CConstaterende datOldambt
Koppel je AI →
Document · PDF

Erfgoedbeleid Oldambt presentatie 2026-06-26- def

Themabijeenkomst 24 juni 2026, gemeente OldambtBij agendapunt: Bijlage1.010 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Rekenkameronderzoek Erfgoed(beleid) in Oldambt Nota van conclusies en aanbevelingen Presentatie voor bespreking in de raad Rekenkamer gemeente Oldambt SAMENVATTING Kernboodschap Bron: Rekenkameronderzoek Erfgoed(beleid) in Oldambt — Nota van conclusies en aanbevelingen 02 Oldambt heeft een inhoudelijk sterke beleidsbasis, maar mist nog structurele borging, samenhangende sturing en periodieke evaluatie. 01 Beleid Grotendeels toetsbaar en consistent; veel instrumenten aanwezig. 02 Uitvoering Kwetsbaar door capaciteitsdruk, wisselingen en verspreide taken. 03 Sturing Doelmatigheid en doeltreffendheid zijn niet overtuigend vast te stellen. 04 Raad Structurele informatievoorziening is nodig om op doelbereik te sturen. AANLEIDING EN REIKWIJDTE Waarom dit onderzoek? Bron: Rekenkameronderzoek Erfgoed(beleid) in Oldambt — Nota van conclusies en aanbevelingen 03 DIRECTE PRIKKELS Informatiebehoefte vanuit de gemeenteraad over gevoerd erfgoedbeleid. Raadsdiscussie over voorgenomen sloop van karakteristieke panden aan de Sint Vitusstraat. Landelijke aandacht voor de staat van grote Oldambtster boerderijen.

AFBAKENING Wel in scope materieel onroerend erfgoed: gebouwen, archeologische monumenten, groene monumenten, stads- en dorpsgezichten Niet in scope immaterieel erfgoed en Werelderfgoed Waddengebied / Dollard Doel Inzicht geven in inrichting, rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid van het erfgoedbeleid. METHODE Onderzoeksaanpak en normenkader Bron: Rekenkameronderzoek Erfgoed(beleid) in Oldambt — Nota van conclusies en aanbevelingen 04 Het onderzoek combineert documentanalyse, interviews, een benchmark en wederhoor. De bevindingen zijn getoetst aan wettelijke, gemeentelijke en professionele normen.

1 Documentenonderzoek beleid, doelen, instrumenten en middelen 2 Gesprekken ambtenaren, college en 7 partners 3 Benchmark Hoogeveen, Kerkrade en Westerkwartier 4 Feedback & wederhoor voorambtelijk en bestuurlijk NORMENKADER Wettelijke taken Gemeentelijke beleidskaders Professionele normen Monitoring & evaluatie Omgevingswet ERFGOED IN PERSPECTIEF Oldambt heeft een omvangrijke erfgoedvoorraad Bron: Rekenkameronderzoek Erfgoed(beleid) in Oldambt — Nota van conclusies en aanbevelingen 05 AANTALLEN BEGIN 2024 1.319 karakteristieke panden 211 rijksmonumenten 42 archeologische monumenten Karakteristieke panden 1319 Rijksmonumenten 211 Archeologische gemeentelijke monumenten 42 Groene monumenten 11 Gemeentelijke monumenten 8 Beschermde stads-/dorpsgezichten 3 Naast de omvang is vooral de informatiepositie relevant: actuele en toegankelijke data zijn niet overal op orde.

STAAT VAN ONDERHOUD Onderhoud: gemengd beeld, duidelijke opgave Bron: Rekenkameronderzoek Erfgoed(beleid) in Oldambt — Nota van conclusies en aanbevelingen 06 Rijksmonumenten 19% matig of slecht in 2020 verbetering sindsdien aannemelijk, maar onzeker Karakteristieke panden 41% onderhoudsstaat onbekend 7% matig/slecht van bekende panden; agrarisch circa 25% Archeologie >50% slechte of matige staat achterstand vraagt prioriteit en actuele kaartinformatie Achterstallig onderhoud en functieverlies leiden tot cultureel verlies én tot hogere herstelkosten. BELEID EN INSTRUMENTEN Beleidskader: inhoudelijk sterk, maar versnipperd Bron: Rekenkameronderzoek Erfgoed(beleid) in Oldambt — Nota van conclusies en aanbevelingen 07 Oldambt beschikt over veel beleid en instrumenten, maar het geheel “landt” onvoldoende in één samenhangend uitvoerings- en sturingsbeeld.

Erfgoedstrategie Omgevingsvisie Omgevingsplan Erfgoedverordening Erfgoedprogramma Boerderijenprogramma Ambitiedocument Centrum Behoefte: één integraal erfgoedprogramma + uitvoeringsagenda INSTRUMENTARIUM Erfgoedverordening en Omgevingsplan Erfgoedloket en Boerderijenloket Subsidies, fondsen en adviesstructuren Kwaliteitsgids, Erfgoedacademie en monitors HIATEN Geen cultuurhistorische waardenkaart Geen specifiek religieus-erfgoedbeleid / kerkenvisie MENSKRACHT EN ORGANISATIE Uitvoering: wettelijke taken grotendeels uitgevoerd, borging kwetsbaar Bron: Rekenkameronderzoek Erfgoed(beleid) in Oldambt — Nota van conclusies en aanbevelingen 08 Tekort aan menskracht Veel personele wisselingen Minder collectief geheugen Geen duidelijke overzichtsrol Reactief en incidentgedreven Gevolg voor sturing Minder ruimte voor beleidsdoorontwikkeling, reflectie, evaluatie en proactieve handhaving. MIDDELEN Financieel beeld: relatief hoge uitgaven, beperkt sturingsinzicht Bron: Rekenkameronderzoek Erfgoed(beleid) in Oldambt — Nota van conclusies en aanbevelingen 09 € 374k gemiddeld per jaar aan taakveld cultureel erfgoed periode 2018–2023 € 10 gemiddeld per inwoner hoger dan referentiegemeenten en landelijk gemiddelde € 1,6 mln Erfgoeddeal provincie + Rijk voor 5 boerderijen perspectief Cruciale kanttekening De jaarstukken geven geen volledig zicht op alle erfgoedmiddelen en bestedingen.

