Ontwikkelkader herontwikkeling Den Domp en Monseigneur Bekkersplein Haaren - Bijlage 1 - Hart voor Haaren versie 23 mei

HART VOOR HAAREN ONTWIKKELKADER MEI 2023

COLOFON DATUM: 23 MEI 2023 OPGESTELD DOOR: HOUTMAN+SANDER Landschapsarchitectuur

IN OPDRACHT VAN: Gemeente Oisterwijk & Stichting Gemeenschapsvoorzieningen Haaren

HART VOOR HAAREN ONTWIKKELKADER

INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING

5

2 ANALYSE

7

2.1 Historische analyse 2.2 Ruimtelijke analyse 2.3 Functionele analyse 2.4 Omgevingsdialoog sessie 1

7 9 11 17

3 ONTWIKKELSTUDIE

19

4 ONTWIKKELMODEL

25

5 DUURZAAMHEID

47

6 REALISATIESTRATEGIE

49

3.1 Inspiratiemodellen 3.2 Omgevingsdialoog sessie 2 3.3 Concept voorkeursmodel 3.4 Omgevingsdialoog sessie 3

4.1 Openbare ruimte 4.2 Bebouwing

19 21 23 23

29 37

4 | INLEIDING

1 INLEIDING In het voorjaar van 2022 heeft het college van B&W van de gemeente Oisterwijk besloten om, naar aanleiding van de conclusies van het haalbaarheidsonderzoek gemeentehuis Haaren, samen met Stichting Gemeenschapsvoorzieningen Haaren een intentieovereenkomst aan te gaan. Daarin geven zij aan gezamenlijk de verplaatsing van het gemeenschapshuis Den Domp naar de locatie van het voormalig (te slopen) gemeentehuis van Haaren aan het Monseigneur Bekkersplein te verkennen en uit te werken. Onderdeel van deze opgave is ook een ruimtelijke verkenning naar de herontwikkeling van het huidige gemeenschapshuis Den Domp. De gemeente Oisterwijk heeft eind 2022 aan bureau HOUTMAN+SANDER uit Den Dungen opdracht gegeven om, met participatie van stakeholders en bewoners, een ontwikkelkader op te stellen. Dit ontwikkelkader betreft het ruimtelijk-functioneel inpassen van het gemeenschapshuis en woningbouw, de herontwikkeling van de locatie Den Domp en een visie op de inrichting van de openbare ruimte. Het ontwikkelkader richt zich op de binnen het plangebied (zie uitsnede luchtfoto) aangegeven gronden. Ontwikkelingen buiten dit plangebied kunnen wel worden benoemd in dit ontwikkelkader als ‘gewenste ontwikkeling’ of ‘ontwikkelingen in nabije toekomst’, maar over deze locaties zal in dit ontwikkelkader geen besluit worden genomen.

Het functionele programma voor het nieuwe gemeenschapshuis is leidend voor het onderzoek. Uit het ruimtelijk-functioneel onderzoek moet blijken of er behalve een nieuw gemeenschapshuis, nog andere (gebouwde) functies op het Monseigneur Bekkersplein inpasbaar zijn. Dit ontwikkelkader is geen blauwdruk. Het bestaat uit een zorgvuldig afgewogen referentieontwerp dat in de planuitwerking nog kan worden bijgestuurd. Deze bijsturing dient altijd integraal te gebeuren, waarbij de gevolgen voor zowel de gebouwde omgeving als voor de openbare ruimte in beeld worden gebracht.

INLEIDING | 5

1910

1910

1950

1960

1995

2022

1960

De infrastructuur door het centrum heeft de afgelopen decennia de nodige veranderingen ondergaan 2022

6 | ANALYSE

2 ANALYSE Om tot de juiste afwegingen te kunnen komen, zijn er op verschillende vlakken analyses

(tekst afkomstig uit: Ontwerpbestemmingsplan Kom Haaren, Gemeente Haaren,

verricht. De eerste analyse richt zich op de historische ontwikkeling van de kern van het dorp

6 december 2012). De afgelopen eeuw heeft de kern van Haaren de nodige transformaties

Haaren: welke transformaties hebben er in de loop van tijd plaatsgevonden en wat doet dat

ondergaan, zowel voor de gebouwde omgeving als in de openbare ruimte. Tot ruim

met de kwaliteit van de gebouwde en van de niet gebouwde omgeving. De ruimtelijke analyse

halverwege de vorige eeuw liep de Kerkstraat vanuit het noorden voor de kerk langs in het

gaat in op de ruimtelijke kwaliteiten van de locatie en waar de mogelijke verbeterpunten zitten.

verlengde van de Driehoeven. De open ruimte waar de voormalige Waterstaatskerk stond

De derde analyse richt zich op de functionele aspecten: welke functies bevinden zich nu in het

met haar begraafplaats, markeerde de open ruimte in het ‘centrum’ tegenover de nieuwe kerk.

centrum van Haaren, voor zowel de gebouwde omgeving als voor de openbare ruimte?

De omgeving van de kerk werd gekenmerkt door historische gebouwen, zoals het oude

Zeker niet onbelangrijk is de analyse van bewoners en gebruikers van het centrum van Haaren.

Raadhuis, de kiosk op het plein, het klooster Haarensteyn en de kleuterschool waar nu het

Hiervoor is op 31 januari 2023 een eerste omgevingsdialoog georganiseerd op basis van de

gemeenschapshuis Den Domp in is gevestigd. Van deze gebouwen zijn alleen de kleuterschool

huidige situatie van het centrum en de beoogde ontwikkelingen zoals vermeld in de inleiding.

en de kapel van het oude klooster nog aanwezig.

2.1 Historische analyse

In de tussentijd heeft de doorgaande infrastructuur twee transformaties ondergaan, beiden gekoppeld aan de ontwikkeling van een nieuw gemeentehuis voor Haaren. In de jaren-60

De kern Haaren is ontstaan op de hoge dekzandrug nabij het beekdal van de Ruijsbossche

werd de Kerkstraat-Noord met de Kerkstraat-Zuid verbonden om een betere doorstroming

Waterloop en heeft zich als lintdorp ontwikkeld. Het lint ontwikkelde zich langs de route

van autoverkeer te faciliteren. Er kwam een groter gemeentehuis aan het plein, dat echter

Helvoirtseweg, Kerkstraat, Langeweg en Kerkeind. Archeologisch onderzoek wijst uit dat

alweer snel te klein bleek en uitgebreid diende te worden. De pleinruimte bestond uit een

tijdens de Vroege en Late ijzertijd op de huidige locatie van Haaren al sprake was van

grasveld voor het gemeentehuis en de kerk en een busstation aan de westzijde van de

bewoning. Voor het ontstaan van Haaren zijn eerst de nederzettingen Kerkeind en Belveren

doorgaande weg. In de jaren-90 werd het meest recente gemeentehuis van Haaren

gevestigd. Aan het Kerkeind staat de uit 1472 stammende Sint Lambertuskerk die moest

gerealiseerd. Hiervoor werd de weg om het (parkeer)plein gelegd, evenwijdig aan de

worden verlaten op last van de gereformeerde overheid in 1640. De bewoners vertrokken

recente nieuwe bebouwing aan het plein waar nu o.a. de Albert Heijn in is gevestigd.

naar het Belveren (Eind) omdat hier een nieuwe kerk werd gebouwd. In 1825 werd de oude

Inmiddels is het oude verzorgingshuis Haarensteyn gesloopt en vervangen door nieuwbouw

Sint Lambertuskerk onder gezag van Koning Wilhelm I weer teruggegeven aan de katholieken.

en is enkele jaren geleden de openbare ruimte opnieuw ingericht.

