4d.1 2e Besluitvormende Bestuursrapportage 2026
Tekst van het document
Een Interreg A-aanvraag van deze omvang (geraamde inzet €250.000, cofinanciering 30%) vraagt een intensief aanvraag- en schrijftraject waarvoor op dit moment onvoldoende ambtelijke capaciteit beschikbaar is. Bijdrage planvorming Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Toegevoegd in IBR1: De gemeente levert een bijdrage aan de planvorming voor de nieuwe Europese subsidieperiode via het GRoS overleg en via VNG-werkgroepen. Met name de Europese subsidies Interreg A en Leader zijn voor onze gemeente van belang. 64 9.3.3 Een aantrekkelijk centrum Oldambt Beleidshorizon De gemeente streeft naar een kwalitatief goed centrum van Oldambt, met een aantrekkelijk woon -, winkel- en verblijfsklimaat voor inwoners, bezoekers, ondernemers en investeerders. In 2022 is het Ambitiedocument centrum Oldambt door de raad vastgesteld. In dit ambitiedocument is rekening gehouden met de actualisatie van de detailhandelsvisie (2021) die heeft laten zien dat er een wijziging van het vastgoed- en detailhandelsbeleid moet plaatsvinden in het centrum. Bovendien is in het ambitiedocument aangesloten op de veranderende markt, het in 2021 vastgestelde woonprogramma en de ontwikkelingen van Blauwestad.
In 2026 is de eerste fase van het ambitiedocument nader uitgewerkt en zijn de eerste resultaten in de praktijk zichtbaar: er is gestart met de realisatie van het nieuwe gemeentehuis, de aanpak Langestraat-Noord en de Lucas-locatie. De visie voor het Marktplein is gereed en er wordt gewerkt aan een inrichtingsplan. Aanpak op hoofdlijnen De nadere uitwerking en uitvoering van het ambitiedocument gebeurt op programmatische wijze en conform de ontwikkelstrategie die in het ambitiedocument is vastgelegd. Op basis van de vastgestelde doelstellingen wordt steeds getoetst welke deelprojecten de meest effectieve bijdrage leveren aan het behalen van deze doelstellingen. Eventueel worden op basis hiervan deelprojecten eerder of later uitgevoerd. Ontwikkelingen De afgelopen jaren zijn de bouwkosten sterk gestegen en de rendementen op vastgoed gedaald. Hierdoor zijn marktpartijen momenteel minder bereid risicovolle investeringen te doen. Ondanks deze moeilijke marktsituatie wordt er door marktpartijen toch interesse getoond in de realisatie van de plannen van het ambitiedocument. Acties Hieronder worden de verschillende acties binnen dit programma gespecificeerd en toegelicht: Vervolg voorbereiding projecten We geven een vervolg aan de voorbereiding van de projecten uit het door de raad in 2022 vastgestelde ambitiedocument voor het centrum Oldambt.
Deze voorbereiding wordt conform de ontwikkelingsstrategie stapsgewijs opgepakt waarna de projecten afzonderlijk voor besluitvorming en uitvoeringsfinanciering aan de raad worden voorgelegd. In 2026 start de voorbereiding en/of wordt een vervolg gegeven aan onderzoek van de volgende projecten: Project Langestraat Noord Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Project Langestraat Noord: leegstand omzetten naar een hernieuwde Langestraat door een combinatie van verkleining van winkels en toevoeging van woningen. St. Lucas locatie 65 Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Planvoorbereiding herinvulling St Lucas locatie. Liefkenshoek Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Herontwikkeling Liefkenshoek. Schönfeldplein Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Doortrekken van het water naar het Schönfeldplein. Plan van aanpak openbare ruimte Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Op locatieniveau uitwerken van plannen voor woningbouw mede in combinatie met parkeren. Woningbouw i.c.m. parkeren Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Plan van aanpak openbare ruimte vaststellen (inrichting, vergroening, herschikking parkeervoorzieningen en verblijfs- en ontmoetingsplekken). Museum en/of toeristisch informatiecentrum Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Uitvoeren van een verkennings- en haalbaarheidsstudie naar een museum en/of toeristisch informatiecentrum. Centrum Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 66 Mobiliteitsplan en uitvoeringsprogramma centrum.
Marktplein Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Inrichtingsplan Marktplein. Start en/of vervolg uitvoering projecten In 2026 start en/of wordt een vervolg gegeven aan de uitvoering van de volgende projecten: Langestraat Noord Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Project Langestraat Noord: oplevering deelproject oude Bristollocatie en uitvoering ‘brandlocatie’ en oude H&M locatie. St Lucaslocatie en Blaauwlocatie Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Start bouwrijp maken St Lucaslocatie en Blaauwlocatie. Langestraat Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Stimuleringsaanpak pui- en gevelverbeteringen Langestraat. Gemeentehuis Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Nieuwbouw gemeentehuis. Blaauwlocatie Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Sloop van de Blaauwlocatie. 67 9.3.4 Toerisme, cultuur en erfgoed Beleidshorizon In 2026 is de vrijetijdseconomie in Oldambt meer op de kaart gezet en heeft onze gemeente zich geprofileerd als De Graanrepubliek in de bestemming Oost-Groningen. Toerisme zien we als een belangrijke kans voor verdere ontwikkeling van onze regio (bezoekers, werkgelegenheid, recreatiemogelijkheden voor de eigen inwoners, instandhouding voorzieningenniveau, etc.). Cultuur draagt bij aan de leefbaarheid, het bevordert de creativiteit, stimuleert toerisme en is belangrijk voor jong en oud.
Toeristische mogelijkheden zien we vooral door cultuur te verbinden met toerisme (evenementen, etc.), in te spelen op de cultuurhistorie (verleden) en het rijke erfgoed in onze gemeente. In 2026 hebben we opnieuw een bijdrage geleverd aan het behouden en door ontwikkelen van het Oldambtster erfgoed en daarmee de unieke gebiedsidentiteit van de Graanrepubliek door het schetsen van een toekomstperspectief voor de Oldambtster boerderijen en een integraal beleidskader voor erfgoed en archeologie. Aanpak op hoofdlijnen We leggen verbindingen tussen cultuur, erfgoed en toerisme. We werken met de Oost-Groninger gemeenten (ZO! Groningen) verder aan de nadere uitwerking en uitvoering van de Regiovisie Vrijetijdseconomie Oost-Groningen (onder andere de verbreding van het netwerk van toeristische ondernemers). In 2021 hebben we onderzoek gedaan naar toerisme in Oldambt. Aan de hand van deze cijfers willen we meten of we de aantallen met onze inspanningen kunnen verhogen. Het onderzoek wordt tweejaarlijks gehouden. Het accent bij de verdere uitbouw van de toeristische speerpunten ligt bij: Blauwestad, Binnenstad Winschoten, Bad Nieuweschans, onze Waddenkustzone langs de Dollard (Werelderfgoed Waddenzee) en het thema De Graanrepubliek. Wij zetten in op het ontwikkelen van een eigen regionaal DNA voor de gemeente Oldambt (een zogenoemd ‘place branding’).