Externe en programma-gelden zijn slechts beperkt zichtbaar. veel uitgaven zichtbaar maar niet genoeg zicht op doelbereik en afruilen RESULTATEN Zichtbare resultaten: er is veel in gang gezet Bron: Rekenkameronderzoek Erfgoed(beleid) in Oldambt — Nota van conclusies en aanbevelingen 10 1 Bescherming Aanwijzing karakteristieke panden gerealiseerd. 2 Boerderijen Boerderijenvisie/-programma vastgesteld op 13 december 2023. 3 Instrumenten Revolverend fonds en aanvullende financieringsroutes. 4 Erfgoeddeal Provincie en Rijk ieder € 800.000; 5 boerderijen perspectief. De successen zijn reëel, maar doelbereik blijft lastig te bepalen zonder gemeentelijke evaluatie van het geheel. KNELPUNTEN Structurele knelpunten vragen prioritering Bron: Rekenkameronderzoek Erfgoed(beleid) in Oldambt — Nota van conclusies en aanbevelingen 11 Integrale verbinding Erfgoed onvoldoende verbonden met economie, wonen, toerisme en stedenbouw. Centrum Winschoten Zorg over historisch verlies en onvoldoende doortastende voortgang. Archeologie Onderhoudsachterstand en vertraging in beleidsactualisatie. Religieus/naoorlogs Nog onvoldoende uitgewerkte beleidsmatige aandacht. Procedures Ruimtelijke procedures belemmeren herbestemming, vooral in buitengebied. Evaluatie Geen totaalbeeld van effectiviteit, doelmatigheid en bijsturing. Zonder monitoring blijft bijsturing vooral incidentgedreven.

DUIDING Bestuur en politiek: betrokkenheid hoog, governance kwetsbaar Bron: Rekenkameronderzoek Erfgoed(beleid) in Oldambt — Nota van conclusies en aanbevelingen 12 Raad stuurt op kaders, prioriteiten en voortgang College bestuurlijke betrokkenheid en keuzes Organisatie + partners uitvoering, kennis en signalen POLITIEKE SPANNING Erfgoed is zowel lust als last. Functioneel houden van panden is cruciaal. Herbestemming vraagt maatwerk en een heldere route door regels, loketten en subsidies. STURINGSBEHOEFTE Periodieke informatie over voortgang, resultaten en obstakels. Meerjarig inzicht in middelen en capaciteit. Afspraken over toetsmomenten en herijking. HOOFDVRAAG Conclusie: de zwakke plek zit niet in ambitie, maar in borging Bron: Rekenkameronderzoek Erfgoed(beleid) in Oldambt — Nota van conclusies en aanbevelingen 13 Doelmatigheid en doeltreffendheid kunnen niet overtuigend worden vastgesteld zolang controle, evaluatie, samenhang en structurele capaciteit onvoldoende zijn geborgd.

Controle & evaluatie periodiek meten, leren en bijsturen Integrale samenhang één programma over beleidsvelden heen Structurele borging dedicated capaciteit en overzicht Raadsinformatie van incidenten naar doelbereik Naar toekomstbestendig erfgoedbeleid AGENDA VOOR VERSTERKING Aanbevelingen vertaald naar vier actielijnen Bron: Rekenkameronderzoek Erfgoed(beleid) in Oldambt — Nota van conclusies en aanbevelingen 14 1. Programmeren & prioriteren Integraal erfgoedprogramma + uitvoeringsagenda Focus verbreden: Winschoten, archeologie, naoorlogs en religieus erfgoed 2. Data, evaluatie & inzicht Periodieke monitoring en evaluatie Financieel sturingsinzicht verbeteren Structurele informatievoorziening aan de raad 3. Capaciteit & samenwerking Capaciteit en deskundigheid structureel organiseren Partners actiever betrekken Gemeentelijk eigen erfgoed op orde 4. Verbinden & versnellen Erfgoed koppelen aan sociaal-maatschappelijk beleid Procedures versoepelen/versnellen waar mogelijk Erfgoed en vrijetijdseconomie verder uitbouwen Vervolg voor raad en college 1 Kaders Bepaal prioriteiten en toetsmomenten voor het integraal programma. 2 Middelen Maak meerjarige afspraken over capaciteit, data en budgetinzicht. 3 Verantwoording Laat voortgang en doelbereik periodiek terugkomen in de raad. Vragen & gesprek Rekenkamer gemeente Oldambt

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://oldambt.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/0a28ce5e-b552-45e7-ace2-0c267ef74095?agendaItemId=46d9550c-68d9-4669-aac6-841b0c597fe2