijft er land over waar niet veel mee gedaan kan worden, met als gevolg dat ook de leefbaarheid van het platteland onder druk staat. Grote techbedrijven zijn geïnteresseerd in het buitengebied om bijvoorbeeld datacenters neer te zetten, of - en dat is ook in gebieden in Nederland te zien - dat lege stallen gewild zijn bij drugscriminelen. Boeren zijn dus nodig om het landschap te behouden. Wat de ChristenUnie betreft gaat dat samen op.

Daarbij is het uitgangspunt niet dat boeren per se moeten stoppen, maar meer hoe ze toekomstgericht en natuurinclusief kunnen boeren. Het is goed dat daar aandacht voor is in het programma. Als het om stikstof gaat, vindt de fractie het onbestaanbaar dat de stikstofruimte in Nederland opgekocht wordt voor grote infrastructurele projecten van de landelijke overheid of Rijkswaterstaat. Als dat wordt opgekocht om elders te gebruiken, wordt het probleem verschoven. Als stikstof verminderd wordt, zou dat tot vermindering van de stikstofdepositie moeten leiden of in de eigen omgeving moeten worden ingezet. In de commissie heeft hij een technische vraag gesteld over het afwegingskader voor nieuwe initiatieven, voor de ChristenUnie een belangrijk onderdeel van dit nieuwe Vitaal Platteland. De fractie vindt het mooi dat dit meer ruimte biedt voor ontwikkeling in bepaalde gebieden van het buitengebied en dat er gekeken wordt naar verbetering van kwaliteit. Goed dat de raad daarvoor nu beleid vaststelt, want hiermee wordt meer mogelijk in bepaalde gebieden. Dat helpt ook bij de woningbouwopgave van deze gemeente. De vragen van de fractie betroffen de uitvoering hiervan: hoe gaat men dit doen, hoe wordt willekeur voorkomen, hoe wordt voorkomen dat er heel veel overleg is tussen initiatiefnemer en ambtelijk apparaat of college.

Uit het antwoord heeft hij begrepen dat er een pilot komt, waarbij een aantal projecten op deze manier bekeken wordt en in een raadsgesprek geëvalueerd. Dan kan de raad aan de hand van specifieke voorbeelden verdere afspraken maken over de uitvoering. De heer BOER (ABO) vindt de aanvullingen die worden gehaald uit interviews en in gesprekken met Stichting De 4 Merken erg waardevol en constateert dat de visie daarmee voor wat betreft het open polderlandschap en de Drontermeerzone dekkend is gemaakt. ABO zal daarom het collegevoorstel ondersteunen. Eerder heeft de fractie zich positief uitgelaten over de aanpak om met deze visie een belangrijke stap te zetten naar nu de uitvoering van de omgevingsvisie voor het gehele buitengebied van de gemeente Oldebroek. Een uitvoering die is gericht op de gewenste transitie van het platteland. Niet door middel van dwang maar door middel van volwaardig, scheppend beleid dat zoveel mogelijk kansen biedt voor de individuele agrariër. Kansen om met het bedrijf de kant op te gaan van meer extensieve vormen van landbouw, of vormen van recreatie toe te staan, of bijvoorbeeld woningbouwontwikkeling door gebruik te maken van het VAB-beleid, of het eventueel aanleggen van zogenaamde zonnevelden. Door in te spelen op het ondernemerschap van de individuele boeren zal meer mogelijk zijn dan misschien wordt gedacht.

Daar hoort ook bij het bedrijf op een andere plek voortzetten, zoals door Stichting De 4 Merken wordt voorgestaan. Onlangs was het al in de pers te lezen. Een belangrijk aandachtspunt waarop ABO wil wijzen, betreft de kwaliteit van het bestaande landschap. Hoe wordt voorkomen dat door de gewenste transitie, door veranderingen van de agrarische bedrijfsvoering, de kwaliteit van het landschap verloren gaat door verrommeling en willekeurige bedrijfsvoering en willekeurige bebouwing. De optelsom van die individuele veranderingen hoeft niet per definitie een verfraaiing van het landschap op te leveren. Een mooi landschap kan immers maar één keer worden weggegeven. Dat geldt zeker voor het open polderlandschap maar ook voor het kleinschaliger tussengebied, het gebied tussen ruwweg de Veluwe en de Zuiderzeestraatweg, daar waar de landgoederen zich bevinden. ABO pleit ervoor om dit punt terug te laten komen bij de uitwerking van deze visie. Een mogelijkheid is om het samen op te pakken met de buurgemeenten, die voor dezelfde uitdaging staan. Op welke manier wordt de transitie van het landelijk gebied getoetst op het behouden van het fraaie landschap waar men als Oldebroeker zo trots op is. Er is een Gelders Genootschap dat helpt waar discussie is over de vormgeving van nieuwe gebouwen in de kernen van Oldebroek.

Wellicht is een constructie te maken met een expertisecentrum voor het landelijk gebied, dat de 3

gemeente adviseert over de kwalitatieve ontwikkeling van het landelijk gebied. Hij vraagt of het college ook de toegevoegde waarde ziet van een dergelijke kwaliteitstoets, of is het college bereid om het punt mee te nemen in de besprekingen die onder andere met de buurgemeenten gehouden zullen worden. De heer DIJKSTRA (CDA) geeft aan dat het CDA volledig achter de twee punten staat, het behouden van een waardevolle natuur en de leefbaarheid van het buitengebied. In februari is in de commissie Ruimte en Grond de opiniërende nota Ontwerpprogramma Vitaal Platteland Oldebroek uitvoerig besproken. Nadat deze ter inzage had gelegen zijn er een aantal wijzigingen aangebracht; goede wijzigingen. Hieruit is onder andere naar voren gekomen dat er behoefte is aan een plattelandsambtenaar. Naar zijn mening is dat reeds ingevuld. Het CDA zou dit een heel goede zaak vinden, zeker nu de stikstofproblematiek speelt. Stikstof zou ook consequenties hebben voor de agrariërs in de gemeente Oldebroek. Er spelen ook nog andere zaken in het buitengebied waarover nagedacht wordt. Te denken valt hierbij aan de Regionale Energiestrategie (RES). Het is een goede zaak dat er gesprekken zijn gevoerd met heel veel partijen, onder andere Stichting De 4 Merken, vertegenwoordigers van RES en RAS, provincie en deskundigen op het gebied van de aanpak van klimaatadaptie en biodiversiteit.

Het CDA is van mening dat het Programma Vitaal Platteland Oldebroek zorgvuldig is voorbereid en dat het voorziet in een samenhangende aanpak voor het complete buitengebied van Oldebroek. De heer VROOMBOUT (CVO) noemt dat de fractie in de commissie een aantal kritische vragen heeft gesteld. De beantwoording van één vraag heeft niet voor duidelijkheid gezorgd. Het betreft het open einde voor wat betreft het zoekgebied, gebieden die in eerste instantie beschikbaar zijn voor nieuwe energieprojecten. Met de huidige formulering van het antwoord kan men alle kanten op. Het blijft een open eind voor CVO, waar hij op blijft focussen en volgen. Er is aangehaald dat een aantal ondernemers in het buitengebied tegen een handhavingstraject aanloopt, betreffende hun locatie. De fractie roept het college nogmaals op om er ook voor deze ondernemers te zijn en gezamenlijk naar passende oplossingen te zoeken. CVO heeft ook opmerkingen gemaakt over het drinkwaterreserveringsgebied in een groot deel van Oosterwolde en Oldebroek. Hierdoor wordt een groot gebied uitgesloten van grondboringen. In het kader van de verduurzaming lijkt dit de fractie geen gunstige ontwikkeling. CVO is verteld dat een bronsysteem minder energie vraagt dan een luchtwarmtepomp en ook nog eens een beter rendement oplevert.