Wij houden daarbij rekening met de Duitse gasten. We versterken de culturele sector door het ondersteunen op het gebied van ledenwerving, andere samenwerkingsvormen en fondsenwerving. We willen inzetten op cultuur en hebben daarbij ook aandacht voor de kleinere clubs en een eerlijke verdeling van de beschikbare cultuurgelden. We stimuleren de deelname aan culturele activiteiten door kinderen en jongeren door dit financieel te ondersteunen. We werken samen met de Nationaal Coördinator Groningen, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Provincie Groningen, aardbevingsgemeenten en Libau aan een verder uitvoering van het Geactualiseerde Erfgoedprogramma 2020-2023. We willen het gebruik van de fiets stimuleren. Niet alleen omdat beweging bijdraagt aan de gezondheid, maar ook omdat het belangrijk is voor onze jeugd, de toeristen, veiligheid en klimaat. Verwezen wordt ook naar programma 2 Woonklimaat en leefomgeving. Ontwikkelingen De toeristische monitoringsresultaten en de provinciale investeringsagenda ‘Baanbreker’ vormen de basis voor de nieuwe beleidsvisie en het uitvoeringsprogramma. Acties Hieronder worden de verschillende acties binnen dit programma gespecificeerd en toegelicht: Culturele broedplaats 68 Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan de culturele broedplaats voor kinderen en jongeren door ontwikkelen.
Culturele voorzieningen bereikbaar en betaalbaar Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We stellen een plan op om culturele voorzieningen in Oldambt beter bereikbaar en betaalbaar te maken voor inwoners van Oldambt en de omliggende gemeenten. Toelichting: Het plan is in ontwikkeling in samenwerking met de beleidsmedewerker armoedebeleid. Uitdragen historie en verhaal Oldambt Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We dragen de historie en het verhaal van Oldambt actief uit. Hiervoor: Visie Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Ronden we de visie op het presenteren van de geschiedenis en identiteit van Oldambt af. Toelichting: De visie is vertraagd omdat niet alle betrokken partijen mee willen werken hieraan. Klokkengieterij museum en Museum Slag bij Heiligerlee Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Participeren we in de plannen voor het toekomstbestendig maken van het Klokkengieterij museum en Museum Slag bij Heiligerlee. Beleidsvisie vrijetijdseconomie Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We stellen een nieuwe beleidsvisie en een uitvoeringsprogramma vrijetijdseconomie voor Oldambt vast. Deze visie vormt het kader voor de ontwikkeling van recreatie en toerisme in de komende jaren. Gastvrijheid Werelderfgoed Waddenzee 69 Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We richten ons, ondersteund door de VWG (Vereniging van Waddenzeegemeenten) op de gastvrijheid in het Werelderfgoed Waddenzee.
Dit doen we door participatie aan het programma integraal gastheerschap met thema’s zoals educatie, destinationmanagament en natuurbeheer. We zoeken de samenwerking met andere VWG-gemeente in de provincie Groningen zoals Het Hogeland en Eemsdelta. Zowel bestuurlijk als ook ambtelijk. Programma integraal gastheerschap Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We participeren in het programma integraal gastheerschap met thema’s zoals educatie, destinationmanagement en natuurbeheer. Samenwerking VWG-gemeenten Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We zoeken de samenwerking met andere VWG-gemeenten in de provincie Groningen zoals Het Hogeland en Eemsdelta zowel bestuurlijk als ook ambtelijk. 9.3.5 Optimaliseren van de arbeidsmarkt Beleidshorizon We blijven werken aan een arbeidsmarkt waarin vraag en aanbod beter op elkaar aansluiten. We streven naar een kwalitatieve match tussen de personeelsbehoeften van ondernemers en het arbeidspotentieel van onze inwoners, met bijzondere aandacht voor mensen met een (grote) afstand tot de arbeidsmarkt. Onze gemeente staat daarbij voor drie grote, onderling samenhangende regionale uitdagingen: de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur, de impuls sociale infrastructuur (inclusief een toekomstplan voor het sociaal ontwikkelbedrijf) en de invoering van de wet van school naar duurzaam werk voor jongeren.
Deze opgaven raken direct aan onze maatschappelijke verantwoordelijkheid om iedereen een eerlijke kans te geven op volwaardige deelname aan de arbeidsmarkt. De komende jaren wordt landelijk gewerkt aan de invoering van de Participatiewet in balans, die meer ruimte biedt voor maatwerk, vertrouwen en begeleiding. Deze koers sluit goed aan bij onze inzet op activering, ontwikkeling en ondersteuning richting werk of participatie. 70 Aanpak op hoofdlijnen We trekken bedrijven aan uit kansrijke sectoren die aansluiten bij het arbeidspotentieel in onze regio. We benutten hierbij de mogelijkheden van impulsgelden en regionale samenwerking, bijvoorbeeld binnen de arbeidsmarktregio Werk in Zicht. Tegelijkertijd investeren we in het activeren van inwoners die nu (nog) niet meedoen, onder wie statushouders, jongeren zonder startkwalificatie en mensen in langdurige bijstand. Met het programma Talent in zicht begeleiden we inwoners met potentie, maar zonder duidelijke arbeidsmarktkansen, naar duurzame participatie. De werkwijze is activerend, persoonlijk en toekomstgericht. In 2026 werken we samen met Afeer aan de ontwikkeling van een nieuw uitvoeringsplan en een gedeelde visie op werk en participatie.
Dit is nodig vanwege: • de veranderingen in landelijke wet- en regelgeving (zoals de Participatiewet in balans), • het belang van betere afstemming tussen gemeente en uitvoering, • en de beschikbaarheid van impulsgelden die ruimte bieden voor vernieuwing. We versterken onze grip op de instroom in participatietrede 1 en 2, onder meer door een gerichtere toegang tot de bijstand en meer focus op vroege ondersteuning en begeleiding op maat. Ook leveren we een actieve bijdrage aan een inclusieve, regionale én grensoverschrijdende arbeidsmarkt, waarin jongeren, statushouders en andere werkzoekenden betere kansen krijgen op duurzame deelname. Ontwikkelingen Acties Hieronder worden de verschillende acties binnen dit programma gespecificeerd en toegelicht: Talent in zicht Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan aan de slag met fase 2 van Talent in zicht waarbij we een instrumentarium en werkwijze gaan ontwikkelen voor de mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Visie op re-integratie Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan samen met Afeer een nieuwe visie op re-integratie en uitvoeringsplan uitwerken gericht op de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur en de toekomst voor het sociaal ontwikkelbedrijf.
Participatiewet in balans Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We starten met de implementatie van de Participatiewet in balans: vastleggen van nieuwe beleidskaders, aanpassen van werkprocessen en trainen van medewerkers om meer maatwerk, vertrouwen en begeleiding te realiseren. 71 WiZ-kaderplan Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan de projectkaart sociale inclusie en het Talentperron opzetten vanuit het WiZ-kaderplan. NPG project Leven Lang Ontwikkelen Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan van start met het NPG project Leven Lang Ontwikkelen (LLO). Toelichting: We zijn na de zomer gestart met het voorbereiden van de aanvraag van het NPG project. Project Overbrugbanen Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 In 2026 zijn er 60 mensen doorgestroomd uit het project Overbrugbanen naar werk of vervolgtrajecten. Wet van School naar duurzaam werk Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan aan de slag met de implementatie van de wet van School naar duurzaam werk die zorgt voor betere integrale aanpak van schooluitval en langdurige werkloosheid. 9.4 Programma 4 Zorg en samenleving In dit programma staan de doelstellingen voor de ondersteunende dienstverlening aan inwoners van de gemeente die dat nodig hebben. Hieronder valt onder andere de inzet en kwaliteit van de jeugdzorg en Wmo.
