Informerende nota - Maartbrief 2022 Gemeentefonds - raad juli 2022.docx

Informerende nota aan de gemeenteraad Onderwerp: Maartbrief 2022 Gemeentefonds. Vergadering d.d.: 21 juni 2022 (cie. F&B)

Agendapunt:

Portefeuillehouder: B. Engberts Behandelend team: Bedrijfsvoering

Kenmerk: 1080301

Onderwerp Maartbrief 2022 Gemeentefonds Aanleiding en achtergrond Van het Ministerie van BZK is op 6 april 2022 een Maartbrief 2022 Gemeentefonds ontvangen. Deze brief is voor de gemeenten opgesteld omdat het in verband met de begrotingsvoorbereiding/coalitievorming van belang is om zicht te krijgen op het financieel meerjarenperspectief. Deze brief geeft een voorspelling van het effect van de belangrijkste maatregelen uit het regeerakkoord met betrekking tot het gemeentefonds. Er worden mededelingen gedaan over invoering herverdeling gemeentefonds per 1 januari 2023. Tevens wordt indicatief alvast een bedrag voor de eenmalige energietoeslag lage inkomens gemeld. Boodschappen Deze maartbrief geeft belangrijke informatie voor het financiële meerjarenperspectief van de gemeente. Op 10 januari jl. heeft het kabinet de Startnota aan de Tweede Kamer aangeboden met daarin de financiële vertaling van de afspraken uit het regeerakkoord. Na het verschijnen van deze startnota is er onrust ontstaan over het begrotingsjaar 2026. Deze vertoont een enorme daling. Dit laatste jaar van de komende meerjarenbegroting is immers een formeel toetsjaar voor de provinciaal toezichthouder. Er blijft vooralsnog financiële ruimte beschikbaar van ca. € 1,1 miljoen, met dien verstande dat nog niet alle zaken uitgekristalliseerd zijn en waar dus nog financiële risico’s gelopen worden.

In de Perspectiefnota 2023 zullen onderstaande mutaties opgenomen worden. Een doorrekening van de Maartbrief 2022 levert het volgende overzicht op: Financieel perspectief (bedragen x € 1.000) Actuele begrotingssaldo februari 2022 Ontwikkelingen Maartbrief 2022: 1. Inschatting effecten regeerakkoord 2. Herverdeling gemeentefonds 3. Middelen Jeugdzorg Financieel perspectief 2022-2026

2022 404

2023 941

2024 1.276

2025 1.333

2026 1.330

312

1.053 -168

1.934 -168

2.316 -168

716

1.826

3.042

3.481

458 -168 -493 1.127

2

Toelichting per onderwerp: Financieel perspectief (bedragen x € 1.000) Ontwikkelingen Maartbrief: 1. Inschatting effecten regeerakkoord 2. Herverdeling gemeentefonds: Gemeentebegroting 2022-2025 Mutatie maartbrief 2022 Herverdeling gemeentefonds 3. Middelen jeugdzorg: Gemeentebegroting 2022-2025 Mutatie maartbrief 2022 Middelen jeugdzorg