Aangezien de kerk in een zeer bouwvallige staat verkeerde werd in 1853 zelfs een groot deel

Nu besloten is om het gemeentehuis uit 1998 te slopen, dient goed geanalyseerd te worden

van het gebouw afgebroken. Ondanks bezwaren uit Belveren werd in 1913, ter vervanging

welke functionele en ruimtelijke structuren als basis dienen voor de inpassing van het nieuwe

van de Waterstaatskerk uit 1855, die in 1911 door brand werd verwoest, de huidige Sint

gemeenschapshuis. Daarbij is het belangrijk om een duurzame stedenbouwkundige structuur

Lambertuskerk opgericht aan de ‘Drie Hoeven’. Hier werd de kern Haaren gevestigd

te ontwikkelen die ontwikkelingen in de tijd aan kan.

ANALYSE | 7

2.2 Ruimtelijke analyse De ruimtelijke analyse betreft de huidige verhoudingen tussen de gebouwde en niet gebouwde ruimte. De meest opvallende constatering is de verschijning van de kern van Haaren vanuit de toeleidende infrastructuur. Vanuit het noorden kom je langs de oude kleuterschool, de kapel en de kerk en benader je zichtbaar de pleinruimte. Daarbij rijd je recht op de nieuwe kiosk en het oude gemeentehuis af. Vanuit de Kerkstraat in het zuiden buigt de weg af en rijd je tussen het oude gemeentehuis en de commerciële bebouwing door op het nieuwe Haarensteyn af. Je hebt hier het gevoel dat je via de achterkant het centrum binnenkomt. Ook de ruimtelijke relatie tussen de Driehoeven en de centrale ruimte voor de kerk is minimaal, omdat de bebouwing van het oude gemeentehuis dit voor een groot deel blokkeert. De nieuwbouw van Haarensteyn is fors, maar door de gekozen rooilijn, parcellering en de groene omzoming, voegt het zich goed in de structuur van het dorp. Achter de kapel wordt de ruimte wat onduidelijker, mede omdat men hier met de dichte en niet fraaie wand van het huidige gemeenschapshuis te maken heeft. Er is geen sprake van een ruimtelijke relatie van het plein met het park Ruijbosch dat achter de kerk is gelegen. Daardoor is er een groot contrast tussen de stenige ruimte van het Monseigneur Bekkersplein en de groene oase van het park Ruijbosch.

Het Monseigneur Bekkersplein oogt, ondanks de recente herinrichting, erg stenig en kaal.

ANALYSE | 9

2.3 Functionele analyse Voor de functionele analyse zijn de belangrijkste gebruiken van het centrum in kaart gebracht: bebouwing, groen, infrastructuur en de activiteiten die er plaatsvinden. Bebouwing Centraal in het plangebied staat de Sint Lambertuskerk. Deze kerk is nog in gebruik voor erediensten. Een groot deel van de week zijn er geen activiteiten in en rond de kerk. Het oude gemeentehuis van Haaren is (tijdelijk) in gebruik bij enkele maatschappelijke organisaties (onder andere de Heemkundekring en het Sociaal Huis) en commerciële bedrijven. Het nieuwe wooncomplex Haarensteyn heeft, net zoals de kapel van het voormalige klooster, een 100% woonfunctie. Aan de oostzijde van het oude gemeentehuis bevindt zich de pastorie, een huisartsenpraktijk/apotheek en een woning. Aan de westzijde van het plein bevinden zich enkele commerciële en maatschappelijke bedrijven, zoals een grote supermarkt, een praktijk voor fysiotherapie en enkele woningen. Er is geen sprake van een grote concentratie aan bedrijvigheid op of aan het plein. Dit is één van de redenen om het nieuwe gemeenschapshuis te verplaatsen naar dit plein. Horeca ontbreekt op dit moment op of aan het plein. Bestaande situatie van de bebouwingsstructuur

Transformatie en sloop van het gemeenschapshuis en het oude gemeentehuis van Haaren

ANALYSE | 11

12 | ANALYSE

Groen Er is geen sprake van een doorlopende groenstructuur in het centrum van Haaren. De belangrijkste structuren bevinden zich aan de Haarensteijnstraat te westen van het centrum, het park Ruijbosch aan de oostzijde en de toeleidende infrastructuur vanaf de Kerkstraat noord- en zuidzijde. De grootste solitaire bomen in de nabijheid van het plein bevinden zich naast de kerk en achter het oude gemeentehuis. Bij de recente herinrichting zijn wel enkele bomen aangeplant, maar die dragen (nog) niet bij aan een verbindende groenstructuur in het centrum. Het groen in het centrum bevindt zich vooral als flankerend groen van de grote gebouwen zoals de kerk en het oude gemeentehuis.

Bestaande groenstructuur

ANALYSE | 13

Alle infrastructuur in het studiegebied

Voetgangersgebied in het studiegebied

Infrastructuur autoverkeer: parkeerstraat ligt apart van doorgaande verkeersstructuur

Parkeerplaatsen studiegebied: blauwe zone, openbaar toegankelijke parkeerplaatsen (grijs) en toegewezen parkeerplaatsen (geel en rood)

14 | ANALYSE

Infrastructuur

Activiteiten

Het centrum van Haaren wordt gekenmerkt door veel bestrating voor verschillende

Het Monseigneur Bekkersplein wordt regelmatig gebruikt voor evenementen en andere

infrastructurele doeleinden. Verblijfsruimte, bestemmingsverkeer en doorgaand verkeer

activiteiten. Wekelijks wordt er markt gehouden en jaarlijks zijn er activiteiten zoals de kermis,

vormen na de recente herinrichting van de openbare ruimte in ruimtelijk opzicht één ruimte,

het reuzenfeest, carnaval en de jaarmarkt. De weekmarkt bevindt zich alleen op het plein,

maar ze zijn functioneel van elkaar gescheiden waardoor er bij kruisingen van functies veel

waardoor doorgaand verkeer geen belemmeringen ondervindt. Enkele jaarlijkse activiteiten

zebra’s en anti-parkeer voorzieningen zijn aangebracht.

vragen om meer ruimte, waardoor er tijdelijke verkeersmaatregelen noodzakelijk zijn.

