Raadsvoorstel begroting 2027 jaarstukken 2025 GGD HvB
Tekst van het document
Raadsvoorstel conceptbegroting 2027 en jaarstukken 2025 GR GGD Hart voor Brabant Onderwerp
Conceptbegroting 2027 en jaarstukken 2025 GR GGD Hart voor Brabant
Zaaknummer
1053339
Datum raadsvergadering
25 juni 2026
Domein/Afdeling
Samenleving
Voorstel Wij stellen u voor om: 1. Kennis te nemen van de jaarstukken 2025 van de GGD Hart voor Brabant; 2. Kennis te nemen van de conceptbegroting 2027 van de GGD Hart voor Brabant en de hierin voorgestelde gemeentelijke bijdrage van € 47,96 per inwoner; 3. De volgende zienswijze in te dienen op de conceptbegroting 2027 van de GGD Hart voor Brabant: Wij danken de GGD voor haar gecontinueerde inzet op het gebied van de volksgezondheid in een uitdagende tijd. Voor de begroting 2027 geven we twee financiële aandachtspunten mee:
In de begroting wordt niet expliciet benoemd dat de omzetting van de Specifieke Uitkering-regeling (SPUK) niet gemaximeerd is tot de door de gemeente ontvangen rijksbijdrage. We verzoeken de GGD dit alsnog volledig en transparant te onderbouwen in de definitieve begroting 2027. We roepen de GGD op om, voor de inzet van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), af te wijken van de hoge tarieven die zij nu hanteert voor plustaken.
Inleiding De gemeente Oisterwijk neemt voor de invulling van haar wettelijke taken publieke gezondheid deel in de gemeenschappelijke regeling (GR) GGD Hart voor Brabant (hierna: GGD). In april 2026 hebben we het ontwerp van de begroting 2027 en de jaarstukken 2025 van de GGD ontvangen. Conform de bepalingen in de regeling (artikel 35 lid 3) wordt jaarlijks om een zienswijze gevraagd op de begroting alvorens deze wordt vastgesteld door het Algemeen Bestuur (AB, vergadering op 8 juli) en worden ter kennisname de jaarrekening en het jaarverslag aangeboden.
Met het jaarverslag 2025 verantwoordt de GGD de uitvoering van het programma Publieke gezondheid: de realisatie van beleid, prestaties, financiën en bedrijfsvoering. De conceptbegroting 2027 vormt een nadere uitwerking van de kaderbrief 2027 die op 25 maart is vastgesteld door het Algemeen Bestuur, waarin de te behalen resultaten op de drie centrale thema’s Kansrijk opgroeien, Gezonde leefomgeving en Mentale veerkracht zijn benoemd. Deze conceptbegroting 2027 loopt vooruit op het beleidsplan 2027–2030 waarover u rond het zomerreces wordt geïnformeerd en samenvalt met de nieuwe bestuursperiode van de GGD.
Argumenten 1.1 Volgens de Wet gemeenschappelijke regelingen ontvangen gemeenteraden het jaarverslag van de GGD ter kennisname. Met het jaarverslag 2025 verantwoordt de GGD de uitvoering van haar taken op publieke gezondheid: de realisatie van beleid, prestaties, financiën en bedrijfsvoering. 1.2 De GGD heeft in 2025 verdere stappen gezet richting een structureel gezonde financiële basis. De jaarrekening 2025 laat zien dat het jaar in belangrijke mate in het teken stond van het vervolg van het transitieprogramma ‘Toekomstbestendige GGD: financieel fit en gezond’. Dit programma gaat onder andere over het reduceren van overhead, functiedifferentiatie binnen de jeugdgezondheidszorg. De GGD werkt met deze transitie naar een totale structurele besparing van 3% op de begroting (5% op personele lasten. We constateren dat de GGD op koers ligt om de benodigde ombuiging te realiseren. De GGD heeft in 2025 verdere stappen gezet richting een structureel gezonde financiële basis. De algemene reserve bedraagt eind 2025 €1,7 miljoen en ligt daarmee binnen de door het algemeen bestuur vastgestelde bandbreedte. 1.3. De accountant heeft over 2025 een goedkeurende verklaring op getrouwheid verstrekt, onder de voorwaarde dat het algemeen bestuur de jaarrekening vaststelt.
