Raadsvoorstel integrale aanpak bedrijventerreinen gemeente Oisterwijk

Raadsvoorstel Integrale aanpak bedrijventerreinen Gemeente Oisterwijk Onderwerp

Integrale aanpak bedrijventerreinen Gemeente Oisterwijk

Zaaknummer

1045436

Datum raadsvergadering

11 december 2025

Domein/Afdeling

Fysieke leefomgeving

Voorstel Wij stellen u voor: 1.

In te stemmen met de integrale aanpak bedrijventerreinen gemeente Oisterwijk inclusief het actieplan met prioritering van acties en uitvoering, gericht op een minimale vraag-aanbodvariant van 14 ha door het: • realiseren van bedrijventerreinen Sonman II en Oisterwijk Noordzijde voor het creëren van schuifruimte en/of uitbreidingsruimte • inzetten op intensivering en revitalisering van de bedrijfskavels met een plan per bedrijventerrein • behoud van een gedeelte van het transformatiegebied Kerkhoven als bedrijventerrein • opzetten van organisatiegraad op bedrijventerreinen in Oisterwijk. • toevoegen van extra kwalitatief hoogwaardige groenstructuren en infiltratiemaatregelen op de bedrijventerreinen

2.

Binnen de Kadernota grondbeleid in te zetten op actieve grondwerving zodra zich kansen voor doen.

3.

Voor de uitvoering en realisatie van de integrale aanpak bedrijventerreinen inclusief actieplan, € 125.000 per jaar beschikbaar te stellen voor de komende 4 jaar en dit te verwerken bij de eerste financiële bijstelling 2026

Inleiding In 2024 heeft uw raad de economische visie 2024–2030 vastgesteld, met als centrale ambitie: “Oisterwijk is in 2030 een gastvrije, groene en toekomstbestendige werkgemeente met een sterk ondernemersklimaat, een gezonde arbeidsmarkt en een duurzame economie.” In 2024 heeft uw raad met het indienen van motie 355 verzocht een integraal plan bedrijventerreinen op te stellen. Met dit raadsvoorstel is motie 355 afgedaan. De bedrijventerreinen in Oisterwijk staan onder druk door een combinatie van ruimtelijke en economische uitdagingen. De beschikbare ruimte is volledig benut, terwijl de vraag naar bedrijfsruimte tot 2040 blijft toenemen. Ondernemers die willen groeien, lopen vast door een tekort aan energie door netcongestie en een krappe arbeidsmarkt. Daarnaast is er sprake van verouderd vastgoed en inefficiënt gebruik van de beschikbare ruimte. De kwaliteit van de openbare ruimte laat te wensen over, wat de aantrekkelijkheid van de terreinen vermindert. Bredere maatschappelijke transities zoals de energietransitie, klimaatadaptatie en circulaire economie vergroten de ruimtelijke druk. Deze maatschappelijke ontwikkelingen vragen om een fundamentele herbezinning op inrichting, gebruik en beheer van de terreinen. Nu is het moment om slimme keuzes te maken en richting te geven, samen te werken aan een toekomstbestendig Oisterwijk.

Argumenten 1.1

Het werken aan toekomstbestendige bedrijventerreinen: een logische stap binnen ons beleid Het ontwikkelen van toekomstbestendige bedrijventerreinen sluit naadloos aan bij zowel het gemeentelijk beleid als de regionale koers van Hart van Brabant en het Koersdocument Oostflank In 2024 is de economische visie 2024–2030 vastgesteld, met als centrale ambitie: “Oisterwijk is in 2030 een gastvrije, groene en toekomstbestendige werkgemeente met een sterk ondernemersklimaat, een gezonde arbeidsmarkt en een duurzame economie.” Deze ambitie rust op drie pijlers: ruimte om te ondernemen: voldoende fysieke ruimte voor bedrijven om te groeien en te vernieuwen, een veerkrachtige arbeidsmarkt: met voldoende goed opgeleide mensen en werk voor iedereen, innovatie en duurzaamheid: als motor voor economische vernieuwing en maatschappelijke vooruitgang. Het werken aan bedrijventerreinen is dus geen losstaand traject, maar een essentieel onderdeel van deze bredere visie. Daarbij wordt bewust gekozen voor een integrale aanpak: we verbinden het bedrijventerreinenbeleid met andere domeinen zoals duurzaamheid, mobiliteit, openbare ruimte, groen en het sociale domein. Zo versterken we de samenhang en benutten we kansen voor synergie. In het proces naar een integraal plan voor bedrijventerreinen zijn alle relevante afdelingen actief betrokken en is hun expertise meegenomen.