Het doorgaande verkeer is gescheiden van het bestemmingsverkeer ter plaatse van de winkels aan de westzijde. Doordat de doorgaande weg een aantal bochten kent, maar wel voor grote voertuigen zoals een streekbus bereikbaar moet zijn, is de benodigde ruimte voor doorgaand verkeer groot en kan er door autoverkeer hard gereden worden, omdat er weinig belemmeringen onderweg zijn. Volgens onderzoek is er voldoende parkeergelegenheid in het centrum aanwezig. Door recente bouwplanontwikkelingen heeft er wel een reductie van het aantal openbaar beschikbare parkeerplaatsen plaatsgevonden. Veel parkeerplaatsen zijn voorbehouden aan bewoners of bevinden zich in de blauwe zone (2-4 uur). De 2-uurszone bevindt zich nabij o.a. de supermarkt, terwijl de 4-uurszone nabij het bestaande gemeenschapshuis Den Domp is gelegen. Bij de recente herinrichting van de openbare ruimte is ook een groot deel van de ondergrondse infrastructuur vervangen.

ANALYSE | 15

START MANIFEST

“Haaren kan wel een echt HART gebruiken en hecht aan haar pleinruimte. Deze zou echter best wel een groenere uitstraling mogen krijgen, maar dit dient niet te beperkend te zijn voor evenementen en culturele activiteiten.

Een goed functionerend en groot genoeg nieuw gemeenschapshuis is onontbeerlijk om zo’n nieuw hart te kunnen laten functioneren. Fijne horeca met drankjes en hapjes op een terras in de zon is dan zeer gewenst.

Plein en bebouwing mogen een dorpse uitstraling krijgen. Niet te hoog en niet te ‘hard’. En als je een nieuw hart voor Haaren gaat maken, kijk dan ook goed naar kansen voor ontwikkelingen in de directe omgeving, ga met eigenaren in

gesprek en ontwikkel een goede toekomstvisie voor het centrum. Een centrum waar in ieder geval meer parkeerplaatsen aanwezig zijn dan nu, maar niet op het nieuwe plein. Misschien bevindt het parkeren zich wel deels onder de grond? Samen met de grote zaal van het gemeenschapshuis? Dan heb je ook minder last van geluidsoverlast.

Het nieuwe Hart van Haaren wordt dé plek voor ontmoeting en gezelligheid. Waar ruimte is voor maatschappelijke

voorzieningen, commerciële voorzieningen en wonen. Waarbij het wonenzich richt op starters/jongeren en ouderen. Een centrum dat goed bereikbaar is, maar waar doorgaand autoverkeer van ondergeschikt belang is.”

2.4 omgevingsdialoog sessie 1 Op 31 januari 2023 heeft er een omgevingsdialoog plaatsgevonden. Commerciële en maatschappelijke ondernemers en bewoners werden uitgenodigd om hun ideeën voor de toekomst van het Monseigneur Bekkersplein/gemeenschapshuis te delen. De uitnodiging is breed verspreid en iedereen was welkom. Deze eerste dialoog heeft bewust voorafgaand aan de visievorming plaatsgevonden om wensen of dromen onbegrensd op te kunnen halen. Dit gebeurde middels gesprekken bij de luchtfoto van het plangebied en middels korte pitches van de diverse organisaties. Het leverde een veelheid aan wensen en gedachten op, die door HOUTMAN+SANDER is samengevat in een startmanifest, dat samen met de eerdergenoemde analyses gebruikt wordt voor de verdere planvorming.

ANALYSE | 17

Inspiratiemodel 1

Inspiratiemodel 2

18 | ONTWIKKELSTUDIE

Inspiratiemodel 3

3 ONTWIKKELSTUDIE 3.1 Inspiratiemodellen Aan de hand van de historische, ruimtelijke en functionele analyse en het manifest van

Inspiratiemodel 1

de eerste omgevingsdialoog, is een aantal inspiratiemodellen opgesteld.

In dit model is een nieuwe bouwwand aan de westzijde van het plein gesitueerd.

Deze inspiratiemodellen gaan uit van verschillende scenario’s als het gaat om de ontwikkeling

De doorgaande weg, inclusief parkeergelegenheid, wordt aan beide zijden begrensd door

van de infrastructuur, de groenstructuur en de bebouwingsstructuur. De modellen verschillen

bebouwing. De ruimte tussen oostzijde van de nieuwbouw en de kerk wordt geheel autovrij.

in een aantal opzichten sterk van elkaar, maar ze hebben ook een aantal gemeenschappelijke

De noordzijde van het plein wordt voorzien van een doorgaande groenstructuur tussen de

kenmerken. In alle gevallen krijgt het gemeenschapshuis een prominente plek op het nieuwe

Haarensteijnstraat en het park Ruijbosch.

plein, is er voldoende (plein) ruimte voor evenementen en wordt een sterke vergroening van het centrum doorgezet. Om ruimte te maken voor al deze ruimtevragers, wordt onder andere

Inspiratiemodel 2

de doorgaande infrastructuur gecombineerd met bestemmingsverkeer. Zo wordt gehoor

Model 2 gaat uit van nieuwbouw tussen de oude kapel en het plein. Hierdoor ontstaat er

gegeven aan de gewenste verminderde dominantie van het autoverkeer door het centrum

een intiemere pleinruimte tussen de kerk en het nieuwe gemeenschapshuis en is er zicht op

van Haaren.

het nieuwe plein vanuit het noorden en vanuit het zuiden. Het plein en de nieuwe pleinwand liggen vol in de zon. Ook hier wordt de noordzijde van het plein voorzien van een doorgaande groenstructuur tussen de Haarensteijnstraat en het park Ruijbosch. Inspiratiemodel 3 In model 3 wordt de hoofdopzet van de doorgaande infrastructuur behouden, maar wel gecombineerd met parkeren. De nieuwbouw is zodanig gesitueerd, dat het gebouw en de pleinruimte zichtbaar en beleefbaar is vanuit alle windstreken. Alle belangrijke commerciële en maatschappelijke voorzieningen blijven aan het vergroende plein gesitueerd. Ook in dit model wordt de noordzijde van het plein voorzien van een doorgaande groenstructuur tussen de Haarensteijnstraat en het park Ruijbosch. Inspiratiemodel 4 Model 4 wijkt in af van de andere modellen door de aanpassing van de doorgaande infrastructuur over het plein. Er wordt teruggegrepen op de oorspronkelijke doorgaande infrastructuur voor de kerk langs, met een pleinruimte aan de westzijde van de doorgaande weg. Hierdoor ontstaat er een autovrije, vergroende pleinruimte van het huidige gemeenschapshuis Den Domp tot aan de zuidzijde van het oude gemeentehuis. De herstelde noord-zuid route wordt begeleid middels een doorgaande boomstructuur.

Inspiratiemodel 4

ONTWIKKELSTUDIE | 19

Behoud gevel/structuur Kleuterschool; historische gevel ‘op zuid’; nieuw achterdeel aansluitend bij Haarensteyn?

Behoud gevel/structuur Kleuterschool; historische gevel ‘op zuid’; nieuw achterdeel aansluitend bij Haarensteyn? Laan oost-west doorzetten, inclusief uitbreiden parkeren

Laan oost-west doorzetten, inclusief uitbreiden parkeren

Afwisselend plein/parkruimte tussen Driehoeven en 'Kleuterschool'

Intiemer plein tussen kerk en gemeenschapshuis; ref. Mill

Nieuwbouw noordzijde plein inclusief gemeenschapshuis, met groot terras op het zuiden

Nieuwbouw westzijde plein inclusief gemeenschapshuis in de plint; referentie Haarensteyn?

