Bijlage - Perspectiefnota 2022.docx
Tekst van het document
Perspectiefnota 2022 Per 1 mei 2021
Inhoudsopgave 1. Inleiding....................................................................................................................................................3 2. Kaders/uitgangspunten............................................................................................................................4 3 Het financieel perspectief........................................................................................................................6 4 Geactualiseerde meerjarenraming 2021-2025 op programmaniveau...................................................8 4.1 Bestuurlijke aangelegenheden ..........................................................................................................8 4.2 Maatschappelijke ontwikkelingen.....................................................................................................9 4.3 Ruimtelijk beleid en handhaving .....................................................................................................10 4.4 Beheer openbare ruimte .................................................................................................................12 4.5 Dienstverlening ................................................................................................................................13 4.6 Algemene dekkingsmiddelen
..........................................................................................................14 4.7 Overhead .........................................................................................................................................15
2
1. Inleiding In de perspectiefnota doet het college van burgemeester en wethouders een voorstel voor eventuele bijstelling en aanscherping van de bestuursovereenkomst 2018-2022. Daarnaast speelt het college in op bestuurlijke prioriteiten en actuele ontwikkelingen. Vanuit die inzichten worden voorstellen gedaan inclusief overwegingen ter voorbereiding op de meerjarenbegroting 2022-2025. Ten slotte worden de uitgangspunten en financiële kaders voor de begroting voorgesteld. Gezien de financiële situatie waarin de gemeente Oldebroek zich momenteel bevindt, is er nauwelijks tot geen ruimte voor nieuw beleid. Daarnaast zijn er in 2022 gemeenteraadsverkiezingen en start er een nieuwe bestuursperiode. De focus ligt dan ook op de uitvoering van het bestaande beleid. Het college biedt de perspectievennota aan de gemeenteraad aan voor algemene beschouwingen in de vergadering van 1 juli 2021. De gemeenteraad wordt gevraagd om in te stemmen met de door het college beschreven (beleids)wensen en richtingen voor de programmabegroting 2022. Het is het startpunt van de planning- en controlecyclus van het begrotingsjaar 2022. Het college van burgemeester en wethouders van Oldebroek
3
2. Kaders/uitgangspunten Beleidsuitgangspunten
De bestuursovereenkomst 2018 – 2022, inclusief nieuw beleid maakt integraal onderdeel uit van de perspectievennota.
De begroting moet structureel sluitend zijn. Dit is een voorwaarde om ook in 2022 onder repressief provinciaal toezicht te vallen en niet preventief.
Financiële uitgangspunten Constante prijzen De begroting wordt opgesteld op basis van constante prijzen. Looncompensatie We houden voor de begroting 2022 rekening met een stijging conform de meest recente cao afspraken. Bij het ontbreken hiervan gaan we uit van de genoemde indexaties in de meicirculaire 2021. Prijscompensatie We ramen budgetten conform aantal x prijs principe. We indexeren budgetten niet standaard. Rentepercentage De wijze waarop met de rente wordt omgegaan is een keuze. Op basis van de richtinggevende uitspraak van de gemeenteraad in maart 2017 hanteren we de door de BBV regelgeving aanbevolen rentemethodiek. We gaan uit van een renteomslag van 0,5%. Belastingen en heffingen Voor de verhoging van de belastingen en heffingen gaan we uit van een gewogen inflatiepercentage op uitgaven en loonkosten, waarbij we aansluiten bij de meicirculaire 2021. Voor afvalstoffenheffing, rioolheffing streven we 100% kostendekkendheid na. Gemeentefondsuitkering De gemeentefondsuitkering wordt opgenomen conform de uitkomsten van de meicirculaire 2021. Daarnaast nemen we voor de jaren 2023 t/m 2025 weer een stelpost 'Jeugdzorg' op ter hoogte van het maximale bedrag van € 385.000 (gebaseerd op de reeds eerder beschikbaar gestelde incidentele rijksmiddelen). Dit is toegestaan door de Provincie en het ministerie van Binnenlandse Zaken.