Ook op regionaal niveau sluit onze koers aan bij de gezamenlijke ambities. Vanuit het koersdocument ligt er voor alle bestaande bedrijventerreinen in het gebied een opgave om te verdichten, te verduurzamen en te vergroenen. Voor alle bedrijventerreinen is er nog een vraag voor meer kwalitatieve doorontwikkeling. Ook vanuit het afsprakenkader bedrijventerreinen Hart van Brabant 2025-2030 zijn duidelijke afspraken gemaakt over zacht planaanbod en het gedeelde economische toekomstbeeld van de regio. 1.2

Met het actieplan creëren we ruimte voor groei, ondersteunen we maatschappelijke transities en versterken we de kwaliteit van onze bedrijventerreinen De bedrijventerreinen in Oisterwijk vervullen een belangrijke rol in de lokale economie, maar staan voor een forse toekomstopgave. Vooral op het vlak van het versterken van samenwerking en organisatiegraad, revitalisering van verouderd vastgoed en de verduurzaming (energie, klimaatadaptatie, circulaire economie) is extra inzet nodig om de bedrijventerreinen toekomstbestendig te maken. Met het actieplan wordt sterk ingezet op deze kwaliteit op als ook op het tekort aan ruimte (kwantiteit). De prioritering op de uitvoering geeft direct aan welke acties voor aanpak van kwaliteit en kwantiteit als meest belangrijk worden aangemerkt.

1.3

De acties uit het actieplan zijn essentieel voor het behouden van werkgelegenheid en een sterke economische gemeente Zonder nieuwe ontwikkellocaties en een actieve inzet op intensivering en revitalisering lopen ondernemers tegen hun grenzen aan en blijft de kwaliteit van de bedrijventerreinen onder druk staan. Door te werken aan goed functionerende, duurzame een aantrekkelijke bedrijventerreinen blijft Oisterwijk een sterke economische gemeente waar ondernemers willen blijven (ontwikkelen), werknemers graag werken en nieuwe bedrijvigheid zich graag vestigt.

1.4

Breed participatietraject legt fundament onder het actieplan In samenwerking met inwoners, ondernemers en overige belanghebbenden is het actieplan tot stand gekomen. Globaal zijn de volgende stappen doorlopen: Drie bijeenkomsten waarvan twee met ondernemers en één met inwoners en overige belanghebbenden, een schriftelijke participatieronde specifiek voor bewoners en omwonenden van bedrijventerreinen en gesprekken met bewoners. In het proces zijn alle relevante gemeenteafdelingen actief betrokken en is hun expertise meegenomen. Vanuit de analyse van de huidige situatie (gevoed door het participatietraject) en het totaalbeeld ruimte zijn voor de bedrijventerreinen kansen en verbeterthema’s gedefinieerd en uitgewerkt in het actieplan.

1.5

We zetten in op de ontwikkeling van minimaal 14 ha bedrijfsgrond om in de toekomstige vraag te voorzien De totale vraag naar bedrijventerreinen bestaat uit de uitbreidingsvraag, plus de vervangingsvraag én de benodigde ruimte voor de maatschappelijke transities zoals de energietransitie, circulaire economie en klimaatadaptatie en het verhogen van de kwaliteit van de bedrijventerreinen. Voor Oisterwijk is dit minimaal 14 ha en maximaal 23 ha. Het totale aanbod betreft de optelsom van hard planaanbod, zacht planaanbod en de ruimtewinst door intensivering van bestaande terreinen. Voor Oisterwijk 14 ha. Met de minimale variant moeten we al het zachte planaanbod ontwikkelen (10 ha) én de revitalisering en intensivering moet 4 ha opleveren én een gedeelte van 4 ha transformatiezone voor het gebied Kerkhoven: Gasthuisstraat/Nijverheidweg/ Sprendlingenstraat/Ambachtstraat, moet behouden blijven voor bedrijven. De totale uitbreidingsvraag van ondernemers moet beperkt blijven tot de onderkant van de bandbreedte (9ha).

