Bijlage 4 - Jaarverslag 2021 ODNV.pdf
Tekst van het document
JAARVERSLAG 2021 ODNV stimuleert mensen om een betekenisvolle bijdrage te leveren aan een veilige en gezonde fysieke leefomgeving.
INHOUDSOPGAVE Voorwoord ....................................................................................................................4 1
Context en afspraken ..........................................................................................5 Omgevingsdienst Noord-Veluwe......................................... 5 Samenwerking binnen Gelderland ...................................... 5 Omgevingsdiensten in Nederland ....................................... 5
2
Specifieke activiteiten.........................................................................................6
2.1
Werkzaamheden tijdens corona-maatregelen ............................................................. 6
2.2
Omgevingsdienst als kennispartner .......................................................................... 6 2.2.1
Natuur en Ecologie.............................................. 6
2.2.2
Ondersteuning op ondermijning ............................ 6
2.2.3
Advisering ......................................................... 7
2.3
Omgevingswet ...................................................................................................... 7
2.4
Branchegericht Toezicht.......................................................................................... 8 2.4.1
Dierhouderijen ................................................... 9
2.4.2
Automotive........................................................ 9
2.4.3
Voedingsmiddelen............................................. 10
3
Reguliere activiteiten........................................................................................ 11
3.1
Vergunningen ..................................................................................................... 11
3.2
Toezicht en handhaving ........................................................................................ 13
3.3
Handhaving ........................................................................................................ 20
3.4
Advies ............................................................................................................... 26 Uren pakket 3 per gemeente ........................................... 26 Tijdigheid milieuadviezen ................................................ 26 Advisering Externe veiligheid........................................... 27 Bodemadvisering........................................................... 28 Geluidadvisering ........................................................... 30 Energiebesparing bij bedrijven......................................... 31
5
Organisatie....................................................................................................... 34
5.1
Bestuur ............................................................................................................. 34 Leden dagelijks bestuur.................................................. 34 Leden algemeen bestuur ................................................ 34
5.2
Organisatiestructuur ............................................................................................ 35
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
2
5.3
Personele ontwikkelingen ...................................................................................... 36
5.4
Samenwerking met gemeenten en provincie ............................................................ 37 RBHO
37
OGO
37
nieuwe opzet Coördinatoren overleg Handhaving (COH), voortaan regionaal overleg handhaving (roh).............................................. 37 LOHA 5.5
38
Kwaliteitscriteria 2.2 ............................................................................................ 38
Begrippenlijst ............................................................................................................. 39 Bijlage 1 – Milieuklachten 2021 ........................................................................................ 41 Bijlage 2 – Ongewone voorvallen en calamiteiten 2020 ......................................................... 42 Colofon ....................................................................................................................... 43
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
3
VOORWOORD Voor u ligt het jaarverslag 2021 van Omgevingsdienst Noord-Veluwe (ODNV). Een jaar waarin de coronapandemie grote impact heeft gehad op de maatschappij en daarmee ook op ons werk. Door deze pandemie hebben we het werken anders moeten inrichten. En dat zal zo blijven. We investeren in ons pand en in benodigde middelen om het hybride werken een vaste plek te geven. Afgelopen jaar zijn ook andere onvoorziene zaken gaan spelen, zoals het vertrek van de directeur, een onverwacht hoog langdurig ziekteverzuim (mede door corona) en veel vacatures. Ook werd de inwerkingtreding van de Omgevingswet uitgesteld. Ondanks deze ontwikkelingen, hebben de medewerkers van ODNV een stevige prestatie geleverd. Dit laat zien dat er een solide basis ligt met goede onderlinge verhoudingen en samenwerking. Ook bleef de relatie met de gemeenten en collega omgevingsdiensten in het Gelders Stelsel robuust. Maar ‘robuustheid’ heeft vele betekenissen. In 2021 verscheen het rapport van de commissie Van Aartsen. Een ’robuuste’ omgevingsdienst heeft volgens dit rapport (onder andere) een grotere omvang dan ODNV nu heeft. In een brief aan de Tweede Kamer laat de staatssecretaris weten dat de adviezen van de commissie grotendeels worden overgenomen. Dat kan een groot effect hebben op ODNV. Gelukkig zijn we in 2021 al begonnen met duidelijke stappen om robuust te blijven.
De belangrijkste is de samenwerking met Omgevingsdienst Veluwe IJssel (OVIJ). In het laatste kwartaal van 2021 hebben we de intentie vastgelegd om onderzoek te doen naar het mogelijk samengaan van beide omgevingsdiensten. De Omgevingswet, de coronapandemie en de samenwerking met OVIJ zijn voor dit jaar belangrijke ontwikkelingen voor ons. Daarnaast biedt de uitwerking van het coalitieakkoord en de daarin genoemde investeringen in klimaat, duurzaamheid, energietransitie en milieucriminaliteit mooie kansen voor ODNV. Wij kijken er naar uit om, meer dan ooit, samen te werken aan een veilige en gezonde fysieke leefomgeving.
Jacob Jan Feenstra Directeur Omgevingsdienst Noord-Veluwe
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
4
1 CONTEXT EN AFSPRAKEN OMGEVINGSDIENST NOORD-VELUWE ODNV stimuleert mensen om een betekenisvolle bijdrage te leveren aan een veilige en gezonde fysieke leefomgeving. Om dit te bereiken voert ODNV de milieutaken uit op de Noord-Veluwe in opdracht van de gemeenten Elburg, Ermelo, Harderwijk, Hattem, Heerde, Nunspeet, Oldebroek en Putten en van de provincie Gelderland. ODNV biedt hoogwaardige kennis en expertise op het gebied van vergunningverlening, toezicht, handhaving en milieuadvies. Daarmee vervult ODNV de rol van gezaghebbende kennispartner op het gebied van de fysieke leefomgeving. SAMENWERKING BINNEN GELDERLAND
De zeven omgevingsdiensten in Gelderland bundelen hun krachten binnen het samenwerkingsverband ‘Gelderse Omgevingsdiensten’. De zeven om omgevingsdiensten in Gelderland bundelen hun krachten binnen het samenwerkingsverband ‘Gelderse Omgevingsdiensten’. Binnen dit Gelders Stelsel heeft iedere omgevingsdienst een eigen stelseltaak (specifiek aandachtsgebied). Dit houdt in dat je ‘specialist’ bent in deze stelseltaak en de taak ook uitvoert voor de andere zes omgevingsdiensten. Zo verzorgt ODNV de coördinatie van de BOA’s en de procedurele afhandeling van de bestuurlijke strafbeschikking milieu (BSBm) binnen het Gelders Stelsel. OMGEVINGSDIENSTEN IN NEDERLAND ODNV is ook aangesloten bij Omgevingsdienst NL. Dit is de vereniging van de 29 omgevingsdiensten (regionale uitvoeringsdiensten) in Nederland.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
5
2 SPECIFIEKE ACTIVITEITEN 2.1
WERKZAAMHEDEN TIJDENS CORONA-MAATREGELEN
Net als iedereen heeft ook ODNV in 2021 met maatregelen te maken gehad om de verspreiding van het coronavirus terug te dringen. Dat heeft gevolgen gehad voor zowel onze interne bedrijfsvoering, als ons veldwerk. De bedrijven waar wij op toezien hebben net zo goed met de maatregelen en alle bijbehorende consequenties te maken gekregen. Aan het begin van de pandemie in Nederland, in 2020, is met de gemeenten een werkwijze afgestemd over het uitvoeren van onze toezichtstaak. Urgente situaties met directe risico’s voor het milieu zijn op de gebruikelijke manier opgepakt. Voor het uitvoeren van het planbare toezicht is gekozen voor maatwerk. Hierbij is rekening gehouden met het feit dat, zeker in het begin, bedrijven vooral hun aandacht nodig hadden om alle zeilen bij te zetten. En daarnaast stond ook de gezondheid van onze eigen medewerkers voorop. Steeds hebben we, voorafgaand aan een bedrijfscontrole, contact gezocht met het bedrijf om ook hun bedrijfssituatie te bespreken. De gecontroleerde bedrijven hebben dit contact zeer gewaardeerd. Deze manier van werken hebben we in 2021 doorgezet.