Nu de invoering van de Omgevingswet is uitgesteld, wordt een groot deel van het gebied uitgesloten van deze vormen van duurzame energie. De fractie is benieuwd of dit plan ook doorschuift en of er nog ruimte is voor een nieuwe aanvraag. Dan een kleine kanttekening als het gaat over Oldebroek willen presenteren als duurzame gemeente. De raad is er laatst op gewezen om efficiënt met het gemeentehuis om te gaan, mede vanwege de gestegen energieprijzen. Niettemin brandt er nog behoorlijk veel licht ’s avonds in en om het gemeentehuis. Door omwonenden wordt dat zeker opgemerkt en daar kan naar zijn oordeel zichtbaar iets aan gedaan worden. Over naar de bittere vrieskou, zo kan het huidige politieke klimaat wel bestempeld worden voor de in Oldebroek veelvuldig aanwezige hardwerkende agrariërs. Voor een paar zaken wil CVO nogmaals aandacht vragen. Er wordt steeds gesproken over de drie deelgebieden. CVO heeft nadrukkelijk aandacht gevraagd voor de kleinschalige gemengde overgangszone en Natura 2000 gebied de Veluwe. In deze gebieden zitten ongeveer 18 actieve veehouders. Wat CVO betreft wordt er in dit gebied veel gestuurd op recreatieve nevenactiviteiten, waar de boeren simpelweg kunnen boeren. Laat de raad met elkaar ervoor zorgen dat dit, waar het in de macht van de gemeente en gemeenschappelijke regelingen ligt, mogelijk blijft.

De wethouder heeft destijds aangegeven hiervoor zijn best te doen, waarvoor alsnog dank. Het deelgebied open polder en Drontermeerzone waarvoor recent het Aanvalsplan Grutto is gepresenteerd, kan op de steun van CVO rekenen. Hij roept de wethouder op waar mogelijk bij te dragen aan het slagen van dit plan en ook om met de boeren die hun bedrijf hebben in de kleinschalige gemengde overgangszone, Natura 2000 gebied de Veluwe voorbij de Zuiderzeestraatweg richting Oosterwolde tot aan de A28 op korte termijn om tafel te gaan zitten om te verkennen wat de gemeente voor hen in faciliterende zin kan betekenen. De 4 Merken is een mooi succesvoorbeeld van agrariërs die de handen ineen hebben geslagen om toekomstbestendige bedrijven te kunnen neerzetten. Dergelijke proactieve initiatieven juicht CVO van harte toe. Helaas gebeurt het niet overal en hebben agrariërs daar op dit moment ook geen oren naar. Daarom zou het mooi zijn als door een zetje vanuit de gemeente ook de agrariërs die het dichtst bij Natura 2000 gebieden zitten, de handen ineen zouden kunnen slaan om uiteindelijk tot een gedegen en toekomstbestendig plan te komen. Dan over de ambtelijk coördinator. Dat is voor CVO iemand uit de sector met een breed draagvlak om de belangen van de boeren te behartigen. Geen aanspreekpunt voor alle zaken 4

en geen doorgeefluik naar verschillende afdelingen. Misschien is dit in combinatie met de buurgemeenten op te pakken. Dan het bos in. Waar de wolf hier als mensenheugenis symbool staat voor boosaardigheid en kwaadaardigheid wat overwonnen wordt, is menigeen deze moraal uit sprookjes vergeten en wordt daarom nu het beeld van de wolf sterk geromantiseerd. Een oerbewoner keert terug naar zijn oorspronkelijke leefgebied en dat wordt door velen beschouwd als iets wat gekoesterd moet worden. Kennelijk ook als dit gepaard gaat met veel dierenleed. Voor CVO is dit een belangrijk en wezenlijk onderdeel om te kunnen spreken over een vitaal platteland. Veel dieren van agrariërs en hobbyisten zijn al ten prooi gevallen aan een zo mooi ogende wolf, maar die zich ook steeds vaker en dichter bij bewoond gebied laat zien en zelfs voor overlast zorgt bij mensen. Echter, vanwege de beschermde status van de wolf mag hiertegen niet worden opgetreden, in ieder geval niet effectief. De provincie heeft voorgesteld om met paintballgeweren erop te laten schieten door bevoegde personen, maar dat kan voor de nodige verwarring zorgen.

CVO verzoekt het college om in samenspraak met de omliggende gemeenten en met de provincies die op dit moment het meest getroffen worden door de terugkeer van de wolf, te zoeken naar effectieve mogelijkheden om de wolf te weren en zo mogelijk weer te verdrijven en daarmee de nodige frustratie en dierenleed de kop in te drukken. Wat CVO betreft wordt een ouderwetse jacht met de kogel, zoals dat ook plaatsvindt op herten en zwijnen, gevoegd bij de mogelijkheden om de wolf te weren. Daarvoor dient echter tot zelfs internationaal niveau een en ander aangepast te worden. Wethouder ENGBERTS antwoordt CVO dat het uitstellen van de Omgevingswet niets betekent voor bestaand beleid, ook niet bij de provincie. Daar zitten de grondwaterzoekgebieden in, dus die worden daardoor niet belemmerd. Richting ABO; een kwaliteitstoets. Als ABO de landgoederen bedoelt, dan krijgt de raad een erftransformatierapport. Daarin moet het hele plan van het landgoed te zien zijn, met de omgeving. Of er een kwaliteitstoets door of onder leiding van het Gelders Genootschap moet plaatsvinden, is niet opgenomen hierin, maar het college zal wel in overleg gaan met Elburg hoe zij daarmee omgaan en of men tot gezamenlijke stappen kan komen, als die noodzakelijk zijn. Zodra daarvan sprake is, hoort de raad daar nader over. De raad gaat akkoord met het voorstel en er wordt unaniem conform besloten.

08. Instemming met project ‘Opgroeien in een kansrijke omgeving’ en beschikbaarstelling van € 45.000 De heer VAN DER HORST (CDA) ondersteunt het voorliggend voorstel van harte. Het CDA en de gemeente hebben de taak om de fysieke en mentale gezondheid van jongeren te bevorderen en middelengebruik onder jongeren tegen te gaan. Het is een speerpunt vanuit het verkiezingsprogramma van het CDA. Om jongeren te beschermen, is de landelijke norm dat jongeren onder de 18 jaar niet roken en niet drinken; daarom NIX18. Het middelengebruik onder jongeren in deze regio neemt niet af en neemt op onderdelen zelfs toe. Dit baart de fractie zorgen. Deze nieuwe aanpak richt zich op het voorkomen van de oorzaak van de problemen, in plaats van het terugdringen van het probleem. Het is bewezen effectief. Dit vraagt nu een extra investering maar met een gezondheidseffect voor de jongeren op de langere termijn. Daarbij weet hij dat het betrekken van ouders cruciaal is. Het doel van het CDA is: voor jongeren NIX18 en lekker in je vel zitten; daar gaat het CDA voor. Mevrouw DEEN (ABO) noemt dat zij al heel wat jaren horecaondernemer is en daardoor al veel ervaring heeft met alcohol. Niet voor haarzelf, zij drinkt niet. Dat is wat heel veel mensen niet kunnen begrijpen. In deze wereld is het namelijk nog steeds stoer om te drinken.