Ook zijn beschermd wonen, maatschappelijke opvang, armoedebestrijding en schuldhulpverlening belangrijke onderdelen in dit programma. 72 9.4.1 WMO, jeugd en participatiewet Beleidshorizon In 2026 willen we een sociale gemeente zijn waarbij de hulpvraag centraal staat en niet het recht. Omdat we de sociale voorzieningen betaalbaar moeten houden, willen we deze beschikbaar stellen aan inwoners die het nodig hebben. De gemeente kan en hoeft niet iedere hulpvraag met specialistische hulp op te lossen. Indien een inwoner specialistische zorg krijgt, wordt deze efficiënt en effectief georganiseerd en uitgevoerd en is deze rechtmatig en voldoet aan de kwaliteitseisen. Het aanbod aan sociale voorzieningen wordt binnen de financiële mogelijkheden afgestemd op de verschillende zorgbehoeften, waarbij we oog hebben voor de meest kwetsbare inwoners. Verschillende typen voorzieningen zijn beschikbaar, afgestemd op de zwaarte van de hulpvraag, de verschillende leefgebieden en voor iedere leeftijd. We willen normaliseren in plaats van medicaliseren en problematiseren. We maken daarom meer gebruik van voorliggende voorzieningen en zetten in op vrij toegankelijke algemene voorzieningen en preventie. Vrijwilligers en (jonge) mantelzorgers vervullen daarin een belangrijke rol. Dit wordt door ons zeer gewaardeerd en verdient meer aandacht.
We gaan we de sociale vraagstukken integraal aanpakken en op verschillende niveaus schotten tussen voorzieningen doorbreken. We kiezen hierbij niet voor systeemoplossingen, maar voor creatieve maatwerkoplossingen waarbij de mens centraal staat. We continueren wat we hebben opgebouwd en versterken wat goed gaat. Veel dingen die gebeuren horen bij het ‘normale’ leven en vragen niet direct om professionele hulp. Aanpak op hoofdlijnen Algemeen: • We gaan uitvoeringsprogramma’s maken om uitvoering te geven aan de nieuwe beleidsvisies Jeugd en Wmo. Daarbij gaan we aandacht hebben voor de kwaliteit en rechtmatigheid in de zorg in brede zin, om effectieve en efficiënt de zorg te organiseren. Hoofdlijnen Jeugdzorg: • Wij organiseren een sterke Algemene Voorziening voor ‘Basishulp Jeugd en Gezin’ die vrij toegankelijk is. Iedereen kan hier gemakkelijk de toegang naar jeugdhulp vinden. Wanneer deze hulp niet toereikend is of er tijdelijk iets meer nodig is, dan is specia listisch maatwerk beschikbaar. • We bouwen verder aan de transformatie beweging vanuit de lokale context: wij organiseren een sterke basishulp jeugd en gezin en als je er dan niet uitkomt is er specialistische hulp. We denken en werken vanuit wat jeugd en gezin nodig heeft en niet vanuit jeugdhulpproducten.
De sleutel tot verandering is een andere werkwijze, die moet leiden tot een duurzame cultuurverandering, zowel van de aanbieders van hulp als van de gemeenten. Wmo: • We hanteren het volgende uitgangspunt: preventief waar mogelijk en specialistisch waar nodig. • Inwoners die de huishoudelijke hulp zelf kunnen betalen zouden dit niet ten koste van gemeenschapsgeld moeten doen. • We richten ons komend jaar op het versterken van ‘Welzijn op Recept’ door het stimuleren van meer doorverwijzingen, met als doel de zorg te ontlasten. Daarnaast zetten we in op het verder verankeren van Welzijn op Recept binnen huisartsenpraktijken, zodat het een vanzelfsprekend onderdeel wordt van de eerstelijnszorg. Hiermee werken we aan een structurele samenwerking tussen het sociaal domein en de zorg. Beschermd Wonen: 73 • De transformatie van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis wordt verder doorgezet in 2026. Dit betekent dat wonen en zorg steeds meer van elkaar worden gescheiden. Daarnaast wordt verder ingezet op een lokale aanpak van dak- en thuisloosheid. In 2025 hebben we als gemeente steeds meer zicht gekregen op de omvang van het dak- en thuisloosheidsprobleem in Oldambt. Het Lokaal Actieplan Dakloosheid zal richting geven aan de concrete aanpak van dit vraagstuk, met als uitgangspunt ‘Wonen Eerst'.
Hiermee wordt invulling gegeven aan de zes pijlers zoals omschreven in het Nationaal Actieplan Dakloosheid en de regionaal gestelde ambities. Zorg en veiligheid: • Zorg en veiligheid zijn onlosmakelijk verbonden en vragen om een integrale aanpak. Veel casussen beginnen binnen het sociaal domein, waarbij preventie en vroegsignalering cruciaal zijn om escalatie naar veiligheidscasuïstiek te voorkomen. Het zwaartepunt ligt bij de uitvoering in brede zin, waarbij zowel professionals binnen het sociaal domein als binnen veiligheidsstructuren betrokken zijn. Voor de beleidsmatige context wordt verwezen naar programma Veiligheid, paragraaf 2.2. Daar ligt de nadruk op beleidsmatige verdieping en samenwerking; hier wordt de voortgang van concrete acties binnen het sociaal domein toegelicht. Ontwikkelingen Algemeen: • De kosten in het sociaal domein blijven de komende jaren een belangrijk aandachtspunt. De betaalbaarheid blijft onder druk staan door stijgende tarieven als het gevolg van de loonotwikkeling in de diverse cao’s. • De spanning op de arbeidsmarkt zorgt voor personeelstekorten in veel branches. Als het gevolg van deze krapte kampen zorgaanbieders met wachtlijsten, daardoor krijgen inwoners niet altijd direct de benodigde zorg. Jeugdzorg: • De inzet van niet gecontracteerde (jeugd)zorg (hierna te noemen NGZ) stijgt (per saldo) in onze gemeente.