2.2
OMGEVINGSDIENST ALS KENNISPARTNER
In ons jaarprogramma 2020 hebben we de ontwikkeling beschreven dat we als dienst niet langer als uitvoeringsorganisatie voor milieuvergunningverlening en toezicht worden gezien, maar steeds vaker als gezaghebbende kennispartner voor de Leefomgeving. Afgelopen jaar hebben we deze verwachting zo veel als mogelijk invulling gegeven. 2.2.1
NATUUR EN ECOLOGIE
In 2021 heeft ODNV wederom de taak ‘ecologische advisering’ aangeboden aan de gemeenten. Vrijwel alle gemeenten nemen deze dienst ook af, met uitzondering van Nunspeet en Ermelo. Zij voeren de taak zelf uit. De capaciteit voor deze taakuitvoering nemen we, in vervolg op de goede ervaringen in 2020, af bij OVIJ. Deze samenwerking loopt vlot en gestroomlijnd. De ecologische inbreng in met name het stikstofdossier ervaren de gemeenten als waardevol. Dit heeft ertoe geleid dat er eind 2021 presentaties aan raadsleden zijn gegeven om de basis van het stikstofprobleem toe te lichten. 2.2.2
ONDERSTEUNING OP ONDERMIJNING
Ondermijning is een maatschappelijk probleem dat zich steeds vaker openbaart. Hennepkwekerijen, drugslabs en –dumpingen worden ook in de regio Noord-Veluwe aangetroffen. De portefeuillehouders Handhaving hebben in het najaar van 2020 naar elkaar uitgesproken dat ze, naast een signalerende rol, ook een ondersteunende rol voor ODNV zien bij het optreden tegen (ondermijnende) milieucriminaliteit. Met name de informatiepositie en bevoegdheden die bij ODNV belegd zijn, worden als belangrijke meerwaarde gezien. Informatie delen en samenwerken maakt
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
6
het mogelijk om als overheid adequater te kunnen optreden tegen Ondermijning. In 2021 hebben we onder andere de volgende activiteiten uitgevoerd: •
ondersteuning bij een casus in Elburg in het kader van Project Theseus;
•
kennisdeling in lokale ondermijningsoverleggen (gemeenten Putten en Ermelo)
•
deelname aan begeleidingsgroep Syndru; kennisdeling in het Gelders Stelsel over problematiek rondom synthetische drugs (zoals productielocaties en dumpingen) tijdens toezichtswerk.
2.2.3
ADVISERING
De afgelopen jaren zien we de trend dat gemeenten steeds meer adviesopdrachten bij ODNV beleggen. Om de kwaliteit en continuïteit van de advisering door ODNV te borgen zijn met de gemeenten m.i.v. 2021 gewijzigde afspraken gemaakt over de taakomvang en het aantal door ODNV te realiseren advies-uren. Het vastleggen van nieuwe afspraken over het gebruik van “pakket 3” door de partners draagt bij aan het verbeteren van de leverbetrouwbaarheid, de kostenstructuur en de werkdruk van ODNV. Ook kunnen we hiermee beter bewerkstelligen dat kennis van lokale projecten behouden blijft binnen de organisatie en regio. Een aantal adviesprojecten waar ODNV in 2021 aan gewerkt heeft, zijn: •
uitwerken van werkprocessen tussen gemeenten en ODNV, ter voorbereiding op de Omgevingswet;
•
ondersteuning van gemeente Putten, Ermelo en Harderwijk bij de voorbereiding op de Omgevingswet (impact van Bruidsschat);
•
advisering op Bevoegdheidswissel Bodemtaken Provincie naar gemeenten;
•
omgevingsmodel Verkeerslawaai.
Deze voorbeelden laten zien dat naast de advisering op ruimtelijke projecten, gemeenten ODNV steeds vaker om advies vragen op onderwerpen in de volle breedte van de fysieke leefomgeving. In dit jaarverslag lichten we enkele voorbeelden toe.
2.3
OMGEVINGSWET
Inmiddels is landelijk besloten om de inwerkingtreding van de Omgevingswet uit te stellen tot 1 januari 2023 om zo meer tijd te bieden voor de benodigde voorbereidingen. Deels heeft het uitstel te maken met de extra tijd die nodig is voor de afronding van het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet). In 2021 zijn we wel blijven inzetten op ondersteuning van gemeenten, als ook op de voorbereidingen binnen onze eigen organisatie. Door de werkdruk in de reguliere productie en door personele wisselingen is er in 2021 wel druk ontstaan in de regie op dit traject. Een nieuwe investering was nodig om actiever met de gemeenten te kunnen samenwerken en de interne processen op orde te krijgen. Daartoe zijn twee externe projectleiders aangesteld, om de ICTvraagstukken op te pakken en om meer regie te nemen in het programma Omgevingswet tussen ODNV en gemeenten.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
7
De extern aangetrokken projectleider Omgevingswet heeft de banden met de gemeenten aangehaald en het programma herijkt. Er ligt inmiddels een concrete en duidelijke planning, waaruit blijkt dat wij zowel extern als intern op koers liggen voor de invoering. Er zijn nog de nodige uitdagingen, waarbij er vooral nog sprake is van technische problemen rondom het DSO. De komende periode tot aan de invoering van de Omgevingswet zal de focus liggen op het extern testen en intern oefenen met DSO en de nieuwe manier van werken volgens de Omgevingswet. Overstap naar OpenWave ODNV werkt vanaf 2021 met het VTH-systeem OpenWave. In Gelderland werken nu zes omgevingsdiensten met dit systeem. OpenWave is ingericht om zaakgericht en integraal te werken. Het is ook geschikt om onze werkzaamheden volgens de Omgevingswet uit te voeren en aan te sluiten op het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Daarnaast biedt het systeem de mogelijkheid om zelfstandig analyses uit te voeren op de bedrijfs- en omgevingsinformatie die we in het systeem bijhouden. Naar de toekomst toe biedt dit mogelijkheden om omgevings- en brancheanalyses uit te voeren en vervolgens met gerichte inzet een zo groot mogelijk effect te behalen voor de gezonde en veilige leefomgeving. Afgelopen jaar is met name aandacht besteed aan het afronden van de inrichting van het systeem.
Ook is per team gekeken naar de beschrijving en koppeling van de werkprocessen en de functionaliteiten van OpenWave.
2.4
BRANCHEGERICHT TOEZICHT
Met branchegericht toezicht richten we ons op risico’s voor de leefomgeving en wat er nodig is om beter naleefgedrag te stimuleren. Per branche werken we een vierjarig brancheplan uit, waarin we een analyse van de branche en het naleefgedrag maken. In dit plan werken we ook een aanpak uit om tot passende interventies en monitoring van de gesorteerde effecten te komen. Tijdens de looptijd van een brancheplan werken we jaarlijks uitvoeringsplannen uit. In 2021 stelden we nieuwe uitvoeringsplannen op voor de branches Automotive, Dierhouderijen, Horeca, Voedingsmiddelen, Sport en Recreatie. Onderstaande figuur geeft inzicht over de vordering van de gestarte brancheplannen.
evaluatie
4e jaar
3e jaar
2e jaar
1e jaar
Uitvoeringsplan
Automotive Dierhouderijen Sport & Recreatie Horeca Voedingsmiddelen
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
8
Legenda Gereed Uitvoering 2022
Figuur 1: overzicht van vordering per brancheplan
Zelfchecklijsten Dierhouderijen en Automotive branches Binnen de brancheplannen werken we met zelfchecklijsten. Deze lijsten hebben als doel om bedrijven ertoe aan te zetten om maatregelen te treffen ter verbetering van hun naleefgedrag. Ook creëert het gebruik van een zelfchecklijst bewustzijn bij de bedrijven en voorziet het ze in actuele informatie over hun naleefgedrag en aanwezige afwijkingen van de regels. De uitvoeringsplannen voor controles stellen we op basis van de risicomodule uit het Besturingsmodel van ODNV op. De focus lag in 2021 op een goede implementatie van de systematiek van het branchegericht toezicht binnen ODNV. Daarbij biedt het nieuwe VTH-systeem OpenWave aanvullende mogelijkheden om bedrijfsinformatie zoals naleefgedrag te gebruiken bij het uitvoeren van branche-analyses en het meten van het effect van ons toezicht. Komend jaar starten we met het inzetten van deze mogelijkheden.