20 | ONTWIKKELSTUDIE

Afwisselend plein/ parkruimte tussen Driehoeven en gemeenschapshuis

Optimaliseren wegen en parkeren winkels en aanvullende commerciële voorzieningen

Optimaliseren wegen en parkeren winkels en aanvullende commerciële voorzieningen

Inspiratiemodel 1

Inspiratiemodel 2

3.2 omgevingsdialoog sessie 2 Tijdens een dialoog op 28 februari 2023 zijn de modellen voorgelegd aan een afvaardiging

Dit leidde bij de plankaarten tot zeer zinvolle dialogen en een vrij duidelijke voorkeursrichting.

van ondernemers, maatschappelijke instellingen en direct omwonenden. De deelnemers

Inspiratiemodel 3 riep enige aandachtspunten op om bij de nadere planuitwerking rekening

konden bij de verschillende denkrichtingen de goede of slechte kenmerken van de

mee te houden, maar dit model had een duidelijke voorkeur om aan nader onderzoek te

inspiratiemodellen benoemen en dit visueel zichtbaar maken door groene, oranje of rode

onderwerpen.

stickers te plakken.

Behoud gevel/structuur Kleuterschool; historische gevel ‘op zuid’; nieuw achterdeel aansluitend bij Haarensteyn?

Behoud gevel/structuur Kleuterschool; historische gevel ‘op zuid’; nieuw achterdeel aansluitend bij Haarensteyn? Historische laan en route noord-zuid herstellen

Laan oost-west doorzetten, inclusief uitbreiden parkeren

Plein/park ruimte: doorzicht vanuit het zuiden en vanuit het noorden

Nieuwbouw langs historische route (na 1960...) met gmeenschapshuis aan noordzijde

Optimaliseren wegen en parkeren winkels en aanvullende commerciële voorzieningen

Inspiratiemodel 3

Nieuwbouw gemeenschapshuis en wonen los van elkaar; gemeenschapshuis als paviljoen centraal in de ruimte

Grote afwisselende plein/ parkruimte tussen Driehoeven en 'Kleuterschool' met nieuwbouw, geheel autovrij

Optimaliseren wegen en parkeren winkels en aanvullende commerciële voorzieningen

Inspiratiemodel 4

ONTWIKKELSTUDIE | 21

Gewaardeerde ruimtelijke/zicht relaties

Schets voorkeursmodel

Integrale stedenbouwkundige structuur bouwen/ruimte/groen

Hart van Haaren

3.3 Concept voorkeursmodel

3.4 Omgevingsdialoog sessie 3

Inspiratiemodel 3 gaat uit van een inpassing van bebouwing buiten alle zichtlijnen die vanuit

Op 18 april 2023 is het concept-voorkeursmodel voorgelegd tijdens de derde en laatste

de omgeving naar het centrum leiden. De pleinruimte krijgt daardoor meer het karakter van

omgevingsdialoog. Dit model werd goed ontvangen en de deelnemers herkenden zich in de

een brink: in het verleden een plek waar vee werd verzameld om naar de weidegronden in de

verwerking van de opmerkingen die op het inspiratiemodel waren gegeven. De belangrijkste

omgeving te begeleiden, en later vaak omgevormd werd tot een groen dorpsplein. Nu kan

opmerkingen waren tegenstrijdig aan elkaar: de één wilde graag meer ruimte op het plein om

het een verzamelplaats worden van mensen die vanuit de verschillende windstreken het hart

ruimte te bieden aan evenementen, de ander wilde graag een verdere vergroening en

van het dorp bezoeken.

intiemere pleinruimte. In de uitwerking van het ontwikkelmodel zal aangegeven worden welke

Het vergroende plein, het nieuwe gemeenschapshuis, een verbeterde aansluiting op de

onderzoeksruimte er zit in de verdere verfijning van de bouwplanuitwerking en de uitwerking

kerk, de oude kleuterschool, de oude kapel en mogelijk in de toekomst een transformatie

van de openbare ruimte.

van de woningbouw aan de Pastoor Verrijtlaan, kunnen samen het nieuwe hart van Haaren

Want, zoals in de inleiding al is vermeld, dit ontwikkelkader is geen blauwdruk. Het bestaat

gaan vormen.

uit een zorgvuldig afgewogen referentieontwerp dat in de planuitwerking nog kan worden

De vergroening van de ruimte hecht zich niet aan de nieuwbouw, maar aan de rand van

bijgestuurd. Een belangrijk thema dat volgens de aanwezigen zeker bij de planuitwerking ter

het plein. De groene verbinding van de Haarensteijnstraat met het park Ruijbosch wordt

harte genomen dient te worden is: Haaren, de Tuin van Brabant. Zowel bij de uitwerking van

doorgezet langs de rand van het plein. In de toekomst kan deze mogelijk worden doorgezet

de openbare ruimte als bij de uitwerking van de architectuur kan dit thema een rol gaan spelen.

aan de noordzijde van de kerk. Aan de westzijde, tussen de doorgaande weg met de parkeerplaatsen en het vernieuwde plein, wordt een parkachtige ruimte gemaakt met ruimte voor groen en grote bomen. Deze zorgen voor een groene en intieme ruimte op het plein. Door het gebouw direct aan het plein te plaatsen, kan er een goede interactie tussen functies in het gebouw en de pleinruimte plaatsvinden (horeca/terras, evenementen etc.). Diezelfde wens is er voor de begane grond van de oude kleuterschool, die nu onderdeel uitmaakt van Den Domp. Een ‘actieve plint’ (interactie tussen gebouwde functie en buitenruimte) is hier zeer gewenst om de centrumruimte leven te geven. Door de zonnige ligging leent deze plek zich goed voor een terras. Door het herschikken van de ruimte, is er ook ruimte gevonden om meer parkeergelegenheid te creëren. In de nadere planuitwerking zal er naar een balans gezocht moeten worden tussen de nieuwe gebouwde voorzieningen en de benodigde parkeergelegenheid. De begane grond van het nieuwe gebouw op het plein is groot genoeg om het nieuwe gemeenschapshuis te huisvesten. Omdat de nieuwbouw gesitueerd is op de locatie van het oude gemeentehuis, kan mogelijk de oude kelder ingepast worden en gebruikt worden t.b.v. noodzakelijke opslag.

Nader onderzoek zal moeten uitwijzen welke ondersteunende maatschappelijke functies eveneens gehuisvest kunnen worden in het nieuwe gebouw. Ook is er ruimte voor woningbouw op de bovenliggende bouwlagen om het gebouw een duidelijke kop aan het plein te geven.