Alcohol kan vreugde en gezelligheid brengen, maar er moet wel op een verantwoorde manier mee omgegaan worden, anders brengt het alleen maar verdriet. Helaas ziet ze om zich heen steeds meer jonge mensen die dagelijks alcohol nuttigen. Hun hersens zijn niet volgroeid en het kan heel veel impact hebben op hun toekomst. ABO heeft kennisgenomen van het voorstel om in te stemmen met het vierjarig project. De fractie is geschrokken van de cijfers in de rapportage. Ondanks het goede werk van de straatwerkers en andere betrokkenen is het gebruik van alcohol, drugs en roken niet gedaald. Zelfs het gebruik van alcohol is gestegen, op zeer jonge leeftijd. De NIX- campagne heeft geen invloed op plaatsen op de Noord-Veluwe, maar Oldebroek spant de kroon. Wat ABO verbaast is de instelling van ouders. 18% stemt in met alcoholgebruik van jongeren onder de 18 jaar; enorm hoog. De fractie vraagt zich af wat hiervan de achterliggende gedachte is. Drinken deze ouders zelf misschien, en wel veel. Hetzelfde geldt voor roken en het gebruik van drugs. Deze ouders heropvoeden is een zware taak en zit ook in het programma. Tijdens het gesprek op ‘t Loo stond de fractie met de oren te klapperen. Het wordt tijd dat er 5

een kentering komt. Al begrijpt de fractie dat het niet zo snel zal gaan, iedere verbetering is meegenomen. Jongeren zijn op dit moment somber, eenzaam, corona wordt vaak genoemd als oorzaak. Het is niet voor niets dat koningin Maxima deze jongeren een hart onder de riem probeert te steken. Maar als jongeren zich vervelen, en dat doen ze in Oldebroek al veel langer, is de kans veel groter dat ze naar genotsmiddelen grijpen. De gevolgen voor de hersenen zijn enorm: psychische problemen, maar ook overlast voor de samenleving. OKO (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving) heeft zich bewezen in IJsland. Daar is het percentage gedaald van 18 naar 10%. Nog hoog, maar een hoopvol resultaat. OKO is in eerste instantie gericht op het terugdringen van middelengebruik. Daarnaast richt het zich op het creëren van een positieve leefomgeving. Deelnemende gemeenten zijn enthousiast. Volgens haar als horecaondernemer is er zelfs een win-winsituatie. De drank- en genotsmiddelenbedrijven zullen zich hierdoor extra gesteund voelen. De fractie hikt wel tegen de kosten aan, maar stemt toch voor. ABO wil graag een gezonde, tevreden en gelukkige jeugd.

Mevrouw SLOOTS (ChristenUnie) geeft aan dat jongeren die opgroeien in een kansrijke omgeving een lager risico hebben op psychosociale problematiek, zich vaak gelukkiger voelen, minder eenzaam zijn en meer veerkracht tonen, weerbaarder zijn en meer vertrouwen hebben in de toekomst. Dat zijn genoeg redenen om het voorliggend project te steunen en een goede kans te laten geven. Dit project, dat zich al heeft bewezen in IJsland, en als pilot is uitgevoerd in Hardenberg en Kempengemeenten, zet vooral in op een gecoördineerde aanpak van het terugdringen van middelengebruik. In de zes gemeenten op de Noord-Veluwe wordt dit voorstel besproken. Alle adviesraden sociaal domein adviseren er positief op. Uit het draagvlakonderzoek blijkt dat alle organisaties in Oldebroek dit zullen steunen. Het Trimbosinstituut, het Nederlandse Jeugdinstituut en de GGD Noord- en Oost-Gelderland zullen het project ook ondersteunen, zodat er een lokale aanpak zal komen. Heel goed daarin is het haalbaarheidsonderzoek met een aantal kanttekeningen toch voor te leggen. Het bereiken van ouders blijft een lastige opgave. Zeker de helft van de jongeren in de gemeente Oldebroek gaat naar VO-scholen in aangrenzende gemeenten. Dat vindt de fractie een aandachtspunt om met elkaar te kijken hoe deze scholen kunnen worden betrokken bij dit project om een grotere kans van slagen te bereiken.

Tijdens de commissievergadering van 13 oktober gaf de wethouder aan, dat er beter nagedacht kan gaan worden om ook deze scholen bij dit project te gaan betrekken. De ChristenUnie is daar een groot voorstander van en wil de wethouder aanmoedigen om de opdracht mee te geven, indien dit mogelijk is, om dit met een projectteam te gaan bekijken. Daarnaast is het project door data onderbouwd. Het percentage jongeren onder de 18 dat middelen gebruikt, ligt op 50. Het zou mooi zijn als er een streefcijfer genoemd kan worden, waarin het percentage kan dalen. De raad moet bedenken dat het een project van lange adem is en niet verwachten dat er volgende week al resultaten zijn. Ook niet de illusie gaan wekken dat het makkelijk omlaag te krijgen is. Het is iets wat hier in de omgeving geworteld is. Haar vraag: kan de wethouder toezeggen dat in de communicatie over de voortgang van het project een streefcijfer opgenomen gaat worden. Daarnaast zou de fractie ook graag in de rapportages teruglezen wat er concreet is geïnvesteerd om ouders mee te krijgen en ook te betrekken. Samen recht doen met inwoners, omdat deze woorden pas inhoud krijgen als men in beweging komt als samenleving. Dat is waar de ChristenUnie voor staat en daar is ‘Opgroeien in een kansrijke omgeving’ een mooi voorbeeld van. Het is hier al vaker gezegd: it takes a village to raise a child.

Dit project geeft echt handen en voeten aan dat gezegde. De ChristenUnie wil niet generatie op generatie deze problemen blijven doorgeven. Vanaf vandaag kan worden gezegd: we zetten er een streep onder en gaan voor iets nieuws. De ChristenUnie steunt dit voorstel van harte en kijkt uit naar de resultaten van het project, in de verwachting dat middelengebruik onder jongeren een dalende trend zal inzetten, waardoor ze meer kansen voor hun toekomst zullen hebben. Maar bovenal een leven zonder verslaving. De heer VAN DER VELDE (CVO) vindt dat de titel al heel veel zegt: Opgroeien in een kansrijke omgeving. Wie kan er ooit tegen zijn. De jeugd heeft de toekomst. Daarnaast leert het dat men als ouders en omgeving van opgroeiende kinderen het beste moet willen voor deze kinderen. Maar wat is een kansrijke omgeving. Wat vindt men een belangrijk grondbeginsel van een kansrijke omgeving. Het CVO wenst te benadrukken dat het opgroeien in een kansrijke omgeving begint met een stabiel gezin, de plek waar je veilig moet kunnen opgroeien, je ontwikkelen, ontplooien vanuit de liefde tussen ouder en kind. De fractie heeft al vaker haar zorgen uitgesproken over echtscheidingen binnen deze gemeente en blijft deze zorgen uitspreken. Voorkomen is beter dan genezen, daaraan zou meer aandacht besteed moeten worden. Binnen diverse kerkelijke gemeenschappen worden huwelijkscursussen geboden.

