Raadsvoorstel Decembercirculaire 2025

Raadsvoorstel Decembercirculaire 2025 Onderwerp

Decembercirculaire 2025

Zaaknummer

1046781

Datum raadsvergadering

5 maart 2025

Domein/Afdeling

Bedrijfsvoering

Voorstel Wij stellen u voor: 1. Kennis te nemen van de decembercirculaire 2025 2. De mutaties over de uitkeringsjaren tot en met 2025 (totaal € 822.970) te verwerken in de jaarrekening 2025 3. De volgende taakmutaties toe te kennen aan de bijbehorende budgetten, zoals opgenomen in tabel 2: a. Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) (€ 9.801 per jaar vanaf 2026) b. Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp 2026 (€ 27.516 in 2026) 4. Het niet gelabelde saldo, zoals vermeld in tabel 2 te muteren op het begrotingssaldo voor de jaren: 2026: € 241.875 2027: € 329.898 2028: € 306.878 2029: € 327.475

Inleiding Op 16 december 2025 verscheen de decembercirculaire van het gemeentefonds. De uitkomsten hebben invloed op ons begrotingssaldo en daarom vragen we hiervoor een raadsbesluit. Er verschijnen 3 circulaires per jaar: In mei op basis van de Voorjaarsnota van het Rijk, in september op basis van de Miljoenennota en in december, ter afronding van het lopende jaar, op basis van de Najaarsnota. Deze decembercirculaire (zie bijlage 1) heeft een beperkte strekking met vooral incidentele mutatie voor 2025. Deze decembercirculaire 2025 geeft de update voor het lopende en achterliggende jaren en beperkte inhoudelijke mutaties voor de komende jaren. We vergelijken deze circulaire met de uitkomsten van de septembercirculaire 2025, waarvan de

verwerking door de raad is vastgesteld op 11 december 2025. Voor alle jaren is het effect positief. Met het vragen van een raadsbesluit op de decembercirculaire houden we ons begrotingssaldo actueel en is de vergelijkbaarheid tussen de verschillende circulaires geborgd. De gevolgen en toelichting op de afzonderlijke posten zijn opgenomen onder het kopje “Financiën”.

Argumenten 1.1 in de circulaire geeft het Rijk aan wat de werking is van het gemeentefonds en licht het de financiële mutaties toe De circulaire geeft op landelijk niveau weer wat de mutaties zijn. Wij vertalen dit vervolgens naar de Oisterwijkse situatie. 1.2 Het komt tegemoet aan het budgetrecht van de raad Om het budgetrecht goed uit te kunnen oefenen, is het belangrijk dat het begrotingssaldo zo actueel mogelijk is. Met dit voorstel actualiseren we het begrotingssaldo en worden budgetten van taakmutaties toegewezen aan betreffende budgetten, zodat de organisatie uitvoering kan geven aan deze taken. Een toelichting op de mutaties en de financiële effecten daarvan staat onder het kopje “Financiën”. 2.1 Het leidt tot een afwijking in de jaarrekening 2025 Om de begroting aan te kunnen passen, moet een raadsbesluit uiterlijk op 31 december van het betreffende jaar worden genomen. Gezien de verschijningsdatum van deze circulaire in relatie tot het besluitvormingsproces is dat niet mogelijk. Omdat we de begroting niet meer aan kunnen passen zal dit een afwijking zijn die we in de jaarrekening 2025 toelichten. Door de raad op deze manier wel tijdig te informeren, heeft dit geen negatieve invloed op de uiteindelijke rechtmatigheidsverantwoording op financiële afwijkingen.

3.1 Voor de uitvoering van de taakmutaties is budget nodig Met het toewijzen van een taak aan gemeenten, zijn wij gehouden deze taak uit te voeren. Daarvoor is budget nodig. Voor de kosten die we niet uit bestaande budgetten kunnen dekken kennen we budgetten toe. De wijzigingen op de Doeluitkering voor de Participatiewet wijzen we, volgens bestaand beleid altijd geheel toe aan het betreffende budget. We noemen elke financiële wijziging die gelinkt is aan een inhoudelijk punt een taakmutatie, zelfs al betreft het alleen bijstelling van de bijdrage in het gemeentefonds. We lichten de posten toe onder het kopje “Financiën”. 4.1 Hiermee is ons – meerjarig -begrotingssaldo actueel Omdat we bij elke circulaire van het gemeentefonds een raadsbesluit vragen, houden we inzicht in het actuele begrotingssaldo. Dit is ook een onderdeel van de doorontwikkeling van de P&C-cyclus.