ONTWIKKELSTUDIE | 23

4 ONTWIKKELMODEL Het concept-voorkeursmodel is uitgewerkt tot een ruimtelijk-functioneel ontwikkelmodel.

Het ontwikkelmodel kan grotendeels op grondeigendom van de gemeente Oisterwijk en

Hierbij is rekening gehouden met de benodigde maatvoering voor de structuur van de

de Stichting Gemeenschapsvoorzieningen Haaren gerealiseerd worden. Daarbij dienen

openbare ruimte, inclusief de benodigde rijwegbreedtes, bochtstralen en inpassing van de

3 ‘disclaimers’ te worden benoemd:

bushaltes. Ook zijn de voetprint en de (indicatieve) bouwhoogtes van de nieuwbouw bepaald, waarbij rekening is gehouden met de inpassing van een volwaardig nieuw gemeenschapshuis,

1 Om een functionele en volwaardige verbinding te maken tussen de Haarensteijnstraat en

ondersteunende maatschappelijke voorzieningen en woningbouw. Deze woningbouw is

het park Ruijbosch, is een transformatie van (een deel van) de portiekwoningen van

gewenst om een in hoogte-breedte verhouding goed gebouw te realiseren. De woningbouw

woningcorporatie TBV wonen aan de Pastoor Verrijtlaan noodzakelijk. Om een volledige

mag echter nooit het functioneren van het gemeenschapshuis in de weg zitten. In de

autovrije, boomrijke wandelroute te kunnen maken, is ook de transformatie van de routing

planuitwerking zal bekeken worden welke woonfunctie het beste bij de functie van het

en het parkeren van de grondgebonden woningen noodzakelijk. Ook zonder gebruik te maken

gemeenschapshuis past.

van de gronden van TBV wonen, kan een belangrijk deel van de structuur al gemaakt worden.

Ook voor de locatie van het huidige gemeenschapshuis is een ontwikkelkader opgesteld. Het doel daarbij is om de oude kleuterschool in beeld te behouden en te herstellen.

2 Aan de zuidzijde van de kerk kan, technisch en ruimtelijk gezien, op een eenvoudige wijze

Een levendige plint aan de centrumzijde is daarbij een pré. Tussen de begraafplaats en de

een voetgangersverbinding worden gerealiseerd tussen Park Ruijbosch en het Monseigneur

Kerkstraat komt een betere zichtbare en bruikbare (langzaam verkeer) verbinding waardoor

Bekkersplein. Daarbij worden gronden van de openbare ruimte en van de parochie met elkaar

deze ruimte niet meer ‘achter de kleuterschool’ verstopt ligt. Woningbouw met entrees aan

verbonden, waardoor nadere afspraken over beheer en toezicht gemaakt dienen te worden.

deze passage kan deze verbinding versterken.

Dit geldt ook voor de transformatie van het entreegebied van de kerk. Dit bevindt zich op het grondgebied van de parochie. 3 Achter het bestaande gemeenschapshuis Den Domp, kan het parkeerterrein efficiënter worden ingericht en uitgebreid. De eigendomsgrenzen kunnen worden herzien, waarvoor uiteraard toestemming van beide partijen noodzakelijk is.

3

Alle bovengenoemde ‘disclaimers’ zijn in verkennende gesprekken met de eigenaren al ter sprake gekomen en akkoord bevonden, om het onder bovengenoemde voorwaarden in

1

dit ontwikkelplan op te nemen.

2

ONTWIKKELMODEL | 25

Huidige situatie

28 | ONTWIKKELMODEL

Onderzoek naar realisatie van een mogelijke voetgangersverbinding tussen het plein en het park aan de zuidzijde van de kerk

4.1 Openbare ruimte Infrastructuur en parkeren • Er ligt minder nadruk op doorgaand verkeer. De doorgaande route is gekoppeld aan de parkeervoorzieningen bij de winkels (vergelijkbaar aan de parkeerplaatsen aan de Kerkstraat-noordzijde). • De streekbus kan het centrum passeren. De bushaltes zijn opgeschoven naar de zuidzijde van de kapel nabij de entree van Haarensteyn. • Het wegprofiel door het centrum zal fietsvriendelijk worden ingericht, waarbij de auto het gevoel heeft ‘te gast’ te zijn. De nadere uitwerking vindt in de vervolgfase plaats. • Er kunnen netto ca. 45 extra parkeerplaatsen gerealiseerd worden. Het plein tussen het groen en het nieuwe gemeenschapshuis blijft autovrij. Voor de kerk is ruimte voor het parkeren van enkele voertuigen t.b.v. bezoek van de kerk en het parochiehuis. • Voetpaden worden beter verbonden met de pleinruimte en het plein wordt veel meer een centraal brandpunt van routes voor de voetganger. Op enkele cruciale locaties komt een veilige oversteekplaats voor voetgangers. • De ondergrondse, recent aangepaste, infrastructuur blijft zoveel als mogelijk behouden. • Er wordt ingezet op zoveel mogelijk hergebruik van bij de recente herinrichting toegepaste materialen.

ONTWIKKELMODEL | 29

Infrastructuur totaal overzicht

Infrastructuur voetgangers

Infrastructuur rijwegen

Infrastructuur parkeren

30 | ONTWIKKELMODEL

Geleidelijke overgang van voetgangersroutes naar pleinruimte

Visueel versmalde rijbaan

Hergebruik van duurzame materialen van recente herinrichting openbare ruimte

Hergebruik van natuursteen uit recente herinrichting openbare ruimte

Veilig wegprofiel met autoverkeer, fietsers en lange parkeerplaatsen

Haaks parkeren aan doorgaande rijbaan

Routes gaan over in brinkachtige ruimte met veel bomen

Groene begeleiding van de infrastructuur

Behoud van bestaande grote bomen

Groene promenade van de Haarensteynstraat naar park Ruybosch

Zitranden aan het plein met groen in de rug

Mogelijke toepassing van groene parkeerplaatsen

Onderzoek de mogelijkheid van vergroening van de randen van het plein

Groene routes naar het plein

Verplanten van jonge, nieuwe bomen

Aantrekkelijke wandelroute naar het park

Groenstructuur en water • Grote bomen blijven behouden. Kleine bomen die bij de recente herinrichting zijn geplant, worden verplaatst naar een andere locatie binnen het plangebied • Er wordt ingezet op een zo veel als mogelijk doorgaande laanstructuur tussen de Haarensteijnstraat en het park Ruijbosch. De eerste fase tot aan de Pastoor Verrijtlaan kan in de eerste fase al gerealiseerd worden. • Er worden veel nieuwe bomen aangeplant die een bijdrage zullen leveren aan de verblijfskwaliteit van de openbare ruimte, aan de biodiversiteit, het tegengaan van hittestress en aan de seizoen beleving. Bij de uitwerking zal contact worden opgenomen met de Haarense boomkwekerijen om van het centrum een echte ‘groene representatieve huiskamer’ te maken. • Rijwegen en parkeervoorzieningen worden omringd door een stevige groenstructuur die ook een buffer vormt naar het nieuwe Monseigneur Bekkersplein. • De vaste planten in de borders rondom het oude gemeentehuis en bij de kerk worden

Nieuwe groenstructuur

verplant naar groene ruimtes in het ontwerp. • In de planuitwerking wordt onderzocht of een gedeelte van het beoogde plein in gras kan worden uitgevoerd, waarbij het gras ook bruikbaar is voor wekelijkse/jaarlijkse evenementen/ activiteiten door bijvoorbeeld een combinatie met grasbetonsteen toe te passen. • Mogelijk wordt een deel van de parkeerplaatsen als gras parkeren uitgevoerd. • Water dat van de nieuwe bebouwing en bestrating wordt afgevoerd zal zoveel als mogelijk ten goede komen aan de beplantingen in de openbare ruimte. Overig water wordt afgevoerd naar het aanwezige infiltratieriool onder de rijweg dat daar bij de laatste herinrichting is aangelegd. • Voor de nieuwbouw zal in de planuitwerking worden onderzocht of waterberging op het dak plaats kan vinden, mogelijk in combinatie met groene daken en opwekking van zonne-energie.

