Visie Openbare Ruimte - raadsvoorstel

Raadsvoorstel Onderwerp: Visie Openbare Ruimte

Zaaknummer: 1003173

Raadsvergadering d.d. 13 april 2023 Afdeling: Ruimte

Voorstel Wij stellen u voor: 1. De Visie Openbare Ruimte vast te stellen. 2. Kennis te nemen van de invulling die met deze Visie Openbare Ruimte wordt gegeven aan eerdere moties en toezeggingen.

Inleiding De komende jaren moet er veel werk verzet worden in onze openbare ruimte. Zo dient er een aanzienlijke inhaalslag gemaakt te worden op het gebied van onderhoud en vanwege de woningopgave groeit het openbaar gebied. Omdat we een belangrijke zorgtaak hebben dit kapitaalgoed goed en efficiënt te onderhouden is gewerkt aan een visie waarmee we onze keuzes in beheer en realisatie integraler kunnen afstemmen. De Visie openbare ruimte hebben we nodig om met een frisse blik naar de toekomst te kijken en vormt het fundament van de op te stellen kadernota’s en beheerplannen. Op 6 september 2022 hebben wij u via een raadsinformatiebrief op de hoogte gebracht van het doel, de thema’s en de werkstappen bij het opstellen van de Visie Openbare Ruimte. Hierna is naar aanleiding van de burgerenquête en in overleg met inwoners en stakeholders en uw raad verder vorm gegeven aan de Visie Openbare Ruimte, die we nu met trots aan u presenteren en u vragen deze vast te stellen.

Argumenten 1.1.

De gemeente heeft een belangrijke zorgtaak om het kapitaalgoed van de openbare ruimte goed en efficiënt te onderhouden en dient daarbij de toekomst in acht te nemen.

Daarvoor is op diverse thema’s zowel een toekomstgerichte blik als een integrale afweging nodig. Bijgaande Visie Openbare Ruimte (bijlage 1) geeft hiervoor het strategische kader en vormt daarmee het fundament voor de kadernota’s en beleidsplannen die hier een verdere uitwerking van zijn. In het navolgende schema is dit weergegeven.

1

1.2.

Deze visie is noodzakelijk omdat grote maatschappelijke uitdagingen vragen dat we anders naar onze openbare ruimte gaan kijken.

Klimaatverandering, druk op de biodiversiteit, de woningbouwopgave, energietransitie, demografische ontwikkelingen en duurzame mobiliteit gaan aanpassingen van onze leefomgeving vragen, maar bieden ook kansen. De noodzaak tot aanpak is tegelijk een stimulans tot een verbeterslag. De benodigde frisse blik op de toekomst is een doorkijk in hoe we met de Oisterwijkse openbare ruimte willen omgaan in de komende decennia. In de Visie Openbare Ruimte inventariseren, analyseren en bepalen we thema’s en ambities die de verschillende kanten van het beheer van de buitenruimte raken. De nadruk in het document ligt op de kaders rondom de inrichting en beheer van de openbare ruimte waarbij functionaliteit, kwaliteit, veiligheid en beleving voorop staan. Daarnaast geeft de visie ook inspiratie. Bewust en vanuit een frisse blik kijken naar onze leefomgeving kijken helpt mee om deze beter te waarderen en beleven. Beseffen wat zowel de fysieke als de emotionele waarde is helpt ons betere keuzes te maken. De openbare ruimte is van ons allemaal en is er voor ons allemaal.

1.3.

De Visie Openbare Ruimte heeft een duidelijke plek ten opzichte van andere beleidsdocumenten en beleidslijnen.

De Visie Openbare Ruimte betreft een strategisch kader met daarin uitgangspunten voor diverse beleidskaders zoals de Kadernota Rood en Geel (openbare verlichting), Kadernota Groen, Programma water en Riolering en het Gemeentelijke Verkeer en Vervoerplan. De visie is het fundament waarop deze nota’s en plannen verder uitgewerkt worden. Ook vinden verdere uitwerkingen plaats in handboeken en leidraden. In onderstaande figuur is dit weergegeven. Daarnaast is vooruitlopend op de Visie een onderlegger gemaakt in de vorm

2

van een stedenbouwkundige inventarisatie gemaakt op basis van aanlegjaar, architectuur en landschappelijke inrichting, de gebiedspaspoorten (zie bijlage 2).