Dit is een ontwikkeling die vanuit rechtmatigheids- en kwaliteitsoverwegingen actie en sturing vereist. NGZ is een maatwerkcontract die is overeengekomen tussen één jeugdhulpaanbieder en de gemeente. Met als doel om een jeugdige te ondersteunen omdat er binnen het gecontracteerde zorglandschap geen passende plek is gevonden. Basisvaardigheden: • Met de inwerkingtreding van de nieuwe Bibliotheekwet krijgen gemeenten een zorgplicht voor het bibliotheekwerk. Daarnaast worden zij geacht meerjarenbeleid op dit terrein te ontwikkelen. In 2026 treffen wij de voorbereidingen voor dit beleidsplan, dat uiterlijk eind 2027 moet zijn vastgesteld. • Sinds eind 2024 vervult de gemeente een regierol in de aanpak van laaggeletterdheid. In 2026 stellen wij het uitvoeringsprogramma Basisvaardigheden op, waarin we richting geven aan de aanpak laaggeletterdheid. Toegankelijkheid: • De ontwikkeling van de Lokale Inclusie Agenda (LIA) wordt naar verwachting in 2026 opgesteld om Oldambt nog toegankelijker te maken, op verschillende gebieden. Dit is een wettelijke taak die voortvloeit uit het VN-Verdrag voor rechten van personen met een beperking.
74 Acties Hieronder worden de verschillende acties binnen dit programma gespecificeerd en toegelicht: Algemeen Contractmanagement Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Contractmanagement binnen het sociaal domein wordt verder ontwikkeld en toegepast, hierbij ligt de focus op de doelmatigheid en rechtmatigheid van zorg. Jeugd Lopende projecten borgen Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan continueren wat we al doen (en effectief is) en borgen de reeds lopende projecten, denk aan: informele gezinsondersteuning, de pilot collectieve jeugdhulp op het speciaal onderwijs (de Stuwe), school als wijk / Vraagbaak, M@zl (verzuimaanpak), Route Rubicon, Coalitie Kansrijke Start. Toukomstbuddy’s. Toelichting: Het borgen en continueren van projecten heeft deels plaatsgevonden met het vaststellen van het jeugdbeleid 2026 – 2029 op 4 maart 2026 door de gemeenteraad. Echter, we maken met het jeugdbeleid (en de hierboven genoemde projecten) nog verbinding met de maatregelen uit de sociale agenda van Nij Begun en de regiodeal. Algemene voorziening uitbreiden Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We breiden de algemene voorziening jeugd (SoWiesO) uit met een aantal jeugdhulpproducten gericht op: Toelichting: Basishulp staat voor: hulp bij opvoed- en opgroeivragen, advies, begeleiding of lichte ondersteuning. Zo veel mogelijk zonder beschikking, dichtbij huis.
Aanvullende hulp staat voor: snelle inzet van gespecialiseerde hulp bij complexere situaties, zoals gedragsproblemen, scheiding of mentale problemen. Deze hulp ondersteunt ook de professionals in de basishulp. Op dit moment wordt in de gemeente Oldambt onderzocht hoe we de basishulp, met als onderdeel onze algemene voorziening jeugd- en gezinsondersteuning (SoWiesO), kunnen versterken en uitbreiden. Met de Groninger gemeenten is de afspraak gemaakt dat zij vóór 2029 de basishulp ingekocht en geïmplementeerd hebben. De aanvullende hulp volgt in de periode tot 2030. Specialistische begeleiding Specialistische begeleiding voor het individu en / of het gezin. 75 GGZ behandeling Individuele enkelvoudige GGZ behandelingen. Begeleiding en expertise Begeleiding en expertise verslavingsproblematiek, LVB, en echtscheidingsproblematiek. Basisjeugdhulp Samen vormt bovenstaande de basisjeugdhulp in de gemeente Oldambt. Inkopen aanvullende jeugdhulp Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Het inkopen van aanvullende jeugdhulp in regio oost (netwerksamenwerking met een beperkt aantal aanbieders). In 2026 wordt een analyse en een visiedocument gemaakt, als onderdeel van de aanbesteding.
Toelichting: In het regionaal bestuurlijk overleg van april 2026 is besloten tot 7 maanden uitstel van de planning van de inkoop van basishulp en aanvullende hulp jeugd en gezin, om meer tijd te creëren voor een zorgvuldige voorbereiding van een toekomstbestendig jeugdhulplandschap. Dit is o.a. gedaan door middel van een uitgebreide marktconsultatie. Regionaal inkopen hoogspecialistische jeugdhulp Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Het regionaal inkopen van hoogspecialistische jeugdhulp (netwerksamenwerking met een beperkt aantal aanbieders). Tot 2023 wordt er stapsgewijs toegewerkt naar de volledige nieuwe inkoop van de hoogspecialistische jeugdhulp. In 2026 richten we ons op een andere werkwijze omtrent specialistische jeugdhulp en het anders organiseren van intensief ambulante interventies. Toelichting: Binnen het programma Hoogspecialistische jeugdhulp (HSJ) willen we de hulp voor de meest kwetsbare jeugdigen verbeteren. Een belangrijk onderdeel hiervan zijn de Intensieve Ambulante Systeeminterventies, afgekort IAS. Uit onderzoek blijkt dat deze interventies nu te weinig, te verspreid en te laat worden ingezet. Hierdoor kunnen uithuisplaatsingen en zwaardere vormen van hulp soms niet voorkomen worden. De inzet van IAS wordt vanaf juni 2026 anders georganiseerd en ingezet.
Uitvoering rapport Molendrift Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 76 Mits de raad akkoord gaat de kadernota wordt er in 2026 uitvoering gegeven aan het rapport van Molendrift om het risicogedrag van jongeren te verminderen door (nog) meer in te zetten op preventie en het verstevigen van de pedagogische basis. Het rapport bevat een groot aantal aanbevelingen, onder andere op het gebied van jongerenhuisvesting, vakantiewerk, talentontwikkeling, aansluiting bij zorgteams op school, Europese uitwisselingen VMBO, digitale jongerenraad. Wmo Onderzoek invoering inkomensafhankelijke bijdrage Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Anticiperend op veranderende wetgeving onderzoeken we wat de invoering van de inkomensafhankelijke bijdrage vraagt van de gemeentelijke organisatie en treffen we de nodige voorbereidingen om de implementatie ervan onverwijld en adequaat te laten verlopen w anneer de wetgeving dit mogelijk maakt. Toelichting: De wetgeving op dit onderwerp is nog niet gereed. Lokale Inclusie Agenda Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We stellen een Lokale Inclusie Agenda vast en daarmee ook de Regenboog Uitvoeringsagenda. Toelichting: De Lokale Inclusie Agenda is een wettelijke taak die op verschillende manieren ingevuld en uitgevoerd kan worden. In de gemeente Oldambt willen we dit onderwerp breed aanpakken, omdat inclusie iedereen raakt.
Het is nog onduidelijk wanneer de ontwikkeling van de LIA opnieuw opgepakt kan worden. Opstellen uitvoeringsplannen Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 In 2026 worden voor diverse thema’s binnen de Wmo afzonderlijke uitvoeringsplannen opgesteld. Toelichting: In 2026 wordt voor de diverse thema’s binnen de Wmo één integraal uitvoeringsplan opgesteld. Waar nodig worden voor specifieke onderdelen aanvullende aanpakken uitgewerkt. Acties uitvoeringsplannen Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 77 De acties die volgen uit deze uitvoeringsplannen Wmo worden benoemd in de eerste IBR van 2026. Toelichting: De uitvoeringsagenda wordt eind 2026 pas afgerond. De acties zullen daarom in de eerste IBR van 2027 opgenomen. Levering hulpmiddelen aanbesteden Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan om de zorg continuïteit te waarborgen de levering van hulpmiddelen zoals rolstoel, driewielfiets en scootmobiel ed. en ook de trapliften opnieuw aanbesteden in Oost -Gronings verband. Onderwijs en kinderopvang Lokaal educatieve agenda Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan de LEA (lokaal educatieve agenda) herinrichten en stellen een uitvoeringsagenda op. Als gemeente hebben we de wettelijke verplichting om met schoolbesturen en kinderopvang jaarlijks overleg te voeren over onderwijsachterstanden. De overlegstructuur wordt aangescherpt om meer regie te krijgen en betere stappen te zetten.