Onvoorzien Er is jaarlijks € 1,- opgenomen voor de kosten van onvoorziene ontwikkelingen. Deze post is in het kader van de bezuinigingen reeds via de begroting 2020 afgeraamd, maar mag wettelijk geen € 0,00 bedragen.
4
Afschrijvingen en rentetoerekening Op investeringen is de meest recente vastgestelde financiële verordening van toepassing. De afschrijving en rentetoerekening starten op 1 januari van het jaar ná afronding en/of ingebruikname van een actief. We berekenen de rente over de boekwaarde per 1 januari. Indexatie beheerplannen Bij het beheerplannen gebouwen en openbare ruimte is bij de vaststelling besloten om de jaarlijkse dotatie aan de beheerplannen jaarlijks te indexeren met een inflatiepercentage. We stellen toch voor om dit percentage voor 2022 te bevriezen.
5
3 Het financieel perspectief In onderstaande tabel is het financieel perspectief 2022-2025 zichtbaar. Daarbij zie je de financiële ontwikkeling met als startpunt de vastgestelde begroting 2021 (jaarschijven 2022 t/m 2025). In de regel "saldo voor begroting mutaties Perspectievennota" is het actuele begrotingssaldo na vaststelling van de eerste bestuursrapportage 2021. Vervolgens zijn de financiële effecten die zijn opgenomen in deze perspectievennota verwerkt op hoofdlijn. In de onderste regel is het nieuwe financieel perspectief zichtbaar inclusief voorstellen die genoemd zijn in de perspectievennota. Bedragen * €1.000 Omschrijving
2022
2023
2024
2025
Primaire begroting
-232
389
702
702
Financiële mutaties na P-begroting 2021
324
-115
-93
-93
1e Bestuursrapportage 2021
-914
-537
-498
-456
Saldo begroting voor mutaties Perspectiefnota
-822
-263
110
152
Nieuw beleid
-88
-88
-88
-88
Autonome ontwikkelingen
129
133
140
158
Totaal
41
45
52
70
-782
-218
162
221
Meerjarenraming perspectiefnota
Saldo begroting na mutaties Perspectiefnota
Ontwikkelingen weerstandsvermogen Een sluitende begroting kunnen aanbieden is voor een gemeente belangrijk. Daarnaast maken ook de reserves en voorzieningen deel uit van de financiële positie van gemeenten. Onderdeel daarvan is ook het weerstandsvermogen. Met het weerstandsvermogen bedoelen we de financiële daadkracht van de gemeente bij onvoorziene tegenvallers. Een belangrijke indicator voor het bepalen van de financiële positie is de ratio weerstandsvermogen. Hierbij zetten we de beschikbare weerstandscapaciteit af tegen de benodigde weerstandscapaciteit. De gemeenteraad heeft vastgesteld dat dit ratio tussen de 1 en 1,4 dient te zijn. Een gemeente kan op twee manieren invloed uitoefenen op het ratio. Enerzijds door het verlagen van de risico's en anderzijds door het verhogen van de weerstandscapaciteit. We zien op dit moment dat dit ratio onder druk staat. Bij de jaarrekening 2020 is deze nog positief maar we dreigen de aankomende jaren onder de 1,0 te schieten bij gelijkblijvende risico's.
