ZLTO - brief - besluit veehouders

Aan het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Oisterwijk; de raadsfracties van de gemeente Oisterwijk; Tilburg, 8 december 2025,

Geacht college van de gemeente Oisterwijk, Geachte gemeenteraad, geachte raadsleden,

In onze gemeente staan boeren en tuinders aan de rand van een crisis die weinigen buiten het erf volledig overzien. Wat zich nu in Noord-Brabant voltrekt, raakt niet alleen individuele bedrijven, maar bedreigt ook de leefbaarheid, de economische vitaliteit én het landschap dat onze gemeenschap al generaties lang vormt en koestert. Op 12 december nemen de Provinciale Staten een besluit dat voor vele veehouders en hun gezinnen desastreuze zakelijke én persoonlijke gevolgen zal hebben. En in 2026 treft een vergelijkbaar scenario de boomtelers, akkerbouwers en tuinders. Laten we eerlijk zijn: voor veel agrariërs voelt dit beleid als bestuurlijk onrecht.

Veehouders: minder ruimte, meer onzekerheid Veehouders krijgen minder fysieke én regelruimte om hun dieren te houden. Daardoor komt hun verdienmodel rechtstreeks onder zware druk te staan. De vervanging van een vergunningsaanvraag door een ‘melding’ lijkt een versoepeling, maar is in werkelijkheid een valkuil: • • •

geen ruimte voor noodzakelijke optimalisaties die juist wél uitstoot reduceren; geen mogelijkheid om een versleten stal te renoveren of te vervangen; geen enkele kans om bedrijfsmatig te groeien om noodzakelijke investeringen terug te verdienen.

De provincie biedt bovendien geen enkel perspectief wanneer dergelijke beperkingen worden opgeheven. Ondernemers worden zo klemgezet in een toekomst zonder richting, zonder zekerheid en vooral: zonder erkenning.

Secretariaat: p/a Sint Oloflaan 20, Tilburg.

ZLTOHartvanBrabant@zlto.nl

Grote juridische en financiële risico’s Het juridische risico is immens. Boeren moeten investeren in systemen waarvan onzeker is of zij er ooit een natuurvergunning voor zullen krijgen. Dit maakt hen kwetsbaar voor juridische procedures van activistische organisaties. Velen ervaren dit als opnieuw een stap in een proces waarin beleid hen niet ondersteunt, maar hen stuk voor stuk richting het ravijn duwt. Ook de financiële sector trekt zich terug. Banken worden door deze onzekerheid buitengewoon kritisch, waardoor investeringsruimte opdroogt. Dat zelfs de Nederlandse Vereniging van Banken zich hier nadrukkelijk over heeft uitgesproken, mag niet worden genegeerd. De stallendeadline van 1 juli 2026 is bovendien volstrekt irreëel. Reguliere procedures duren al langer; het huidige voorstel lijkt meer een oplossing voor het provinciale dossier dan voor het werkelijke onderwerp.

Jarenlang bewezen emissiereducties worden genegeerd Het doet veel ondernemers pijn dat jarenlang bewezen emissiereducties, via innovatie, aangepast voer, management en grote investeringen, nauwelijks worden erkend. Deze reductie is aantoonbaar, maar lijkt in het huidige beleid geen enkele waarde te hebben. Bovendien zijn er in onze gemeente al vele stoppende bedrijven. Ook dat levert reductie op, maar zelfs dat wordt nu niet meegewogen. Laten we heel helder zijn: boeren willen emissies reduceren én kunnen dat ook, mits het beleid dit mogelijk maakt. NAJK en LTO hebben niet voor niks afgelopen zomer een akkoord hierover gesloten met alle decentrale overheden, inclusief de Provincie Noord-Brabant (!) Daar hebben de verkennende partijen D66 en CDA bij het opstellen van het contourenplan voor een nieuw kabinet goed naar gekeken. Wij vinden het onbegrijpelijk dat de provincie hier geen oog voor heeft. Zo komen provinciaal beleid en Haags beleid los te zingen, waardoor de kans op ongelukken toeneemt. Het constructieve Bouwstenendocument (nogmaals: grotendeels omarmd in Den Haag) kunt u via deze link lezen: gezamenlijke-bouwsteen-emissiereductie-landbouw.pdf

Overgangsgebieden: het hardste onrecht voor de meest duurzame bedrijven Voor agrarische ondernemers rondom Natura 2000-gebieden dreigen eveneens buitenproportionele regels: een nieuw type vergunningplicht voor beregenen en voor gewasbeschermingsmiddelen. Ondernemers moeten vooraf juridisch ‘waterdicht’ aantonen dat hun teelten géén enkele negatieve impact hebben. Omgekeerde bewijslast. Iedere beleidsmaker weet: zo’n eis is onhaalbaar, zeker voor individuele ondernemers.