Kanttekeningen 1.1 Niet alle maatstaven zijn definitief. Pas als alle maatstaven definitief zijn, kan een uitkeringsjaar worden afgesloten door het Rijk. De maatstaven die al definitief zijn, nemen we uiteraard over. De maatstaven die nog niet definitief zijn, nemen we over, tenzij we andere informatie hebben of zelf een onderbouwde inschatting kunnen maken. Dat kan betekenen, dat ze in volgende circulaires afwijken en dus

tot andere bedragen leiden. We proberen met name de maatstaven met de meeste impact te monitoren. Niet op alle maatstaven hebben we zelf goed zicht. Dat leidt uiteraard tot onzekerheid voor de hoogte van de Algemene uitkering. De uitkeringsjaren tot en met 2021 zijn nu definitief. 2.1 We hebben nog wel geld nodig voor de invoering van de Wet Versterking Regie Volkshuisvesting Er vindt nog parlementaire besluitvorming voor deze wet plaats. In de meest actuele informatie vanuit het ministerie wordt gestreefd naar een ingangsdatum van 1 juli 2026. We treffen voorbereidingen voor de invoering van deze wet. In deze decembercirculaire compenseerde het Rijk ons voor incidentele invoeringskosten. Voor 2026 verwachten we geen compensatie meer. Bij de 1e financiële bijstelling beoordelen we of we nog aanvullend budget nodig hebben voor de invoering van deze wet en de daarmee verplicht wordende onderdelen; het Volkshuisvestingsprogramma en Huisvestingsverordening. 3.1 We weten nog niet welke bedragen we exact nodig hebben De verdeling van het gemeentefonds is een globale verdeling. Voor de nieuwe taken moeten we zelf nog een inschatting maken van onze eigen kosten. Binnen de P&C-cyclus monitoren we de toegekende budgetten en doen we waar nodig een voortel om deze budgetten aan te passen.

Financiën We geven eerst aan wat de circulaire voor ons begrotingssaldo betekent. Daarna gaan we in op de mutaties in deze circulaire. Impact op het begrotingssaldo De gevolgen van deze circulaire op ons begrotingssaldo is als volgt: Tabel 1: impact op ons begrotingssaldo (bedragen x € 1.000)

2025 *

2026

2027

2028

2029

Saldo vastgestelde begroting 6 november 2025 Raad 11-12 : Septembercirculaire 2025 Actueel saldo vóór verwerking decembercirculaire 2025

2.686 1.657 4.343

780 -156 624

1.893 237 2.130

311 220 531

629 359 988

Niet gelabeld bedrag decembercirculaire Actueel saldo ná verwerking decembercirculaire 2025

pm 4.343

242 866

330 2.460

307 838

327 1.316

* saldo na raadsbesluiten 11 december 2025 (verwerking septembercirculaire)

Mutaties decembercirculaire De uitkeringen uit het gemeentefonds tot en met het uitkeringsjaar 2021 zijn definitief vastgesteld door het Rijk. Op de jaren daarna kunnen nog wijzigingen komen. De taakmutaties worden aan de diverse taakvelden toegewezen, zodat de organisatie uitvoering kan geven aan deze taken. Tabel 2: verwerking decembercirculaire (bedragen x € 1.000)

a b c d

Stand decembercirculaire Stand septembercirculaire Mutatie gemeentefonds totaal Taakmutaties Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp Totaal taakmutaties Mutaties achterliggende jaren Niet gelabeld bedrag