1.4.

Inwoners, stakeholders en de gemeenteraad zijn betrokken in het proces om te komen tot deze visie.

Bij het opstellen van deze visie zijn zowel inwoners, stakeholders als uw raad betrokken geweest. In het participatieverslag (bijlage 3) is een overzicht van de interne werksessies en van de diverse avonden weergegeven. Via de Enquête Openbare Ruimte (november 2022, bijlage 4) zijn honderden reacties opgehaald en een aantal respondenten hebben ook weer deelgenomen aan een vervolgsessie hierop op 19 december 2022 (bijlagen 5). Op 11 januari is er vervolgens nog een sessie geweest met alle stakeholders (bijlage 3). Hierbij waren ondernemersverenigingen uit Haaren, Moergestel en Oisterwijk, buitengebiedmanagement, centrummanagement, belangengroep voor dementerende, B-team Oisterwijk en seniorenbelangen aanwezig. Al deze input is meegenomen bij het opstellen van deze visie, met een belangrijke plaats voor de input vanuit de bewoners.

3

2.1. Met deze visie wordt verder invulling gegeven aan een aantal moties en toezeggingen: Bomen en groenbeleid, Urgentie biodiversiteit (nr 255), Kleurkeur, Biodiversiteitsherstel in het hart van de gemeentelijke koers en Groene ideeën inwoners (nr. 287) Met het vaststellen van deze visie ligt er een belangrijk kader voor het opstellen van nieuwe beleidsplannen waaronder een kadernota Groen (integraal groenbeleidsplan). Wat betreft de motie urgentie biodiversiteit is bij de afdoening aangegeven dat de biodiversiteit een belangrijke plek krijgt in de Visie Buitengebied en de Visie Openbare Ruimte. Ecologie en biodiversiteit hebben een duidelijke plek in de Visie Openbare Ruimte en vormen ambitie 11 onder het thema “de leefbare openbare ruimte”. Uitgangspunten zijn het variëren in boom en plantensoorten, een ‘biodiversiteitsvriendelijk’ beheer, het versterken van groenstructuren en het verminderen van lichthinder. Deze uitgangspunten geven tevens invulling aan de toezeggingen rondom Kleurkeur en Biodiversiteitsherstel in het hart van de gemeentelijke koers. In de motie ‘groene ideeën inwoners’ is het college verzocht om inwoners uit te nodigen mee te denken om straten en wijken te vergroenen waar mogelijk en om inwoners ook te betrekken in de nazorg na het aanplanten. In de Visie Openbare Ruimte is dit opgenomen in paragrafen 3.3.

‘Participatie als vast onderdeel van het beheerproces’ en 3.4 ‘Initiatieven van inwoners en bedrijven’. Hiermee kunnen de toezeggingen 255 en 287 worden afgedaan.

Kanttekeningen 1.1. Het vaststellen van de Visie Openbare Ruimte is slechts een stap in het geheel, er moet nog veel gebeuren. Met het alleen vaststellen van kaders zijn we er helaas niet, er moet de komende jaren in de openbare ruimte heel veel gebeuren. En zoals hierboven onder argument 1.2 reeds vermeld is deze visie het fundament en zullen er op diverse onderdelen verdere uitwerkingen in de vorm van kadernota’s en leidraden volgen. Dat zal de nodige inspanning van eenieder vergen omdat we – ondanks dat het beleid nog niet op alle vlakken helemaal is uitgewerkt – ook nu al moeten doorpakken in onze openbare ruimte om kwaliteiten op peil te houden en te verbeteren. 1.2. Aan ruimte voor innovatie kleeft ook enig risico dat het niet goed uitpakt, maar dat is geen reden om dit niet te doen. In de visie wordt uitdrukkelijk ook aandacht gegeven aan innovatie, technologie en datagedreven beheer. Dit is nodig om ook in de toekomst onze openbare ruimte effectief te kunnen inrichten en beheren. En daarnaast heeft de overheid ook een voorbeeldfunctie op dit vlak. Er is echter ook een risico dat innovaties niet (meteen) goed uitpakken. Door innovaties eerst op wat kleinere schaal uit te proberen beperken we de risico’s zowel qua omvang als wat betreft de kosten. 1.3.

