Raadsvoorstel preventie- en handhavingsplan alcohol 2026-2027
Tekst van het document
Raadsvoorstel Preventie- en handhavingsbeleid alcohol gemeente Oisterwijk 2026-2027 Onderwerp
Preventie- en handhavingsbeleid alcohol gemeente Oisterwijk 2026-2027
Zaaknummer
1038990
Datum raadsvergadering
23 oktober 2025
Domein/Afdeling
Samenleving
Voorstel Wij stellen u voor om: 1. Het Preventie- en handhavingsbeleid alcohol gemeente Oisterwijk 2026-2027 vast te stellen.
Inleiding De gemeente is op grond van de Alcoholwet (artikel 43a) verplicht periodiek een preventieen handhavingsbeleid alcohol vast te stellen. Met dit voorstel hebben we weer een beleid wat aansluit bij de landelijke doelstellingen en lokale ontwikkelingen. Het doel van het preventie- en handhavingsbeleid is alcoholgebruik door jongeren te verminderen en overlast als gevolg van dat alcoholgebruik te beperken. De gemeente Oisterwijk streeft ernaar dat haar jonge inwoners een optimale kans krijgen op een goede toekomst, dat ze gezond en veilig op kunnen groeien en zich optimaal kunnen ontplooien. In de koers Sociaal Domein ‘Naar een Samenredzaam Oisterwijk 2019-2030’ geven we hieraan richting. In dit preventie- en handhavingsbeleid wordt het beleid rondom preventie van alcoholgebruik en de handhaving van de wet met elkaar verbonden.
Argumenten 1.1
Het hebben van beleid is wettelijk verplicht Artikel 43a van de Alcoholwet verplicht gemeenten om vierjaarlijks een preventie- en handhavingsbeleid alcohol vast te stellen. De wet zegt dat het beleid elke vier jaar wordt vastgesteld gelijktijdig met het gemeentelijk gezondheidsbeleid, onze Regionale Nota Publieke Gezondheid
2024- 2027. We stemmen de looptijd van het preventie- en handhavingsbeleid alcohol af op de resterende looptijd van de Regionale nota Publieke Gezondheid. 1.2
Het Preventie- en handhavingsbeleid alcohol is in lijn met het ingezet landelijk, regionaal en lokaal beleid
Waaronder: Het Nationaal Preventieakkoord (hierna: NPA) waarin de preventie van problematisch alcoholgebruik één van de drie speerpunten is (naast roken en overgewicht). Voor jongeren onder de 18 jaar zijn specifieke doelstellingen opgenomen, waarbij het uiteindelijke streven is om tot 0% alcoholgebruik onder de 18 jaar en een naleving van de leeftijdsgrens door verstrekkers van 100% te komen. De uitgangscijfers van de gemeente Oisterwijk zijn minder gunstig dan het landelijk gemiddelde (er wordt significant meer alcohol gedronken door jongeren). Om in het beleid wel realistische doelen op te nemen, wordt een gelijke procentuele afname als in het NPA opgenomen: in 2040 is het aantal scholieren (12-16 jaar) dat ooit alcohol heeft gedronken gedaald van 45% naar maximaal 25%. •
De Regionale nota Publieke Gezondheid 2024-2027 ‘Koers houden met een sterke basis' waarin de ambitie is geformuleerd dat minder jongeren onder de 18 jaar alcohol drinken.
•
Het Integraal Zorgakkoord (IZA). De ambities en doelstelling uit de Regionale nota Publieke Gezondheid 2024-2027 zijn opgenomen in de prioritaire opgave Leefstijl en Leefomgeving van het Regioplan Midden-Brabant. Hiermee zijn, onder meer, de doelstellingen rond alcoholpreventie gekoppeld aan de Midden-Brabantse uitvoering van het Integraal Zorg Akkoord.
•
Het lokale integrale plan van aanpak GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) waarmee de gemeente actief inzet op het voorkomen van het gebruik van alcohol (en tabak en drugs) door jongeren.
1.3
De doelen uit het preventie- en handhavingsbeleid dragen bij aan de verbetering van de algehele gezondheid van jongeren De gemeente streeft ernaar dat haar jonge inwoners gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien. Alcohol hoort daar niet bij, in elk geval niet tot het 18e jaar. De preventie is vooral gericht op de ouders/opvoeders waarbij de focus ligt op de bewustwording van het schadelijk effect van alcohol op de gezondheid (van minderjarigen). Wat betreft handhaving zal het komende jaar ingezet worden op controles om te bereiken dat er geen alcohol verkocht wordt aan minderjarigen. Onze boa’s zijn hiervoor opgeleid en aangewezen als toezichthouder Alcoholwet. In het beleid zijn de volgende doelen geformuleerd:
• Afname van alcoholgebruik en de schadelijke gevolgen van (excessief) alcoholgebruik onder de 18 jaar. •
Toename van het aantal ouders dat een duidelijke NIX18 norm stelt richting hun minderjarige kind.
