Informerende nota IZA en GALA - raad september 2023.docx

Informerende nota aan de gemeenteraad Onderwerp: Integraal Zorgakkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Vergadering d.d.: 14 september 2023 (cie. S&B)

Agendapunt:

Portefeuillehouder: E.G. Vos-van de Weg Behandelend team: Samenleving

Kenmerk: 4773

Onderwerp Integraal Zorgakkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Aanleiding en achtergrond In de achterliggende maanden zijn het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) door landelijke partijen, waaronder VNG, GGD, GHOR en Ministerie van VWS ondertekend. Samengevat maken gemeenten en betrokken (zorg)partijen in het IZA en het GALA afspraken over gezondheidsdoelen die men gezamenlijk wil bereiken; dit om inwoners te laten opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde en kansrijke leefomgeving, met een stevige sociale basis. Een groot deel van de plannen, zoals beschreven in het IZA en GALA, sluit naadloos aan bij de regionale nota ‘Samen verder voor een gezond Noord-Veluwe 2023-2026’ en heeft een aantal verplichte onderdelen voor lokale uitvoering. De landelijke implementatie van IZA en GALA is een omvangrijke ontwikkeling. De gemeente ontvangt op onderdelen financiële middelen voor uitwerking van deze plannen. Wij willen u op hoofdlijnen informeren over IZA en GALA. Boodschappen Het Integraal zorgakkoord – samen werken aan gezonde zorg Het IZA draait om het behouden van toegankelijke, kwalitatief goede en betaalbare zorg. Daarvoor zijn fundamentele veranderingen nodig. De focus van IZA ligt op curatieve zorg (zorgverzekeringswet), maar hierbij worden ook langdurige zorg, publieke gezondheid en het sociaal domein betrokken.

Het uitgangspunt is daarbij: ‘In 2040 draagt de zorg optimaal bij aan het gezond (samen)leven van alle mensen in Nederland, in het besef dat daarvoor niet meer mensen en middelen beschikbaar zijn dan nu en dat dit gepaard moet gaan met de laagst mogelijk impact op klimaat en milieu’. Samenwerking in de regio voor het IZA Landelijk worden 44 samenwerkingsregio’s ingesteld waaronder de IZA middelen (landelijk € 150 miljoen) worden verdeeld. De IZA samenwerkingsregio Noord-Veluwe en Zeewolde bestaat uit de gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Oldebroek, Putten en Zeewolde. Hiermee sluiten gemeenten aan op de reeds bestaande samenwerking Gezond Veluwe. Binnen Gezond Veluwe wordt al op veel thema’s samengewerkt met zorgpartijen en zorgverzekeraar die ook terugkomen in het IZA en GALA. Voor de jaren 2023-2026 worden de middelen beschikbaar gesteld via één van de gemeenten uit de regio. In onze regio wordt de gemeente Elburg gemandateerd door de andere gemeenten in de samenwerkingsregio. Elburg vraagt namens de regiogemeenten de IZA middelen aan en beheert en verantwoordt deze. Naast Elburg is Putten kartrekker in de regio. Dit betekent dat Elburg en Putten samen de coördinerende werkzaamheden verrichten namens de regio. Zo zijn we als regio minder kwetsbaar. Een IZA samenwerkingsregio moet voor 1 januari 2024: •

Afspraken maken over de regionale samenwerkingsstructuur

2

•

Een regioplan opstellen samen met de zorgverzekeraar en het zorgkantoor (in onze regio is dit Zilveren Kruis). De regio’s moeten voor 30 juni 2023 aangeven welke gemeente namens hun regio mandaathouder is. Pas daarna worden de IZA middelen per samenwerkingsregio uitgekeerd. Het zorgkantoor moet, in samenwerking met de samenwerkingsregio, voor 1 juli een regiobeeld opstellen. Voor 1 januari 2024 moeten de zorgverzekeraar, het zorgkantoor en de samenwerkingsregio vervolgens een regioplan indienen. Opgaven in de regio voor het IZA in 2023 Eén van de onderdelen binnen het landelijke IZA is het opstellen van een regiobeeld. Dit is een proces waarbij de regionale situatie in kaart wordt gebracht. Zorgpartijen stellen dit vóór 1 juli 2023 op of herijken het bestaande regiobeeld. Dit beeld geeft inzicht in de gezondheidssituatie van de inwoners; wat het huidige zorggebruik is; en hoe het aanbod van zorg en toekomstige zorgvraag eruit ziet. Zilveren Kruis en de coördinerende gemeenten Elburg en Putten zijn aan de slag om tot een regiobeeld te komen voor 1 juli a.s. Bij het opstellen van het regiobeeld worden de cliënten-/patiëntenraden, zorg- en welzijnspartners betrokken. Vanuit de samenwerking binnen Gezond Veluwe is al veel informatie beschikbaar. Het regiobeeld is het startsein richting het regioplan.

