Raadsvoorstel kaderbrief 2026 GGD HvB Oisterwijk

Raadsvoorstel Kaderbrief 2026 GR GGD Hart voor Brabant Onderwerp

Raadsvoorstel Kaderbrief 2026 GR GGD HvB

Zaaknummer

1030870

Datum raadsvergadering

27 februari 2025

Domein/Afdeling

Samenleving

Voorstel Wij stellen u voor: 1. De volgende zienswijze af te geven op de kaderbrief 2026 van de gemeenschappelijke regeling GGD Hart voor Brabant: met het oog op de financiële uitdagingen bij gemeenten en de bezuinigingen vanuit het Rijk verwachten wij – zoals in eerdere zienswijzen reeds aangegeven - van de GGD dat zij kritisch is op haar uitgaven en terughoudend is met structurele kostenverhogingen. Wij vragen GDD binnen het samenwerkingsverband actief te sturen op het verhogen van de jaarlijkse bijdrage met maximaal de inflatiecorrectie. Wanneer er bij het voorstel over de begroting 2026 meer duidelijkheid bestaat over de financiële risico’s voor gemeenten, zullen we indien noodzakelijk alsnog een zienswijze overwegen.

Inleiding De gemeente Oisterwijk neemt voor de invulling van haar wettelijke taken in het kader van de publieke gezondheidszorg deel in de gemeenschappelijke regeling (GR) GGD Hart voor Brabant. Conform de bepalingen in de regeling wordt uw gemeenteraad jaarlijks een kaderbrief aangeboden om kennis van te nemen. Op 13 december 2024 ontvingen we de kaderbrief voor 2026 van de GGD (bijlage 2). De kaderbrief is de “opmaat” naar de begroting voor het betreffende jaar en behandelt de inhoudelijke koers en een eerste prognose van de financiële gevolgen en de gemeentelijke bijdrage daarvan. Bij de begroting worden de definitieve financiële gevolgen duidelijk. Na kennis te hebben genomen van de kaderbrief staat het de gemeenteraad vrij om hierop een zienswijze in te dienen. Uw raad wordt voorgesteld om een zienswijze in te dienen op deze kaderbrief. De kaderbrief wordt behandeld in de vergadering van het algemeen bestuur van de GGD van 24 maart 2025.

Argumenten 1.1

De inhoudelijke koers voor 2026, zoals die in de kaderbrief is opgenomen, is de verdere uitwerking van de ambitie “Wij maken samen gezond gewoon (2024-2027)”.

De toekomstvisie ‘Wij maken samen gezond gewoon’ van de GGD is vertaald naar ambities in een beleidsplan 2024-2027 van de GGD. Deze ambitie is samen met de begroting 2024 in 2023 aan u voorgelegd. In de kaderbrief 2026 laat de GGD zien welke stappen gezet worden in 2026 op weg naar “Wij maken samen gezond gewoon”. Gezondheid is een belangrijke basis voor een goed en fijn leven. De GGD beschermt, bewaakt en bevordert de gezondheid en doet dat zowel fysiek als online en individueel en collectief.

1.2

De meerjarenvisie 2024-2027 is concreet vertaald naar doelen en activiteiten voor 2026. Het jaar 2026 is het derde jaar van de uitvoering van het beleidsplan GGD 2024-2027. In 2026 komen er nieuwe thema’s en doelen bij en sommige thema’s worden gecontinueerd. De GGD werkt aan de doelen en activiteiten middels 4 pijlers. Binnen iedere pijler beschrijft de GGD waar zij, gerelateerd aan deze pijler, voor 2026 op inzet:

1. Voorkomen als het kan, beschermen als het moet: a. Voorkomen als het kan: • De focus blijft op de overgang van ziekte en zorg naar gezondheid en gedrag. Samenwerking tussen het sociale en medische domein wordt voortgezet en ingebed in bestaande structuren. Dit geldt ook voor de jeugdsector via de Hervormingsagenda Jeugd. • Brabantse werkgevers spelen een cruciale rol in de gezondheid van hun medewerkers, vooral gezien de krapte op de arbeidsmarkt. In 2026 wordt er met 10 belangrijke werkgevers in de regio gesproken om samen te werken aan gezondheidspromotie. b. Beschermen als het moet: • Ondanks krimpende budgetten en arbeidsmarktkrapte, wordt er intensief samengewerkt tussen de GGD’en in Zuid-Nederland om de resultaten van het versterkingsprogramma infectieziektebestrijding te behouden. Specialismen zoals Tuberculosezorg worden gegarandeerd door bundeling van krachten. • In 2026 is het Vaccinatie Expertise Centrum (VEC) geïntegreerd binnen de GGD, met een kernteam en aandachtsfunctionarissen. Het VEC fungeert als centraal punt voor informatie, advies en uitvoering van vaccinaties, en speelt een centrale rol in pandemische paraatheid en het verhogen van de vaccinatiegraad. 2. Zelf, maar niet alleen: a. Zelf: • Onderzocht wordt hoe inwoners meer controle krijgen over hun gezondheid, bijvoorbeeld via AI-advies en zelfhulpapps.

