RIB Kinder- en jongerenwerk in Oisterwijk

Raadsinformatiebrief Kinderwerk- en jongerenwerk in Oisterwijk; ontwikkelingen in 2026 Aan

de gemeenteraad

Van

het college

Behandeld in de collegevergadering d.d.

16-12-2025

Bijlage

1. Regeling subsidie opvoeden en opgroeien gemeente Oisterwijk_2 2. Was – wordt lijst

Onderwerp

Kinder- en jongerenwerk in Oisterwijk

Inleiding In 2025 hebben we, in de vorm van het rapport ‘Samen Sterker’ een nulmeting opgeleverd over het jongerenwerk in de gemeente Oisterwijk. Deze nulmeting is bekrachtigd met een raadsontmoeting in The Source op 13 maart 2025 waarbij alle bevindingen met elkaar besproken zijn. Uit de nulmeting blijkt dat de basis van het jongerenwerk in Oisterwijk goed op orde is. Voor een bredere doelgroep en duidelijkere focus zijn aanvullende inzet en een heldere opdracht nodig, zowel voor de tienerleeftijd als voor de ontwikkeling van kinderwerk in Oisterwijk. Naar aanleiding hiervan heeft u als gemeenteraad in mei en juni 2025 drie moties1 aangenomen: om kinderwerk structureel toe te voegen als onderdeel van het jeugdbeleid, om jongerenwerk richting tieners te verstevigen en om samenwerking tussen jongerenwerk en jeugdhulp te versterken. Deze RIB is tevens een afdoening van deze moties. Waarbij we hieronder de belangrijkste thema’s ook nog per moties uitdiepen. Op het moment dat de moties waren ingediend, waren er geen middelen beschikbaar voor uitbreiding om het volledige aanbod van 0 tot 27 jaar rondom kinder- en jongerenwerk te optimaliseren voor de Oisterwijkse jeugd. Dit maakte het logisch om inhoud en financiën in één raadsvoorstel aan u voor te leggen.

Echter is het financiële aspect van het raadsvoorstel reeds in de begrotingsbehandeling meegenomen en kiezen we ervoor om niet te wachten met het uitzetten van acties maar dragen we wel zorg om u te informeren met de volledige informatie die we op dit moment voor handen hebben. Middels deze RIB informeren wij u dan ook met een meer uitgebreide inhoudelijke beschrijving dan dat we in de begroting hebben kunnen doen. Hierin leest u wat vanuit de inhoud ten grondslag ligt aan het verzoek om extra structurele middelen. 1

Motie volwaardig kinderwerk, D66, 22 mei 2025 Motie volwassen jeugdbeleid – op weg naar een volmaakt geheel, D66 & CDA, 30 juni 2025 Motie samenwerking jongerenwerk jeugdzorg, VVD & CDA, 22 mei 2025

Daarnaast informeren we u ook hoe we aan de slag zijn met de aangenomen moties en op welke manieren u nader geïnformeerd wordt over de ontwikkelingen die het kinder- en jongerenwerk in Oisterwijk raken.

Kennisnemen van Wij vragen u kennis te nemen van: 1. Een inhoudelijke onderbouwing voor de uitbreiding van jongerenwerk met nadruk op kinder- en tienerleeftijd. 2. De doorkijk hoe we extra middelen op kinder- en jongerenwerk in de praktijk gaan brengen in 2026 en op welke momenten we u hier nader over informeren.

Informatie ‘Een volledig aanbod 0 t/m 27 jaar’ - Kinderwerk2 Uw oproep om kinderwerk structureel te verankeren binnen het jeugdbeleid van Oisterwijk sluit naadloos aan bij actuele maatschappelijke ontwikkelingen en de bevindingen uit het onderzoeksrapport Samen Sterker (RadarAdvies, 2025). Daarin wordt kinderwerk nadrukkelijk genoemd als essentieel onderdeel van een sterke pedagogische basisinfrastructuur – juist omdat het inzet op preventie, talentontwikkeling, ouderbetrokkenheid en vroegsignalering in de eerste levensfasen van kinderen. In Oisterwijk is er op dit moment nog geen sprake van structureel georganiseerd kinderwerk. Er zijn wel eerste signalen, gesprekken en verkenningen die wijzen op de behoefte eraan – zowel bij scholen, ouders als partners in het sociaal domein. Juist nu we het belang van preventie met elkaar zo omarmen wordt kinderwerk in onze sociale basis gemist. Ook binnen R-Newt, onze samenwerkingspartner voor het jongerenwerk, wordt gesignaleerd dat de aansluiting tussen jeugdbeleid en praktijk sterker wordt wanneer er bewust wordt geïnvesteerd in de leeftijdsgroep 0–14 jaar, en er bruggen worden gebouwd tussen kinderwerk en jongerenwerk. Kinderwerk biedt die brug: het is laagdrempelig, relationeel, buurtgericht en gericht op het versterken van de ontwikkeling van kinderen, hun ouders én hun omgeving.