Kwaliteit VVE-aanbod We gaan de kwaliteit in het VVE-aanbod verhogen, door: Concrete afspraken Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Het maken van concrete afspraken over de doelgroep definitie, toeleiding, doorgaande lijn, warme overdracht, resultaatafspraken. Deze worden vastgelegd in een kwaliteitskader. Vormgeven zorgroute Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Het vormgeven van de zorgroute voor kinderen met extra ondersteuningsbehoeften Monitoren Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Het monitoren en duiden van de cijfers met behulp van de Peutermonitor 78 Bespreken knelpunten Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Het bespreken van knelpunten in het VVE-aanbod, om gezamenlijk tot oplossingen te komen. SMI regeling aanpassen Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan de SMI regeling aanpassen. Deze regeling heeft als doel te voorzien in een tegemoetkoming in de kosten van kinderopvang op grond van een sociaal en/of medische indicatie. Aanpassen beleid toezicht en handhaving kinderopvang Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan het beleid toezicht en handhaving Kinderopvang aanpassen, uitvoeren en monitoren. Laaggeletterdheid Overkoepelende visie Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 In 2026 ronden we de overkoepelende visie op laaggeletterdheid af, met als doel de zelfredzaamheid van onze bewoners te vergroten.
Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang Uitvoeringsagenda afronden Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan de uitvoeringsagenda Beschermd Wonen afronden. Toelichting: De uitvoeringsagenda Beschermd Wonen loopt vertraging op vanwege beperkte capaciteit op verschillende gebieden. Er is een sterke afhankelijkheid van bredere organisatieontwikkelingen, waardoor er minder progressie geboekt wordt dan gewenst. In 2026 zijn er keuzes gemaakt over de voortgang en het vervolg van de uitvoeringsagenda. Er is een nieuwe projectleider en het vervolg van de uitvoeringsagenda wordt opgepakt. De ambitie is om de uitvoeringsagenda in 2027 af te ronden. Uitvoeringsagenda uitvoeren en monitoren Voortgang IBR1 79 Voortgang IBR2 De uitvoeringsagenda Beschermd Wonen gaan we uitvoeren en monitoren. Toelichting: Zie de actie hierboven. Lokaal Actieplan Dakloosheid Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Het Lokaal Actieplan Dakloosheid gaan we uitvoeren en monitoren door in te zetten op pilots die invulling geven aan de pijler Wonen Eerst. Casemanager Maatschappelijke Opvang Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We zetten verder in op lokaal casemanagement voor dak- en thuislozen door de functie Casemanager Maatschappelijke Opvang verder uit te breiden.
Zorg en veiligheid Verbinding zorg en veiligheid Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We versterken de verbinding tussen zorg en veiligheid op casus- en procesniveau en binnen uitvoeringsstructuren, met aandacht voor heldere rollen, overleg en integrale samenwerking. Toelichting: Dit jaar is ingezet op het versterken van de randvoorwaarden voor een duurzame verbinding tussen zorg en veiligheid. Daarbij is gewerkt aan inzicht in processen, rollen en samenwerkingsstructuren en is geïnvesteerd in netwerkvorming en bewustwording. Hoewe l hierin belangrijke stappen zijn gezet, vraagt de verdere uitwerking en borging binnen de uitvoeringsstructuren meer tijd. Aanpak Geweld in Afhankelijkheidsrelaties Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan de regionale aanpak Geweld in Afhankelijkheidsrelaties (GIA) aanvullen met lokale inzet, aansluitend bij de uitvoeringspraktijk en context van de eigen organisatie. Toelichting: Dit jaar is verdere invulling gegeven aan de lokale aanvulling op de regionale aanpak Geweld in Afhankelijkheidsrelaties. Er is ingezet op een netwerk van aandachtsfunctionarissen, themabijeenkomsten en de zelfscan Sterke Lokale Teams. De beoogde stappen zijn gerealiseerd. De verdere versterking en borging van de samenhang tussen activiteiten en interventies loopt door in 2027.
80 Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan de implicaties en mogelijkheden voor lokale uitvoering van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming (0-100) verkennen, als voorbereiding op gefaseerde implementatie. Aanpak onbegrepen gedrag en onvrijwillige zorg Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We versterken de aanpak rond onbegrepen gedrag en onvrijwillige zorg, met inzet op borging van bestaande werkwijzen en het verkennen van aanvullende ontwikkelkansen. Aanpak ter Voorkoming van Escalatie Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan de Aanpak ter Voorkoming van Escalatie (AVE) verder implementeren, inclusief het trainen van professionals, het borgen van werkafspraken en het monitoren van de voortgang. Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Doorlopende implementatie en borging van de meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling. Voorzorggroep Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Voortzetting en uitwerking van de Voorzorggroep, voor inwoners in afwachting van SGGZ- ondersteuning, in samenwerking met netwerkpartners en met aandacht voor best practices in de regio.
9.4.2 Inburgering Beleidshorizon De gemeente Oldambt zal zich overeenkomstig de nieuwe wet WI21 inspannen, dat de inburgeraars hun draai zullen vinden in de Nederlandse samenleving door te zorgen dat inburgeraars een goede start kunnen maken in onze gemeente. Inburgering draagt daaraan bij door het leren van de taal, het groeien in zelfredzaamheid, sociale inbedding, begrip van de Nederlandse waarden en normen en een plan voor arbeidsparticipatie hand in hand te laten gaan. (beleidsstuk, inburgeringswet 2022) 81 Aanpak op hoofdlijnen Het doel voor statushouders (eigenlijk vergunninghouders) is tweeledig. Het huisvesten zelf en het zelfstandig meedoen in de lokale samenleving. Het bevorderen van integratie en participatie (Uitvoeringplan) is hierbij belangrijk. Daarbij hebben we ook oog voor het (versterken van) draagvlak voor het ontvangen van nieuwe Nederlanders in de lokale samenleving. Vanuit de inburgeringswet 2021 zijn de volgende taken opgelegd aan de gemeente: Ontwikkelingen Acties Hieronder worden de verschillende acties binnen dit programma gespecificeerd en toegelicht: Financieel ontzorgen Financieel ontzorgen is uitgezet bij de VKB. De gemeente zal met verschillende externe partijen een plan van aanpak maken: Evaluatie taken Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Taken zullen worden uitgebreid bij SWO en de VKB en worden geëvalueerd.