Secretariaat: p/a Sint Oloflaan 20, Tilburg.

ZLTOHartvanBrabant@zlto.nl

En wat hier het meest wringt: juist de bedrijven in deze gebieden hebben jarenlang méér gedaan dan anderen. Hier vind je: • • • •

meer biologische bedrijven, minder gebruik van gewasbeschermingsmiddelen, zuiniger watergebruik, ondernemers die extra rekening houden met omgeving en natuur.

Zij hebben al die tijd extra kosten gemaakt, omdat ze geloofden dat die inzet gezien, gewaardeerd en bestuurlijk erkend zou worden. Het nieuwe beleid straft juist deze groep het hardst. Het gebrek aan waardering en het ontbreken van perspectief breekt iets af dat moeilijk hersteld wordt: de bereidheid om bovenwettelijk te blijven investeren in natuur en omgeving. Wat nu wordt kapotgemaakt, kost vele jaren om opnieuw op te bouwen.

Bedrijfsvoering komt stil te liggen Besef dat volledige bedrijfsvoeringen in deze overgangsgebieden liggen. Ondernemers kunnen daar straks bijvoorbeeld geen water meer geven aan planten en geen correcties uitvoeren bij ziektes. Reguliere, volledig legitieme bedrijven worden zo feitelijk gedwongen hun bedrijf te beëindigen wanneer biologische teelt zonder wateronttrekking niet mogelijk blijkt te zijn. Of als zoals wordt verwacht een vergunning niet verleend gaat worden. Daarbij stelt de provincie bovendien dat zij financieel niet hoeft te compenseren. Het is een politiek geitenpaadje, met ambities die in een te korte tijd en met te weinig middelen worden ingevoerd. Dit lost geen problemen op, maar veroorzaakt ze. De snelheid vormt een voedingsbodem voor fouten en onzorgvuldigheid, terwijl het gebrek aan middelen een voedingsbodem wordt voor juridische procedures en uitvoeringsproblemen. Daarnaast wordt de rol van de GGA met dit voorstel volledig genegeerd, terwijl juist de GGA het platform biedt om per gebied de beste oplossingen te vinden voor bescherming van de Natura 2000-gebieden.

De gevolgen gaan verder dan de landbouw Wanneer agrarische bedrijven verdwijnen, raakt dat: • • • • •

de lokale economie, werkgelegenheid, de natuurzorg en het landschap dat wij allemaal waarderen, toerisme, recreatie en leefbaarheid, én onze regionale voedselzekerheid.

Secretariaat: p/a Sint Oloflaan 20, Tilburg.

ZLTOHartvanBrabant@zlto.nl

Willen we werkelijk afhankelijker worden van voedsel uit verre landen, terwijl ondernemers hier, met aantoonbaar duurzamere teelten, gedwongen worden te stoppen?

Een dringend verzoek aan de gemeenteraad Geachte raadsleden, wij vragen u met grote urgentie onze zorgen uiterst serieus te nemen. Niet vanuit emotie, maar vanuit rechtvaardigheid. Niet vanuit sentiment, maar vanuit bestuurlijke verantwoordelijkheid. De provinciale keuzes bepalen of landbouw, een eeuwenoud, economisch én maatschappelijk fundament van onze gemeente, hier nog toekomst heeft. Wij zijn volledig bereid om onze situatie toe te lichten en samen te zoeken naar oplossingen die het provinciale beleid bijsturen en weer uitvoerbaar maken. Boeren en tuinders begrijpen dat de wereld verandert. Innovatie en duurzaamheid omarmen wij al jaren, dat laten onze ondernemers ook zien. Maar het huidige beleid ontneemt ons niet alleen de ruimte om te bewegen; het ontneemt ons het geloof in een eerlijke toekomst. Daarom vragen wij u: Help ons onze maatschappelijke taak te blijven vervullen. Voor onszelf. Voor onze gezinnen. Voor de toekomst van onze gemeente en haar landschap. Dank voor uw aandacht en betrokkenheid. Hoogachtend,

Bestuur ZLTO Hart van Brabant

Secretariaat: p/a Sint Oloflaan 20, Tilburg.

ZLTOHartvanBrabant@zlto.nl