Door kinderwerk expliciet op te nemen als onderdeel van jeugdbeleid, creëert de gemeente niet alleen preventieve slagkracht, maar investeert zij ook in gelijke kansen, ouderbetrokkenheid en een sterke sociale basis in de gemeente. De structurele ontwikkeling van kinderwerk in Oisterwijk draagt daarnaast indirect bij aan een betere positionering van tieners. Op dit moment zien we dat kinderen regelmatig gebruikmaken van The Source, wat ertoe leidt dat deze plek voor tieners soms minder aantrekkelijk of ‘eigen’ voelt. Door kinderwerk apart te organiseren – in de wijk, op school of via een andere setting – ontstaat in het jongerencentrum meer ruimte voor de doelgroep 12– 16 jaar. ‘Een volledig aanbod 0 t/m 27 jaar’ – ‘speciale aandacht voor de tienerleeftijd’3 In uw motie ‘Volwassen jeugdbeleid – op weg naar een volmaakt geheel’ roept u op om tienerwerk structureel te borgen en te positioneren als volwaardige schakel tussen kinderwerk en jongerenwerk. Binnen gemeente Oisterwijk erkennen we het belang van gerichte aandacht voor deze leeftijdsgroep binnen de totale ontwikkelingslijn. We spreken echter niet van ‘tienerwerk’ als aparte discipline zoals we dat bij kinderwerk wel doen. Dit is niet werkbaar binnen de huidige subsidieregeling omdat er veel overlap is met de reeds lopende opdracht 2 3

Motie volwaardig kinderwerk, D66, 22 mei 2025 Motie volwassen jeugdbeleid – op weg naar een volmaakt geheel, D66 & CDA, 30 juni 2025

voor het jongerenwerk waarbinnen ook deze doelgroep een plek kent. Dit neemt niet weg dat we uw oproep om de inzet op deze doelgroep te verstevigen ter harte nemen, we gaan er juist mee aan de slag. Vanaf heden zal er binnen onze aanpak gesproken worden over kinderwerk (0-14 jaar) en jongerenwerk (10-27 jaar) waarbij we voor de leeftijdsgroep 10 tot 14 jaar bewust voor overlapping en flexibiliteit kiezen, juist omdat de behoeften ook erg kunnen verschillen. De ene jongere van 13 jaar heeft baat bij structuur, nabijheid en groepsgerichte begeleiding (typisch voor kinderwerk), terwijl een andere juist behoefte heeft aan autonomie, reflectie en coachende ondersteuning vanuit het jongerenwerk. We herkennen de signalen dat de doelgroep 12 t/m 16 jaar ‘tussen wal en schip’ zou vallen niet, maar grijpen deze motie wel aan om het aanbod voor deze doelgroep gerichter en steviger neer te zetten. Deze krijgt dus ook in de subsidieregeling extra specifieke aandacht en een bijbehorend budget waardoor we aanbod voor deze leeftijdsgroep extra kunnen verstevigen. Een van de meest effectieve manieren om de doelgroep 12–16 goed te bereiken, is via jongerenwerk op school. Jongerenwerkers zijn structureel aanwezig in of rond schoolgebouwen, fysiek én digitaal.

Ze bouwen vertrouwensrelaties op, signaleren vroegtijdig zorgen of trends, en bieden ondersteuning nog vóórdat formele hulpverlening in beeld is. Dankzij hun onafhankelijke positie en hun aanwezigheid in meerdere leefwerelden, fungeren zij als verbindende schakel tussen jongeren, schoolteams en ketenpartners. Deze inzet is aanvullend op onze bestaande basispresentie in het primair onderwijs en biedt met name in het voortgezet onderwijs – zoals op Durendael en andere scholen waar Oisterwijkse jongeren naartoe gaan – grote meerwaarde. Door extra middelen kan deze inzet worden opgeschaald en verdiept, zowel in uren als in de rol binnen ondersteuningsteams van scholen. Een van de sterkste kanten van structureel jongerenwerk is het bijdragen aan een positief pedagogisch klimaat. Juist door continu aanwezig te zijn, ontstaat er vertrouwen, zicht op de groepsdynamiek en ruimte voor preventief handelen. Versnippering maakt het lastig om cultuurverandering of groepsinterventies duurzaam in te zetten. Wanneer jongerenwerk alleen ad hoc wordt ingezet, gebeurt dat vaak pas als er al iets speelt. Structurele aanwezigheid heeft daarentegen een preventieve werking: tijdig signaleren, interveniëren en voorkomen dat situaties escaleren.

