Presentatie Antea - Milieucategorieën - 5 februari 2026

Milieuzonering in bestemmingsplannen

8 april 2025

BEDRIJVEN EN MILIEUZONERING IN DE BESTEMMINGSPLANNEN Even voorstellen:

Gertjan Leeuw Senior adviseur planologie

Esther de Koning-Barten Senior planjurist

AGENDA 1. 2. 3. 4.

Wonen en werken naast elkaar, hoe dan? Wat is milieuzonering? Hoe zit dat in een bestemmingsplan? Hoe verhoudt het bestemmingsplan zich tot milieunormen? 5. Wat betekent dit voor de gemeente, ondernemers en bewoners? 6. Voorbeeld situatie Kerkhoven 7. Vragenronde

1. Wonen en werken naast elkaar hoe werkt dat? • De gemeenteraad bepaalt in de Structuurvisie waar welke gebiedstypen, zoals een woonwijk of een bedrijventerrein zijn toegestaan. • De gemeenteraad heeft definitief in het bestemmingsplan vastgelegd welke bestemmingen op welke locatie zijn toegestaan (Wonen, Bedrijf, Horeca, Maatschappelijk e.d.).  Gemeenteraad moet ervoor zorgen dat er sprake is van een ‘goede ruimtelijke ordening’ (bedrijven niet gehinderd en een goed woon- en leefklimaat) en dit motiveren.

1. Wonen en werken naast elkaar, hoe werkt dat? • Voorkomen dat hinder/gevaar van bedrijven (te veel) effect heeft op woningen en garanderen dat er een goed woon- en leefklimaat is. Hiervoor is sturen op milieuhinder nodig. • Wanneer voldoe je dan aan die ‘goede ruimtelijke ordening’ als je woningen naast bedrijven wenst te realiseren of bedrijven naast woningen?  Bedrijven en milieuzonering VNG BROCHURE • Uniforme, praktische handreiking om die sturing vorm te geven. • Een motivatie kunnen leveren bij besluitvorming over locatiekeuzes en planbeoordelingen.

2. WAT IS MILIEUZONERING?

Met milieuzonering zorg je ervoor dat bedrijven en woningen op een logische afstand van elkaar staan, zodat er geen sprake is van milieuhinder (denk aan geluid, geur of gevaar).

2. WAT IS MILIEUZONERING? • De VNG bepaalt per soort bedrijf hoeveel hinder het bedrijf meestal veroorzaakt en deelt bedrijven in milieucategorieën in. • Elke milieucategorie (1 t/m 6) heeft zijn eigen richtafstand. Hoe hoger de categorie, hoe groter de richtafstand. CATEGORIE

VERKEER

VISUEEL

30 10 30 30

100 50 200 300

3.2 3.1 4.1 4.2

2 G 1 G 2 G 3 G

2 B 1 2 B 3 B

30 R 50 R 30 30 30 10

300 500 200 200 100 D 50 D

4.2 5.1 4.1 4.1 3.2 3.1

2 G 3 G 2 G 1 G 2 G 1 G

2 3 2 2 2 2

30 30 50 200

30 50 30 10 50 30

50 100 30 30 30 30

300 500 200 200 100 50

Z

Z

B B B B B B

LUCHT

GROOTSTE AFSTAND

100 50 200 300

30 30 30 50

BODEM

GEVAAR

INDICES

GELUID

VERVAARD. EN REPARATIE VAN PRODUKTEN VAN METAAL (EXCL. - MACH./TRANSPORTMIDD.) 0 Constructiew erkplaatsen 1 - gesloten gebouw 1a - gesloten gebouw , p.o. < 200 m2 2 - in open lucht, p.o. < 2.000 m2 3 - in open lucht, p.o. >= 2.000 m2 0 Tank- en reservoirbouw bedrijven: 1 - p.o. < 2.000 m2 2 - p.o. >= 2.000 m2 Vervaardiging van verw armingsketels, radiatoren en stoomketels A Stamp-, pers-, dieptrek- en forceerbedrijven B Smederijen, lasinrichtingen, bankw erkerijen e.d. B1 Smederijen, lasinrichtingen, bankw erkerijen e.d., p.o. < 200 m2

STOF

25, 31 251, 331 251, 331 251, 331 251, 331 251, 331 2529, 3311 2529, 3311 2529, 3311 2521, 2530, 3311 255, 331 255, 331 255, 331

AFSTANDEN IN METERS

GEUR

-

OMSCHRIJVING

nummer

SBI-2008

2. WAT IS MILIEUZONERING? • Twee omgevingstypen: rustige woonwijk en gemengd gebied (correctie: één afstandsstap). • Rustige woonwijk overwegend wonen als functie. • Gemengd gebied meer functies aanwezig.

3. HOE ZIT DAT IN EEN BESTEMMINGSPLAN? In bestemmingsplannen op basis van de richtafstanden categorieën van bedrijven bestemmen:  toegestane milieucategorie op kaart, koppeling met bedrijvenlijst.  hoe verder van de woningen af, hoe hoger de milieucategorie mag zijn.