6
De weerstandscapaciteit (meerjarig) per 31 mei 2021 (bedragen * € 1.000) Weerstandscapaciteit (meerjarig)
31-12-2020
31-12-2021
31-12-2022
31-12-2023
8.548
7.466
7.466
7.466
Jaarrekening resultaat 2020
364
364
364
364
Resultaatbestemming jaarrekening 2020 (Beschermd Wonen)
-627
-627
-627
-627
Budgetoverhevelingen t.l.v. Alg. Reserve
-2.483
-2.483
-2.483
-2.483
Vrij aanwendbare bestemmingsreserves
975
0
0
0
Reserve grondexploitatie
2.207
2.185
2.185
2.185
Totaal weerstandsvermogen
8.984
6.905
6.905
6.905
Totaal risico's
7.445
7.445
7.445
7.445
Weerstandsratio
1,21
0,93
0,93
0,93
0
-376
-1.155
-1.370
Totaal (met begrotingssaldo)
8.984
6.529
5.750
5.535
Ratio als we tekorten ook meenemen
1,21
0,88
0,77
0,74
Algemene reserve
Begrotingssaldo meerjarig (cumuleert in jaren in de tabel)
Dat we naar verwachting per eind 2021 onder de 1 duiken komt doordat we in 2021 naar verwachting € 1 miljoen uit de Algemene Reserve halen. De grootste posten daarbij zijn de Implementatie Omgevingswet (€ 580.000), manager Meidoornplein (€ 81.000) en de extra exploitatiebijdrage voor Zwembad de Veldkamp in 2021 (€ 251.000). Daarnaast rekenden we tot en met de jaarrekening ook de Reserve Recreatie & Toerisme (€ 975.000) mee met het weerstandsvermogen, omdat er nog geen concreet bestedingsplan was voor deze reserve. Ondertussen is in de raad van april besloten om deze middelen ook specifiek in te zetten voor Recreatie & Toerisme en daarmee is deze reserve niet meer vrij aanwendbaar. Om weer boven de ratio van 1,0 uit te komen kan het bijvoorbeeld een keuze zijn om bij het grondbedrijf nog meer te kiezen voor scenario's die financieel voordelig zijn voor de gemeente. Want over het algemeen geldt dat het weerstandsvermogen met name gevoed wordt door het Grondbedrijf. Daarnaast geldt uiteraard dat we positief zijn over de extra middelen die we verwachten te krijgen via de herverdeling van het gemeentefonds en alle onderzoeken die wijzen op de noodzaak voor extra Rijksmiddelen voor de uitvoering van het sociaal domein. Zodra deze middelen definitief beschikbaar worden gesteld kunnen ze deels ingezet worden voor de verbetering van de weerstandscapaciteit.
7
4 Geactualiseerde meerjarenraming 2021-2025 op programmaniveau 4.1 Bestuurlijke aangelegenheden Portefeuillehouder Burgemeester Tanja Haseloop - Amsing en wethouders Liesbeth Vos - van de Weg, Bob Bergkamp en Ben Engberts Financiële mutaties De eerste tabel toont de financiële effecten behorende bij het programma. In de tabel wordt het effect van de wijziging op de exploitatie weergegeven. Wordt er iets verrekend met een reserve dan komt dit onderwerp onderin de tabel nogmaals terug met een bedrag welke verrekend wordt met de reserve. De toelichtingen op de mutaties staan onder de tabel weergegeven. Bedragen * € 1.000
Omschrijving
2022
2023
2024
2025
Autonome ontwikkelingen Bijdrage VNOG
-16
-16
-16
-16
Kadernota Bedrijfsvoeringsorganisatie H2O (i-Dienst)
-56
-52
-45
-53
0
0
0
0
-72
-68
-61
-69
Informatievoorziening Totaal wijzigingen Perspectiefnota op dit programma Autonome ontwikkelingen
Bijdrage VNOG De indexatie van loon- en prijscompensatie voor de VNOG conform hun begroting 2022. Kadernota Bedrijfsvoeringsorganisatie H2O (i-Dienst) De BVO / i-Dienst richt zich op de harde kant van de IT en biedt een infrastructuur aan waarop de informatiebehoefte van de H2O-gemeentes kan worden vormgegeven. Dit betreft de aanpassing conform de kadernota 2022-2025 van de BVO. Deze is al in een apart voorstel voorgelegd aan de raad. Informatievoorziening We zetten binnen de bestaande H2O samenwerking in op een robuuste, beheersbare en goed beveiligde informatievoorziening. Het vraagt een gestructureerde, samenhangende en planmatige aanpak om alle uitdagingen, risico’s en snelle (technologische) ontwikkelingen op goede wijze het hoofd te bieden. Hierbij onderzoeken we ook samenwerking binnen de Kop van de Veluwe. Ook voor het komende begrotingsjaar is er een grote hoeveelheid uit te voeren programma’s en projecten. Dit dwingt tot prioritering en het maken van keuzes. Die analyse is nog niet gereed. Waar extra inzet noodzakelijk is, zal dat voorgelegd worden via de programmabegroting 2022.