Toelichting: Het streven is om dit jaar met SWO en de VKB hun taken/opdracht te evalueren. De komende maanden ligt de focus bij inburgering op het schrijven van een integrale beleidsvisie nieuwkomers breed. Dit betekent dat er minder tijd zal zijn voor bovenstaande. Aanbod samenbrengen Maatschappelijke begeleiding Maatschappelijke begeleiding wordt uitgevoerd door Sociaal Werk Oldambt (SWO). Hierbij is het van belang dat de samenwerking met de regievoerders van de gemeente goed wordt ingezet. De regievoerders zijn leidend in dit proces: Monitoren en evalueren Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 De taken van de maatschappelijke begeleiding zijn uitgeschreven en besproken met SWO. Dit zullen we monitoren en evalueren via gesprekken en rapportages die we aangeleverd krijgen van SWO. Vrijwilligers Voortgang IBR2 Voortgang IBR1 82 Vrijwilligers vervullen een belangrijke rol bij de maatschappelijke begeleiding van statushouders. Hier willen we meer op in gaan zetten. Toelichting: Deze rol is weggezet bij SWO in combinatie met het vrijwilligerspunt (VIP) wat SWO heeft ingericht. Hierin is wat ons betreft nog onvoldoende op ingezet, SWO geeft aan niet voldoende financiële middelen te ontvangen voor het VIP.
Leerroutes De leerroutes zijn uitgezet bij verschillende gespecialiseerde onderwijsinstellingen: Z-route Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Voor de Z-route zal een statushouders 800 participatie uren moeten voltooien. Hiervoor zullen we nog wat extra aandacht moeten hebben en afspraken moeten maken met maatschappelijke organisaties over de inzet en begeleiding hiervoor. Evaluatiemomenten Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan jaarlijkse evaluatiemomenten met verschillende onderwijsroutes/ instellingen inplannen. Interventies en doorontwikkeling Fietslessen Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Fietslessen voor statushouders willen we zo snel mogelijk inzetten om de statushouders verkeerveilig en mobiel te maken en om de uitbetaling van de gemaakte reiskosten te beperken. Toelichting: Huis van de Sport wil in het najaar 2026 met een pilot starten in het kader van een mdt- project voor die doelgroep 18-27 jaar en ook andere groepen statushouders. Als gemeente Oldambt willen we hier graag aan deelnemen. Er zal een voorstel geschreven worden zodat ze fietslessen z.s.m. van start kunnen gaan. Informatiemap Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We maken een informatiemap specifiek voor statushouders ontwikkelen met tekst en uitleg over de rechten en plichten verbonden aan de inburgering, bijstandsuitkering etc. Waar nodig vertaald in eigen taal.
83 Toelichting: Er wordt gewerkt aan een informatiemap voor statushouders waarbij verschillende disciplines (claim, bijzondere bijstand, inkomen en participatie, kwaliteitsmedewerker binnen het sociaal domein vertegenwoordigd zijn. Deze is zal in 2026 gereed zijn. Actuele informatie Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We plaatsen van actuele informatie op de website over het inburgeren en huisvesten van statushouders binnen de gemeente. Toelichting: De vraag is uitgezet echter kost dat meer tijd en inzet dan van tevoren verwacht. Team Claim, Kwaliteit en Communicatie zijn hierbij aangehaakt. Taakstelling Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Voldoen aan de taakstelling ‘huisvesting statushouders’ die wordt opgelegd vanuit het Rijk. Toelichting: We hebben vanuit de provincie bericht ontvangen dat we in de 1e helft van 2026 aan onze taakstelling hebben voldaan. Evaluaties Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Minimaal 2 keer per jaar plannen we evaluaties in met ketenpartners over de ingekochte producten zodat de kwaliteit optimaal blijft en getoetst wordt. Toelichting: Dit is bij een aantal ketenpartners gelukt en ook bij een aantal nog niet. Het streven is om dit in 2026 uit te voeren. 9.4.3 Terugdringen van problematische schulden Beleidshorizon We willen dat onze inwoners en ondernemers sneller en op de juiste manier worden ondersteund om te voorkomen dat problemen escaleren.
Als we dit realiseren leidt dit zowel tot maatschappelijke als financiële opbrengsten. Aanpak op hoofdlijnen We realiseren ons terdege dat de oplossing van de armoede en schuldenproblematiek niet in handen van Oldambt is. Wel zetten we in op preventie en uiteraard blijven we ons ook richten op het ondersteunen van inwoners en ondernemers die armoede en schuldenproblematiek ervaren. 84 In het kader van het Corona Perspectiefplan werken we de prioritaire thema's: lokale economie, schulden en armoede en kinderen en jongeren (zie kadernota 2022-2025) uit in een integraal plan als katalysator om blijvende impact te bewerkstelligen op het thema intergenerationele armoede. Onze NPG-aanvraag Generatierijkdom voorziet in een pilot voor het doorbreken van intergenerationele armoede en inzetten van de Doorbaakmethode. Met het project Generatierijkdom zetten we in op het verbeteren van toekomstperspectieven voor kinderen en jongeren, het doorbreken van het taboe rondom armoede en schulden, gezinnen financieel en sociaal zelfredzaam maken en gelijke kansen voor kinderen en jongeren in het onderwijs. Dit doen we door: • Het aanbieden van financiële educatie op basisscholen en voortgezet onderwijs om te werken aan de versterking van (toekomstige) financiële zelfredzaamheid van kinderen. • Voor huishoudens met hulpvragen op diverse gebieden, o.a.
financiële problematiek, is ondersteuning aanwezig in de vorm van bv de Toukomstbuddy of de Vraagbaak op School. • Het verbeteren van het toekomstperspectief van jongeren door ze te laten werken aan een startkwalificatie en/of het wegwerken van schuldenproblematiek en bijbehorende stress. • Het inzetten van de doorbraakmethode. De minimaregelingen in Oldambt zijn door bezuinigingen van 2019 behoorlijk versoberd. Daarnaast zijn door o.a. inflatie de kosten van het dagelijks leven aanzienlijk gestegen. Dit botst met de in 2024 vastgestelde visie op bestaanszekerheid, waardoor een herijking wenselijk is. Doel is bestaanszekerheid voor alle inwoners. Ontwikkelingen Acties Hieronder worden de verschillende acties binnen dit programma gespecificeerd en toegelicht: Minimabeleid Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan het minimabeleid herijken. Toelichting: We zitten in de beginfase van het herijken van het minimabeleid. 9.5 Programma 5 Duurzaamheid en milieubeheer In het programma duurzaamheid en milieubeheer wordt aandacht besteed aan energietransitie, klimaatadaptatie en duurzaamheid. 85 9.5.1 Energietransitie en klimaat Beleidshorizon De gemeente Oldambt wil in 2050 een CO2-neutrale en klimaatbestendige gemeente zijn. Voor 2030 is de landelijke doelstelling een CO2-reductie van 55% ten opzichte van 1990. Dit wordt gerealiseerd door zowel energie te besparen, als op te wekken.