Misschien biedt dit voorbeeld handvatten om door de gemeentevertegenwoordigers zoals het CJG, 6

preventief te pogen echtscheidingen te voorkomen. Men zal misschien denken: huwelijkscursussen? Ja, zoals men ook voor het werk periodiek een cursus moet volgen, zo moet er ook aan de relatie worden gewerkt. Het kan soms hard werken betekenen om de relatie goed te houden. Een ander punt betreffende het gezin. Het is goed dat de gemeentelijke overheid haar verantwoordelijkheid neemt, maar als wordt gemeend dat het gezin de hoeksteen van de samenleving is, dan dient ook daar een bepaalde verantwoordelijkheid genomen te worden, juist als het gaat om het middelengebruik. Het is van belang dat ouders hun verantwoordelijkheid pakken. Dat is tegelijk erg lastig, omdat lang niet alle middelengebruik bekend is bij de ouders. Wat wil het college met dit plan gaan doen om ouders te wijzen op hun verantwoordelijkheid en om hen daar ook bij te helpen. Naast het belang van een stabiel gezin, is de mogelijkheid van scholing en zinvolle vrijetijdsbesteding van belang. De gemeente doet hierin al heel veel, waarvoor CVO dankbaar is. Niettemin ziet de fractie dat deze gemeente steeds meer besparingen op Jeugdzorg heeft behaald. De fractie roept het college op om ervoor te waken dat besparing ten koste gaat van de Oldebroekse jeugd. Een goed plan moet beoordeeld kunnen worden op de haalbaarheid. Wil men als gemeente een blanco cheque geven van vier maal € 45.000? CVO wil dit niet.

Daarom vraagt de fractie de wethouder om een jaarlijkse evaluatie. Kan het college dit toezeggen. Mocht in de loop van de vier jaar blijken dat het project niet passend is in deze gemeente, of dat het project niet zal gaan opleveren wat er op dit moment van wordt verwacht, dan moet de raad de spreekwoordelijke stekker eruit kunnen halen. Gekoppeld aan de evaluatie moeten er natuurlijk meetbare resultaten zijn en moeten doelen worden gesteld. De fractie ziet heel graag in de tussentijdse en in de uiteindelijke rapportage van de resultaten van dit plan of andere beïnvloeders bereid zijn om mee te werken. Te denken valt aan ouders, scholen, CJG en verenigingen. Daarin vraagt hij met name aandacht voor scholen en andere bij de opvoeders betrokken beïnvloeders, die buiten het genoemde gebied gevestigd zijn, zoals in Zwolle. Ook ziet CVO het als haar plicht om daar waar mogelijk te zoeken naar besparingen voor de gemeente en daarmee de portemonnee van de burgers. Daarom wenst de fractie in de rapportage opgenomen te zien of er bespaarmogelijkheden worden gesignaleerd in het huidige aanbod voor de opgroeiende kinderen. Het is tenslotte niet geheel ondenkbaar dat het voorliggend project een overlapping kan hebben met andere faciliteiten of mogelijkheden die geboden worden. Tot slot. Als je doet wat je deed, krijg je wat je kreeg.

Wijze woorden die naar hij begrijpt, worden toegeschreven aan Albert Einstein. Deze les in ogenschouw nemend, moet de raad veelbelovende projecten zeker een kans geven. CVO is zeer zeker positief over het voorliggend plan. De jeugd heeft de toekomst, laat men hen een toekomst geven waar ze naar mogen uitzien, maar ook zo goed mogelijk voorbereiden op deze toekomst. Het voorliggend project lijkt hiervoor veelbelovend en de fractie wil het project zeker een kans geven, maar wenst tegelijk de vinger aan de pols te houden. De heer KEMP (VVD) interrumpeert. Hij denkt dat er tussen de 15 en 20 jaar nodig is om cultuurverandering te bewerkstelligen. Na een jaar wil CVO een evaluatie. Dat lijkt hem de plank mis te slaan. De heer VAN DER VELDE (CVO) zegt in een reactie het helemaal met de VVD eens te zijn dat dit een kwestie is van zeer lange adem, maar een evaluatie kan uitgebreid of heel beknopt. Het kan zijn dat er na een jaar al gesignaleerd wordt dat er onder de ouders helemaal geen draagvlak is. Een jaarlijkse evaluatie lijkt hem daarom op zijn plaats, mede gezien de financiële gevolgen van dit plan. De heer DOORNWAARD (SGP) heeft in de commissie al aangegeven dat de SGP het belang ziet om het voorliggend voorstel te steunen. Twee dingen wil hij nog benadrukken. Ten eerste over de betrokkenheid.

De wethouder gaf aan dat dat een traag geheel is en dat ze daar geen genoegen mee neemt. Door ook in te zetten op de andere drie pijlers wil men aan ouders laten zien dat het goed is voor hun kind om mee te doen. Er zijn door maatschappelijke partners al mooie stappen gezet en daar zal ook de oplossing liggen voor die traagheid. Dan gaat het over goede samenwerking tussen die maatschappelijke partners. Hierin zal de gemeente een grote rol hebben. De fractie vertrouwt erop dat het college daarin goed zal handelen. De suggestie van de ChristenUnie zal misschien helpen, om de scholen van de randgemeenten daarin mee te nemen. Het tweede punt is de zinvolle tijdsbesteding. De wethouder beaamde dat dit van belang is, zodat kinderen een waardevolle toekomst voor zichzelf zien. Volgens de SGP blijkt zinvolle tijdsbesteding van essentieel belang. Dat vraagt van voorbeeldfiguren zoals ouders om het goede voorbeeld te geven. De SGP is benieuwd naar de concrete opbrengsten van het voorliggend voorstel over twee jaar als de cijfers bekend zijn. Dat is besproken in de commissie: over twee jaar. Hij hoort CVO vragen volgend jaar te evalueren, maar als over twee jaar pas de cijfers er zijn, heeft CVO volgend jaar weinig te evalueren, is zijn inschatting. 7

Wethouder VOS is blij met de steun voor OKO, de brede steun voor de radicale aanpak die het college voorstaat. Er moet iets gebeuren, want men gunt zijn kinderen, zijn jeugdigen meer dan waarmee ze nu de toekomst in gaan. Ouderbetrokkenheid is het woord dat ze meest gehoord heeft. In de commissie heeft ze al iets gezegd over de maatschappelijke partners. Er zijn ook scholen die daar al mooie dingen mee doen, dus aanhaken bij bestaande initiatieven zal voor haar een belangrijk punt zijn, waardoor hopelijk het bekende sneeuwbaleffect gaat optreden en ouders niet bang zijn om te gaan meedoen. Er is namelijk schroom bij ouders. Dat heeft het college de afgelopen tijd meegemaakt. Vol enthousiasme gaat het college daarmee aan de gang, wetende dat het een traag gebeuren zal zijn. Het klopt dat jongeren buiten de gemeente Oldebroek naar school gaan. Gelukkig heeft het college al contacten vanwege voortijdige schoolverlaters, de leerplichtambtenaar die grensontkennend werkt, die dus ook met Zwolle contact heeft. Die lijntjes zijn er al en zal het college extra gaan benutten. Het mooie van OKO is dat er op vier gebieden wordt gewerkt. Als er één voor een groep net even iets minder is, dan kan de andere helpen om het beoogde resultaat te hebben. Dan over het streefcijfer. Zij zag dat er één kwam van 42 naar 5%.