8
4.2 Maatschappelijke ontwikkelingen Portefeuillehouder Wethouders Liesbeth Vos - van de Weg en Bob Bergkamp Financiële mutaties De eerste tabel toont de financiële effecten behorende bij het programma. In de tabel wordt het effect van de wijziging op de exploitatie weergegeven. Wordt er iets verrekend met een reserve dan komt dit onderwerp onderin de tabel nogmaals terug met een bedrag welke verrekend wordt met de reserve. De toelichtingen op de mutaties staan onder de tabel weergegeven. Bedragen * € 1.000
Omschrijving
2022
2023
2024
2025
Autonome ontwikkelingen Besparing maatschappelijk werk
17
17
17
17
Indexatie GGD
-5
-5
-5
-5
Kleine indexaties en autonome ontwikkelingen <€ 5.000
-5
-5
-5
-5
Zwembad de Veldkamp
-82
-82
-82
-82
Totaal wijzigingen Perspectiefnota op dit programma
-74
-74
-74
-74
Autonome ontwikkelingen Kleine indexaties en autonome ontwikkelingen <€ 5.000 Er zijn diverse budgetten waarop kleine indexaties of autonome ontwikkelingen op budgetten van toepassing zijn. We geven deze centraal op een plek weer om niet teveel te kleine mutaties te hoeven weer te geven. Zwembad de Veldkamp Vooruitlopend op de exploitatiebijdrage die we gaan betalen vanaf 1 januari 2022 willen we alvast hier een bedrag voor gaan reserveren. De verwachting is wel dat we binnen de bandbreedte (maximaal € 295.500) blijven die eerder is genoemd in het haalbaarheidsonderzoek. Op dit moment gaan we in de begroting uit van de minimale variant (€ 132.500) maar het lijkt reëler en veiliger om in het midden van de bandbreedte (€ 214.000) te gaan zitten. Dat is € 81.500 hoger dan waar we nu vanuit gaan. Besparing maatschappelijk werk Als gevolg van de inbesteding van maatschappelijk werk per maart 2021 (overname medewerkers Stimenz) kan er vanaf 2022 per saldo € 17.000 bespaard worden. Indexatie GGD Betreft de indexatie conform de begroting 2022 van de GGD.
9
4.3 Ruimtelijk beleid en handhaving Portefeuillehouder Burgemeester Tanja Haseloop-Amsing, wethouders Bob Bergkamp, Ben Engberts en Liesbeth Vos - van de Weg Financiële mutaties De eerste tabel toont de financiële effecten behorende bij het programma. In de tabel wordt het effect van de wijziging op de exploitatie weergegeven. Wordt er iets verrekend met een reserve dan komt dit onderwerp onderin de tabel nogmaals terug met een bedrag welke verrekend wordt met de reserve. De toelichtingen op de mutaties staan onder de tabel weergegeven. Bedragen * € 1.000
Omschrijving
2022
2023
2024
2025
Autonome ontwikkelingen Bijdrage ODNV
-10
-10
-10
-10
Kleine indexaties en autonome ontwikkelingen <€ 5.000
-11
-11
-11
-11
Recreatie & Toerisme
-38
-38
-38
-38
Totaal wijzigingen Perspectiefnota op dit programma
-59
-59
-59
-59
Nieuw beleid
Autonome ontwikkelingen Kleine indexaties en autonome ontwikkelingen <€ 5.000 Er zijn diverse budgetten waarop kleine indexaties of autonome ontwikkelingen op budgetten van toepassing zijn. We geven deze centraal op een plek weer om niet teveel te kleine mutaties te hoeven weer te geven. Bijdrage ODNV De autonome stijging van de bijdrage aan het ODNV op basis van de begroting 2022.