Onderzoek naar verdere vergroening van de pleinruimte in de planuitwerking

ONTWIKKELMODEL | 33

34 | ONTWIKKELMODEL

Activiteiten • Evenementen die nu wekelijks of jaarlijks plaatsvinden in de openbare ruimte, kunnen daar ook in de toekomst gehouden worden. Het laatst bekende ruimtegebruik wordt als richtinggevend voor de maatvoering van het plein gehanteerd. • De exacte indeling van het plein en van de evenementen wordt in de planuitwerking bepaald, als de definitieve indeling van het gemeenschapshuis verder wordt uitgewerkt. • In de zomermaanden zal rekening gehouden worden met een terrasruimte op het plein bij het

Weekmarkt

gemeenschapshuis. Bij winterevenementen (o.a. carnaval) is geen terras aanwezig en kan juist een fysieke koppeling plaatsvinden tussen het gemeenschapshuis en tenten op het plein. • De pleinruimte zal zoveel als mogelijk vrij zijn van obstakels (fietsenstallingen, bomen etc.) of deze zullen aan de rand van het plein worden geplaatst. • Per evenement kan bekeken worden of de doorgaande weg tijdelijk moet worden afgesloten. • In de toekomst bepaalt de maat van de pleinruimte de omvang van de evenementen die plaats kunnen vinden.

Carnaval

Kermis

ONTWIKKELMODEL | 35

Nieuwe bebouwingsstructuur

Nieuwe bebouwing en verplaatste kiosk

36 | ONTWIKKELMODEL

4.2 bebouwing Kiosk en bevrijdingsmonument De kiosk staat nu in het verlengde van de Kerkstraat op het plein. Hij staat daar nu wat verloren in de ruimte en het is ook een ruimtelijke beperking bij evenementen. In het ontwerp staat de kiosk in het groen aan het plein. De beplanting rondom de bankjes geeft een fijne rugdekking en vanaf de bankjes heb je een goed zicht op de monumentale kerk. De kiosk wordt iets hoger geplaatst dan zijn omgeving, waardoor de rand rondom de beplanting en de kiosk ook als zitrand gebruikt kan worden. Het bevrijdingsmonument staat nu aan de rand van het plein bij het gemeentehuis. Bij de herinrichting van het plein zal dit gedenkteken een nieuwe plek krijgen op of aan het plein, die samen met belanghebbenden zorgvuldig gekozen zal worden.

Herdenkingsmonument

Relatie nieuwe gemeenschapshuis en verplaatste kiosk in het groen en aan het plein

Relatie nieuwe gemeenschapshuis en verplaatste kiosk in het groen en aan het plein

ONTWIKKELMODEL | 37

Herontwikkeling locatie Den Domp Het behoud van het uiterlijk van de oude kleuterschool, het gedeelte met het hoge dak tot aan de hoofdingang van Den Domp, staat voorop. De herontwikkeling maakt het mogelijk om de oost- en zuidgevel een prominente plek aan de openbare ruimte te geven. Het gebouw is geen monument, het is dus ook mogelijk om alleen het aangezicht te behouden en intern opnieuw te ontwikkelen. Voor de levendigheid van het dorp is een publieke, actieve

Een extraverte plint van de oude kleuterschool en de aanliggende buitenruimte is zeer gewenst. Zo levert deze een bijdrage aan een levendig dorpscentrum.

plint een pré. Bijvoorbeeld horeca of maatschappelijke dienstverlening, waarbij ook de buitenruimte aan de Kerkstraat functioneel en representatief wordt benut. De rooilijn van de oude kleuterschool vormt de begrenzing van de nieuwbouw tussen de kleuterschool en de begraafplaats. Hierdoor is er een sterkere ruimtelijke en functionele relatie tussen de Kerkstraat en de achteringang van Haarensteyn en de begraafplaats. Tussen de wandelroute en de nieuwbouw achter Den Domp kan een tuinzone of collectieve groenzone worden ingericht. De nieuwbouw dient in hoogte ondergeschikt te zijn aan de hoogte van de kleuterschool. In eerste instantie wordt gedacht aan woningbouw. Achter de nieuwbouw kan bijbehorende parkeergelegenheid worden gerealiseerd.

Een terras kan op deze zonnige locatie zeker een bijdrage vervullen

10 extra parkeerplaatsten; toegang perceel Kerkstraat

Overleg buren i.v.m. fysieke en ruimtelijke aansluitingen (carport, privacy etc.) Behoud en herbestemmen kleuterschool, extraverte plint zeer gewenst

Ruimte voor woningbouw

Geen parkeren meer; terras en voetgangersverbinding Toegang verbinden met voetgangersverbinding naar Kerkstraat

Huidige bebouwingsstructuur en buitenruimte Den Domp

Tuinen of (collectieve) groene openbare ruimte

Voorgestelde bebouwings- en buitenruimtestructuur huidige locatie Den Domp

ONTWIKKELMODEL | 39

Huidige situatie voormalig gemeentehuis Haaren

Oorspronkelijk verbouwingsplan van Den Domp op nieuwe locatie

Entree, foyer en horeca

Overige multi functionele ruimtes

Kelder en centrale hal van het voormalige gemeentehuis mogelijk opnemen in nieuw Ontwerpvoorstel inpassing gemeenschapshuis en verplaatsing kiosk

40 | ONTWIKKELMODEL

bouwplan gemeenschapshuis

3 x zaal 100 m2 koppelbaar; groene plint

Corridor

Gemeenschapshuis Monseigneur Bekkersplein Een belangrijk onderdeel van dit ontwikkelkader is het functioneel en ruimtelijk onderzoek naar

Het gemeenschapshuis krijgt zijn representatieve entree via de foyer/horecavoorziening aan

de inpassing van een nieuw gemeenschapshuis op het bestaande Monseigneur Bekkersplein.

het plein op de kop van het gebouw. De afgeronde vorm maakt terrasruimte op het

Het uitgangspunt daarbij is de sloop van het oude gemeentehuis van Haaren. Uit voorliggend

zuidwesten, noorden en oosten mogelijk, afhankelijk van het seizoen en moment van de dag.

ruimtelijk onderzoek (zie concept voorkeursmodel) is gebleken, dat het gemeenschapshuis het

Mogelijk kan een deel van de centrale corridor van het oude gemeentehuis gebruikt worden in

beste op een gedeelte van de huidige locatie van het oude gemeentehuis gerealiseerd kan

de nieuwe ruimtelijke indeling van het gemeenschapshuis. Aan de noordzijde sluit deze aan op

worden.

de foyerruimte, aan de zuidzijde is een laden en lossen/nooduitgang goed in te passen.