Rechtmatigheid maakt sinds 2024 onderdeel uit van de jaarstukken en wordt niet meer als afzonderlijk oordeel door de accountant afgegeven. Uit de rechtmatigheidsverantwoording blijkt dat geconstateerde afwijkingen ruim onder de verantwoordingsgrens blijven, zodat geen beperkingen aan het oordeel zijn verbonden. Op basis van de voorliggende jaarstukken zien we dat de GGD in 2025 gericht heeft gewerkt aan kwaliteitsverbetering, financiële stabiliteit en toekomstbestendigheid van haar dienstverlening. 2.1 De GGD presenteert een sluitende conceptbegroting 2027. De conceptbegroting 2027 is sluitend. In de begroting is het verloop van de reserves opgenomen waaronder een raming van de algemene reserve van € 2.546.000 per 31-122027. Wij constateren dat deze reserve bedoeld is voor het opvangen van onvoorziene financiële tegenvallers. De omvang van de algemene reserve valt binnen de afgesproken richtlijn van minimaal €1,5 miljoen en maximaal €5,2 miljoen. 2.2 De gemeentelijke bijdrage is vastgesteld volgens de afgesproken methodiek en is in lijn met de verwachtingen.
Wij constateren dat de gemeentelijke bijdrage voor het basispakket van de GGD in 2027 € 47,96 per inwoner zal bedragen, inclusief een indexering van €1,23 ten opzichte van 2026 (€ 46,01). De jaarlijkse indexering is gebaseerd op de vaste systematiek zoals afgesproken in de GR. Dit is een voorspelling van loon- en prijsstijgingen die gebaseerd is op cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) met een correctie op basis van de werkelijke stijging in de afgelopen twee jaren. De indexering is lager dan geraamd in de kaderbrief 2027 (2,68% in de begroting, 2,99% in de kaderbrief) door aangepaste loon- en prijsontwikkelingen. Voor uitbreiding van taken van de GGD als gevolg van de modernisering van de Wet op de lijkbezorging wordt € 0,18 toegevoegd aan de inwonerbijdrage waarvoor de gemeente wordt gecompenseerd door het Rijk. Daarnaast is er € 0,54 toegevoegd voor de verplichte reiskostenregeling woon- en werkverkeer per 1 januari 2026 als gevolg van cao-afspraken. 3.1. Informatie SPUK- regelingen biedt nog onvoldoende duidelijkheid om financiële impact goed te kunnen inschatten.
In de begroting zijn dezelfde PM-posten opgenomen als in de kaderbrief 2027, waarbij de eerste PM-post ook hier is gesplitst in twee afzonderlijke regels. Deze eerste twee PM-posten hebben betrekking op mogelijke aanpassingen van het rijksvaccinatieprogramma. Voor wijzigingen in het rijksvaccinatieprogramma ontvangt de gemeente compensatie via het gemeentefonds. Eventuele budgettaire effecten van deze aanpassingen zijn daarmee naar verwachting neutraal voor de gemeentelijke begroting. De overige PM-post heeft betrekking op de mogelijke overheveling van de SPUK-regeling naar gemeenten. In het hoofdlijnenakkoord van 2025 werd uitgegaan van overheveling van SPUK-regelingen naar het gemeentefonds, gepaard gaande met een korting van 10%. Het huidige regeerakkoord is hierover minder expliciet en geeft nog onvoldoende duidelijkheid over de daadwerkelijke financiële impact. Omdat de consequenties op dit moment nog niet volledig te overzien zijn, is deze post eveneens als PM opgenomen. Er wordt in de begroting niet gesproken over het maximeren van de kosten tot de door de gemeente ontvangen rijkbijdrage. 3.2 De hoge standaard tarieven belemmeren doelmatige inzet van publieke middelen.
De gemeente beschouwt de GGD als een logische en inhoudelijk sterke partner voor de uitvoering van opgaven uit het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), juist vanwege haar publieke rol, expertise en regionale positionering. Tegelijkertijd vraagt een effectieve samenwerking binnen AZWA om een doelmatige en betaalbare inzet van publieke middelen. Wanneer de gehanteerde tarieven substantieel hoger liggen dan marktconforme of alternatieve opties, ontstaat het risico dat samenwerking, ondanks inhoudelijke meerwaarde, financieel wordt belemmerd. Door voor de inzet binnen AZWA tijdelijk of situationeel af te wijken van de standaardtarieven uit de begroting, kan de GGD haar rol als publieke partner versterken, wordt samenwerking gefaciliteerd en blijven middelen maximaal beschikbaar voor de inhoudelijke doelen van AZWA. Dit sluit aan bij het gezamenlijke belang om maatschappelijke opgaven efficiënt en in partnerschap te realiseren. 3.3 Wij constateren dat de GGD in de conceptbegroting 2027 de eerder door de raad ingediende zienswijze uit de kaderbrief 2027 heeft verwerkt.