2.4.1
DIERHOUDERIJEN
Zelfcontrole mestopslag en mestbassins, stookinstallaties en meldgedrag De in 2020 ontwikkelde informatiewijzer is verder vormgegeven. Ook hebben we de informatiewijzer meegestuurd in de informatievoorziening naar bedrijven, die een verzoek hebben gekregen een zelfcheck in te vullen. Er zijn 55 zelfcontroles uitgevoerd, waarbij weinig overtredingen zijn vastgesteld. De nonrespondenten zijn grotendeels in 2021 bezocht voor een integrale controle. De evaluatie leverde op dat het nuttig is om een zelfcheck per type dierhouderij te ontwikkelen, omdat de bedrijfsprocessen (en daarmee de geldende regels) onderling sterk kunnen verschillen. Bij de aspectcontroles mestopslag en dierenaantallen zijn voldoende overtredingen geconstateerd om deze controles volgend jaar voort te zetten. 2.4.2
AUTOMOTIVE
Er zijn 45 zelfcontroles uitgevoerd bij autoherstelbedrijven en loonwerkers. Hierbij hebben we een enkele overtreding vastgesteld, die meteen is opgelost. Bij de zelfchecklijsten hebben we een digitale informatieposter toegevoegd, met als doel dat bedrijven die konden aanvragen om op te hangen in de werkplaats. De reacties op de zelfcheck waren overwegend positief; wel was enig aandringen nodig om voldoende respons te krijgen. De non-respondenten zijn grotendeels in 2021 bezocht voor een integrale controle. Bij de 18 flits- en aspectcontroles is 1 overtreding geconstateerd.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
9
2.4.3
VOEDINGSMIDDELEN
In 2020 stelden we het brancheplan voedingsmiddelen 2020-2023 op. Bedrijven zijn geselecteerd, er is een risicobeoordeling gemaakt en een meerjarenplanning van activiteiten opgesteld. In 2021 werkten we een uitvoeringsplan uit, waarbij ingezet werd op checklijsten van koelinstallaties en op het actualiseren van vergunningen op energievoorschriften. De checklijsten zijn opgesteld vanuit de samenwerking van de zeven Gelderse Omgevingsdiensten. Samen met de afdeling communicatie van Waterschap Vallei en Veluwe stellen we komend halfjaar een informatiefolder afvalwater op. Met deze folder lichten we bedrijven voor over geldende regels voor afvalwaterlozingen en wat daarbij van hen verwacht wordt. Voor complexe bedrijven zijn in 2021 integrale controles gehouden, omdat zij een groter milieurisico kennen. Bij de niet-complexe bedrijven zetten we in op het uitvoeren van controles op het onderhoud van specifieke zuiveringsstappen bij afvalwaterbehandeling, zoals afscheiders. In deze branche zijn de controles toegespitst op het lozen van afvalwater. We hebben tien controles in gezamenlijkheid met het Waterschap Vallei en Veluwe uitgevoerd. Het afvalwater was in veel gevallen letterlijk en figuurlijk de sluitpost van de onderneming.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
10
3 REGULIERE ACTIVITEITEN Gemeenten hebben (een deel van) hun VTH-taakuitvoering op het gebied van milieu, slopen en asbest bij ons belegd. Daarnaast voeren we ook nog een aantal niet-inrichting gebonden taken uit, zoals ketentoezicht. Jaarlijks voeren we in dat kader verschillende activiteiten uit. De basisactiviteiten bestaan uit: afhandeling van melding, vergunningaanvragen, toezichtcontroles en handhaving. De cijfermatige verantwoording van die resultaten zijn terug te vinden in de bijlagen. Naast deze basisactiviteiten zijn voor het jaar 2021 vanuit de verschillende disciplines speerpunten benoemd. In dit hoofdstuk presenteren we hiervan de resultaten.
3.1
VERGUNNINGEN
Hieronder geven we een toelichting op de behaalde resultaten voor het vakgebied milieuvergunningen en -meldingen en de reguliere werkzaamheden, namelijk de advisering over aanvragen voor toestemmingen milieu en de afhandeling van milieumeldingen. Bedrijven waarop de Wet milieubeheer of het Activiteitenbesluit van toepassing is, zijn veelal verplicht om milieurelevante activiteiten te melden of hiervoor een vergunning aan te vragen bij de gemeenten. ODNV handelt een groot deel van de meldingen en de vergunningaanvragen in mandaat af. Daar waar niet in mandaat wordt gehandeld, geeft ODNV een advies af op het milieuonderdeel van de WABO-procedures waarmee gemeenten een beslissing op de aanvraag kunnen nemen.
1
27
3
8
5
2
1
1 1
1 1 7
34
Harderwijk
81
Hattem
1
Heerde
1
Nunspeet
60
Oldebroek
54
Putten
52
Totaal
322
1
2
56
1
95 73
1
154
1
8
1
5
9
2
3
66
132
1
1
7
5
3
2
74
1
8
1
7
1
87
1
159
6
24
32
21
2
285
5
704
1
1
Totaal
6
Ermelo
Intrekking
4
4
MER Beoordelen
Opdrachtgever
Korte Vragen
voorschriften
40
39
Maatwerk-
Vooroverleg
3
Elburg
Veranderen
5
OBM
3
Meldingen
ningen
Omgevingsvergun
Milieuneutraal
Omg. Vergunning
Tabel 1 – Advisering vergunning- en meldingsprocedures over 2021
Het totaal aantal zaken ligt op eenzelfde niveau als dat in 2020; destijds 785 zaken. Opvallend is wel dat er in 2021 veel meer vooroverleg heeft plaatsgevonden (32 keer) ten opzichte van eerdere
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
11
jaren (gemiddeld 7 keer). Ook het aantal vergunningprocedures ligt met 24 zaken hoger dan voorgaande jaren (gemiddeld 9). Project Lozen buiten inrichtingen Door de flexibele inzet en het gebruikmaken van risico-inschatting op basis van onze bodeminformatie en kennis over aanwezigheid van verontreinigingen, zijn we in staat om sneller te handelen. Meldingen voor lozingen buiten inrichtingen kunnen we daardoor sneller behandelen. Afhandeling voor de startdatum lukt echter niet in alle gevallen. Dat komt door de te krappe tijd tussen het doen van de melding en de startdatum (1 à 2 dagen). Nog steeds wordt een deel van de meldingen (te) laat ingediend. Veehouderijgegevens in I-GO Door de hoge werklast bij het team is in 2021 nauwelijks gekeken naar de actualisatie van de veehouderijgegevens in I-Go. Met de uitbreiding van het team in 2022 hebben we ons tot doel gesteld om de gegevens bij te werken. Vanaf dat moment worden de gegevens ook actueel gehouden op basis van behandelde meldings- en vergunningenprocedures. Inmiddels is gebleken dat de gegevens van ‘oudere’ meldingen en vergunningen ook niet altijd goed zijn geregistreerd in het systeem. In 2022 kijken we of we dit beter in beeld kunnen brengen en hoe we daar de benodigde actie op uit kunnen voeren. Beheersing werkvoorraad In 2021 is hard gewerkt aan achterstanden bij het team.
Aan het eind van het jaar lagen nog enkele tientallen zaken te wachten op een juiste afhandeling van het werkproces in het zaaksysteem. Het streven is om dit in het eerste kwartaal van 2022 bij te werken. Het vertrek van een collega en de benodigde inzet voor de verdere inrichting van het nieuwe zaaksysteem hebben er voor gezorgd dat de werklast bij het team het hele jaar hoog is gebleven. Hierdoor bleven doorlooptijden onder druk staan en hebben we de gewenste levertijden niet altijd gehaald. Het correct afstemmen van de behandeltermijn is verbeterd, maar dit blijft de nodige aandacht vragen (ook bij tussentijdse wijzigingen in de planning).
Bijdrage actueel houden standaardteksten Het team draagt sinds 2021 ook bij aan het actueel houden van de standaardteksten voor het milieudeel (overwegingen en voorschriften) van de omgevingsvergunningen. Dit gebeurt door deelname in de Landelijke Redactie Standaardteksten Omgevingsvergunning (LRSO). De LRSO bestaat uit specialisten van diverse omgevingsdiensten en bevordert de afstemming tussen de omgevingsdiensten bij het verlenen van omgevingsvergunningen. Om haar doel te bereiken zorgt de LRSO voor standaardteksten voor omgevingsvergunningen die het bevoegd gezag door het hele land kan gebruiken. Deze teksten worden via Omgevingsdienst NL beschikbaar gesteld. De bijdrage van ODNV gaat vooral over de agrarische teksten.