De wereld verandert voortdurend en snel, wat vandaag een goede beslissing lijkt kan een jaar later alweer anders zijn, maar de visie biedt hiervoor voldoende flexibiliteit. Bij het opstellen van deze Visie Openbare Ruimte is er rekening mee gehouden dat deze de komende 10 jaar als strategisch document moet kunnen dienen. In dat kader is uitgegaan van ambities in plaats van heel specifieke kaders en uitgangspunten. Die komen er wel in de beleidsnota’s en -programma’s die onder deze visie komen te hangen. En die indien nodig ook sneller herzien kunnen worden.

4

Financiën Aan het vaststellen van deze Visie Openbare Ruimte zitten geen directe financiële consequenties. De visie voorziet wel in richtingen die mogelijk enerzijds tot meer kosten gaan leiden (cost of ownership, meer inzet op groen) en anderzijds kansen bieden (energiebesparende maatregelen, werk met werk maken, zo mogelijk in combinatie met middelen Klimaatakkoord). De omvang van het financiële effect daarvan is op dit moment nog onduidelijk. Wel is er een vervolg voorzien in het opstellen van diverse beleidskaders, onder andere voor wegen en voor groen. De uitwerking in de beleidsplannen en beheerplannen kan financiële gevolgen hebben. We verwerken deze bij het betreffende raadsvoorstel. Voor het reguliere onderhoud hebben we dekking binnen de begroting 2023. Ook voor renovatie en investeringen hebben we middelen opgenomen in onze begroting.

Communicatie Onder argument 1.3 heeft u reeds gelezen op welke wijze inwoners, stakeholders en de gemeenteraad zijn betrokken in het proces om te komen tot de Visie Openbare Ruimte. Vervolgens is na het besluit van het college om de visie door te geleiden naar de raad via diverse media hierover gecommuniceerd. En ook is over de Burger enquête via de daarvoor gebruikelijke kanalen gecommuniceerd (nieuwsbrief en op de website). Na vaststelling door uw raad worden de stakeholders en andere betrokkenen op de hoogte gesteld van het vaststellen van de Visie Openbare Ruimte en is deze openbaar toegankelijk via het raadsinformatiesysteem. En ook altijd op te vragen via gemeente@oisterwijk.nl.

Uitvoering Aan de Visie Openbare Ruimte zitten geen concrete uitvoeringsprojecten gekoppeld. Maar de visie krijgt een vervolg op beleidsmatig vlak en op het vlak van beheer, zoals hierboven reeds aangegeven onder argument 1.2.

Bijlagen 1. Visie Openbare Ruimte d.d. 28-02-2023 2. Gebiedspaspoorten, d.d. 16 juni 2022 3. Participatieverslag 4. Resultaten burgerenquête (publicatie 221015-02, december 2022) 5. Verslag bewonersavond 19 december 2022

Oisterwijk 7 maart 2023, Het college, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

Coen Boode

Hans Janssen

5

Raadsbesluit Voorstel tot het vaststellen van de Visie Openbare Ruimte.

De raad van de gemeente Oisterwijk, gelezen het voorstel van het college d.d. 7 maart 2023, afdeling Ruimte;

gelet op de belangrijke zorgtaak die de gemeente heeft om het kapitaalgoed van de openbare ruimte goed en efficiënt te onderhouden en de blik op de toekomst die daarbij nodig is

besluit: 1. de Visie Openbare Ruimte vast te stellen; 2. kennis te nemen van de invulling die met deze Visie Openbare Ruimte wordt gegeven aan eerdere moties en toezeggingen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Oisterwijk op 13 april 2023 de griffier,

de voorzitter,

Daniëlle Robijns

Hans Janssen

6