Daarna wordt gekeken hoe dit ingepast wordt in de dienstverlening van de GGD. b. Maar niet alleen… • Samenwerken met ervaringsdeskundigen om de dienstverlening te verbeteren en mogelijke nieuwe vangnetoplossingen te creëren. • Via klantenarena’s in gesprek gaan met ouders van jonge kinderen om feedback te verzamelen en zorg te verbeteren. 3. Iedereen verschillend, allemaal gelijk: a. Iedereen verschillend:

•

Gebruik van risicotaxatie-instrumenten bij JGZ-contactmomenten voor een aanbod op maat voor ouders en jeugdigen. • Het centrum seksuele gezondheidszorg is aanvullend op de algemene basiszorg en richt zich vooral op specifieke doelgroepen met outreachend werken en collectieve preventie. Dat vraagt een flinke aanpassing in en van het netwerk. b. Allemaal gelijk: • Uitbreiding van "Generatie Gezond" naar alle inwoners, met extra aandacht voor kwetsbare groepen. • Gericht op effectieve interventies en diensten, stoppen met wat niet werkt, en samenwerking met gemeenten en partners om dienstverlening te optimaliseren. 4. Overal om ons heen, binnen en buiten. a. Binnen: • Uitbreiding van toezichthoudende rol met het toezicht op de Voorschoolse Educatie. Ambitie om in 2026 meer scholen te laten werken aan gezondheidsbeleid via de Gezonde School-aanpak. Het is zaak voldoende tijd en aandacht te hebben voor collectieve en doelgroepgerichte preventie. b. Buiten: • In 2026 onderzoekt de GGD de gezondheidseffecten van klimaatverandering, zoals hitte, droogte, drinkwater, infectieziekten en wateroverlast. Samenwerking met waterschappen en omgevingsdiensten om risico’s te verminderen.

1.3

Het transitieplan GGD HvB is de basis voor de toekomst van de GGD HvB . In de kaderbrief is te lezen dat de GGD voor 2026 te kampen heeft met verschillende uitdagingen zoals dubbele vergrijzing, een stijgende ziektelast door ongezonde leefstijl en leefomgeving, een dalende vaccinatiebereidheid en minder zorgcapaciteit. Daarnaast groeit de noodzaak van preventie en vraagt dit een andere maatschappelijke aanpak. Ook ervaart de GGD toenemende druk door personele en financiële tekorten en onzekerheid over landelijk beleid. Om in te kunnen spelen op deze veranderende visie op publieke gezondheid heeft de GGD in 2024 een transitieplan gelanceerd waarin wordt geanticipeerd op de hierboven beschreven ontwikkelingen. In 2026 wordt dit afgerond met een moderne dienstverlening, nabij waar nodig en financieel gezond. De gemeenten hebben éénmalig middelen ter beschikking gesteld voor dit plan dat ook voorstaat om de GGD HvB weer een goede arbeidsmarktpositie te geven.

1.4

Samenwerking met de GGD West Brabant. Om de vele maatschappelijke ontwikkelingen en uitdagingen het hoofd te bieden, toekomstbestendig te blijven én om uitvoering te geven aan de gezamenlijke toekomstvisie ‘we maken samen gezond gewoon’ werken de GGD ‘en West-Brabant en Hart voor Brabant in 2026 sterker samen. Hierdoor kan efficiënter worden gewerkt en een grotere impact worden gemaakt op de publieke gezondheid in Brabant. In 2025 werden de kansen onderzocht; in 2026 wil de GGD deze echt realiseren.

1.5

De zienswijze sluit aan bij de door uw raad aangenomen motie ‘Pas op de plaats GR’en.

Op 1 juli heeft uw gemeenteraad de motie ‘Pas op de plaats gemeenschappelijke regelingen’ aangenomen. Hierin staat dat er binnen de samenwerkingsverbanden van de gemeente Oisterwijk actief gestuurd moet worden op het verhogen van de jaarlijkse bijdragen aan de gemeenschappelijke regelingen met maximaal de inflatiecorrectie. https://oisterwijk.raadsinformatie.nl/modules/3/Moties%20en%20toezeggingen/955820

Kanttekeningen 1.1

De kaderbrief schetst een ambitieuze invulling van de taken die de GGD in 2026 wil uitvoeren. Diverse taken worden verbreed en nieuwe taken worden benoemd. Tegelijkertijd kampt de GGD met uitdagingen zoals arbeidsmarktkrapte, financiële problemen en onzekerheid over het landelijke beleid.