Ze zou dat graag willen, maar weet ook dat ze afhankelijk is van keuzes die anderen maken. Daarom wil ze het eerste jaar graag met de raad naar de cijfers kijken: wat zijn de gegevens die de GGD het college aanlevert en wat zijn dan realistische cijfers. Zij kan de raad aangeven dat ze wil naar 0 onder 18, dat is ook wat de wet de gemeente opdraagt, maar zij staat niet alleen aan het roer in deze. Haar ambitie heeft de raad daarbij zeker. Naar CVO; de evaluatie. De raad krijgt jaarlijks informatie maar geen jaarlijkse evaluatie, tenzij de raad CVO gelijk geeft. Informatie heeft ze toegezegd en die krijgt de raad, over het proces. Toegezegd is om die informatie in de kwartaalrapportage sociaal domein mee te nemen: wat doet het college en hoe ver is men. Tweede termijn De heer Van der Velde (CVO) excuseert zich voor het punt evaluatie. Het verstrekken van informatie is wat hij voor ogen heeft. Hij dankt de wethouder voor de toezegging in deze. De raad gaat akkoord met het voorstel en er wordt unaniem conform besloten.

09. Vaststellen programmabegroting gemeente Oldebroek 2023-2026 Algemene beschouwingen De heer GRAANSMA (ChristenUnie) zegt dat de voorliggende begroting, zeker na het verwerken van de septembercirculaire, een financieel rooskleurig beeld laat zien. Iets om dankbaar voor te zijn en mogelijkheden geeft om extra beleid in te zetten. Het college merkt terecht op dat ondanks het positief meerjarenperspectief men zich niet rijk moet rekenen. De ChristenUnie staat daar achter en wil werken aan een gezonde financiële huishouding. De fractie kan zich er dan ook goed in vinden dat naar aanleiding van de septembercirculaire een stelpost van € 500.000 is opgenomen om de gevolgen van de hoge inflatie op te vangen. Ook is er een extra bedrag van € 975.000 in de begroting opgenomen in verband met de hoge energieprijzen. De ChristenUnie vindt het een goed idee dit ook voor 2024 te gaan doen en daarvoor een deel van het positief begrotingssaldo 2022 te gebruiken. Hij vraagt het college hiermee rekening te houden bij het presenteren van de Jaarrekening 2022. Veel van het nieuwe beleid wordt bekostigd met begrotingsoverschot, met incidentele middelen. Zo wordt ervoor gezorgd dat toekomstige begrotingen niet bezwaard worden. Wat de fractie betreft blijft men streven naar een weerstandsratio van 1,4. Graag hoort hij van het college of dat zal worden gehaald.

Het college-uitvoeringsprogramma (CUP) maakt voor de raad goed inzichtelijk hoe de ambities uit het bestuursakkoord vertaald worden in concrete speerpunten en doelen. Een aantal zaken uit de voorliggende begroting haalt hij aan. Als gemeente wil men een betrouwbare overheid zijn voor de inwoners; zichtbaar, bereikbaar en transparant. Dit laat men zien in gesprekken met inwoners als het bijvoorbeeld gaat om het aanvragen van een vergunning, of andere zaken aan het loket, maar ook als men in gesprek gaat met de inwoners over zaken die invloed hebben op de directe woon- en leefomgeving. Daarbij gaat het om extra inzet zoals de verdere ontwikkeling van omgevingsbewustzijn bij ambtenaren en duidelijke communicatie richting de inwoners, maar ook innoveren in de HR-strategie om medewerkers te werven en te behouden; een belangrijk onderwerp. Steeds meer dossiers hebben er last van dat er een tekort is aan personeel. De automatiseringskosten blijven de ChristenUnie zorgen geven. Er is steeds meer automatisering nodig voor de dienstverlening, ook de fractie twijfelt daar niet aan, maar de bijbehorende bedragen doen de fractie elke keer weer duizelen. De ChristenUnie wil werken aan een 8

Oldebroek waar iedereen veilig kan wonen, werken en opgroeien. Een integrale veiligheidsaanpak is daarbij van belang. In 2023 wordt met betrokken partners een nieuw beleidsplan opgesteld. Zichtbaarheid in de straat is ook belangrijk. Daarom is de fractie blij met de uitbreiding van de boa-capaciteit. Verkeer, vervoer en waterstaat krijgt de nodige aandacht. Het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan wordt in 2023 opgesteld en is extra budget voor vrijgemaakt. Dat doet Oldebroek niet alleen maar samen met de inwoners. Ook worden er verdere maatregelen uitgewerkt met betrekking tot de verkeersveiligheid op en rond de Zuiderzeestraatweg. Een mogelijke rondweg is onderdeel van het onderzoek. Ook de belangen van voetgangers en fietsers in Oldebroek vragen om extra inzet in dit dossier. Het college gaat voor het stimuleren van een goed ondernemingsklimaat en wil dit onder andere gaan doen door het actualiseren van de Lokale Economische Agenda, het versterken van de slagkracht in de regio en het stimuleren van het organiserend vermogen op een bedrijventerrein. In 2023 worden de uitbreidingslocaties voor nieuwe bedrijventerreinen vastgesteld. Waar nodig wordt er voorkeursrecht toegepast op de toekomstige locaties. De ChristenUnie vindt het belangrijk om ook in de toekomst bedrijfslocaties te kunnen aanbieden. De ligging van Oldebroek aan de A28 biedt unieke kansen.

Wel heeft de fractie haar zorgen als het gaat om de capaciteit van het elektriciteitsnet in de gemeente Oldebroek, ook relevant voor deze bedrijven. Dit moet niet de oorzaak worden van stagnerende economische ontwikkelingen. Zijn vraag: deelt het college deze zorg. Dan onderwijs. De afgelopen jaren is veel geïnvesteerd in nieuwe onderwijshuisvesting. Ook in de toekomst gaat men voor goed onderwijs en goede huisvesting. Men gaat aan de slag met een toekomstvisie en een ontwikkelagenda, samen met onderwijspartners. Het Integraal Huisvestingsplan is een onderdeel daarvan. De ChristenUnie staat voor voldoende bewegen en een gezonde leefstijl. Daar horen goed functionerende sportvoorzieningen bij. Dit voorjaar zijn in een raadsgesprek diverse opties bekeken voor de renovatie van de Kamphal, met daarin meenemend een eventuele uitbreiding en het energieneutraal maken van dit gebouw. Er is een indicatie gegeven wat het zou kunnen kosten, maar er volgt nog een voorstel met scenario’s van het college. Dit wacht de fractie af. Zo komen er ook voorstellen voor het vernieuwen van accommodaties in de richting van het sportpark van OWIOS. Pas als er concrete plannen zijn, kan de raad daar een oordeel over geven.

