Raadsvoorstel Afval- en Grondstoffennota 2024-2030

Raadsvoorstel

Onderwerp: Afval- en Grondstoffennota Oisterwijk 2024-2030

Zaaknummer: 1021021

Raadsvergadering d.d. 27 juni 2024 Domein/Afdeling: Fysieke Leefomgeving/ Beleid

Voorstel Wij stellen u voor: 1. De Afval- en Grondstoffennota Oisterwijk 2024-2030 vast te stellen.

Inleiding Momenteel hanteert de Gemeente Oisterwijk de Kadernota Afval 2012-2021. De Kadernota Afval beschrijft de visie en doelstellingen van de gemeente Oisterwijk voor het afvalbeheer en gaf kaders en strategieën voor het voorkomen, verminderen, hergebruiken, recyclen en inzamelen van afval en grondstoffen. De Kadernota Afval 2012-2021 voorziet inmiddels niet meer in actuele ontwikkelingen en voldoet niet meer aan de Europese, landelijke en gerelateerde gemeentelijke beleidskaders en is daarom toe aan vernieuwing. De Afval- en grondstoffennota Oisterwijk 2024-2030 biedt een vernieuwd raamwerk met richtlijnen voor het nemen van beslissingen met betrekking tot afval- en grondstoffenbeheer in de gemeente Oisterwijk. Argumenten 1.1 Met de Afval- en Grondstoffennota 2024-2030 willen we de ingezette daling in restafval verder doorzetten en inspelen op actuele ontwikkelingen Tot en met 2020 had de gemeente Oisterwijk het streefdoel om de gemiddelde hoeveelheid restafval per inwoner terug te brengen tot onder de 100 kilo. Daar zijn we goed mee aan de slag gegaan en dat leidde al tot veel minder restafval. In 2017 produceerden Oisterwijkers 179 kg restafval per inwoner per jaar. In 2023 is dit gedaald naar 104 kg restafval per inwoner per jaar. Wel zien wij dat er nog circa 80% van wat er in het restafval belandt uit recyclebare stromen bestaat.

De gemeente Oisterwijk wil nu de volgende stap zetten en de transitie maken naar een circulaire economie en gaat hiermee aan de slag met vier samenhangende thema’s. Voor ieder thema beschrijft de Afval- en Grondstoffennota de doelstellingen. De thema’s zijn: 1. 2. 3. 4.

Preventie: we voorkomen het ontstaan van afval; We scheiden en hergebruiken meer afval en grondstoffen; We verbeteren onze dienstverlening aan inwoners; We hebben meer aandacht voor afval van bedrijven.

1.2

De periode tot 2030 biedt voldoende gelegenheid de transitie naar een lokale circulaire economie te bevorderen en veerkrachtige, toekomstbestendige systemen op te bouwen Het college beschouwt het jaar 2030 als belangrijk mijlpaal in het circulaire afval- en grondstoffenbeleid omdat dit dan gelijk op gaat met een aantal belangrijke Sustainable Development Goals (Duurzame Ontwikkelingsdoelen) gericht op duurzame consumptie en het bestrijden van klimaatverandering. Verder biedt de periode voldoende gelegenheid om de transitie naar een lokale circulaire afval- en grondstoffenketen te bevorderen en toekomstbestendige systemen op te bouwen.

1.3

We voeren meer activiteiten uit, een deel hiervan leidt tot besparingen maar nog niet voldoende om alle kosten te dekken De Kadernota afval 2012-2021 focuste op het gescheiden inzamelen van afval- en grondstoffen en op het gebied van dienstverlening aan inwoners. Om de transitie naar een circulaire economie te kunnen doorvoeren moeten we meer activiteiten uitvoeren. Daarbij gaan we meer focussen op preventie door aandacht te geven aan het voorkomen van voedselverspilling, het voorkomen van onnodige consumptiegedrag en het aanmoedigen van reparatie en levensverlenging van bestaande producten. Daarnaast geven we ook aandacht aan het verminderen en voorkomen van bedrijfsafval. Een deel van deze aanvullende activiteiten leiden natuurlijk tot besparing, hoe minder restafval in onze containers, hoe minder lediging- en verwerkingskosten we moeten betalen.

1.4

We hebben een goed werkend inzamelsysteem, alleen werken de huidige financiële prikkels nog onvoldoende Bij de eerste beprijzing van restafval in 2017 was er een grote daling in de hoeveelheid restafval te zien. Wij kiezen er bewust voor om op dit moment geen wijziging in inzamelingssysteem door te voeren. Dat is nog niet nodig, we zijn al goed op weg. Een vergelijking van de huidige prijzen ledigingen, inwerpkosten in ondergrondse containers en poorttarieven (variabele tarieven) van de gemeente Oisterwijk laat zien dat de tarieven in Oisterwijk nog gemiddeld 20% tot 40% lager zijn dan vergelijkbare gemeenten. Door het variabele tarief te verhogen stimuleren we onze inwoners om spullen eerder te repareren of beter te scheiden. Het principe van deze financiële prikkel is eenvoudig: wanneer een inwoner goed afval scheidt, en zodoende minder restafval overhoudt, betaalt de inwoner minder afvalstoffenheffing.