1.6

Zowel ondernemers en bewoners vragen om duidelijkheid transformatiegebied Kerkhoven In 2019 werd een deel van het gebied Kerkhoven: Gasthuisstraat/ Nijverheidweg/ Sprendlingenstraat/ Ambachtstraat aangewezen als transformatiezone naar woningbouw. De gemeente koos er destijds voor om de transformatie van het genoemde gebeid over te laten aan marktinitiatieven. Deze visie is bevestigd in het Koersdocument Oostflank en de Economische visie van 2024. Inmiddels zijn er binnen het transformatiegebied voor circa 3 hectare initiatieven gestart, maar het deel gelegen aan de Nijverheidsweg/Sprendlingenstraat met milieucategorie 4.1 (circa 4 hectare) blijft achter. Dit leidt tot onzekerheid bij omwonenden en gevestigde ondernemers. Het is niet de verwachting dat binnen het deelgebied Nijverheidsweg/Sprendlingenstraat nog nieuwe ontwikkelingen naar woningbouw zullen plaatsvinden. Volledige transformatie is niet noodzakelijk voor de woningbouwopgave, terwijl de behoefte aan bedrijventerrein wél urgent is. Door 4 ha niet te transformeren behouden we circa 4 hectare voor bedrijven. Daarom is het essentieel om de transformatiestrategie te herzien, ruimte te behouden voor economische ontwikkeling en hiermee duidelijkheid te scheppen voor ondernemers en omwonenden.

2.1

Ruimte is Randvoorwaarde: Zonder actieve grondwerving geen toekomst voor lokale bedrijvigheid We moeten in de toekomst actief in blijven zetten op het instrument WVG en open blijven staan voor nieuwe mogelijkheden. De gemeente beschikt niet langer over hard planaanbod om te voldoen aan de ruimtevraag van ondernemers. Zonder beschikbare schuifruimte stagneren noodzakelijke processen zoals intensivering en revitalisering. Hoewel het zachte planaanbod enige perspectief biedt, is dit scenario op korte termijn onvoldoende robuust.

De minimale vraag-aanbodvariant lijkt op papier sluitend, maar kent in de praktijk grote onzekerheden. Er is geen buffer voor onverwachte ontwikkelingen, zoals een grotere uitbreidingsvraag, tegenvallende revitalisering of externe invloeden. Daarnaast is de inzetbaarheid van WVG-gebieden beperkt: het recht op eerste koop biedt geen garantie op regie of ontwikkelzekerheid. Niet alle locaties zijn direct beschikbaar of kansrijk. Daarmee is deze variant geen oplossing voor de korte termijn, maar een scenario voor de midden- tot lange termijn. Dus moeten we open blijven staan voor nieuwe kansen en mogelijkheden in de toekomst 3.1

Investeren is een must voor de toekomstbestendigheid van bedrijventerreinen Een effectieve aanpak vraagt om inzet van ondernemers, vastgoedeigenaren, gemeente, netbeheerder en andere stakeholders. Om als gemeente bij te kunnen dragen zullen naast (proces) capaciteit, financiële middelen gereserveerd moeten worden om de uitvoering van acties te garanderen en op gang te brengen. Met het budget kan de gemeente de organisatiegraad op bedrijventerreinen verbeteren, faciliteren, onderzoeken uitvoeren en zaken in beweging zetten (bv door cofinanciering) en stimuleren. Het budget wordt in de rapportage integrale aanpak op bladzijde 37 onder 6.1.2 onderbouwd.

Kanttekeningen 1.1

Actieplan vraagt om maatwerk en samenwerking en biedt geen snelle oplossing Het actieplan voor de bedrijventerreinen biedt perspectief, maar kent ook duidelijke kwetsbaarheden. De uitvoering is complex, sterk afhankelijk van medewerking van externe partijen en biedt vooral een oplossing op de lange termijn. Er is geen sprake van een generieke aanpak: elk bedrijventerrein vraagt om maatwerk, afgestemd op de lokale situatie, kansen en knelpunten. Dat betekent dat voortgang alleen mogelijk is met heldere regie, goede afstemming en actieve samenwerking tussen gemeente, ondernemers, grondeigenaren en andere betrokkenen.

1.2

Niet alle zorgen verdwijnen direct, maar het actieplan wijst wél de weg vooruit Het actieplan voor de bedrijventerreinen is tot stand gekomen op basis van een grondige analyse van de huidige situatie, gevoed door een breed participatietraject met inwoners, ondernemers en andere belanghebbenden. Daarbij is niet alleen gekeken naar de ruimtevraag, maar ook naar de kwaliteit, benutting en toekomstbestendigheid van de bestaande terreinen. Op basis van deze inzichten zijn per terrein kansen en verbeterthema’s benoemd en uitgewerkt in concrete acties. Dit vormt een belangrijke stap richting een toekomstbestendig werklocatiebeleid voor Oisterwijk. Tegelijkertijd is het belangrijk om realistisch te zijn: niet alle zorgen en knelpunten kunnen op korte termijn worden opgelost. Speciale aandacht wordt gevraagd voor het voorgestelde behoud van een deel van het transformatiegebied kerkhoven want hier blijft de harde overgang tussen het bedrijventerrein en het KVL-dorp scherp aanwezig. Dit vraagt extra aandacht voor het verzachten van deze overgang. Sommige vraagstukken vragen om langdurige samenwerking, investeringen of beleidsafstemming met andere partijen. Ook zijn er afhankelijkheden die buiten de directe invloed van de gemeente liggen.