De fractie is blij met het extra budget voor het versterken van de biodiversiteit en het actief steunen van initiatieven van inwoners om Oldebroek te vergroenen, waar het Groentje actief mee bezig is. De ChristenUnie is blij dat het college inspeelt op de gevolgen van de inflatie en energiearmoede door bijpassende instrumenten te ontwikkelen om aan de ondersteuningsaanvragen te voldoen. Inmiddels blijkt dat het financieel spreekuur steeds beter wordt gevonden door de inwoners. Dat is ook goed, in een tijd waarin mensen het financieel steeds moeilijker krijgen. De fractie heeft zorgen als het gaat om de hoge energieprijzen ten gevolge van de oorlog in Oekraïne en wat dat met name voor de inwoners met een minimuminkomen tot 120% van de bijstand voor gevolgen heeft. Er zijn allerlei compensaties vanuit het Rijk, maar die sluiten niet altijd aan bij de dagelijkse praktijk. Waar de een het met de compensatie prima kan redden, heeft de ander grote moeite om de eindjes aan elkaar te knopen. De ChristenUnie dient daarom een motie in met het verzoek aan het college om te onderzoeken wat het nodig zou hebben om nog gerichter zorg te kunnen bieden aan een specifieke groep inwoners.

Op vragen van de fractie hierover vernam hij dat de achterstand van het huisvesten van statushouders is ingelopen en dat er misschien nog wel gehoor zou kunnen worden gegeven aan de oproep uit Den Haag om in kwartaal vier al met de taakstelling van 2023 aan de slag te gaan. De ChristenUnie is blij met deze inzet. Alle gemeenten samen kunnen ervoor zorgen dat de druk op de aanmeldcentra omlaag gaat en er een menswaardige opvang is voor hen die daarop een beroep doen. Vanaf deze plek de complimenten aan het college en de ambtelijke ondersteuning voor de inzet die zij leveren rond de opvang van Oekraïners in Oldebroek. Deze complimenten zijn uiteraard ook gericht aan de vele inwoners en vrijwilligers die hun huis en tijd beschikbaar stellen voor de opvang. Als laatste wil hij bij dit programma stilstaan bij de extra inzet op de Inclusie-agenda. Het is goed dat de gemeente zich ervoor inzet dat iedereen als volwaardig inwoner van Oldebroek mee kan doen. Dan Volksgezondheid en Milieu. Waardig ouder worden, een thema dat mede door de ChristenUnie op de landelijke lokale agenda is gekomen. Goed dat men zich voorbereidt op de komende dubbele vergrijzing, waarbij preventie een belangrijke inzet is. Ruimte voor iedereen om te wonen, te werken, te reizen en te recreëren. Een belangrijk thema in het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie.

De uitspraak van de Raad van State van 2 november jl. over stikstofruimte brengt de ambitie die de gemeente Oldebroek heeft wellicht in gevaar. Graag een reflectie van het college. De fractie vraagt aandacht voor de gevolgen die deze uitspraak met zich meebrengt voor bijvoorbeeld de agrarische bedrijven. Het is belangrijk om deze stikstofruimte goed te verdelen, zodat er zowel ruimte is voor woningbouw als voor de boeren die willen blijven boeren. In het programma Volkshuisvesting, Leefomgeving 9

en Stedelijke Vernieuwing is te lezen dat er, net als bij de bedrijventerreinen, in 2023 locaties aangewezen worden waar Oldebroek in de toekomst gaat bouwen, en waar nodig daarop voorkeursrecht wordt gevestigd, zodat deze gronden daadwerkelijk beschikbaar blijven. Dit is een belangrijke stap om de ambitie van Oldebroek op het gebied van wonen te realiseren. Die ambitie is hoog: 900 tot 950.000 woningen in 2030, eventueel nog aangevuld met bouwambities uit andere agenda’s. In de begroting wordt flink geld gereserveerd om deze ambitie waar te maken, om vaart te maken en het ingezette beleid daadwerkelijk vorm te geven in de komende periode. De basis daarvoor is gelegd in het Woonprogramma en de daaraan toegevoegde visie Wonen, Welzijn en Zorg. Nog een grote opgave waarvoor Oldebroek staat, is Oldebroek klimaatneutraal in 2050. Dat wordt op grote schaal gedaan als het gaat om de uitvoering van de warmtetransitie en de RES. Het speelt ook op een kleine schaal, bij iedere inwoner thuis. Het zoeken naar de juiste oplossing voor de woning is hiervoor heel belangrijk. Daar is specifieke kennis voor nodig. Die kennis is te vinden hij het Energieloket, maar dat mag wat de ChristenUnie betreft wel wat proactiever: bij de inwoners thuis langsgaan om de mogelijkheden van energiebesparing onder de aandacht te brengen.

Besparing helpt mensen de energierekening te verlagen, helpt energiearmoede te voorkomen en draagt bij aan de duurzaamheidsdoelstelling van de gemeente. Onder het motto: een energieadviseur langs elke deur dient de ChristenUnie daarvoor een motie in. Hierbij eindigt hij zijn eerste termijn. Hij wil dank uitspreken richting het college, de ambtenaren en allen die ervoor gezorgd hebben dat er een nieuwe begroting voorligt voor de komende periode. Hij wenst het college en de ambtelijke organisatie veel wijsheid en Gods onmisbare zegen toe bij de uitvoering van het voorgenomen beleid. De heer DE NOOIJER (CVO) heeft een vraag over OWIOS. Het klopt dat hiervoor nog een voorstel komt. Op dit moment is daar geen geld voor uitgetrokken in de begroting omdat dat nog niet bekend is. De raad weet wel dat er kosten worden gemaakt en dat betekent dat hij zo meteen in de buidel moet tasten. Vindt de ChristenUnie niet dat dit een goede begroting aantast. Was het niet beter geweest dat het was opgenomen. Beïnvloedt het nu niet de geloofwaardigheid van deze begroting. De heer GRAANSMA (ChristenUnie) is van mening dat het niet de geloofwaardigheid beïnvloedt van deze begroting. Het is een duidelijk verhaal, het is duidelijk gecommuniceerd.