Actualisaties vergunningen
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
12
Inrichtingen met complexe bedrijfsprocessen zijn veelal vergunningplichtig. Geldende milieu weten regelgeving is opgenomen in een milieuvergunning. Aangezien regels worden aangepast, is het nodig om bestaande vergunningen periodiek te toetsen op actualiteit. Bij de vergunningplichtige inrichtingen is de vigerende vergunning beoordeeld op actualiteit. Hierbij is getoetst of de vergunning moet worden aangepast aan de gewijzigde milieuregelgeving of het beschikbaar komen van nieuwe informatie, zoals informatiedocumenten over BBT (bijvoorbeeld de BBT-conclusies voor IPPC-installaties en de aangepaste PGS-richtlijnen). Wanneer voor een bedrijfstak een nieuwe BBT-conclusie beschikbaar komt, begint een actualisatietermijn van vier jaar te lopen. Voor de intensieve pluimvee- en varkenshouderij liep deze actualisatietermijn af in 2021. Bij de vergunningcheck van de IPPC-veehouderijen is vastgesteld dat een afzonderlijk actualisatieproces niet nodig is. Bij een enkel bedrijf is de actualisatie meegenomen bij de behandeling van de aanvraag om een omgevingsvergunning voor de verandering van het bedrijf. Daarnaast is voor enkele bedrijven een actualisatie van de vergunningvoorschriften nodig vanwege het beschikbaar komen van een nieuwe/gewijzigde PGS-richtlijn (PGS 19). De uitwerking van deze actualisaties vindt in 2022 plaats.
3.2
TOEZICHT EN HANDHAVING
Op basis van een risicoanalyse van het totale bedrijvenbestand stelt ODNV voorafgaand aan een kalenderjaar een handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP) op. De risicoanalyse is branchegericht en levert jaarlijks het aantal te controleren bedrijven per branche op. Inzet op aandachtbedrijven Bij de programmering van toezicht wordt onderscheid gemaakt tussen bedrijven op basis van het risicoprofiel. Zo maken we onderscheid tussen complexe en niet complexe bedrijven. Dit komt tot uiting in de frequentie en de aard van het toezicht. Uit ervaringen van de afgelopen jaren blijkt dat in de groep niet-complexe bedrijven zich een aantal bedrijven bevindt dat vanwege aanvullende factoren zoals naleefgedrag, risico voor de omgeving, ligging of politieke gevoeligheid toch specifieke aandacht nodig is. Voor deze categorie bedrijven hebben we in 2021 een specifieke probleemanalyse uitgevoerd om zo de toezichtinzet goed te laten aansluiten. In het totaal is een lijst opgesteld met 34 inrichtingen die extra aandacht nodig hebben. Van deze lijst zijn 25 bedrijven gecontroleerd en 2 actief doorgeschoven naar 2022. De overige leken toch minder urgent en worden meegenomen in het HUP van 2022. Van de bezochte bedrijven worden 16 bedrijven opnieuw bezocht in 2022. Deze bezoeken kunnen variëren van een hercontrole, aspectcontrole of (opnieuw) een integrale controle.
Voor 2022 wordt de lijst met te controleren bedrijven opnieuw opgesteld. Actualisatie bedrijvenbestand Er is continu behoefte aan betrouwbare gegevens in het bedrijvenbestand van ODNV. Niet alle milieurelevante bedrijven zijn bekend in OpenWave. Daarnaast is niet alle bedrijven in OpenWave bekend of ze nog bestaan. Dit is onder andere belangrijk om:
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
13
•
het milieurisico van deze bedrijven in beeld te krijgen en mogelijk te verlagen;
•
ondermijning te herkennen - snelle wijziging is een knelpunt en een aanwijzing;
•
bij calamiteiten goed te weten welke bedrijven er zitten/ het betreft.
Eind 2021 is gestart met de voorbereiding op het projectmatig toetsen van de actualiteit van ons bedrijvenbestand in het buitengebied. Vanwege de grote omvang van het gebied zal in 2022 per gemeente, aan de hand van steekproef, een gebied worden gecontroleerd op nieuwe en gewijzigde milieurelevante activiteiten. In totaal worden ruim 300 bedrijfsactiviteiten gecontroleerd en naar verwachting is 10% nieuw of gewijzigd. In onderstaande tabel zijn de resultaten voor het handhavingsuitvoeringsprogramma (HUP) weergegeven. De controles in het kader van branchegericht toezicht zijn meegenomen in de vermelde aantallen. Tabel 2 – Overzicht uitgevoerde milieucontroles Gepland
Hiervan
Uitgevoerde
(HUP 2021)
uitgevoerd
overige controles
% Totaal uitgevoerd gerealiseerd
Elburg
81
71
33
104
128
Ermelo
111
78
42
120
108
Harderwijk
145
87
37
124
82
Hattem
18
18
5
23
128
Heerde
23
20
18
38
165
Nunspeet
124
88
30
118
95
Oldebroek
145
139
48
187
129
Putten
128
92
37
129
101
Totaal
781
593
250
843
108
In bovenstaande tabel is af te lezen dat meer controles zijn uitgevoerd, dan dat er gepland zijn. Kanttekening hierbij is dat er relatief veel tussentijdse controles zijn uitgevoerd: dit aantal ligt twee tot tweeëneenhalf keer zo hoog dan voorgaande jaren. Dat betekent ook dat er een grote achterstand is ontstaan in de te controleren inrichtingen die volgens het risicomodel gepland waren. MILIEUKLACHTEN Als inwoners of bedrijven overlast van emissies ervaren, kunnen zij een milieuklacht indienen bij de gemeente of de provincie. ODNV neemt deze klacht namens het bevoegd gezag in behandeling. Tijdigheid klachtafhandeling ODNV werkt met een klachtendienst. Hierdoor is er dagelijks een toezichthouder beschikbaar om direct op klachten te reageren. Zo worden klachtmelders altijd op de dag zelf of in ieder geval de
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
14
volgende dag geïnformeerd over de vervolgactie. Met deze werkwijze voldoet ODNV automatisch aan de afspraak in het Gelders Stelsel dat klachten binnen twee weken worden opgepakt. In totaal ontvingen we in 2021 215 klachten. Het overgrote deel van de klachten ging over geurhinder (29%), gevolgd door klachten over geluidoverlast (54%). Deze verdeling is qua ordegrootte vergelijkbaar met de afgelopen vier jaar, hoewel het totaal aantal klachten lager ligt dan in 2019 (306).
Overig 17%
Elburg 12
Geur 29%
Putten 48
Ermelo 61 Oldebroek 10 Nunspeet 17
Geluid 54%
Heerde 2 Hattem 32
Harderwijk 33
Figuur 2 – Overzicht van klachten per categorie en per partner Voor meer informatie, zie: Bijlage 1 – Milieuklachten.
➢
ONGEWONE VOORVALLEN EN CALAMITEITEN De Wet milieubeheer verplicht bedrijven om een ongewoon voorval met gevolgen voor het milieu te melden. ODNV ziet erop toe dat bedrijven na een ongewoon voorval op de juiste manier handelt, zodat schadelijke gevolgen voor het milieu zoveel mogelijk worden voorkomen of beperkt.
6 5
Elburg
Ermelo
Aantal
4
Harderwijk Hattem
3
Heerde Nunspeet
2
Oldebroek Putten
1 0 Brand
Bodem
Afvalwater
Overig
Lucht
Figuur 3 – Overzicht van ongewone voorvallen incl. piketmeldingen
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
15
Voor meer informatie, zie: Bijlage 2 – Ongewone voorvallen en calamiteiten.
➢
Naleefgedrag bedrijven Normaalgesproken rapporteert ODNV ook over het naleefgedrag per bedrijfsbranche. Echter vanwege de omschakeling naar het nieuwe VTH-systeem OpenWave is het nog niet mogelijk om het naleefgedrag op basis van de controles in 2021 te rapporteren. Keten toezicht - asbest Het project gericht op de gehele asbestbranche (afvalverwerkingsbedrijven, asbestverwijderingsbedrijven, aannemers, agrariërs, campings en gemeenten) is in 2021 afgerond. De resultaten zijn door de projectcoördinatie van team Ketentoezicht verzameld en gepresenteerd aan de OD’s in het Gelders Stelsel. Uit dit project is o.a. naar voren gekomen dat met name de administratie bij een aantal bedrijven te wensen over liet en dat extra aandacht vanuit toezicht noodzakelijk is. ODNV heeft een aantal bedrijven die asbesthoudend afval inzamelen gewezen op hun verplichting dit niet alleen te registreren, maar ook te melden aan het Landelijk Meldpunt Afvalstoffen (LMA). Naast projectmatig toezicht op de keten controleert ODNV maandelijks de registratie van geplaatste asbestcontainers in de regio. Hiermee worden elke maand wel 1 of 2 locaties opgespoord waar geen sloopmelding is gedaan. In 2022 zal periodiek het LMA worden geraadpleegd en de inzameling van grote hoeveelheden asbest (>1000kg) worden nagelopen in de keten.
