Raadsvoorstel vaststellen Kerkenvisie

Raadsvoorstel

Onderwerp: Vaststellen Kerkenvisie Oisterwijk

Zaaknummer: 1019385

Raadsvergadering d.d. 27 juni 2024 Domein: Fysieke Leefomgeving Voorstel Wij stellen u voor: 1. De Kerkenvisie Oisterwijk vast te stellen.

Inleiding Vanuit het Rijk is een programma ‘Toekomst Religieus Erfgoed’ opgesteld. Op basis van dit programma zijn gemeenten uitgenodigd om een Kerkenvisie op te stellen. Landelijk is namelijk de verwachting dat veel kerken hun religieuze functie gaan verliezen. Daarnaast is de Omgevingswet in werking getreden. Op basis van deze wet is erfgoed een van de nieuwe thema’s dat moet worden betrokken bij de beoordeling van ruimtelijke ontwikkelingen. Religieus erfgoed maakt daar een onderdeel van uit. De Kerkenvisie is vormvrij en ook de afbakeningen en definitiebepaling van wat onder het religieus erfgoed valt; wat betrokken wordt bij de visie mag de gemeente zelf bepalen. De gemeente Oisterwijk heeft ervoor gekozen om de kerkgebouwen centraal te zetten. Van de zes kerken, zijn vijf kerken in religieus gebruik. Om richting te geven aan hoe we in Oisterwijk omgaan met ons religieus erfgoed is het nodig dit in de visie vast te leggen. Uitgangspunt daarbij is dat we de kerken willen behouden als drager van de identiteit van de gemeente. Een kerkenvisie dient dan ook als strategische visie op de toekomst van onze kerkgebouwen. In december 2022 bent u met een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de planning en is ingestemd met de startnotie kerkenvisie. Door werkzaamheden rond de Omgevingswet wordt deze visie iets later dan eind 2023 aan uw raad voorgelegd voor vaststelling.

Samen met onze erfgoedadviseur The Missing Link heeft een inventarisatie van de kerken plaatsgevonden en zijn gesprekken gevoerd. Het opstellen van deze concept Kerkenvisie is in samenspraak met de, binnen de gemeente Oisterwijk, actieve kerkbesturen, betrokken erfgoedorganisaties en inwoners tot stand gekomen. Met het vaststellen van de Kerkenvisie wordt duidelijkheid gegeven over de status van het gebouwd religieus erfgoed en worden aanbevelingen gedaan voor stappen voor de toekomst waarbij communicatie met betrokken partijen van belang is. In dit voorstel bieden we u de concept Kerkenvisie Oisterwijk aan ter vaststelling. Argumenten 1.1. Kerkenvisie geeft richting aan het bepalen van onze ambities voor de toekomst van de kerken in onze gemeente

De kerkenvisie beschrijft de doelen en de aanbevelingen over wat de gemeente kan betekenen en wat zij als haar taak en rol ziet in relatie tot het religieus gebouwd erfgoed. Het is van belang vast te leggen hoe we als gemeenschap voor nu en in de toekomst het religieus erfgoed behouden, versterken en een toekomstige meerwaarde kunnen bieden. Voor het Religieus Erfgoed binnen Oisterwijk zijn twee doelstellingen geformuleerd: 1. In beeld brengen van het religieus erfgoed; 2. Investeren in relaties. We hebben de status van ons religieus erfgoed in beeld gebracht en de mogelijke toekomstscenario’s benoemd. Met deze visie wordt de mogelijkheid gecreëerd om, samen met betrokkenen, na te denken over de toekomst van kerkgebouwen. We stimuleren het gebruik ervan om zo dit erfgoed een belangrijke rol te geven bij ontwikkelingen in onze gemeente. 1.2. Het is een kernproject binnen de Erfgoedvisie In de Erfgoedvisie 2021- 2026 is het opstellen van een kerkenvisie als één van de kernprojecten genoemd. Een kerkenvisie is een strategische visie op de toekomst van kerkgebouwen, waarvan het opstellen gebeurt in dialoog tussen de gemeente, kerkeigenaren, inwoners en erfgoedorganisaties. De komende jaren zullen naar schatting veel kerken in Nederland hun deuren moeten sluiten. Dit vraagt om het ontwikkelen van een duurzaam toekomstperspectief voor ons religieus erfgoed.