Toch biedt het actieplan een duidelijke koers. Het legt de basis voor gerichte keuzes, betere afstemming en gezamenlijke inzet. Daarmee is het geen eindpunt, maar een stevig vertrekpunt voor verdere verbetering. 2.1

Actieve grondwerving vereist duidelijke regie en strategische afwegingen Het voortzetten van actieve grondwerving kan bijdragen aan het voorkomen van toekomstige tekorten en het duurzaam stimuleren van economische ontwikkeling. Deze aanpak vraagt om zorgvuldige afwegingen en dient onderdeel te zijn van een breder strategisch beleid dat inspeelt op toekomstige ruimtevraag en rekening houdt met maatschappelijke en financiële randvoorwaarden. De voorgestelde financiële middelen zijn niet alles omvattend: inzet, samenwerking en gedeelde verantwoordelijkheid is noodzakelijk.

3.1

De voorgestelde financiële middelen zijn niet allesomvattend: inzet, samenwerking en gedeelde verantwoordelijkheid is noodzakelijk De voorgestelde financiële middelen vormen een belangrijke eerste stap, maar zijn niet toereikend voor alle benodigde ingrepen. Voor grotere investeringen – zoals herinrichting, infrastructuur, mobiliteit en klimaatadaptatie – is het essentieel om aan te sluiten bij bredere gemeentelijke projecten en programma’s van andere beleidsafdelingen. Daarnaast is samenwerking met andere overheden cruciaal. Denk aan cofinanciering vanuit de Provincie, het Waterschap, het Rijk en Europese subsidies. Alleen door deze verbindingen te leggen, kunnen we de noodzakelijke transities op bedrijventerreinen realiseren. Ook ondernemers spelen hierin een sleutelrol. Investeren in de toekomstbestendigheid van hun eigen bedrijf en werkomgeving is niet alleen wenselijk, maar ook noodzakelijk. Tot slot: de kosten voor de ontwikkeling van nieuwe bedrijventerreinen vallen buiten het gevraagde budget en vragen om separate besluitvorming en financiering. Kortom: het gevraagde budget is een fundament, maar geen totaaloplossing. Verdere voortgang vereist samenwerking, aanvullende middelen en gedeelde verantwoordelijkheid.

Financiën De integrale aanpak vraag inzet van ondernemers, vastgoedeigenaren, gemeente, netbeheerder en andere stakeholders. Deze inzet betekent dat de gemeente (proces)capaciteit en middelen moet reserveren. Voor de uitvoering en realisatie van de integrale aanpak bedrijventerreinen inclusief actieplan wordt voorgesteld, € 125.000 per jaar beschikbaar te stellen voor de komende 4 jaar en dit te verwerken bij de eerste financiële bijstelling 2026.

Communicatie Het besluit tot vaststelling van het integrale plan bedrijventerreinen wordt bekendgemaakt in de Nieuwsklok en de gemeentelijke website. De gebruikelijke overleginstanties en betrokkenen in het participatieproces worden geïnformeerd over de vaststelling van het integrale plan.

Uitvoering Meerjarenplanning en borging: Na vaststelling van het actieplan door de raad wordt op basis van de prioriteiten een meerjarenplanning opgesteld voor de uitvoering van de acties. Deze planning geeft richting aan de volgorde, fasering en benodigde inzet per maatregel. Om de voortgang en continuïteit van de uitvoering te waarborgen, wordt deze gekoppeld aan de evaluatiemomenten van de economische visie 2024–2030. Zo ontstaat een samenhangend proces waarin beleid, uitvoering en bijsturing elkaar versterken. Dit maakt het mogelijk om tijdig te reageren op nieuwe ontwikkelingen en waar nodig de koers aan te passen

Bijlagen 1. 2. 3.

Integrale aanpak bedrijventerreinen gemeente Oisterwijk Participatieoverzicht en reacties belanghebbenden Informatie overzicht transformatiezone Kerkhoven

Ter inzage gelegde stukken

Oisterwijk 4 november 2025, Het college, de gemeentesecretaris,

de burgemeester

Judith Koppers-van der Krabben

Hans Janssen