Toezicht (asbest)sloopwerkzaamheden Het team sloop & asbest blijft sturen op het verminderen van de risico’s voor het milieu en de leefomgeving, het verbeteren van het naleefgedrag bij overtreders en het terugdringen van het aantal illegale sloopactiviteiten. In 2021 heeft het team haar bevindingen bij de afhandeling van en het toezicht op sloopmeldingen geregistreerd in een nieuw zaaksysteem OpenWave. Naast een nieuwe wijze van registreren zijn ook verbeteringen doorgevoerd in het administratief proces. Om invulling aan deze speerpunten te geven heeft het team in het afgelopen jaar ingezet op een divers aantal taken: •
afhandeling en toezicht op sloopmelding;
•
uitvoeren van vrije veldcontroles;
•
het geven van voorlichting over procedures en regelgeving;
•
opsporen illegale sloop vanuit ketentoezicht;
•
handhavend opgetreden bij illegale sloopactiviteiten;
•
toezicht op de Wet Natuurbescherming (pilot).
Hiermee zijn de volgende resultaten behaald.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
16
Afhandeling en toezicht sloopmelding In het onderstaande overzicht wordt het aantal ontvangen sloopmeldingen weergegeven in het jaar 2021 ten opzichte van het jaar 2020.
Figuur 4 – overzicht aantallen sloopmeldingen in 2020 en 2021 In het afgelopen jaar hebben we 1070 sloopmeldingen ontvangen, een iets hoger aantal dan de prognose van 1000 sloopmeldingen voor dit jaar. Door de overgang naar OpenWave en de nieuwe wijze van registreren was het voor 2021 niet mogelijk om een onderscheid te maken in reguliere en vrijeveld controles. In onderstaande tabel is voor het jaar 2021 een overzicht gegeven van het aantal ontvangen sloopmeldingen, de uitgevoerde reguliere en vrije veldcontroles en de handhavingszaken per maand. Tabel 5 – Overzicht sloopmelding per maand Prognose
Ontvangen meldingen
Geweigerd
% tov prognose
Controles
Handhaving
januari
80
95
8
119%
28
5
februari
80
89
7
111%
18
3
maart
95
96
2
101%
15
3
april
85
107
1
126%
18
3
mei
100
105
3
105%
11
1
juni
90
111
9
123%
16
1
juli
90
83
4
92%
22
7
augustus
60
49
6
82%
16
1
september
90
80
3
89%
32
4
oktober
90
105
4
117%
21
1
november
80
79
5
99%
31
3
december
60
71
11
118%
15
2
1000
1070
63
107%
243
34
Totaal
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
17
In onderstaande tabel is ditzelfde overzicht gegevens, maar dan met een uitsplitsing naar gemeente. Tabel 6 – Overzicht sloopmelding per gemeente Prognose
Ontvangen meldingen
Geweigerd
% tov prognose
Reguliere controles
Handhaving
Elburg
120
139
13
116%
32
6
Ermelo
125
100
2
80%
33
2
Harderwijk
140
165
12
118%
36
8
Hattem
95
62
6
65%
8
4
Heerde
140
154
4
110%
34
3
Nunspeet
135
171
13
127%
35
5
Oldebroek
125
163
4
130%
40
1
Putten
120
116
9
97%
25
5
Totaal
1000
1070
63
107%
243
34
Het team heeft in het jaar 2021 als volgt uitvoering geven aan de volgende taken: Toetsen sloopmelding ODNV hecht waarde aan de inhoudelijk toets van de melding op kwaliteit van het asbestinventarisatierapport en de veilige uitvoerbaarheid van de sloopactiviteit. Daarom worden alle ontvangen sloopmeldingen door het team inhoudelijk beoordeeld. Opnieuw zijn op ons verzoek inventarisatierapporten aangepast en sloopmeldingen niet in behandeling genomen, waardoor onveilige situaties tijdens de sloop zijn voorkomen. In totaal zijn in het afgelopen jaar 63 sloopmeldingen niet in behandeling genomen, oftewel 6% van de 1070 ontvangen meldingen. Handhaving sloopactiviteiten Het algemene beeld bij de controle op gemelde sloopactiviteiten is dat de regels goed worden nageleefd. Het aantal handhavingszaken volgend uit een reguliere controle is laag. De toezichthouders laten kleine overtredingen direct herstellen en geven hiervoor een waarschuwing. Het aantal handhavingszaken in 2021 lag iets lager dan in het voorgaande jaar. Toch is het effect van vrije veldtoezicht, dat in 2019 bij ODNV is ingevoerd, nog duidelijk zichtbaar. De meeste handhavingszaken volgen uit een constatering tijdens het vrijeveld toezicht, en hebben betrekking op het slopen zonder sloopmelding, zonder asbestinventarisatierapport en het verwijderen van asbest zonder geldig certificaat.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
18
Figuur 5 – overzicht aantallen handhavingszaken 2019-2021 In bovenstaand figuur wordt het aantal asbest en sloop gerelateerde handhavingszaken van de afgelopen 3 jaar getoond. De handhaving varieert van een bestuurlijke waarschuwing, het opleggen van een last en overdracht aan een boa voor strafrechtelijk onderzoek. Het team informeert gericht burgers en bedrijven over geldende wet- en regelgeving bij sloopwerkzaamheden. Om deze voorlichting kracht bij te zetten is een informatiefolder in ontwikkeling. Naar verwachting is deze folder in 2022 gereed om in te zetten bij preventief toezicht. De folder moet helpen het aantal handhavingszaken omlaag te krijgen. Toezicht Wet Natuurbescherming In 2021 is in samenwerking met provincie Gelderland een driejarig project gestart om de naleving van de Wet Natuurbescherming te verbeteren bij de verwijdering van asbesthoudende golfplaten op bijgebouwen in het buitengebied. Het team zorgt voor extra ogen en oren in het veld. Daarnaast wordt vooral veel gedaan aan communicatie en voorlichting tijdens de beoordeling van de sloopmelding en voorafgaand aan de sloop. Ketentoezicht E-waste Door ketentoezicht is in 2021 een evaluatie opgesteld en geconcludeerd dat de E-waste keten inderdaad een risicovolle keten is. Vanuit de Gelderse Omgevingsdiensten zijn 50 gerichte controles uitgevoerd.
Bij ODNV hebben we geen controles voor dit project uitgevoerd. Door de multidisciplinaire samenwerking tussen de verschillende diensten is wel veel kennis gedeeld en hebben we meer zicht gekregen op de risico’s in de E-waste keten. Voor ODNV heeft dit in praktische zin kennis opgeleverd. Ook hebben we een beter inzicht gekregen in de keten. Om meer grip te krijgen op de keten en overtredingen te voorkomen, vinden we een vervolgaanpak wenselijk. Door het team ketentoezicht zal, samen met een begeleidingsgroep, een plan van aanpak worden gemaakt voor een vervolgfase in 2022. Toezicht vuurwerkbedrijven
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
19
Ondanks het vuurwerkverbod zijn in 2021 alle 22 locaties op 29 december 2021 bezocht. Dit is gedaan om te controleren of de regels uit het vuurwerkbesluit voor de opslag en verkoop (van fopen schertsvuurwerk) werden nageleefd. Bovendien vonden we het belangrijk om de locaties te bezoeken, omdat deze vorig jaar niet waren bezocht vanwege de coronamaatregelen. De belangrijkste punten van deze controles zijn met de gemeentelijke contactpersonen gedeeld. Tijdens de controles zijn kleine aandachtspunten op de voorzieningen (bijvoorbeeld het vastzetten van de deur naar de bunker en het loslaten van cement in de bewaarplaats) vastgesteld. De ondernemers zijn hierop aangesproken. Bij één locatie is verkoop van consumentenvuurwerk door de boa vastgesteld. In 2021 is hiervoor landelijk een verkoopverbod ingesteld. Controles 2021 Ketenproject Dierlijke bijproducten In september 2021 is er een controle uitgevoerd in samenwerking met NVWA. Tijdens deze controle zijn diverse overtredingen geconstateerd. Voor de diverse constateringen is door juristen van ODNV een bestuurlijk traject gestart. Dit traject wordt vervolgd in 2022. De NVWA heeft zijn eigen bevoegdheid en zal een vervolgtraject starten in overleg met ODNV.