Samenwerking jongerenwerk (en jeugdhulp)4 U roept op om in gemeente Oisterwijk te onderzoeken waar jongerenwerk en de toenemende vraag naar jeugdhulp meer in samenhang bekeken kan worden en wat voor positieve invloed dit op elkaar kan hebben. Waarbij we de resultaten delen in de jeugdhulp regio Hart van Brabant. We begrijpen deze insteek volkomen en deze denkwijze en oproep past dan ook totaal binnen het gedachtengoed van het sociale domein en de beweging naar de voorkant die de Hervormingsagenda jeugd van ons vraagt. We puzzelen ook in Oisterwijk met de vraag hoe het jongerenwerk structureel optimaler ingezet kan worden wanneer er sprake is van wachttijden van specialistische jeugdhulp. We willen weten wat samenwerking tussen jongerenwerk en jeugdhulp kan opleveren en of jongerenwerk in sommige situaties niet in plaats van een zwaarder aanbod zou kunnen volstaan. Toch willen we ook benadrukken dat we het kinder- en jongerenwerk in Oisterwijk niet enkel zien als middel om de kosten voor specialistische jeugdhulp te reduceren. We blijven echter wel eerlijk en open samenwerken en we weten dat kosten en meetbaarheid van jeugdzorg belangrijke thema's zijn in deze samenwerking. 4

Motie samenwerking jongerenwerk jeugdzorg, VVD & CDA, 22 mei 2025

In plaats van jongerenwerk te beoordelen op zijn bijdrage aan het verlagen van jeugdzorgkosten of het verminderen van politie-inzet, zou de focus moeten liggen op hoe jongerenwerk structureel bijdraagt aan publieke waarde. Denk aan het vergroten van inclusie, het versterken van mentale weerbaarheid, het bevorderen van sociale cohesie en het bieden van ruimte aan jongeren om zichzelf te ontwikkelen binnen hun leefwereld. Deze bijdragen zijn op de korte termijn vaak niet direct meetbaar in financiële cijfers – maar op de lange termijn zijn ze essentieel voor een gezonde, leefbare samenleving. Jongeren die zich gezien voelen, die hun talenten kunnen ontwikkelen en die zich verbonden weten met hun buurt en school, hebben simpelweg minder kans om uit te vallen, vast te lopen of geïsoleerd te raken. Dat is de échte winst. Lokale, regionale en landelijke voorbeelden tonen aan dat jongerenwerk kan bijdragen aan het terugdringen van wachttijden, het overbruggen van hulpvragen en het voorkomen van zwaardere zorgtrajecten. Naar aanleiding van de raadsontmoeting van 13 maart 2025 zijn diverse praktijkvoorbeelden hiervan met u gedeeld via de griffie, variërend van gezamenlijk straatwerk en ondersteuning bij therapietrajecten tot wachttijdoverbrugging.

In Oisterwijk ontwikkelen we daarom een pilot binnen de Onderwijszorgcombinatie (OZC) op Durendael, waarin jongerenwerk en jeugdhulp samen optrekken. Dit vergroot de slagkracht van beide domeinen en draagt bij aan het verminderen van druk op de jeugdzorg. De pilot wordt in het eerste kwartaal van 2026 voorbereid en vanaf schooljaar 2026–2027 uitgevoerd. We streven naar co-financiering met het onderwijs en dekking voor het gemeentelijke aandeel vanuit de bestemmingsreserve wachttijden jeugdhulp, waarin momenteel nog €462.000 beschikbaar is. Deze reserve is door de raad ingesteld (oorspronkelijk geoormerkt in 2021, later omgezet in een bestemmingsreserve in 2022) en is inzetbaar voor het terugdringen van wachttijden in de jeugdhulp. De voorgestelde pilot sluit hier direct bij aan door in te zetten op vroegtijdige ondersteuning en het voorkomen van specialistische jeugdhulp. Wanneer dit aan de orde is, komen we met een apart voorstel bij u terug. Na evaluatie kan besloten worden over structurele voortzetting. Hoe brengen we inhoud naar de praktijk Het college heeft een incidentele subsidieregeling vastgesteld voor enkel 2026 omdat de totale subsidie voor kinder- en jongerenwerk vanaf 2027 wordt geborgd in de nieuwe subsidieverordening. Deze wordt in de loop van 2026 aan u voorgelegd ter besluitvorming.