Mogelijk kan een deel van de constructie en de kelder van het oude gemeentehuis gebruikt

De multifunctionele zalen zijn voorlopig bedacht aan de oostzijde van het gebouw, aan de

worden als basisstructuur voor het nieuwe gemeenschapshuis. Dit mag echter nooit

Driehoeven, waar ook een deel van het parkeren is gelegen. Als vanzelfsprekend mag dit zich

beperkend zijn voor het optimaal functioneren van het gemeenschapshuis. Vanuit de

nooit tonen als een achterkant van het gemeenschapshuis, maar de gevel kan hier wel een

duurzaamheidsgedachte is het zeer gewenst om de hergebruik mogelijkheden in het

geslotener karakter krijgen.

vervolgonderzoek op ruimtelijke en constructieve aspecten te onderzoeken. Dat geldt ook

Aan de pleinzijde opent de gevel zich juist met multifunctionele ruimtes aan het plein. In de

voor het mogelijke hergebruik van de toegepaste materialen in het oude gemeentehuis

planuitwerking is het belangrijk dat de ruimtes binnen een interactie aangaan met de openbare

(het betreft hier het oogsten van een gebouw i.p.v. het slopen van een gebouw).

ruimte. Indien een directe aansluiting van plein op binnenruimtes minder gewenst is, kan enige vergroening van de buitenruimte een uitkomst bieden om een natuurlijke afstand te creëren.

Het bouwoppervlak van de in het ontwikkelmodel opgenomen structuur bedraagt ca. 900 m2. Samen met de ca 150 m2 bestaande kelderruimte betekent dit ruim 1000 m2 ten behoeve van

Over de architectuureisen worden in dit ontwikkelkader geen uitspraken gedaan. Wel zijn

het nieuwe gemeenschapshuis. Het geoptimaliseerde ruimteprogramma voor Den Domp,

beeldreferenties opgenomen die de kansen voor de ontwikkeling van een bijzonder gebouw op

aangevuld met opslag, bedraagt ruim 800 m2. Alle functies voor het gemeenschapshuis zouden

een bijzondere locatie laten zien en die een nader te selecteren architect kan inspireren tot een

daarom op de begane grond van de nieuwbouw ingepast kunnen worden. De multifunctionele

hoogwaardige planuitwerking. Bij het selecteren van de referenties is rekening gehouden met

zalen hebben ruim een dubbele verdiepingshoogte nodig, waardoor een deel van de eerste

de functies die aan het nieuwe gemeenschapshuis zijn toegekend.

verdieping door deze ruimtes wordt gebruikt (ca 300 m2). De overige ruimte op de eerste verdieping kan door ondersteunende maatschappelijke voorzieningen worden gebruikt of, als dit niet wenselijk of mogelijk blijkt te zijn, door commerciële dienstverlening. Op deze wijze kunnen de foyer, multifunctionele ruimten en toiletten zo optimaal mogelijk gebruikt worden. Er wordt nu vanuit gegaan dat in de foyerruimte van het nieuwe gemeenschapshuis, die in de ronde kop van het gebouw is bedacht, ook een openbaar toegankelijke horecavoorziening kan bevatten. Vooralsnog wordt uitgegaan van de exploitatie van deze voorziening door de Stichting Gemeenschapsvoorzieningen Haaren. Tijdens de planuitwerking zal blijken of dit het meest wenselijke model is, of dat er sprake dient te zijn van een zelfstandige exploitatie van de horecavoorziening. Op de 2e en 3e verdieping is ruimte voor ca. 900 m2 programma voor woningbouw. Het is van groot belang dat de doelgroep van deze woningbouw (en ook het eigendom en/of beheer) het gebruik van de begane grond als gemeenschapshuis met buitenterras nooit mag belemmeren. Uit nader onderzoek zal blijken op welke wijze de ontwikkeling van gemeenschapshuis, ondersteunende maatschappelijke voorzieningen en woningbouw het beste plaats kan vinden.

Impressie hal en entree kelder voormalig gemeentehuis

ONTWIKKELMODEL | 41

42 | ONTWIKKELMODEL

Kelder 150 m2

Begane grond en eerste verdieping Gemeenschapshuis

Ten behoeve van oplag van het gemeenschapshuis. Onderzoek naar herbruik van de bestaande kelder van het oude Gemeentehuis van Haaren in de nieuwbouw.

900 m2 bouwoppervlak. Sommige ruimtes (zaal,foyer) vragen om een dubbele verdiepingshoogte, andere functies vragen om een enkele verdiepingshoogte. Het programma van het gemeensschapshuis kan aangevuld worden met overige maatschappelijke voorzieningen.

Derde bouwlaag

Vierde bouwlaag

Op de derde en vierde bouwlaag is ruimte voor woningbouw. Op de derde bouwlaag ca 650 m2, en op de vierde bouwlaag ca 250 m2. Het programma voor de woningbouw zal in de volgende planfase worden bepaald.

ONTWIKKELMODEL | 43

Haaren, de Tuin van Brabant In de derde omgevingsdialoog zijn enkele architectuurbeelden gedeeld als opmaat naar de planuitwerking na de vaststelling van dit ontwikkelkader. Dat de nieuwbouw moet passen in het centrum van Haaren en zich moet voegen naar haar gebruik en de omgeving werd daarbij duidelijk. Maar ook dat de architect zich kan laten inspireren door de Tuin van Brabant als bijzondere identiteit voor het nieuwe Hart voor Haaren!

Vergroten biodiversiteit

Vergroten aantrekkelijkheid voor fietsverkeer

Bevorderen electrisch rijden

Onderzoek mogelijke toepassing groene daken

Zoek naar mogelijkheden om de openbare ruimte te verzachten

Een boomrijke openbare ruimte zorgt voor verkoeling in de zomer

Niet slopen maar oogsten van bestaande gebouwen

Onderzoek mogelijk gebruik bestaande constructies

5 DUURZAAMHEID We leven in een tijd waarin een duurzaam gebruik van de ruimte, een zorgvuldig gebruik van

Klimaatdoelstellingen

grondstoffen, het veranderende klimaat en de afname van biodiversiteit hoog op de agenda

• Openbare buitenruimtes kunnen zowel vol in de zon als in de schaduw gelegen zijn,

staan. Met het opstellen van dit ontwikkelkader is, binnen de kaders van de opdracht, zoveel

waarbij vooral bomen worden ingezet als schaduwgevende objecten.

als mogelijk met bovenstaande aspecten rekening gehouden. Deze aspecten zullen ook bij de planuitwerking hoog op de agenda moeten staan.Onderstaand is per duurzaamheidaspect een opsomming gegeven van de ingrepen die zijn verricht en/of waar in de planuitwerking rekening