• 1.4
Toename van de naleving bij horecagelegenheden en sportkantines.
Het preventie- en handhavingsbeleid alcohol is afgestemd in GHO-verband en met onze samenwerkingspartners. Op een integraal dossier als het alcoholbeleid is betrokkenheid en samenwerking essentieel voor een goede uitvoering. Het beleid is opgesteld in samenspraak met gemeente Hilvarenbeek en de gemeente Goirle. Waar mogelijk worden campagnes en interventies in gezamenlijkheid opgezet en uitgevoerd. Lokaal wordt er wat betreft het alcohol-(en drugs) beleid samengewerkt met de werkgroep middelengebruik. In deze werkgroep zijn naast de gemeente (beleid gezondheid, jeugd, veiligheid en uitvoering/handhaving) ook de partners GGD Hart voor Brabant, jongerenwerk R-Newt, Novadic-Kentron, politie en Boa's vertegenwoordigd. Waar relevant worden partners als (horeca)ondernemers, (sport)verenigingen, scholen en gezondheidsorganisaties betrokken.
1.5
De Adviesraad Sociaal Domein (ASD) heeft advies uitgebracht, het is de afspraak dat het college hierop middels een brief reageert De Adviesraad Sociaal Domein (ASD) kan het college gevraagd en ongevraagd adviseren. Op 23 januari 2025 heeft een mondeling gesprek plaatsgevonden tussen de ASD
en gemeente Oisterwijk. Dit heeft op 13 maart geresulteerd in een gevraagd
advies inzake het preventie- en handhavingsbeleid alcohol. Het college heeft hier middels een brief op gereageerd. Het college heeft de aanbevelingen van de ASD ter harte genomen en het plan waar mogelijk verbeterd.
Kanttekeningen 1.1
Dit preventie- en handhavingsbeleid alcohol is met name op jongeren gericht Dit beleid richt zich met name op jongeren, omdat de Alcoholwet dit ook voorschrijft. Het alcoholgebruik van andere risicogroepen, zoals zwangeren en ouderen, wordt niet of nauwelijks beïnvloed door de bewaking van de leeftijdsgrens of naleving door verstrekkers.
1.2
We zijn in de uitvoering deels afhankelijk van derden In het preventie- en handhavingsbeleid alcohol staan verschillende doelstellingen. Bij het uitvoeren van acties doen we samen met onze partners ons best om dit te realiseren. Waar relevant worden partners als (horeca)ondernemers, (sport)verenigingen, scholen en gezondheidsorganisaties betrokken. Gedragsverandering wordt voor een groot deel beïnvloed door vrienden en ouders. Door met acties het onderwerp te blijven agenderen hopen we gedrag te veranderen, maar we zijn hierbij wel afhankelijk van derden.
Samenwerking Dit preventie- en handhavingsbeleid is tot stand gekomen en/of afgestemd met partners uit het sociale domein (R-Newt), het veiligheidsdomein (handhaving, HALT en politie) en het gezondheidsdomein (GGD Hart van Brabant en Novadic-Kentron). Vertegenwoordigers van deze verschillende partners komen ongeveer vier keer per jaar samen in de werkgroep middelengebruik. Hierin wordt per jaar een uitvoeringbeleid vastgesteld en uitvoering gemonitord en geëvalueerd. Afstemming voor het beleid heeft met gemeenten Goirle en Hilvarenbeek plaatsgevonden.
Financiën Er zijn geen financiële consequenties.
Communicatie •
Zoals wettelijk verplicht zal deze beleidsnota na vaststelling gepubliceerd worden.
•
Partners betrokken bij dit beleid worden geïnformeerd over de uitkomst.
•
Het concept beleid is ook besproken met de Adviesraad Sociaal Domein. Het advies van de ASD en bijbehorende reactie van het college is bijgevoegd.
•
Omtrent de versteviging van controle en handhaving zal uitgewerkt worden hoe drankverstrekkers hierover geïnformeerd en meegenomen worden.
Uitvoering Het besluit van de gemeenteraad betreft een beleidsnota. Het treedt pas in werking nadat het is bekendgemaakt in het elektronisch Gemeenteblad en de beleidsnota wordt geplaatst in Lokale wet- en regelgeving, beide te vinden op www.overheid.nl.
Bijlagen 1. Preventie- en Handhavingsbeleid alcohol gemeente Oisterwijk 2026-2027; 2. Aanbiedingsbrief gevraagd advies ASD d.d. 13-3-2025 3. Reactie college op gevraagd advies ASD
Ter inzage gelegde stukken N.v.t. Oisterwijk 9 september 2025, Het college, de gemeentesecretaris,
Judith Koppers-van der Krabben
de burgemeester
Hans Janssen