(inwaarts zoneren)

3. HOE ZIT DAT IN EEN BESTEMMINGSPLAN? • In bestemmingsplannen rekening houden met de richtafstanden van de bedrijven .  Pas na de richtafstand woningbouw mogelijk maken.

(uitwaarts zoneren)

4. HOE VERHOUDT ZICH HET BESTEMMINGSPLAN TOT MILIEUNORMEN? Vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet kenden we een gescheiden stelsel • Wet ruimtelijke ordening • Planologische sturing in bestemmingsplannen • Koppeling tussen bestemmingen en locaties • Waar mogen bedrijven en waar woningen? • Criterium: goede ruimtelijke ordening

In bestemmingsplannen mochten geen milieunormen worden opgenomen

• Wet milieubeheer en Activiteitenbesluit • Sturing op gebied van milieu • Direct werkende milieunormen (zoals bijvoorbeeld dB’s voor geluid) • Eisen aan bedrijfsvoering • Milieuvergunningen en -meldingen, algemene regels, maatwerkvoorschriften • Criterium: bescherming van het milieu

4. HOE VERHOUDT ZICH HET BESTEMMINGSPLAN TOT MILIEUNORMEN? Toets aan bestemmingsplan: • Past het bedrijf in de toegestane milieucategorie (o.b.v. de bedrijvenlijst)? ÉN Rechtstreeks werkende milieunormen uit het Activiteitenbesluit: • Kan het bedrijf voldoen aan bijvoorbeeld de gestelde milieunorm voor geluid? (huidig stelsel: toets aan het omgevingsplan, waarbij de milieunormen nu in het omgevingsplan zijn opgenomen)

5. HOE VERHOUDT ZICH HET BESTEMMINGSPLAN TOT MILIEUNORMEN? Maar wat als er niet voldaan kan worden aan de richtafstand van de VNG en woningen of bedrijven zijn toch gewenst? Milieuzonering is dan niet toereikend. Je kunt er niet aan voldoen. Gemeenteraad kan de handreiking milieuzonering dan niet gebruiken om de milieuzonering op te nemen in het bestemmingsplan.  Een specifiek op het betreffende bedrijf toegespitst onderzoek. Hierbij wordt dan getoetst of een bedrijf, door de nieuwe woningen nog steeds kan voldoen aan de geldende milieunormen.  Eventueel kunnen er maatregelen worden getroffen. Hetzij op het terrein van het bedrijf zelf (bron), tussen het bedrijf en de woningen in (overdracht), of aan de woningen zelf (ontvanger). Op deze manier kan de gemeenteraad toch motiveren dat woningen naast bestaande bedrijven kunnen worden toegelaten.  Elke nieuwe bedrijfsactiviteit op het onderzochte perceel, moet rekening houden met aanwezige woningen en de daarvoor geldende milieunormen

5. HOE VERHOUDT ZICH HET BESTEMMINGSPLAN TOT MILIEUNORMEN? Specifieke situatie met bedrijfswoningen • Oudere bedrijventerreinen • Bedrijfswoningen ook milieugevoelig, dus milieunormen gelden ook • Alleen eigen bedrijfswoning niet beschermd tegen eigen bedrijf • De vraag is of een categorie 4.1bedrijf zonder maatregelen wel kan voldoen aan die milieunormen ter hoogte van die bedrijfswoningen

6. WAT BETEKENT DIT VOOR DE GEMEENTE, ONDERNEMERS EN BEWONERS?

Toekennen van functies aan locaties, afwegen van belangen en maken van keuzes

Een bedrijf moet passen in de toegestane milieucategorie o.b.v. bestemmingsplan

De eventueel getroffen maatregelen aan de woning niet ongedaan maken

Motiveren dat er sprake is van een goed woon- en leefklimaat en dat bedrijven niet onevenredig worden beperkt

Een bedrijf moet voldoen aan de geldende milieunormen

In gesprek blijven met de buren

Vastleggen van eventuele noodzakelijke maatregelen in het omgevingsplan

Een bedrijf moet misschien maatregelen treffen om aan die normen te kunnen voldoen

Handhaving

In gesprek blijven met de buren

7. VOORBEELD SITUATIE KERKHOVEN • Binnen transformatiegebied is maximaal milieucategorie 4.1 toegestaan (bestemmingsplan Bedrijventerrein Oisterwijk) • In het bestemmingsplan KVL-terrein (en later locatie Nijverheidsweg) is gemotiveerd dat woningen mogelijk zijn mits er een afschermende voorziening tussen woningen en bedrijven wordt gerealiseerd van minimaal 1,5 m hoog en dat de gevel van de woningen gericht naar de nijverheidsweg ‘doof’ moeten worden uitgevoerd • Gemotiveerd dat met maatregelen voldaan kan worden aan de milieunormen t.p.v. de woningen en sprake is van een goed woonen leefklimaat • Nieuwe bedrijfsactiviteiten moeten rekening houden met de woningen

7. VOORBEELD SITUATIE KERKHOVEN

VRAGEN?