Met een incidentele regeling creëren we nu uitvoering en bestendigen voor de middelen die al in 2026 beschikbaar zijn waardoor we al aan de slag kunnen. Om kinderwerk en versteviging van jongerenwerk voor 12 t/m 16 jaar duurzaam en doelgericht vorm te geven, komt eind 2025/begin 2026 een incidentele subsidieregeling beschikbaar (zie bijlage 1). Dit zorgt ervoor dat we een eerste slag maken in de praktijk. Partijen die iets kunnen betekenen en aan onze verwachtingen voldoen, kunnen zich kenbaar maken, waarna een afweging en beschikking volgt. Wanneer nadien helder is met wie we het totale kinder- en jongerenwerk vormgeven, zal dit worden vastgelegd in een opdrachtbeschrijving. Hierdoor geven we gehoor aan de adviezen vanuit de nulmeting voor een concretere opdracht en deze wens staat ook in de aangenomen moties.

Deze totaalopdracht voor het kinder- en jongerenwerk zal aansluiten bij de lokale context, de behoeften van jeugdigen en gezinnen in de verschillende kernen, en de beleidsdoelstellingen op het gebied van preventie, kansengelijkheid en sterke buurten. Hierin worden de huidige opdracht en werkwijze van R-Newt (met nieuwe subsidieaanvraag voor 2026), de mogelijkheden tot uitbreiding en versteviging en de gehele doorgaande lijn gebundeld. Deze totaalopdracht wordt mede voorzien op basis van input van scholen, maatschappelijke partners, ouders, sportverenigingen en jeugdigen. In de opdrachtbeschrijving worden de volgende onderwerpen beschreven: - Uitgangspunten - Doelgroepen, doelstellingen en werkwijze - Kernopdracht - Prioriteiten - Resultaatafspraken - Kwaliteit, monitoring en verantwoording Financiering Voor de uitbreiding van het jongerenwerk met een gerichte opdracht richting tieners en het structureel opnemen van kinderwerk in de subsidieopdracht is een structureel bedrag van €225.000 per jaar noodzakelijk. Dit bedrag is berekend op basis van de raming van R-Newt en de aanbevelingen van RadarAdvies. Het dekt personele inzet, werken aan ontwikkelopgaven en coördinatie. We hebben deze middelen structureel opgenomen in de begroting 2026.

Samenhang Het is van belang om bovenstaande acties en beschrijving te kunnen plaatsen in de totale beweging waarbinnen het sociale domein zich begeeft en waarover u tijdens de raadsontmoeting over de Monitor Sociaal Domein ook bent bijgepraat. O.a. de landelijke Hervormingsagenda jeugd zorgt ervoor dat we de beweging naar de voorkant; naar preventie en andere antwoorden dan specialistische inzet steeds meer met elkaar maken. Hiervoor zijn we stap voor stap stevige lokale teams aan het versterken (Loket Wegwijs Oisterwijk) om dingen vroegtijdig te signaleren en daarmee ook tijdig aan te pakken, liefst zo licht en dichtbij mogelijk. Het kinder- en jongerenwerk speelt hierin een cruciale rol en is voor Oisterwijk een onmisbare schakel door middel van The Source, voor jeugdigen in een groep, individueel, buddy’s, mentaal kwetsbare jeugdigen maar ook voor kleine en grote vragen op school, binnen gezinnen, vanuit overlast. Zij zijn al onderdeel van de coalitie Kansrijke Start en de jongerentafel, maar zijn ook verweven in de structuur op Durendael. Zij werken al nauw samen met Loket Wegwijs Oisterwijk maar dit kan nu nog meer versterkt worden. Al met al past uw keuze rondom uitbreiding van het kinder- en jongerenwerk naadloos in het totale speelveld en is het vanuit jeugd bekeken een hele mooie en logische stap om te zetten.

Vanuit de ‘jeugdkant bekeken’ zijn we door deze keuzes en aanpak (van nulmeting tot acties nu) een goed voorbeeld binnen de regio Hart van Brabant en worden we hier ook met regelmaat op bevraagd. De samenwerking tussen u en het college maakt het in dit geval mogelijk dat we wezenlijke stappen zetten waarmee we het sociale domein verder verstevigen.

Bijlage: 1. 2.

Regeling subsidie opvoeden en opgroeien gemeente Oisterwijk_2 Was-wordt lijst