Kanttekeningen 1.1 Het verhogen van de variabele tarieven leidt tot minder ledigingen en daardoor minder opbrengsten Wanneer de tarieven hoger worden verwachten we meer bewustwording bij de inwoners waardoor de containers minder vaak aangeboden worden. Deels zal dit komen doordat afval beter wordt gescheiden en er minder restafval is om te verwerken. Bij de financiële uitwerking houden we rekening met minder opbrengsten vanuit ledigingen maar ook met minder uitgaven voor het verwerken van restafval. 1.2

Het verhogen van de afvalstoffenheffing kan leiden tot ontevredenheid bij onze inwoners Uit de enquête via burgerpanel blijkt dat 60 % van de inwoners het oneens is met de stelling “Ik ben bereid om meer afvalstoffenheffing te betalen zodat de gemeente hiervan uitgebreide maatregelen en initiatieven kan nemen op het gebied van afvalbeheer, recycling en duurzaam grondstoffengebruik.” We lezen hierin voornamelijk

terug dat het nu al duur genoeg is. De open antwoorden gaan met name over reacties over dat de vervuiler moet betalen en niet de mensen die het afval wel op een goede manier scheiden. Ook vrezen mensen voor meer illegale dumping van afval als de kosten voor het aanbieden hiervan omhoog gaan. Mede op basis van deze reacties is er voor gekozen om verwachte extra kosten te dekken vanuit de variabele tarieven zoals in argument 1.4 wordt uitgelegd. Financiën Er hebben correcties plaatsgevonden in de 2de Bestuursrapportage (Berap) van 2023. Deze correcties zijn mede het gevolg van kostenstijgingen en hebben hun doorwerking in de begroting voor 2024. Wij werken hierbij toe naar een afvalstoffenheffing die 100% kostendekkend is voor de gemeentelijke afvalbeheerkosten. Het vastrecht wordt daarom gefaseerd verhoogd in 2024 en 2025. De activiteiten op basis van de Afval- en grondstoffennota leiden tot een aantal besparingen, extra opbrengsten maar ook extra uitgaven. Niet alle kosten worden gedekt vanuit de afvalstoffenheffing, daar waar mogelijk maken we gebruik van andere bronnen zoals bestaande budgetten en subsidies. Deze activiteiten leiden netto tot meerkosten van ca. € 84.000 per jaar. Deze meerkosten worden binnen de afvalbegroting opgevangen door het verhogen van de variabele tarieven, zijnde ledigingen, inwerp restafvalcontainer en poorttarieven milieustraten.

Deze wijzigingen worden doorgevoerd in de reguliere P&C cyclus (vaststellen leges afvalstoffenheffing). Communicatie De Afval- en Grondstoffennota Oisterwijk 2024-2030 zal vanuit www.oisterwijk.nl beschikbaar gesteld worden voor download. Daarnaast wordt deze via de gebruikelijke kanalen gepubliceerd zoals Officiële bekendmakingen. Verder werken we toe aan een communicatieplan dat opgenomen gaat worden in het Uitvoeringsprogramma dat het college gaat vaststellen. Uitvoering Het college werkt in een Uitvoeringsprogramma uit welke activiteiten zij wilt inzetten om de doelstellingen die opgenomen zijn in de Afval- en Grondstoffennota te bereiken. U wordt hierover geïnformeerd met een raadsinformatiebrief. Bijlagen 1. Afval- en Grondstoffennota Oisterwijk 2024-2030 Ter inzage gelegde stukken n.v.t.

Oisterwijk 21 mei 2024, Het college, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

Marco Wilke

Hans Janssen

Raadsbesluit Voorstel tot vaststellen van de Afval- en Grondstoffennota Oisterwijk 2024-2030

De raad van de gemeente Oisterwijk, gelezen het voorstel van het college d.d. 21 mei 2024, domein Fysieke leefomgeving/afdeling Beleid;

gelet op • Het uitvoeringsprogramma Van Afval Naar Grondstof (VANG) • Het uitvoeringsprogramma Van Afval Naar Grondstof Buitenshuis • Het Nationaal Programma Circulaire Economie • De noodzaak om nieuwe kaders rondom afval- en grondstoffen vast te stellen besluit : 1. de Afval- en Grondstoffennota Oisterwijk 2024-2030 vast te stellen.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Oisterwijk op 27 juni 2024 de griffier,

de voorzitter,

Daniëlle Robijns

Hans Janssen