2022

2023

2024

2025

2026

312

1.053

1.934

2.316

458

354 -168 186

708 -168 540

968 -168 800

968 -168 800

1.472

1.381

1.273

1.472

1.381

1.273

1.273 -493 780

1. Regeerakkoord (accres en opschalingskorting) Op basis van de systematiek "samen de trap op, trap af" gaan de gemeenten extra middelen krijgen omdat het rijk meer geld gaat uitgeven. Daarnaast wordt de zogenaamde "opschalingskorting" opgeschort tot 2026. Uit de startnota blijkt dat er in het jaar 2026 een forse daling van de rijksuitgaven ontstaat. In dat jaar gaan we dus weer "samen de trap af" (-/- € 1,1 miljoen). Daarnaast is de opschalingskorting per 2026 weer in de boeken. Dat scheelt voor Oldebroek ca. € 675.000 vanaf 2026. Totaal een daling van ca. € 1,8 miljoen tussen 2025 en 2026. 2. Herverdeling gemeentefonds De uitkomsten van de herverdeling van het gemeentefonds zijn nog steeds niet definitief. We hopen dat dit verwerkt wordt in de meicirculaire 2022. In de gemeentebegroting 2022-2025 gaan we uit van een voordeel van € 41 per inwoner (met een ingroei van € 15 per inwoner in 2023 en 2024 en € 11 per inwoner in 2025). In de meeste recente cijfers komt Oldebroek uit op € 34 per inwoner. Dat is een daling van € 7 per inwoner en dat heeft een negatief effect van € 168.000. In deze brief worden nieuwe afspraken bekend gemaakt. Het ingroeipad wordt voor alle gemeenten voor het jaar 2023 op maximaal € 7,50 per inwoner gezet (ingroei van € 7,50 per inwoner in 2023, € 15 in 2024 en € 11,50 in 2025). 3. Middelen Jeugdzorg Hierover wordt in de maartbrief niets afgekondigd.

Het is echter voor het meerjarenbeeld wel belangrijk dat dit onderwerp wordt meegenomen. In de gemeentebegroting 2022-2025 wordt rekening gehouden met een structureel voordeel in 2025 van € 1.273.000 (75% van de rijksinkomsten die op grond van de uitspraak van de arbitragecommissie uitgekeerd zouden worden). De hervormingsagenda (bezuinigingen op uitspraak arbitragecommissie) zorgt er echter voor dat deze rijksinkomsten voor het overgangsjaar 2026 verder dalen. Uitgaande van die voorspelling komt de rijksvergoeding voor Oldebroek in 2026 op € 780.000 (75% van € 811 miljoen). Het gesprek over de hervormingsagenda is opgeschort omdat in het regeerakkoord het advies van de arbitragecommissie niet gevolgd wordt. In deze maartbrief wordt indicatief alvast een bedrag voor de eenmalige energietoeslag lage inkomens gemeld. Voor de uitvoering en uitgifte van de eenmalige aanvullende tegemoetkoming energietoeslag heeft het kabinet een eenmalig budget van € 679 miljoen beschikbaar gesteld. Het is gemeenten toegestaan

3

vooruitlopend op de inwerkingtreding van het wetsvoorstel al tot uitbetaling van de eenmalige energietoeslagen over te gaan. Deze brief bevat per gemeente een indicatie van het bedrag dat de gemeente zal ontvangen. Voor Oldebroek gaat het om ca. € 480.000. Bij de Meicirculaire 2022 zal het definitieve bedrag worden toegekend. De uitkomsten van de Meicirculaire 2022 zullen uiteindelijk bepalend zijn voor de meerjarenbegroting 2023-2026. Deze brief schetst een eerste beeld van de financiële gevolgen voor individuele gemeenten. Bij de vaststelling van de Voorjaarsnota door het rijk zal een actualisatie van het accres plaatsvinden en meer inzicht worden gegeven in andere posten uit het regeerakkoord die voor gemeenten relevant zijn. Over de gevolgen hiervan worden gemeenten geïnformeerd via de Meicirculaire 2022. Dan worden de definitieve uitkomsten van het accres bekend gemaakt waarmee in de meerjarenbegroting 2023-2026 gerekend zal worden. Er wordt op nog op vele onderdelen financiële risico’s gelopen. Het blijven nog steeds voorlopige cijfers. Voor een heleboel zaken geldt dat definitieve besluitvorming nog niet heeft plaats gevonden. Er zijn nog vele onzekerheden rondom de algemene uitkering: - Werkelijke effecten herverdeling gemeentefonds - Compensatie tekorten Jeugdzorg - Invoering woonplaatsbeginsel Jeugdzorg. Bijlage(n) 1. BW20220503 Maartbrief 2022 Oldebroek, 3 mei 2022.

Burgemeester en wethouders van Oldebroek,

, secretaris P.H. Lensselink,

, burgemeester T.H. Haseloop-Amsing.