2025 66.398 65.907 490

2026 66.569 66.290 279

2027 66.428 66.089 340

2028 65.212 64.896 317

2029 66.208 65.871 337

-

-10

-10

-10

-10

0 332 823

-28 -37 242

-10 330

-10 307

-10 327

Toelichting op de afzonderlijke posten Mutatie gemeentefonds totaal Dit is het totaal dat we nu meer verwachten te krijgen dan dat we bij de septembercirculaire 2025 berekenden. Toelichting op de taakmutaties Als het Rijk heeft besloten tot een mutatie met impact op het takenpakket van gemeenten, moet hij (wettelijk) ook zorgen voor voldoende financiering (op macroniveau). Als hij besluit om deze financiering via het gemeentefonds te laten lopen, dan noemen we dat een taakmutatie. Ook extra geld voor bestaande taken noemen we taakmutatie. Vanwege de globale verdeling van deze gelden is het zaak om zelf inzicht te krijgen in de te maken kosten. In veel gevallen is dat op het moment van het verschijnen van een circulaire nog niet mogelijk. De bedragen die bij taakmutaties horen toetsen we aan onze uitgangspunten (zie bijlage 2). a. Capaciteit decentrale overheden klimaat- en energiebeleid (CDOKE) Voor het uitvoeren van het Klimaatakkoord “Van Parijs naar Praktijk” maakten VNG en het Rijk afspraken over de gemeentelijke inzet om de doelstellingen uit dat akkoord te bereiken. Daarbij is ook financiering afgesproken tot en met 2030. Tot en met 2025 kregen gemeenten dit via een SPUK. Om dit geld beschikbaar te houden om als gemeente bij te dragen aan de landelijke doelstellingen houden we dit geld dus beschikbaar.

Tekorten en overschotten in enig jaar verrekenen we met de reserve klimaatakkoord. Hoewel dit bedrag kleiner is dan € 25.000 willen we deze mutatie toch toekennen. De reden hiervoor is dat deze uitkering in de plaats komt van de eerdere Specifieke UitKering (SPUK) en volgens planning volgend jaar overgaat in een nieuwe ‘speciale fondsuitkering’ binnen het gemeentefonds. We willen hiermee de aansluiting met de totale rijksmiddelen behouden om de overgang naar die nieuwe uitkering te kunnen blijven volgen. 2026 is hierin een overgangsjaar. b. Aanvullende ondersteuning lokale energiehulp 2026 Het beoogde doel van deze decentralisatie-uitkering is om gemeenten de mogelijkheid te bieden om de lokale hulp voor huishoudens met een hoge energierekening en laag inkomen te intensiveren. Met de middelen uit de bestaande SPUK Energiearmoede hebben veel gemeenten al een lokale aanpak op energiearmoede opgezet. Gemeenten kunnen de extra middelen aanwenden voor hun bestaande lokale aanpak van energiearmoede. In combinatie met de ontvangen data maakt dit het mogelijk huishoudens gericht te benaderen, passende ondersteuning te bieden en daarbij gebruik te maken van het bestaande lokale hulpaanbod. Overig c. Mutaties achterliggende jaren Dit zijn nagekomen verrekeningen van 2023 (€ 76k) en 2024 (€ 332k).

Voor 2023 volgen we nog de “oude” verwerkingsmethode door de uitkeringsspecificaties te volgen. Er zijn nu maatstaven gewijzigd, omdat ze definitief zijn geworden. Voor 2024 zijn met name de maatstaven OZB en Lage inkomens met drempel gewijzigd. d. Niet gelabeld saldo

Dit bedrag resteert na het toekennen van de taakmutaties. Met dit bedrag wijzigt het begrotingssaldo. Mutaties over achterliggende jaren hebben een incidenteel effect.

Communicatie N.v.t.

Uitvoering De uitkomst voor de jaren tot en met 2025 verwerken we in de jaarstukken 2025. De jaren vanaf 2026 muteren we op het begrotingssaldo.

Bijlagen 1. Decembercirculaire 2025 2. Uitgangspunten verwerking gemeentefondscirculaires 3. Niet toegekende taakmutaties

Ter inzage gelegde stukken N.v.t.

Oisterwijk 20 januari 2026, Het college, de gemeentesecretaris,

de burgemeester

Judith Koppers-van der Krabben

Hans Janssen