Als er nu een slag naar wordt geslagen en er bedragen worden ingezet, dan krijgt men naderhand te horen: dat had u niet moeten doen, u had concreter moeten zijn. Motie M1, ingediend door de fractie van de ChristenUnie De raad van de gemeente Oldebroek, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: er door de oorlog in Oekraïne sprake is van flink gestegen energieprijzen; dat het sociaal minimum in onze gemeente 120 % van de bijstandsnorm bedraagt; inwoners met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum in 2023 recht hebben op een energietoeslag van € 1.300,--; - de bijstandsnorm het komende jaar met 10,15% omhoog gaat; - er voor 2023 een maximum komt op de prijzen van gas en elektriciteit tot een afname van resp. 1200 m3 gas en 2900 kWh elektriciteit. -

Overwegende dat: de gevolgen van de gestegen energieprijzen per inwoner heel verschillend kan uitpakken, als gevolg van het soort energiecontract, type woning, en gezinssamenstelling; - de ene inwoner ruim geholpen is met energietoeslag van € 1.300,-- en de verhoogde bijstandsnorm, maar dat een ander er tekort aan heeft en in financiële problemen geraakt; - energiearmoede tot gezondheidsproblemen (fysiek en/of mentaal) kan leiden van onze inwoners. -

Verzoekt het college:

10

- om te onderzoeken of inwoners met een inkomen tot de 120% bijstandsnorm, die ondanks de genomen maatregelen voor 2023 toch in de financiële problemen geraken door de hoge energielasten, op een andere wijze nog geholpen kunnen worden, zoals door de inwoners die de energietoeslag in de afgelopen periode hebben ontvangen actief te gaan bevragen of deze inwoners ook gebruik maken van de overige bestaande gemeentelijke regelingen; - daarnaast te onderzoeken of de hoogte van de bedragen van de huidige bestaande gemeentelijke regelingen nog toereikend zijn; - om bij gebleken noodzaak en/of gevonden mogelijkheden zo spoedig mogelijk met een voorstel ter zake te komen richting de Raad. En gaat over tot de orde van de dag. Motie M2, ingediend door de fractie van de ChristenUnie De raad van de gemeente Oldebroek in vergadering bijeen op 10 november 2022, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat: -

er door de oorlog in Oekraïne sprake is van flink gestegen energieprijzen; energiebesparing een belangrijk onderwerp is; we in 2050 een klimaatneutrale energievoorziening willen hebben; er vanuit de gemeente, maar ook vanuit de landelijke overheid allerlei maatregelen zijn om de stap naar een duurzame woning te maken.

Overwegende dat: de gevolgen van de hoge energieprijzen onze inwoners niet voorbij gaan; inwoners aan de slag willen met energiebesparende maatregelen en in de toekomst zo mogelijk willen omschakelen naar een niet fossiele energiebron; - door de complexiteit veel inwoners niet weten waar ze moeten beginnen; - energiebesparing noodzakelijk is om de gestelde klimaatdoelen te halen; - energiebesparende maatregelen ons ook helpen om energiearmoede te voorkomen. -

Verzoekt het college: - het energieloket en de informatie over de mogelijkheden van regelingen voor duurzaamheid nog prominenter dan tot nu toe onder de aandacht te brengen van de inwoners; - het onderwerp duurzaamheid nog meer proactief op te pakken door de inwoners op te zoeken en onder het motto “Een energieadviseur langs elke deur” de mogelijkheden van energiebesparing bij iedere inwoner onder de aandacht te brengen; - om te onderzoeken of deze proactieve aanpak binnen de daarvoor bestemde budgetten kan worden uitgevoerd en anders terug te komen met een voorstel naar de raad. En gaat over tot de orde van de dag. De heer HEDDEMA (ABO) geeft aan dat de voorliggende begroting een uitwerking is van het CUP behorende bij het bestuursakkoord Oldebroek voor u, een duidelijke koers. ABO had de nodige kritiek op dit bestuursakkoord. De fractie vond het allesbehalve een duidelijke koers, het was in haar ogen een stuk vol met gemeenplaatsen zonder een duidelijke visie of koers. Daarom was ABO nieuwsgierig, omdat in het CUP de concrete uitwerking was beloofd van de beleidsvelden en de cijfermatige doorvertaling daarvan in deze begroting. Er is veel werk verricht en hij spreekt erkenning uit voor de vertaalslag van de beleidsvoornemens. Complimenten aan het college die daaraan energie heeft besteed en ook aan het ambtelijk apparaat.

Het is elk jaar weer een enorme klus om de sommen kloppend te maken op een dusdanige manier dat ook de provincie zich geen zorgen maakt over het huishoudboekje van Oldebroek. En 11

dat in een tijd dat de druk op het openbaar bestuur sterk toeneemt. De transitie van het agrarische gebied van Oldebroek met boeren die in de knel komen, de opvang van Oekraïners waarvoor de gemeente zich sterk maakt, de opvang van statushouders, de woningnood door lange wachtlijsten in relatie tot de stikstofproblematiek, de energieopgave op weg naar alternatieve vormen van energieopwekking, enzovoort. Het is wel duidelijk aan het worden dat doormodderen niet helpt om uit de problemen te komen. Er dienen op alle bestuurlijke niveaus, landelijk, provinciaal, gemeentelijk duidelijke keuzes gemaakt te worden, waarbij de inwoners meegenomen dienen te worden. Men moet zich nu de vraag stellen: is er wel sprake van een duidelijke koers, worden er op gemeentelijk niveau wel duidelijke keuzes gemaakt, is duidelijk geworden waar dit college naartoe wil, is er sprake van een duidelijke visie waar men over vier jaar wil staan. Voor wat de woningbouwopgave betreft, heeft dit college zich gelukkig voor 2026 een duidelijk doel gesteld, namelijk 600 woningen extra ten opzichte van nu. Het is echter door het schrappen van de bouwvrijstelling van stikstofdepositie nog maar zeer de vraag of die doelstelling gehaald gaat worden, maar dat is dit college niet te verwijten. Dat is wel te verwijten aan de landelijke partijen die in de Tweede Kamer zitten en ook in Oldebroek vertegenwoordigd zijn.

Zijn suggestie voor die collega’s is om hun lidmaatschap te heroverwegen; wat is er in Den Haag een puinhoop van gemaakt. Terug naar de visie die achter deze begroting zit. ABO heeft de volgende vragen aan het college. Is nu wel duidelijk wat het college wil op het gebied van de intergemeentelijke samenwerking. H2O, de kop van de Veluwe, Regio Zwolle, NEO? Met iedereen samenwerken kost veel ambtelijke en bestuurlijke afstemming, oftewel wat zijn de keuzes die Oldebroek maakt. Samenwerking met Nunspeet is tot op heden niet succesvol gebleken. Waarom maakt Oldebroek geen duidelijke keuze hierin. Wat is de visie van het college op het verkeersbeleid, het verkeersveiligheidsbeleid, wat zijn de prioriteiten. Wil men bijvoorbeeld in het centrumgebied de verkeersveiligheid vergroten door het instellen van een zone van 30 km/u. Hoe belangrijk vindt dit college dat meer gebruik wordt gemaakt van de fiets en wordt dat gestimuleerd door de aanleg van fietsoplaadpunten en meer vrijliggende fietspaden. Worden er meer zebrapaden aangelegd om de veiligheid van de voetgangers te vergroten. Wat is het aanvalsplan richting de provincie om nu eindelijk de Zuiderzeestraatweg aan te pakken, gericht op de korte termijn met verbetermogelijkheden en de langere termijnen met de aanleg van een rondweg om Oldebroek.