Heel Oldambt is in 2050 aardgasvrij. Met de warmtetransitie wordt ingezet op woningverbeteringen, energie- en aardgasbesparingen. Het streven is dat wonen in Oldambt betaalbaarder, comfortabeler en aantrekkelijk wordt voor jong en oud. Het structureel terugdringen van energiearmoede heeft aandacht in het bijzonder. De gemeenten in Nederland hebben daarnaast een grote opgave op het gebied van klimaatadaptatie. In 2021 is het klimaatakkoord gesloten om de effecten van klimaatverandering tegen te gaan en de uitstoot van broeikasgassen fors terug te dringen. We zijn ons ervan bewust dat weersextremen een bedreiging kunnen vormen voor de veiligheid en leefbaarheid in onze regio. Deze kwetsbaarheden komen vooral voor op het gebied van hitte, droogte en hevige neerslag. Ook overstromingsrisico’s kunnen een bedreiging vormen. We hebben de ambitie om kwetsbaarheden en risico’s die ontstaan door klimaatverandering te verminderen. Dit doen wij niet alleen. Regionale samenwerking en gezamenlijke actie is hiervoor een vereiste. Aanpak op hoofdlijnen Voor de gebouwde omgeving heeft Oldambt de regierol en daar hoort de wettelijke verplichting bij (de omgevingswet) om eind 2026 een warmteprogramma op te leveren. In dit programma moet duidelijk worden hoe wij in 2050 volledig van het aardgas af zijn en welke stappen wij daarvoor de komende jaren nemen.
Het warmteprogramma volgt de transitievisie warmte op en kent nadrukkelijk meer eisen. Dit vraagt om het maken van keuzes en het bepalen van de richting. De isolatieaanpak van Nij Begun (Maatregel 29) is een belangrijke pijler voor het behalen van het doel in 2050. In september 2025 is de isolatieaanpak van start gegaan. Deze aanpak volgt uit maatregel 29 van Nij Begun. Met de isolatieaanpak hebben wij als gemeente de mogelijkheid om inwoners versneld te ondersteunen bij de verduurzaming van hun woning. De isolatieaanpak is gericht op de ondersteuning van inwoners. Als gemeente informeren wij inwoners over de financiële mogelijkheden en ondersteunen wij bij de stappen richting de uitvoering. Door stapsgewijs woningen te verduurzamen en energie te besparen willen we een besparing van het aardgasverbruik in 2030 realiseren van gemiddeld 20%. Dit willen we uitbreiden totdat heel Oldambt in 2050 aardgasvrij is. Verder zal de komende jaren uitvoering worden gegeven aan het programma Zon en Wind. Tot 2030 werken we mee aan de realisatie van maximaal 100 hectare zonneparken die circa 100.000.000 kWh aan energie opleveren. Daarmee dragen we bij aan de doelstellingen van de Regionale Energie Strategie (RES) voor 2030. De Regionale Adaptatie Strategie Groningen en Noord-Drenthe (RAS) is de uitwerking van onze ambitie en samenwerking op het gebied van klimaatadaptatie.
Een verdere uitwerking hiervan komt in de uitvoeringsagenda van de RAS, ook wel RUA genoemd. 86 De gevolgen van klimaatverandering zorgen voor een grote opgave. Deze opgave staat ook in relatie met een aantal andere thema’s in de fysieke leefomgeving. Denk aan bijvoorbeeld de bouw, infrastructuur en natuurbeheer. Het is daarom een belangrijk thema in het kader van de nieuwe omgevingsvisie. We blijven het afkoppelen van regenwater op particulier terrein middels een subsidie stimuleren. Ook proberen we ons eigen water- en rioolsysteem continu robuuster te maken om zo beter bestand te zijn tegen hoosbuien. We zoeken een combinatie tussen afkoppelen van regenwater en aanvoer voor waterpartijen en kijken daarnaast naar inlaatmogelijkheden vanuit boezemkanalen. Daarnaast zal er in de openbare ruimte ook meer plek voor water moeten komen. Om in tijden van droogte niet in de problemen te komen met waterstanden in gemeentelijke waterpartijen, zal water langer vastgehouden moeten worden of moet worden gekeken naar aanvoermogelijkheden. Zie ook het programma woon- en leefklimaat voor wat betreft duurzame woningen. Ontwikkelingen De gemeente Oldambt werkt sinds 2026 met een programma Klimaat en Energie. Dit programma moet ons als organisatie dermate voorbereiden dat wij in 2050 een aardgasvrije gemeente zijn. Daarbij is voldoende netcapaciteit een randvoorwaarde om te slagen.
Niet alleen voor de energietransitie, maar ook voor onder andere onze woningbouwopgave, economische ontwikkelingen en het vestigingsklimaat van onze bedrijven. Vanaf 1 juli 2026 is er een nieuw maatschappelijk prioriteringskader ingegaan van het ACM waarbij alle aanvragen de komende periode op de wachtlijst belanden. Dit prioriteringskader bepaalt hoe netbeheerders schaarse transportcapaciteit op een vol stroomnet verdelen. Hierin krijgen maatschappelijke projecten voorrang en verdwijnt het onderscheid tussen klein- en grootverbruik aansluitingen. Op 1 januari 2027 zullen zij de stroom aan de hand van de prioritering verdelen met degene op de wachtlijst. Hierbij wordt de beschikbare capaciteit verdeeld. De ruimte die altijd gereserveerd werd voor kleinverbruik verdwijnt. Deze ontwikkeling is voor ons als gemeente relevant. Omdat dit betekent dat de netbeheerder de beschikbare capaciteit zal opdelen. Waar het verzorgingsgebied van Oostwold is aangemerkt als kritiek netdeel en hier tot de realisatie van een nieuw middenspanningstation geen ruimte is voor nieuwe aanvragen. Kan deze situatie van netcongestie zich ook in andere delen van de gemeente gaan voordoen door deze nieuwe werkwijze. Hierbij is netuitbreiding van het stroomnet een oplossing. Echter onderzoekt de gemeente tevens op welke wijze piekbelasting van het stroomnet beperkt kan worden.
Naast het oplossen zal er dus onderzocht worden hoe de gemeente Oldambt de netcongestie kan beheersen door betere benutting van het huidige stroomnet en hoe toekomstige netcongestie kan worden voorkomen door het integraal plannen van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. Acties Hieronder worden de verschillende acties binnen dit programma gespecificeerd en toegelicht: Duurzame elektriciteit Samenwerkingsplan Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 In 2026 wordt een samenwerkingsplan met Enexis uitgewerkt, met daarin aandacht voor aansluitingen, samenwerking tussen overheden, netbeheerders, ondernemers en inwoners. Toelichting: De gemeente Oldambt is aan het verkennen hoe zij zich kan organiseren om onze netinfrastructuur toekomstbestendig te maken en om netcongestie te voorkomen. Daarin wordt goed samengewerkt met onze netbeheerder, maar is het op dit moment onwaarschijnlijk dat voor het einde van dit jaar er een samenwerkingsplan ligt. 87 Duurzame warmte Isolatieaanpak Nij Begun Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 In 2026 is de isolatieaanpak Nij Begun ingericht en draaiend, waarmee woningen klaar gemaakt worden voor de uitvoering van het warmteprogramma. Warmteprogramma Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Als vervolg op de transitievisie warmte wordt in 2026 het warmteprogramma opgesteld.