Inzet VTH op circulaire economie Doel van dit project is 2-ledig: VTH-medewerkers van de omgevingsdiensten praktische handvatten geven om ‘circulair ondernemen’ mee te kunnen nemen in het dagelijks werk. Daarnaast willen we ook gemeentelijke opdrachtgevers helpen bij hun circulaire ambities. VTH-medewerkers kunnen bijdragen aan het vroegtijdig signaleren van circulaire initiatieven en mogelijke knelpunten om deze waar mogelijk weg te nemen. Het project moet bij de VTH-collega’s leiden tot een houding van “hoe kunnen we helpen?”, zonder dat zij hierdoor de persoonlijke adviseur van een onderneming worden. Passend bij de doelstellingen bestaat het project uit 2 sporen:
1. training ‘Circulaire Economie’ voor medewerkers van omgevingsdiensten; 2. regionale bijeenkomsten voor gemeenten. In samenwerking met het Gelders Stelsel heeft ODNV in 2021 een bijdrage geleverd aan voorbereidende werkzaamheden. Concreet zijn zes trainingsmodules uitgewerkt. De training is inmiddels in februari 2022 begonnen. De regionale bijeenkomsten worden georganiseerd in zomer 2022.
3.3
HANDHAVING
Werken volgens de LHS: Basis op orde De Landelijke Handhavingsstrategie (LHS) vormt het kader voor uniforme wijze van beoordelen en inzet van handhavingsinstrumenten. Met de LHS wordt invulling gegeven aan het creëren van een gelijk speelveld. De toezichthouders van ODNV worden periodiek bijgepraat over de toepassing van de LHS en delen daarbij hun ervaringen als leervoorbeeld. Met deze kennisuitwisseling werken we aan een eenduidige toepassing.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
20
Overzicht handhavingszaken 2021 Bedrijven Wanneer toezicht onvoldoende effect heeft op het naleefgedrag van bedrijven, treden we handhavend op. Handhaving kan ook worden toegepast naar aanleiding van klachten, calamiteiten of een verzoek door een belanghebbende. Niet gegronde verzoeken om handhaving worden afgewezen. Hieronder vindt u een overzicht van de inspanningen die nodig zijn geweest om naleving af te dwingen met behulp van een handhavingszaak. Het wel of niet starten van een formeel handhavingstraject wordt bepaald door de ernst van de overtreding in relatie tot de fysieke leefomgeving, én door de houding van de overtreder. Ons streven is om bedrijven meer mee te nemen in de aanwezige risico’s van hun bedrijfsprocessen voor de fysieke leefomgeving. Met deze lijn wordt aangesloten bij de geest van de naderende Omgevingswet. En bij de maatschappelijke en rechtelijke ontwikkelingen: vooraf de dialoog zoeken. In de praktijk blijkt dat door het contact met bedrijven een formeel juridisch handhavingstraject soms achterwege kan blijven.
Tabel 7 - Overzicht Inzet handhavingsinstrumenten Afgeronde zaken
Vooraankondiging Definitieve Vooraankondiging Definitieve last last onder last onder last onder onder dwangsom dwangsom bestuursdwang bestuursdwang
Elburg
-
-
-
-
-
Ermelo
3
3
1
-
-
Harderwijk
-
-
-
-
-
Hattem
-
-
-
-
-
Heerde
1
1
1
-
-
Nunspeet
1
1
1
-
-
Oldebroek
7
1
1
1
3
Putten
3
1
1
1
1
Provincie
-
-
-
-
-
Totaal
15
7
5
2
4
Nb. In bovenstaande tabel zijn de handhavingstrajecten voor sloopwerkzaamheden niet opgenomen. Die zijn in een tabel hieronder vermeld.
Sloopwerkzaamheden Nu het team (asbest)sloop meer inzet op vrije veldcontroles, worden er vaker overtredingen geconstateerd. Op het moment dat de overtreding nog niet is beëindigd, wordt vervolgens (bestuursrechtelijk) handhavend opgetreden. In de regel houdt dit in dat een last onder bestuursdwang wordt opgelegd. En dat als onderdeel daarvan de sloopwerkzaamheden worden stilgelegd. Onderstaande tabel geeft het aantal keren dat handhavend is opgetreden per gemeente weer.
Tabel 8 –Inzet handhaving bij sloopwerkzaamheden
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
21
Afgeronde zaken
Last onder bestuursdwang
Intrekken last onder bestuursdwang
Ambtelijke waarschuwing
Elburg
4
4
4
-
Ermelo
3
3
3
-
Harderwijk
5
5
5
-
Hattem
3
3
3
-
Heerde
2
2
2
-
Nunspeet
5
5
5
-
Oldebroek
1
-
-
-
Putten
3
3
3
-
Provincie
-
-
-
-
Totaal
26
25
25
-
Het komt voor dat de overtreding ten tijde van de controle is beëindigd. Dergelijke zaken zijn niet in bovenstaande tabel opgenomen. In dat geval is handhaving niet nodig (en mogelijk) en stellen wij een ambtelijke waarschuwingsbrief op. In deze brief wordt de overtreder uitgelegd wat de toezichthouder heeft geconstateerd, welke wet- en regelgeving is overtreden en dat in bestuursrechtelijke zin niet handhavend wordt opgetreden. De overtreder wordt ook gewezen op de mogelijkheid dat een strafrechtelijk onderzoek wordt uitgevoerd naar aanleiding van de overtreding. Het daadwerkelijk opstarten is afhankelijk van o.a. de aard van de overtreding, eventuele ontstane milieu(gevolg)schade of economisch gewin dat behaald is. In gevallen waarin een dergelijk onderzoek is uitgevoerd, heeft dat in een aantal gevallen geresulteerd in het voorleggen van een schikkingsvoorstel aan de overtreder. In het merendeel van de gevallen wordt de overtreding ongedaan gemaakt nog voordat de vooraankondiging wordt opgelegd. Het beleid vanuit ODNV is om zoveel mogelijk in gezamenlijkheid tot een duurzame oplossing te komen, in plaats van strikt op een juridische afhandeling in te steken. Handhavingsverzoeken Belanghebbenden zoals omwonenden kunnen, bij het vermoeden van misstanden, een handhavingsverzoek indienen bij het bevoegd gezag.
Wanneer een verzoek voldoende onderbouwd is, wordt het in behandeling genomen. Bij de behandeling van het verzoek vindt vaak een controle plaats om vast te stellen of er daadwerkelijk sprake is van een overtreding of niet. De uitkomsten worden met de indiener en het bedrijf besproken. In geval van een overtreding wordt hierop actie ondernomen naar het bedrijf conform de Landelijke Handhavingsstrategie. <KADER> Eind 2020 zijn door ODNV namens de gemeenten Putten en Ermelo handhavingsverzoeken afgewezen die waren ingediend door de Stichting InStrepitus. Deze handhavingsverzoeken waren ingediend in verband met de toepassing van rubbergranulaat op kunstgrasvoetbalvelden. De Stichting InStrepitus heeft tientallen handhavingsverzoeken bij diverse gemeenten in Nederland
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
22
ingediend. Volgens de Stichting worden er landelijk onvoldoende maatregelen getroffen om bodemverontreiniging als gevolg van de korrels te voorkomen. Ook moeten ontstane bodemverontreinigingen volgens de Stichting direct worden gesaneerd. Over de afhandeling van de handhavingsverzoeken is regelmatig overleg gevoerd met de omgevingsdiensten die de verzoeken voor andere gemeenten in Nederland afhandelden. Vanaf 2030 geldt er een verbod op de toepassing van rubbergranulaat op sportvelden. Vanwege dit verbod en omdat de geconstateerde bodemverontreinigingen beperkt zijn en zich niet verspreiden, zijn de handhavingsverzoeken afgewezen. In 2021 is door de stichting bezwaar gemaakt tegen deze afwijzingen. Na advies van de commissie bezwaarschriften hebben zowel de gemeente Putten als de gemeente Ermelo de bezwaren ongegrond verklaard. De Stichting Instrepitus is hiertegen in beroep gegaan bij de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State. De zittingen bij de afdeling vinden naar verwachting plaats in de loop van 2022. Ook over de bezwaar- en beroepszaken vindt regelmatig overleg plaats met de andere betrokken omgevingsdiensten.