• Er zal hydrologisch neutraal ontwikkeld worden, waarbij regenwater ook mogelijk als buffer t.b.v. beregening van beplanting in droge tijden wordt gebufferd.

mee gehouden moet worden: • Voor de nieuwbouw zal bekeken worden hoe drinkwatergebruik beperkt kan worden. Duurzaam gebruik van de ruimte • Er is een stedenbouwkundige structuur ontworpen die tijdloos is; bestaande zichtlijnen

• Voor de nieuwbouw zal het uitgangspunt de (B)ENG-norm zijn.

worden gerespecteerd en rooilijnen worden afgemaakt. • Bij de nieuwe parkeerplaatsen zullen ook laadvoorzieningen worden opgenomen en wordt • Toekomstige ontwikkeling voor herstructurering van woningbouw in de nabije omgeving

onderzocht of er behoefte is aan het gebruik van deelauto’s.

staan het ontwerp niet in de weg, maar kunnen daar naadloos op aansluiten. Verbeteren biodiversiteit • De kerk krijgt een prominent adres aan het centrale plein.

• Er vindt een sterke vergroening van het centrum van Haaren plaats, waarbij zowel ruimte is voor gras, beplanting en bomen.

• Er wordt nadruk gelegd op meer vergroening en minder verharding, waarbij de toegankelijkheid voor autoverkeer niet in het gedrang komt, maar waarbij in de planuitwerking voorrang wordt gegeven aan het fietsverkeer en voetgangers.

• Zowel in de nieuwbouw als in de openbare ruimte zullen voorzieningen komen die een positief effect hebben op de leefomstandigheden van diverse organismen. Deze voorzieningen zullen in samenhang met elkaar worden ontworpen (nestgelegenheid,

Zorgvuldig gebruik van grondstoffen

voedselvoorziening, leefomgeving).

• De openbare ruimte wordt geherstructureerd, maar er wordt zoveel mogelijk ingezet op hergebruik van vrijkomende materialen. De ondergrondse infrastructuur wordt zoveel als mogelijk behouden. • Omdat het nieuwe gemeenschapshuis voor een groot deel binnen de huidige structuur van het

• Er worden grote groenstructuren in het dorp met elkaar verbonden (Haarensteijnstraat en park Ruybosch). • Bij de uitwerking van het beplantingsplan zullen plantensoorten en boomsoorten nauwkeurig

oude gemeentehuis wordt gebouwd, zal onderzocht moeten worden welke constructieve delen

op elkaar worden afgestemd om zodoende een groot positief effect te hebben op het

behouden kunnen blijven, onder andere de fundering, de kelder en de dragende structuur.

vergoten van de biodiversiteit.

• De oude kleuterschool wordt zoveel als mogelijk behouden bij herbestemming.

• Er zal gezorgd worden voor goede leefomstandigheden voor nieuwe en aanwezige bomen, zodat ze oud kunnen worden en daarmee een grotere eco-systeemwaarde kunnen opbouwen.

• Van de vrijkomende materialen (zowel in het oude gemeentehuis als in het huidige gemeenschapshuis) wordt zorgvuldig onderzocht welke materialen ter plaatse of elders hergebruikt kunnen worden of weer tot nieuwe grondstoffen kunnen worden omgevormd (oogsten in plaats van slopen).

DUURZAAMHEID | 47

6 REALISATIESTRATEGIE Het ontwikkelkader geeft een globale koers en bandbreedten aan voor de ontwikkeling van de

3 Leren van voorbeeldprojecten

locatie Mgr. Bekkersplein en Kerkstraat 26. Daarmee is fase 1 afgerond en wordt overgegaan

In deze eerste fase zijn al veel voorbeeldprojecten voor de realisatie van een

tot fase 2: het opstellen van een masterplan. Om de stap te zetten naar het maken van een

gemeenschapshuis al dan niet in combinatie met wonen de revue gepasseerd.

concreet plan zijn drie speerpunten geformuleerd:

Door ervaringen op te doen bij bestaande situaties kan meer inzicht verkregen worden in de do’s en don’ts voor dit project. Het organiseren van excursies en leren van

1. Breid het samenwerkingsverband uit

voorbeeldprojecten is dan onderdeel van de volgende fase.

2. Werk vanuit een integrale benadering 3. Leer van voorbeeldprojecten

De volgende acties worden in fase 2 als eerste opgepakt:

De speerpunten worden hieronder toegelicht. Tot slot is een aantal concrete acties voor het

• In gesprek gaan met woningcorporatie(s) over hun mogelijke rol in de herontwikkeling.

vervolg genoemd. • Opstellen plan van aanpak met samenwerkingspartners. Communicatie en participatie 1 Breid het samenwerkingsverband uit

zijn hier onderdeel van.

Stichting Gemeenschapsvoorzieningen Haaren (SGH) en de gemeente hebben zich samen gecommitteerd aan het project. Om een stap verder te kunnen zetten, is het nodig om duidelijkheid te krijgen over welke partijen nog meer een leidende rol gaan spelen in de

• Nadere definiëring van het programma, en in dat kader actualisatie van het marktonderzoek voor het centrum van Haaren uit 2018.

ontwikkeling van beide locaties. En wat de rolverdeling tussen de partijen gaat zijn. Dit bepaalt namelijk voor een groot deel het vervolg van het project.

• Vervolggesprekken voeren met omgevingspartijen waarvan de realisatie van

Het programma voor het gebouwde deel bestaat in elk geval uit maatschappelijke functies

het ontwikkelkader afhankelijk is van hun medewerking en toekomstplannen.

en woningen. Voor het woningbouwprogramma is de woonzorgvisie leidend. Daarom gaan we

Dit zijn in elk geval de parochie en TBV Wonen.

uit van 75% betaalbare woningen, waarvan 35% in het sociale segment. Vanwege het aandeel sociale huisvesting is de woningcorporatie een logische, potentiële partner voor de realisatie.

• Excursie naar voorbeeldprojecten met de samenwerkingspartners, waarvan de eerste naar HelvoirThuis.

2 Werk vanuit een integrale benadering Om tot een aantrekkelijk en realistisch plan te komen voor het Monseigneur Bekkersplein

ONTWERP

en Kerkstraat 26 is een integrale benadering van belang. Dit betekent dat gedurende de planuitwerking voortdurend wordt gezocht naar een balans tussen financiën, programma en ontwerp. Rekenen en tekenen gaan daarbij hand in hand. Afhankelijk van welke partijen een leidende rol in de ontwikkeling gaan spelen, is het

GEBIEDSPROCES

voorstelbaar dat het plangebied in de toekomst opgeknipt wordt in delen, waarbij voor elke deel een andere partij of alliantie van partijen trekker is. Als dat gebeurt, is het van belang om de uitwerking van de verschillende deelgebieden in één gebiedsproces te blijven verbinden, zodat de samenhang tussen de deelgebieden met een integrale benadering geborgd blijft.

PROGRAMMA

FINANCIËN

REALISATIESTRATEGIE | 49