Een kerkenvisie geeft daarvoor het benodigde houvast. 1.3. Er is draagvlak voor het behoud van het religieus erfgoed Ten aanzien van het Religieus Erfgoed zijn interviews gehouden met de eigenaren en beheerders van kerkgebouwen, met kerkbesturen, belanghebbenden, erfgoedorganisaties en met beheerders van een begraafplaats en beleidsambtenaren vanwege de aanwezige raakvlakken. Uit de diverse gesprekken is naar voren gekomen dat het belang van behoud, beheer en gebruik van de diverse kerken leeft onder de inwoners van Oisterwijk. Voor de besturen geldt dat zij zich meer richten op het gesprek en de relatie met de gemeente. 1.4. Besproken in de Commissie Erfgoed en Omgevingskwaliteit Oisterwijk De voorliggende visie is in concept in maart 2024 in de Commissie Erfgoed en Omgevingskwaliteit besproken. Hierbij is gewezen op de waarde van de kerk in zijn omgeving, het stedenbouwkundige ensemble. Er wordt gevraagd om voor de begraafplaatsen ook paspoorten op te stellen. Dit maakt onderdeel uit van de lange termijn en borging aanbevelingslijn 5. 1.5. De kerkenpaspoorten zijn de basis Ten behoeve van de in Oisterwijk aanwezige kerkgebouwen en de Joodse begraafplaats zijn kerkenpaspoorten gemaakt. Dit vormt de objectieve waarde waar vanuit de dialoog met de gemeenschap kan worden gestart om invulling te kunnen blijven geven aan een toekomstbestendig religieus erfgoed.

Onder het religieus erfgoed vallen niet alleen de kerken maar ook de kapellen, pastorieën, pastoorspaadjes en begraafplaatsen. Als onderdeel van de kerkenvisie staan deze nu vermeld op de religieuze erfgoedkaart, welke wordt toegevoegd aan de cultuurhistorische waardenkaart van Oisterwijk (– in wording.)

Kanttekeningen Geen Financiën De Kerkenvisie heeft geen gevolgen voor de financiën.

In februari 2021 heeft de gemeente Oisterwijk een decentraliseringsuitkering aangevraagd om een kerkenvisie op te stellen (toegekend 12-07-2021, groot €25.000). De opdracht voor een kerkenvisie is eerder verstrekt en is uitgevoerd in de periode 2022 t/m 2024. De aanbevelingen die later vertaald kunnen worden in concrete acties, kunnen dan naar beschikbare middelen en capaciteit in projecten gegoten worden. Communicatie De vastgestelde Kerkenvisie wordt op de gebruikelijke wijze bekend gemaakt op onze website. Stakeholders worden via email geïnformeerd over de vastgestelde Kerkenvisie met een verwijzing naar de website.

Uitvoering Zie onder communicatie.

Bijlagen Concept Kerkenvisie Ter inzage gelegde stukken n.v.t.

Oisterwijk 21-05-2024, Het college,

de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

Marco Wilke

Hans Janssen

Raadsbesluit Voorstel tot vaststelling van de Kerkenvisie Oisterwijk

De raad van de gemeente Oisterwijk, gelezen het voorstel van het college d.d. 21 mei 2024, domein Fysieke Leefomgeving;

besluit : De Kerkenvisie Oisterwijk vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Oisterwijk op 27 juni 2024 de griffier,

de voorzitter,

Daniëlle Robijns

Hans Janssen