Tabel 9 – Afgewezen handhavingsverzoeken Ingediend Afgewezen verzoek om verzoek om handhaving handhaving
Elburg
-
-
Ermelo
1
1
Harderwijk
-
-
Hattem
-
-
Heerde
-
-
Nunspeet
-
-
Oldebroek
-
-
Putten
4
4
Provincie
-
-
Totaal
5
5
Prioritering inzet strafrecht Met de toepassing van de LHS wordt vastgesteld dat in het geval van een overtreding ook het meest geëigende instrument wordt ingezet (bestuursrecht en/of strafrecht). Bij ODNV en het OM is de capaciteit beperkt, daarom worden keuzes gemaakt over de inzet van strafrecht. De zeven Gelderse omgevingsdiensten trekken samen op met Omgevingsdienst IJsselland, Omgevingsdienst Twente, politie en het Functioneel parket van het Openbaar Ministerie. ODNV is in dit traject de trekker. In het kader van handhaving in 2021 is in totaal in 95 gevallen strafrechtelijk opgetreden tegen milieuovertredingen. In onderstaande diagram is deze handhaving uitgesplitst per milieuthema.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
23
Figuur 6: Inzet strafrecht binnen het thema milieu (inzet als 1e en 2de verbalisant)
Zelfstandig voldoen aan de geldende kwaliteitscriteria ODNV voldoet aan de gestelde kwaliteitscriteria 2.2 die binnen het Gelders Stelsel zijn afgesproken en heeft de benodigde kennis en capaciteit. Het team bestaat uit twee fulltime boa’s en een parttime boa. Tabel 10 - Overige activiteiten in strafrechtelijke handhaving afgelopen jaar Opdrachtgever Opdracht Doel Resultaten OM/ gemeenten en
Toepassing van strafrecht
Bestraffend optreden om
Met ruim 3250 uur lag de inzet van
provincie
waar dit passend en
beter naleefgedrag te
strafrecht in 2021 hoger dan aanvankelijk
effectief is (LHS is
bevorderen
was voorzien. Naast tal van strafrechtelijke
leidend)
onderzoeken, vroegen de partners ook om (extra) inzet van boa’s t.b.v. ondermijning. Er is veel samengewerkt met andere ketenpartners zoals politie, waterschap, marechaussee en gemeentelijke boa’s. In 2021 zijn diverse afvaltransportcontroles en controles buiten kantoortijden uitgevoerd.
Stelsel van Gelderse
Ondersteuning van de
Ontzorgen van de
Ten behoeve van de stelseltaak hebben de 7
omgevingsdiensten
boa’s die in dienst zijn
individuele diensten
Gelderse omgevingsdiensten een
van de 7 Gelderse
(proces), ondersteuning
verbetertraject opgestart onder de titel ‘De
omgevingsdiensten
van boa’s (inhoud/
basis op orde’. ODNV was ‘trekker’ van dit
kwaliteit) en bevordering
traject. Doel hiervan is dat alle diensten
van samenwerking (boa-
tenminste een van tevoren vastgesteld
pool)
basisniveau gaan behalen. Capaciteit,
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
24
kwaliteit en effectiviteit staan daarbij centraal. In 2021 is dit project afgerond, maar blijft een leidraad voor de toekomst. Provincie Gelderland
Regionale coördinatie
Faciliteren van de
Eén van de boa’s van ODNV werd in 2021 op
groene handhaving
samenwerking van
verzoek en op kosten van provincie
‘groene’ boa’s in de
Gelderland ingezet als regionaal coördinator
regio’s Noord-Veluwe en
Groene handhaving. Deze boa heeft zich
Apeldoorn
voor ½ fte ingezet voor het verbeteren van de samenwerking van ‘groene’ boa’s die werken op het grondgebied van ODNV en OVIJ.
Provincie Gelderland
Ondersteuning van
Mede-coördineren en
De bij ODNV werkzame boa-coördinator
als regisseur ‘groene’
‘groene’ boa’s en
ontzorgen van ‘groene’
heeft net als voorgaande jaren ‘groene’ boa’s
handhaving
ondersteuning regie op de
boa’s en hun
uit heel Gelderland ondersteund bij de
‘groene’ handhaving
werkgevers, bevorderen
afdoening van processen verbaal en heeft
van kwaliteit en
bijdragen geleverd aan het provinciaal
samenwerking boa’s in
uitvoering programma groene handhaving
heel Gelderland
Gelderland.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
25
3.4
ADVIES
ODNV voert adviestaken uit op de gebieden bodem, geluid, externe veiligheid, luchtkwaliteit, bedrijven en ruimtelijke ontwikkelingen. Al jaren levert ODNV meer adviseurs dan tevoren is gepland. ODNV leverde in 2020 én 2021 maar liefst 66% meer uren advies dan in de planning was afgesproken en opgenomen. Integrale milieuadvisering op bestemmingsplannen, geluid- en bodemvraagstukken heeft volop plaatsgevonden. Maar ook heeft ODNV gemeenten ondersteund bij de voorbereidingen voor de komst van de Omgevingswet. UREN PAKKET 3 PER GEMEENTE In de onderstaande tabel zijn de overeengekomen uren (basisbezetting) en de gerealiseerde uren van pakket 3 weergegeven. Elke gemeente heeft een overzicht ontvangen van de projecten waaraan de uren zijn besteed. De tabel is daarom globaal gehouden. Tabel 11 – Overzicht advies-uren per gemeente Gemeente
Afspraak 2021
Realisatie 2021
Elburg
739
1.549
Ermelo
2.500
2.972
Harderwijk
5.754
5.121
Hattem
412
547
Heerde
2.412
2.573
Nunspeet
171
296
Oldebroek
192
324
Putten
800
1.684
Totaal
12.980
15.066
Bovenstaande resultaat betekent dat in 2021 voor het vijfde jaar op rij en óndanks eerdere interventie wat betreft opwaartse bijstelling van het afgesproken aantal basisuren opnieuw veel meer advies-uren zijn geleverd, dan structureel is afgesproken met de gemeenten. In 2022 wordt samen met onze gemeenten het jaarprogramma advies, inclusief het proces van totstandkoming en bijsturing, onderzocht. Dit is noodzakelijk om te zorgen dat vraag en aanbod goed op elkaar afgestemd worden.
TIJDIGHEID MILIEUADVIEZEN Afhankelijk van het type product en soms ook binnen projecten zijn specifieke afspraken gemaakt over de termijn waarbinnen ODNV haar milieuadvies aanlevert. Hoewel afspraken over normen met de gemeenten voor deze meetpunten ontbreken, wil ODNV zich richten op een tijdige advisering in 80% van de zaken. Vanwege de overgang naar het nieuwe workflowsysteem OpenWave is het voor 2021 niet mogelijk geweest om over de tijdigheid van de advisering te rapporteren. Afgelopen jaar kenmerkte zich door de vele spoedklussen die door gemeenten zijn aangeleverd, een onderbezetting bij ODNV vanwege personeelsverloop en daardoor meer signalen vanuit gemeenten over advisering die langer op zich liet wachten dan gebruikelijk. Eind 2021 is een wervingscampagne gestart om de teams weer op sterkte te brengen.
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
26
Uitgesplitst per gemeente zijn de volgende zaken behandeld:
Enkelvoudig
Meervoudig
32
16
Elburg
122
81
Ermelo Harderwijk
45 176
8 6
Elburg
40
Ermelo
41
Harderwijk
3
Hattem
2
Heerde
2
Nunspeet
48
Hattem Heerde
62
Oldebroek
Nunspeet Oldebroek
12 Figuur 7: aantal afgehandelde enkel- en meervoudige adviesverzoeken
In 2021 zijn 483 enkelvoudige adviesverzoeken en 214 meervoudige adviesverzoeken afgehandeld. In vergelijking met het voorgaande jaar betekent dit een afname van het aantal enkelvoudige adviesverzoeken (2020 693 zaken). Het aantal meervoudige adviesverzoeken is in 2020 juist toegenomen, met 154 zaken. Die laatste verzoeken vragen doorgaans gemiddeld meer inzet. ADVISERING EXTERNE VEILIGHEID Om de taken op het aspect Externe Veiligheid op een hoog niveau uit te voeren en te kunnen blijven voldoen aan de Kwaliteitscriteria hebben ODNV, OVIJ en ODA de bestaande samenwerking voortgezet. Een gezamenlijk team van deze drie omgevingsdiensten verzorgt het advies over externe veiligheid. In 2021 zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd: •
adviseren over RO-projecten/ ruimtelijke beleidsvraagstukken;
•
advisering in het kader van VTH-taken (m.n. Wabo-vergunningprocedures);
•
een actualisatie van het Risicoregister gevaarlijke stoffen;
•
ondersteunen bij het opstellen van visies omgevingsveiligheid;
•
adviseren bij het ontwikkelen van omgevingsplannen;
•
vertegenwoordiging partners in diverse overleggen op Gelders en landelijk niveau en het
•
periodieke overleg van projectgroep Externe Veiligheid ODNV.