Restwarmtenet Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Met het verdiepende onderzoek naar de restwarmte van Google dat in 2025 is uitgevoerd, kan in 2026 worden besloten hoe- en of we een vervolg geven aan een restwarmtenet in Winschoten. Campagne Oldambt Verwarmt Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We starten in 2026 met het vervolg op de campagne van Oldambt Verwarmt om inwoners te bereiken en te ondersteunen bij energiebesparing en de isolatieaanpak van Nij Begun. Toelichting: De campagne met de warmtebus is gestart. Ook is er een klimaatmuseum in de klinker van 9 tot en met 29 september. Tegelijkertijd zijn er nog geen inwonersbijeenkomsten georganiseerd. De voornaamste reden hiervoor is het vertrek van de projectleider. Nieuwborgen.net Verduurzamen woningvoorraad Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Nieuwborgen richt zich in 2026 op de afspraken met Groninger Huis over het verduurzamen van de woningvoorraad in het projectgebied. Het project loopt tot 2028, wanneer de evaluatie plaatsvindt. De verwachting is dat het project eerder is afgerond. Evaluatie 88 Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Toegevoegd in IBR1: In 2026 wordt daarnaast aandacht besteed aan een gezamenlijke evaluatie van de werkwijze van het project Nieuwborgen samen met de gemeente Eemsdelta.
Onderdeel van deze evaluatie is de vraag hoe de opgedane ervaringen en lessen inzetbaar zijn voor de verdere energietransitie binnen beide gemeenten – waarbij de toepassing daarvan binnen beide gemeenten uiteraard de verantwoordelijkheid is van elke gemeente zelf is. Daarnaast wordt gewerkt aan versterking van de rol van de biogasproducent voor de lokale gemeenschap. Klimaatadaptie Regionale subsidieregeling Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We stimuleren inwoners met het nemen van klimaat adaptieve maatregelen door het opstellen van een regionale subsidieregeling. Regenwaterstructuur Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan een regenwaterstructuur aanleggen in het centrum van Scheemda. Toelichting: De voorbereidende werkzaamheden zijn opgestart, maar de uitvoering zal in 2027 plaatsvinden. Regenwaterriool Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan een regenwaterriool in de Kerkwijk in Nieuw Scheemda aanleggen. Toelichting: De voorbereidende werkzaamheden zijn opgestart, maar de uitvoering zal in 2027 plaatsvinden. Klimaatsubsidie Voortgang IBR1 89 Voortgang IBR2 We gaan een brede klimaatsubsidie opstellen. Onderhoud Constantijn Huygenslaan Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan de riolering aan de Constantijn Huygenslaan in Winschoten relinen. Toelichting: werkzaamheden worden samen met Molenweg Winschoten (zie hieronder) aanbesteed in 2026, maar uitvoering zal plaatsvinden in 2027.
Molenweg Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 We gaan de riolering aan de Molenweg in Winschoten relinen. Toelichting: werkzaamheden worden samen met Constantijn Huygenslaan Winschoten (zie boven). Aanbesteed in 2026, maar uitvoering zal plaatsvinden in 2027. 9.6 Programma 6 Bestuur Dit programma omvat alles wat te maken heeft met de raad en raadscommissies, burgemeester en wethouders, het gebouw Halte Democratie en de griffie. Ook de lasten voor referenda en verkiezingen en de kosten van bestuurlijke samenwerkingsverbanden worden hierin verantwoord. 9.6.1 Lokale democratie versterken Beleidshorizon In 2026 is de publieke belangstelling voor gemeentelijk beleid en gemeentepolitiek vergroot. Inwoners werken daarbij samen met ons aan de toekomst van Oldambt. Aanpak op hoofdlijnen • Communicatie over besluitvorming door de gemeenteraad. • Participatie van inwoners wordt (verder) gestimuleerd. 90 Ontwikkelingen Om bij te dragen aan onze doelstelling De Oldambtster centraal stellen werken we aan de doorontwikkeling van Participatie en Gebiedsgericht werken. We hanteren bij deze manieren van werken dezelfde uitgangspunten: vertrouwen in de lokale overheid versterken, inwoners meer invloed geven over de eigen leefomgeving, en weten wat er leeft en speelt.
Hoewel er op veel vlakken al participatief wordt gewerkt en de raad in 2021 een visie op participatie heeft vastgesteld, ontbreekt het nog aan samenhang en een eenduidige aanpak. In lijn met de nieuwe Omgevingswet en de Wet versterking participatie op decentraal niveau wil de gemeente participatie vroegtijdig, inclusief en actief vormgeven. In de Omgevingsvisie bieden we initiatiefnemers handvaten in een stappenplan. Daarnaast wordt er gewerkt aan een participatieverordening, die de huidige inspraakverordening vervangt en de wettelijke verplichting invult om inwoners nauwer te betrekken bij het opstellen, uitvoeren en evalueren van beleid. Centraal staat de vraag: “wat kan de inwoner van de gemeente Oldambt verwachten als het gaat om participatie?” Met het Programma Gebiedsgericht werken gaan we methodisch te werk. Met het opstellen van wijk - en dorpsagenda’s introduceren we een structurele vorm van bewonersparticipatie. Hierin worden samen met bewoners vraagstukken geprioriteerd. Elke vier jaar stellen we de wijk- en dorpsagenda’s gezamenlijk vast. Acties Hieronder worden de verschillende acties binnen dit programma gespecificeerd en toegelicht: Raadscommunicatie Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Raadscommunicatie wordt verder doorontwikkeld. Toelichting: Naast ‘Ontmoet de raad’ is gestart met ‘Gast van de raad’.
Verder wordt na de raadsvergaderingen een publieksvriendelijk verslag gemaakt en verspreid. Via RTVGO! is daarnaast ook gestart om het werk van de raad en de raadsleden, raadsleden en instrumenten van de raad onder een breed publiek bekend te maken. Visie op Participatie Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 In 2026 wordt de Visie op Participatie uit 2021 geëvalueerd. Daarbij worden inwoners, raads - en collegeleden en ambtenaren betrokken. Participatieverordening Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 De opbrengst van de evaluatie wordt meegenomen in het opstellen van de Participatieverordening die voor 1 januari 2027 door de gemeenteraad moet worden vastgesteld. Ook bij de ontwikkeling van de Participatieverordening worden bovenstaande groepen betrokken. 91 Dorps- en wijkagenda's Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 De eerste dorps- en wijkagenda’s worden opgesteld. Dit doen we in elk geval in de pilotgebieden Drieborg, Winschoten-Zuid en Bad Nieuweschans (zie Programma 2). Opkomst verkiezingen Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 In aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen worden verschillende middelen ingezet om de opkomst te bevorderen: in samenwerking met de gemeenteraad wordt er een stemwijzer gemaakt en daarnaast wordt er in samenwerking met de deelnemende politieke partijen een verkiezingsdebat georganiseerd.
Introductieprogramma Voortgang IBR1 Voortgang IBR2 Er wordt een introductieprogramma verzorgd voor de nieuwe gemeenteraad om ze een goede start te geven en om ze in positie te brengen om hun rollen goed te kunnen vervullen . 1