Wij constateren dat de GGD in de conceptbegroting 2027 de eerder door de raad ingediende zienswijze uit de Kaderbrief 2027 heeft verwerkt. De financiële gevolgen van de nieuwe caoreiskostenregeling en indexering zijn zichtbaar gemaakt en de GGD heeft via het AB gereageerd op het plan voor kostenbeheersing. Doordat de definitieve besluitvorming omtrent Samen Sterker gepland staat voor juli 2027 worden er in het begrotingsjaar 2027 geen financiële gevolgen verwacht.
Kanttekeningen 2.1 De GGD sorteert in de begroting 2027 al voor op het nieuwe beleidsplan 2027-2030, terwijl dit nieuwe beleidsplan pas definitief wordt vastgesteld in november 2026. De conceptbegroting 2027 bouwt in belangrijke mate voort op het nog vast te stellen GGDbeleidsplan 2027–2030. Het DB heeft besloten dit beleidsplan pas in het najaar van 2026 ter besluitvorming voor te leggen aan het AB. Daarmee wordt het beleidsplan in deze zienswijzeprocedure niet meegenomen. Toch zien we dit niet als een obstakel voor het instemmen met de conceptbegroting 2027. De kaders die in de conceptbegroting 2027 worden geschetst voor het nieuwe beleidsplan zijn immers in lijn met onder meer de landelijke gezondheidsnota en zijn middels de Kaderbrief 2027 reeds vastgesteld. De thema’s (kansrijk opgroeien, gezonde leefomgeving en mentale veerkracht) worden in het nog vast te stellen beleidsplan verder uitgewerkt. 2.2 De financiële positie van de GGD is in 2025 verbeterd, maar blijft aandacht vragen. Het eigen vermogen ligt boven de ondergrens van € 1,5 mln. De solvabiliteit en liquiditeit, de mate waarin de GGD op de lange en korte termijn schulden kan voldoen, is nu op orde. Indien het programma Financieel Fit en Gezond onvoldoende bijdraagt aan het verbeteren van de financiële gezondheid van de GGD lopen de kosten voor de gemeente verder op.
Samenwerking De gemeenschappelijke Regeling GGD Hart voor Brabant.
Financiën In 2024 is de GGD gestart met het programma Transitie Toekomstbestendige GGD: ‘financieel fit en gezond’ om het hoofd te bieden aan een aantal inhoudelijke, personele en financiële uitdagingen. De transitie door de GGD heeft in 2025 een ombuiging van € 1,0 miljoen binnen de eigen begroting gerealiseerd. De GGD geeft hiermee invulling aan het transitieplan en transitiebudget, dat gemeenten in 2024 hebben betaald en dat in 2026 is terugverdiend. Beslispunt 1: Jaarrekening 2025 Hieraan zijn geen kosten verbonden. Beslispunt 2: Ontwerpbegroting 2027 De gemeentelijke bijdrage voor 2027 wordt aangepast met een indexering voor loon- en prijscompensatie en 2 aanvullingen als gevolg van een wetswijziging en cao-afspraken. De opbouw van de gemeentelijke bijdrage per inwoner in 2027 is als volgt: Kosten:
Bijdrage basispakket 2026 Toevoeging modernisering Wet op de lijkbezorging Reiskostenregeling medewerkers GGD Index 2026 (2,68%) Gemeentelijke bijdrage basispakket 2026
€ 46,01 € 0,18 € 0.54 € 1,23 € 47,96
In de meerjarenbegroting is voldoende dekking om de gemeentelijke bijdrage te voldoen.
Communicatie Na besluitvorming door de raad wordt het betreffende besluit via de besluitenlijst van de raad openbaar gepubliceerd. De zienswijze wordt toegestuurd aan het Algemeen Bestuur.
Uitvoering Op 8 juli 2026 vergadert het Algemeen Bestuur over de ingediende zienswijzen en gaat daarna over tot vaststelling van de definitieve begroting 2027. Conform het geamendeerde besluit (zienswijze kaderbrief) van 5 maart 2026 zal de GGD uitgenodigd worden om een toelichting te geven op het traject Samen Sterker waarna het gesprek in de gemeenteraad over dit voornemen kan plaatsvinden. De griffie zal een agenderingsverzoek neerleggen bij de agendacommissie voor de raadsontmoeting van 8 oktober.
Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief Jaarstukken 2025 en conceptbegroting 2027 GGD HvB 2. GGD HvB Jaarstukken 2025 inclusief accountantsverslag 3. GGD HvB cijfers per gemeente 2025 4. GGD HvB conceptbegroting 2027
Ter inzage gelegde stukken Nvt
Oisterwijk 19 mei 2026, Het college, de gemeentesecretaris,
de burgemeester
Judith Koppers-van der Krabben
Hans Janssen