In de Stentor is te lezen dat de gemeente aan zet is om bij de provincie de concrete verbeterpunten over de Zuiderzeestraatweg aan te dragen. Waarom duurt dat zo lang? Het zal toch niet zo zijn, ondanks alle vragen die ABO heeft gesteld aan het college, dat de gemeente Oldebroek de veroorzaker is van die vertraging. ABO wenst op dit punt een helder en overtuigend antwoord van het college. Een compliment overigens naar de collega’s van CVO die voor de verkeersveiligheid op de Zuiderzeestraatweg een handtekeningenactie hebben opgezet. Over verkeersveiligheid gesproken, tot 1 oktober jl. bestond de mogelijkheid om bij het Rijk een subsidie aan te vragen voor het uitvoeren van verkeersmaatregelen voor de veiligheid op het onderliggend wegennet. Zo stond voor Oldebroek in principe een bedrag ter beschikking van € 161.000. ABO heeft daarover schriftelijke vragen gesteld aan het college. Na een kleine maand komt het beschamende antwoord: nee, er is geen aanvraag ingediend. En waarom niet: “De subsidiemogelijkheid was aan onze aandacht ontsnapt”, zo schrijft de portefeuillehouder. En dat terwijl verkeersveiligheid als belangrijk aandachtspunt wordt genoemd door het college, en het aangeeft op pagina 28 van deze begroting beschikbare subsidies te willen gebruiken.

Hoe serieus moeten deze voornemens dan worden genomen? Het past in het beeld dat verkeersveiligheid, inclusief die van de Zuiderzeestraatweg, een ondergeschoven kind is. Als men zijn zaakjes nog niet op orde heeft, heeft ABO een suggestie. Het Rijk biedt binnen de huidige subsidieregeling nog tot 1 december van dit jaar ondersteuning bij het opstellen van een risicoanalyse of een uitvoeringsprogramma. ABO en CVO hebben gezamenlijk daartoe een motie voorbereid, die ze graag willen inbrengen. Dan als het gaat om de grote woningbouwopgave. Gelukkig heeft het college ervoor gekozen om eerst met de inwoners van de kernen in gesprek te gaan, voordat tot locatiekeuzes en programmatische uitgangspunten wordt gekomen. Maar wat is de visie achter deze opzet. Wil het college in alle kernen bijbouwen, wat is de vertaling van de Omgevingsvisie, zoals vastgesteld door de raad, op de ontwikkeling van de onderscheiden zones zoals die van de Veluwe, het coulisselandschap en het open polderlandschap. Hoe gaat de gemeente in samenwerking met de woningbouwverenigingen om met die wachtlijsten, hoe gaat men om met de eigen bewoners in relatie tot bijvoorbeeld statushouders. Is er een visie op meerlaags of hoogbouw. Wat vindt het college van het particulier opdrachtgeverschap (PO), of het collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO) en waar wel en waar niet.

Hoe actief wordt het grondbeleid opgepakt. Allemaal vragen waar men de antwoorden zou kunnen afleiden uit een opgestelde beleidsvisie over versneld bouwen, als die er was, en waarover men het gesprek zou kunnen aangaan, zodat er minder 12

tijd wordt verloren en er sneller tot bouwen wordt gekomen; wat raad en college willen. Maar ja, daar is niet voor gekozen. Wat is de visie van het college op het evenementenbeleid. Ook evenementen dragen bij aan de sociale structuur in Oldebroek, die zo van belang is voor de jeugd. In de begroting is te lezen dat pas in 2024 een evaluatie wordt uitgevoerd. Waarom kan dat niet eerder. Het is namelijk zichtbaar dat na een ingrijpende coronaperiode, de jeugd uitziet naar meer ontmoeting en gezonde ontspanning. Ook koningin Maxima pleit voor meer aandacht voor de jeugd die psychische problemen kent ten gevolge van de coronaperiode. Staat het college een ruimer beleid voor, zodat in het weekend meer mogelijk wordt zoals ABO heeft voorgesteld in haar verkiezingsprogramma, of blijft alles zoals het was en kijkt men weg van de achterliggende problematiek. ABO heeft eerder tijdens de commissievergadering gewezen op de paragraaf die onvoldoende financiële risico’s beschrijft van onder andere de inflatie. Veel meer dan de 2,4 % waarmee nu rekening wordt gehouden. Gelukkig heeft het college dat ter harte genomen en daartoe een buffer gereserveerd van structureel € 500.000 uit de meevallende septembercirculaire. Maar men heeft ook te maken met sterk gestegen energielasten die uiteindelijk zullen doorwerken in de gemeentelijke lasten.

Zijn vraag: is het college van mening dat zowel voor wat betreft de gestegen kosten voor onderhoud en beheer waar men tegenaan gaat lopen maar ook de hogere energielasten, voldoende dekking is gevonden. Dan een algemenere beschouwing over de voornemens van de begroting. Het lijkt er nu op dat er nog veel onderzoek moet worden uitgevoerd om überhaupt tot een beleidsvisie te komen. Er staat nu voor meer dan € 500.000 aan onderzoek in de begroting, alleen al voor 2023. Dat is heel veel geld en het vraagt tijd, tijd die nodig is om tot uitvoering over te gaan. De constatering is dat ABO op nogal wat dossiers een visie van dit college mist. Voor de duidelijkheid: wat ABO niet wil, is een visie als eenrichtingsverkeer. Men heeft gezien waartoe dat leidt in de discussie rondom de flexwoningen in Hattemerbroek, Wezep en Oldebroek. Wel als richtinggevende uitspraken en mogelijke kaders die helpen om de dialoog met inwoners te voeden, gedragen door een heldere onderbouwing waar dit college voor staat. Daar is inspiratie voor nodig en overtuigingskracht, en zo men wil persoonlijk charisma van de portefeuillehouders om inwoners enthousiast te maken. Op de zeepkust dus en vertel de boodschap. Neem de raad mee in wat men wil, maar ook in wat men niet wil. Dat is de boodschap van ABO aan de portefeuillehouders.

Laat men zich niet verschuilen achter het papier van nog veel meer onderzoeken, maar stap naar voren, inspireer de raad en de inwoners van de gemeente Oldebroek. Motie M3, ingediend door de fracties van ABO en CVO De raad van de gemeente Oldebroek in vergadering bijeen op 10 november 2022, gehoord de beraadslaging, Constaterende dat, -

-

de gemeente Oldebroek geen gebruik heeft gemaakt van de subsidieregeling tweede tranche Investeringsimpuls Verkeersveiligheid, waarvoor in principe een bijdrage van € 161.000 voor de gemeente Oldebroek ter beschikking stond, zoals staat toegelicht in de beantwoording d.d. 8 november jl. van vragen van ABO; er in de gemeente wel degelijk sprake is van verkeersonveilige situaties, zowel op het gemeentelijk wegennet als op de provinciale Zuiderzeestraatweg, waarvoor de middelen op ingezet zouden kunnen worden; zo te lezen in de Stentor – de provincie al langere tijd in afwachting is van de verbetervoorstellen door de gemeente voor de verkeersveiligheid van de Zuiderzeestraatweg; de raad al meerdere keren er bij het college op heeft aangedrongen werk te maken van een veiliger Zuiderzeestraatweg; door het niet gebruik maken van de subsidieregeling de gemeente Oldebroek een kans heeft laten lopen om de verkeersveiligheid in de gemeente te verbeteren met middelen van het Rijk.