Uiterlijk 1 januari 2024 moeten de betrokken partijen in een regioplan afspraken maken over de aanpak voor de jaren 2024-2026. Een regionaal programmateam met afvaardiging vanuit elk van de deelnemende gemeente werkt met de zorgverzekeraar aan de invulling van dit plan, samen met zorg- en welzijnspartners en cliënten/patiëntenraden. Het regioplan geeft richting aan de thema’s waar aan (verder) gewerkt gaat worden in de jaren 2024-2026. Ook voor het regioplan geldt dat we in de regio vanuit Gezond Veluwe al op veel thema’s samenwerken. Het GALA – gezamenlijke inzet op een gezonde generatie in 2040 Uitgangspunt is ‘een gezonde generatie in 2040: weerbare, gezonde mensen die opgroeien, leven, werken en wonen in een gezonde leefomgeving met een sterke sociale basis’. Het GALA biedt de gemeenten de mogelijkheid om een samenhangende lokale aanpak te ontwikkelen voor gezondheid, sport en bewegen en sociale basis. Het is een integrale aanpak waarin gezondheidsbevordering en preventie in de breedte wordt aangepakt.

3

Samenhang IZA-GALA

GALA kan uitgevoerd worden met middelen uit de ‘Brede SPUK’ Elke gemeente kan een specifieke uitkering aanvragen om aan de doelen van het GALA te werken, de zogenoemde ‘Brede SPUK’ die 6 februari 2023 gepubliceerd is. In onze samenwerkingsregio hebben alle gemeenten deze middelen aangevraagd. De gemeente Oldebroek heeft de beschikking voor deze Brede SPUK inmiddels binnen. Deze Brede SPUK vervangt een aantal van de huidige specifieke uitkeringen op het gebied van sport, cultuur en bewegen, gezondheid en sociale basis. Ook voorziet het in middelen voor het versterken van de adviesfunctie van de GGD en coördinatiekosten regionale aanpak preventie. De regeling Brede SPUK omschrijft redelijk gedetailleerd wat op de verschillende thema’s moet gebeuren. Tussen de thema’s schuiven van middelen is slechts beperkt toegestaan, evenals het schuiven van middelen over de jaren heen. Er is dus een beperkte mate van beleidsvrijheid. Wat moeten gemeenten doen voor het GALA De doelen en onderwerpen in het GALA zijn niet nieuw. De integrale aanpak wel. Met name ook de inrichting van de vijf ketenaanpakken en die ook in het IZA worden genoemd: Gecombineerde Leefstijlinterventies, Welzijn op Recept, Kansrijke Start, Valpreventie, Gezond Gewicht kinderen en Gezond Gewicht volwassenen.

Elke gemeente moet afzonderlijk voor 30 september 2023 een plan van aanpak GALA indienen, waarin is opgenomen hoe de gemeente werkt aan de doelen van het GALA in de jaren 2024 – 2026. Op dit moment wordt lokaal gewerkt aan het opstellen van dit plan van aanpak. Meer informatie? Voor meer informatie verwijzen we u naar de website van de VNG. Zie: https://vng.nl/nieuws/ledenvergadering-vng-stemt-in-met-gezondheidsakkoorden

4

We houden u op de hoogte Er wordt momenteel hard gewerkt aan de uitwerking van beide akkoorden. We houden u als gemeenteraad op de hoogte van de ontwikkelingen. Daarnaast willen we in het vierde kwartaal van 2023 een regionale informatiebijeenkomst voor raadsleden beleggen. Wanneer er tussentijds ontwikkelingen zijn, dan delen we deze uiteraard. Bijlage(n) BW20230612 Bijlage 1 – Regionale samenwerkingsstructuur IZA samenwerkingsregio Noord Veluwe en Zeewolde Oldebroek, 12 juni 2023. Burgemeester en wethouders van Oldebroek,

, secretaris P.H. Lensselink,

, burgemeester T.H. Haseloop-Amsing.