2.1

De berekening van de voorlopige inwonerbijdrage 2026 bevat een aantal onzekerheden die enig financieel risico vormen. Onderdeel van de kaderbrief 2026 is de indexering van de inwonerbijdrage. Financieel stijgt de inwonersbijdrage als gevolg van de indexering van de GGD en deze volgt de methodiek van de gemeente Tilburg. De eerste raming van Tilburg in december 2024 resulteert in een voorlopige indexering voor 2026 van 1,93%. De GGD verwerkt de definitieve indexering welke in maart 2025 volgt in de begroting. De indexering zorgt voor een stijging van de inwonerbijdrage van € 44,86 (vooruitlopend op de landelijke toevoegingen aan het rijksvaccinatieprogramma) in 2025 naar een voorlopige raming van € 45,73 in 2026. Daarnaast is de prognose gebaseerd op de inwonersaantallen op 1 september 2024 van het CBS. In april zijn de aantallen per 1 januari 2025 pas bekend. Deze gegevens zullen bij het opstellen van de begroting voor 2026 bekend zijn. Er staat een PM post opgenomen voor de wijziging van het contactschema van het Rijksvaccinatieprogramma (RVP). Voor aanpassingen van het contactschema RVP ontvangen we middelen in het gemeentefonds. Deze zijn nog niet bekend en om die reden niet meegenomen in de berekening van de inwonerbijdrage. We gaan er vanuit dat deze mutatie voor de gemeente budgetneutraal is.

Er staat een PM post opgenomen voor de overheveling SPUK-regeling naar gemeenten. In het landelijk regeerakkoord is opgenomen dat specifieke uitkeringen worden overgeheveld naar het gemeentefonds met toepassing van een budgetkorting van 10 procent. Indien het Rijk verschillende specifieke uitkeringen bedoeld voor de GGD in het gemeentefonds stort, wordt de inwonerbijdrage 2026 hiermee verhoogd. Voor de gemeente is dit budgettair neutraal.

Samenwerking De GGD Hart voor Brabant is een gemeenschappelijke regeling van gemeenten in de regio Midden-Brabant, de regio Meijerij en de regio Brabant Noord-Oost. De gemeente Oisterwijk neemt deel in deze gemeenschappelijke regeling.

Financiën De prognose voor de inwonersbijdrage is als volgt: Gemeentelijke bijdrage basispakket 2025, per

€ 44,62

inwoner Toevoeging maternale kinkhoestvaccinatie aan RVP

€0,24

(structureel)

Gemeentelijke bijdrage basispakket 2025, per

€44,86

inwoner Indexering 2026 (structureel)

€0,87

Aanpassingencontactschema

PM

Rijksvaccinatieprogramma Overheveling SPUK-regelingen naar gemeenten

PM

Gemeentelijke bijdrage basispakket

€ 45,73

De bijdrage van de GGD is gebaseerd op een inwoneraantal van 33.171. Als we dit aantal vermenigvuldigen met de inwonerbijdrage van € 45,73 dan komt de nu op basis van de kaderbrief geraamde bijdrage uit op € 1.516.909,83. In 2025 is de bijdrage €1.482.406. Dit is gebaseerd op een inwonerbijdrage van € 44,95 en een inwoneraantal van 32.979.

Dekking: reguliere begroting GGD bijdrage aan gemeenschappelijke regeling. Het begrootte bedrag is € 1.604.481 (zonder indexering 2026). Dit is exclusief de plustaken die we separaat inkopen van dit begrootte bedrag.

In het tweede kwartaal van 2025 wordt de begroting 2026 aan u voorgelegd. Dan zal ook de indexering 2026 van het begrootte bedrag in Oisterwijk worden vastgesteld.

Communicatie De GGD Hart voor Brabant wordt t.z.t. over voorliggend besluit schriftelijk geïnformeerd.

Uitvoering De portefeuillehouder Volksgezondheid brengt de zienswijze van de raad in tijdens de vergadering van het algemeen bestuur op 26 maart 2025. Tijdens deze vergadering stelt het AB de kaderbrief 2026 vast. De raad wordt zo spoedig mogelijk geïnformeerd over dit besluit van het AB. Nadat het AB de kaderbrief 2026 heeft vastgesteld, zal de GGD op basis hiervan de begroting 2026 opstellen. Hierover neemt AB van de GGD op 4 juli 2025 een besluit. Conform artikel 25 lid 3 van de Wet gemeenschappelijke regelingen wordt de gemeenteraad voor die tijd in de gelegenheid gesteld om zijn zienswijze te geven op deze ontwerpbegroting. Indien de begroting wordt vastgesteld vormt dit de basis van de uitvoering van de taken publieke gezondheid voor 2026.

Bijlagen Bijlage 1: Brief Kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant Bijlage 2: Kaderbrief 2026 GGD Hart voor Brabant

Ter inzage gelegde stukken Niet van toepassing

Oisterwijk 21 januari 2025, Het college, de gemeentesecretaris,

de burgemeester

Judith Koppers-van der Krabben

Hans Janssen