Nieuw beleid Recreatie & Toerisme In de raadsvergadering van 22 april 2021 is de ‘Visie en actieprogramma recreatie en toerisme Oldebroek 2030’ vastgesteld. Om de ambities in deze toeristische visie en het actieprogramma waar te kunnen maken is een extra investering in ambtelijke capaciteit noodzakelijk. Op dit moment beschikt de gemeente Oldebroek over 16 uur/week aan ambtelijke capaciteit voor recreatie en toerisme. Daarmee kunnen de bestaande taken van de gemeente op het gebied van recreatie en toerisme op een basisniveau worden uitgevoerd. Gelet op de ambities in de visie en hun ervaringen elders in het land, geeft ZKA Leisure Consultants aan dat aanvullende capaciteit van circa 16 uur/week noodzakelijk is. Om de toeristische visie waar te maken, is het noodzakelijk dat de gemeente een coördinerende, faciliterende en stimulerende rol speelt. Daarnaast ligt voor een groot deel van de acties een uitvoerende taak bij de gemeente. De extra uren kunnen worden ingezet om regionale kansen aan te grijpen (zoals subsidiemogelijkheden en effectieve samenwerking), om de strategielijnen te vertalen naar concrete projecten en om de actiepunten zo goed mogelijk uit te (laten) voeren. Daarnaast kan de gemeente het secretariaat van het overleg met het TPO verzorgen en de contacten met de ondernemers versterken.
10
Zonder de uitbreiding van de capaciteit kunnen alleen de actiepunten worden gerealiseerd die geen extra tijd kosten of die eenvoudig bij andere partijen (zoals het Toeristisch Platform Oldebroek en Routebureau Veluwe) kunnen worden neergelegd. Op deze manier kan ongeveer 1/3 van het actieprogramma worden uitgevoerd. Voor het grootste deel van de actiepunten staat de gemeente echter als trekker genoteerd en dat betekent dat deze actiepunten ambtelijke tijd en energie zullen kosten om ze succesvol te kunnen realiseren. Zonder extra investering is het niet mogelijk om het gezamenlijke ambitieniveau waar te maken en daarmee valt de basis onder de vastgestelde visie weg. De kosten voor de voorgestelde capaciteitsuitbreiding van 16 uur/week bedragen € 38.000,-. Vanwege de looptijd van het actieprogramma gaat het (in eerste instantie) om een periode van 5 jaar. Een alternatief is om de benodigde capaciteit voor 5 jaar als projectuitvoeringskosten te financieren vanuit de Reserve recreatie en toerisme. Op die manier resteert er echter minder budget voor de projecten en actiepunten zelf. We verwachten dat de visie en de bijbehorende acties een flinke impuls zullen geven aan de sector recreatie en toerisme. Daardoor zullen bestedingen en werkgelegenheid toenemen, wat de lokale economie ten goede komt.
Bovendien is er de verwachting dat door het aantrekkelijker maken van het dagrecreatieve aanbod in onze gemeente ook de verblijfsduur en het aantal overnachtingen zullen stijgen. Dit levert voor de gemeentelijke financiële huishouding extra inkomsten uit de toeristenbelasting op. Het is moeilijk in te schatten of dit (op termijn) ook een bedrag van € 38.000,- (= 25.000 overnachtingen) per jaar op zal leveren.
11
4.4 Beheer openbare ruimte Portefeuillehouder Wethouder Bob Bergkamp Financiële mutaties De eerste tabel toont de financiële effecten behorende bij het programma. In de tabel wordt het effect van de wijziging op de exploitatie weergegeven. Wordt er iets verrekend met een reserve dan komt dit onderwerp onderin de tabel nogmaals terug met een bedrag welke verrekend wordt met de reserve. De toelichtingen op de mutaties staan onder de tabel weergegeven. Bedragen * € 1.000
Omschrijving
2022
2023
2024
2025
Autonome ontwikkelingen Kleine indexaties en autonome ontwikkelingen <€ 5.000
-7
-7
-7
-7
Eikenprocessierups
-50
-50
-50
-50
Totaal wijzigingen Perspectiefnota op dit programma
-57
-57
-57
-57
Nieuw beleid
Autonome ontwikkelingen Kleine indexaties en autonome ontwikkelingen <€ 5.000 Er zijn diverse budgetten waarop kleine indexaties of autonome ontwikkelingen op budgetten van toepassing zijn. We geven deze centraal op een plek weer om niet teveel te kleine mutaties te hoeven weer te geven.