De inzet is in rekening gebracht aan de betreffende partner binnen Pakket 3. Voorheen werd deze inzet betaald vanuit een subsidie. Nu per 2021 de subsidie definitief niet meer wordt uitgekeerd, is in de begroting per partner een bijdrage opgenomen voor inzet op het gebied van Externe Veiligheid. De omvang is bepaald op basis van het aantal aanwezige risicobronnen in een gemeente. Met deze inzet zorgen we ervoor dat bedrijfsactiviteiten die een risico voor de
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
27
fysieke leefomgeving kunnen vormen, voldoende worden gereguleerd om deze risico’s te minimaliseren, conform de geldende wet- en regelgeving.
BODEMADVISERING Actueel bodeminformatiesysteem Een compleet en betrouwbaar bodeminformatiesysteem bespaart veel tijd en geld. Bij informatieverzoeken hoeft slechts één systeem geraadpleegd te worden. De ontsluiting van dergelijke informatie wordt verplicht onder de Omgevingswet. Hiermee krijgen initiatiefnemers zelfstandig toegang tot bodeminformatie en wordt de dienstverlening van de overheid op dit vlak verder gedigitaliseerd. Het op orde brengen van het bodeminformatiesysteem is daarmee een must. In 2020 is gestart met het wegwerken van achterstanden. In afstemming met gemeenten Harderwijk, Putten en Ermelo hebben we in 2021 een werkwijze afgesproken om het systeem actueel te houden. Regels Omgevingsplan In de Omgevingswet wordt gesproken over Omgevingsplannen waar het gaat om de ruimtelijke ordening van plangebieden. Het omgevingsplan biedt ruimte om vanuit bodembeheer regels op te nemen om de kwaliteit van de ondergrond te reguleren. Voor de regio Noord-Veluwe is een Nota Bodembeheer vastgesteld. Onderzocht wordt hoe deze nota vertaald kan worden in Omgevingsplannen zodra de Omgevingswet van kracht is. Hierbij worden de bruidsschatregels meegenomen. Het Rijk heeft hiervoor verschillende documenten beschikbaar gesteld onder de noemer van “Bodembeheer van de toekomst”.
Met deze documenten wordt ervoor gezorgd dat het bestaande beleid vertaald wordt naar regels zoals bedoeld in de Omgevingswet. Hierin trekt ODNV op met de andere Gelderse Omgevingsdiensten. Op dit moment worden de bevindingen van de werkgroep vertaald naar regels. Actualisatie Nota Bodembeheer en Bodemkwaliteitskaart In 2020 is gestart met het updaten van de bodemkwaliteitskaart en bodembeheernota. Na het actualiseren van de data in het bodeminformatiesysteem is de functiekaart en gebiedsindeling voor de nieuwe kaart vervaardigd. In 2021 hebben we dit verwerkt tot een nieuwe kaart en nota. In november 2021 zijn de kaart en nota definitief afgerond en opgeleverd aan de betrokken gemeenten. Zij zorgen op hun beurt voor bestuurlijke vaststelling door colleges en raad in het eerste kwartaal van 2022. De verwachting is dat alle gemeenten de besluitvormingsprocedure hebben afgerond in het tweede kwartaal 2022. In 2022 zal de nota naar verwachting vertaald worden naar het Omgevingsplan. Ook de gemeenten Heerde en Hattem stellen een kaart op.
Tabel 12 – Aantal meldingen Besluit bodemkwaliteit
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
28
Meldingen 2018
Meldingen 2019
Meldingen 2020
Meldingen 2021
17
16
23
5
Ermelo
9
14
14
13
Harderwijk
62
83
43
40
Gemeente Elburg
Hattem
9
13
29
1
Heerde
n.b.
n.b.
n.b.
1
Nunspeet
51
28
28
2
Oldebroek
97
63
81
37
Putten
81
53
44
24
Totaal
326
270
262
123
Warme overdracht bodemtaken Provincie Met de ingang van de Omgevingswet verschuiven de bevoegdheden voor bodemverontreiniging van de provincie naar gemeenten. Deze verschuivingen van taken en bevoegdheden zijn in kaart gebracht door een aantal werkgroepen in Gelderland waarin ook de Gelderse Omgevingsdiensten zijn vertegenwoordigd. De inventarisatie is in 2021 ver gevorderd. In het tweede kwartaal 2022 wordt meer informatie gedeeld met de opdrachtgevers om de consequenties met elkaar scherp te maken. Provincie Gelderland heeft een subsidieregeling opgesteld voor gemeenten om voorbereidingen te treffen om de over te nemen taken uit te kunnen voeren. Tijdens het verkennen van de subsidie is gebleken dat er een gemene deler is voor alle gemeenten, maar ook dat gemeenten een eigen invulling willen geven aan de subsidie of aan de fasering daarvan. De subsidieaanvraag wordt eind eerste kwartaal 2022 ingediend. Het subsidiebedrag wordt ingezet voor het implementeren en organiseren van de bodemtaken onder de Omgevingswet. En voor advies en kennisdeling voor het organiseren van de bodemtaken in de gemeentelijke organisatie en in relatie tot ODNV. Ook is een deel van de subsidie bedoeld voor het aanpassen van het gemeentelijk bodembeleid (Bodembeheernota, Omgevingsplan) c.q. het digitaal en visueel ontsluiten van bodemdata aan derden te verbeteren.
Naast procesmatige voorbereiding op de Omgevingswet is er ook opleidingsbehoefte bij bodemadviseurs en toezichthouders. In 2022 stellen we een plan op voor de benodigde kennisontwikkeling bij zowel gemeenten als ODNV. Hierbij wordt onderscheid gemaakt in: •
uitvoering: nieuwe bodemtaken, monitoring, evaluatie (voorstel voor beleidsregels en maatwerkregels in Omgevingsplan);
•
afstemming dataregistratie, datavisualisatie en input leveren voor Omgevingsplannen;
•
kennisnetwerk ten behoeve van omgevingsvisies en -programma’s;
•
gemeente specifiek (Bodembeheernota Heerde en Hattem, Asbestwegen).
Omgevingsdienst Noord-Veluwe | Jaarverslag 2021
29
GELUIDADVISERING Sanering B-lijst woningen Voor het saneren van woningen met een te hoge geluidbelasting door wegverkeer vanuit het verleden, biedt de rijksoverheid een subsidie aan. Het saneren van de woningen is een wettelijke taak. In 2020 is voor de gemeenten Heerde, Hattem, Nunspeet, Ermelo en Harderwijk voorbereidingssubsidie aangevraagd en verleend. Inmiddels zijn/ worden de saneringsplannen uitgewerkt voor de gemeenten Heerde, Nunspeet, Oldebroek en Ermelo. De formele vaststelling volgt in 2022. De plannen voor de gemeenten Harderwijk en Hattem worden begin 2022 afgerond. De plannen richten zich op het kiezen van doelmatige geluidreductiemaatregelen. Het toepassen van geluidreducerend wegdek is een vaak getroffen maatregel die past binnen de subsidievoorwaarden. Aanvullend kunnen maatregelen aan de woningen zelf nodig zijn. Voor de gemeenten Putten en Elburg liep het subsidietraject saneringstraject al. In 2021 zijn de woningopnames uitgevoerd bij de saneringswoningen in de gemeente Elburg. Op basis hiervan wordt bepaald welke gevelmaatregelen per woning nodig zijn. De verwachting is dat in 2022 gestart wordt met het aanbrengen van deze maatregelen. De gemeente Putten heeft eind 2021 opdracht gegeven voor het uitvoeren van de woningopnames. In 2022 wordt het saneringstraject vervolgd.