Nieuw beleid Eikenprocessierups Voor de bestrijding van Eikenprocessierups zijn structureel middelen nodig. Voor 2020 en 2021 had de gemeenteraad hiervoor incidenteel € 92.500 beschikbaar gesteld. Op basis van de werkelijke kosten 2020 verwachten we structureel € 50.000 benodigd te hebben bij een gelijkblijvende plaagdruk.
12
4.5 Dienstverlening Portefeuillehouder Wethouder Bob Bergkamp en Wethouder Ben Engberts Financiële mutaties Er is binnen dit programma geen sprake van mutaties.
13
4.6 Algemene dekkingsmiddelen Portefeuillehouder Wethouder Ben Engberts Financiële mutaties De eerste tabel toont de financiële effecten behorende bij het programma. In de tabel wordt het effect van de wijziging op de exploitatie weergegeven. Wordt er iets verrekend met een reserve dan komt dit onderwerp onderin de tabel nogmaals terug met een bedrag welke verrekend wordt met de reserve. De toelichtingen op de mutaties staan onder de tabel weergegeven. Bedragen * € 1.000
Omschrijving
2022
2023
2024
2025
Autonome ontwikkelingen Indexatie Algemene Uitkering
460
460
460
460
Indexatie belastingen en heffingen
100
100
100
100
Kleine indexaties en autonome ontwikkelingen <€ 5.000
-9
-9
-9
-9
Rente lang vreemd vermogen
0
0
0
26
551
551
551
576
Totaal wijzigingen Perspectiefnota op dit programma Autonome ontwikkelingen
Kleine indexaties en autonome ontwikkelingen <€ 5.000 Er zijn diverse budgetten waarop kleine indexaties of autonome ontwikkelingen op budgetten van toepassing zijn. We geven deze centraal op een plek weer om niet teveel te kleine mutaties te hoeven weer te geven. Rente lang vreemd vermogen In 2025 loopt er een relatief dure lening af. Dit scheelt ca. € 26.000 per jaar aan rente. Indexatie Algemene Uitkering Dit betreft een technische mutatie. In Oldebroek hanteren we voor het opstellen van de begroting constante prijzen. Voor de begroting 2022 schuift het basisjaar een jaar op in de tijd, we kunnen daardoor de ook de opbrengst van de Algemene Uitkering indexeren. Immers aan de lasten zijde gaan we ook uit van indexaties. Deze mutatie staat nog los van de ontwikkelingen in de meicirculaire. Indexatie belastingen en heffingen Voor het schetsen van een juist financieel perspectief gaan we uit van 1,5% indexatie voor de belastingen en heffingen. Voor het opstellen van de begroting 2022 wordt straks de meeste recente percentages uit de meicirculaire gevolgd.
14
4.7 Overhead Portefeuillehouder Wethouder Ben Engberts Financiële mutaties De eerste tabel toont de financiële effecten behorende bij het programma. In de tabel wordt het effect van de wijziging op de exploitatie weergegeven. Wordt er iets verrekend met een reserve dan komt dit onderwerp onderin de tabel nogmaals terug met een bedrag welke verrekend wordt met de reserve. De toelichtingen op de mutaties staan onder de tabel weergegeven. Bedragen * € 1.000
Omschrijving
2022
2023
2024
2025
Autonome ontwikkelingen Indexatie lonen
-248
-248
-248
-248
Totaal wijzigingen Perspectiefnota op dit programma
-248
-248
-248
-248
Autonome ontwikkelingen Indexatie lonen Op basis van de septembercirculaire 2020 gaan we uit van een stijging van 1,5% van loonkosten voor 2022. Voor het opstellen van de begroting 2022 gaan we straks uit van het percentage welke is opgenomen in de meicirculaire.
15