Groenbeheerplan en formaliseren beeldkwaliteitsniveau’s - Bijlage 1 Oplegnotitie groenbeheerplan

Logo otw

Oplegnotitie Groenbeheerplan Inleiding Gemeente Oisterwijk heeft behoefte aan inzicht in de actuele kosten om haar groenareaal op het gewenste ambitieniveau in stand te houden. Dit is belangrijk om grip te houden op kosten zoals die in de PPN en begroting zijn opgenomen en die via de jaarrekening verantwoord moeten worden. En komt tevens voort uit de eisen die vanuit de provincie worden gesteld met betrekking tot een begroting die structureel en reëel in evenwicht is (Gemeentewet). De provincie stuurde hierover op 22 december 2022 een brief (aan de gemeenteraad) met daarin onder andere de nadrukkelijke aanbeveling het realiteitsgehalte van de opgenomen taakstellingen en financiële vertaling van de beleidskaders voor (het onderhoud van de) kapitaalgoederen nader te onderbouwen in een groenbeheerplan. In deze oplegnotitie en bijbehorende rapportage is deze onderbouwing opgenomen. Voor het inzichtelijk maken van de kosten om het groenareaal in stand te houden is het advisbureaau TerraSpect ingehuurd. In het rapport ‘Groenbeheerplan Data & financiële consequenties’ is omschreven op welke wijze en aan de hand van welke methoden deze kosten inzichtelijk zijn gemaakt. Er wordt uiteengezet hoe de verzorgings- en technische staat van het groenareaal op dit moment is.

En welke kosten er de komende jaren gemaakt moeten worden om het groenareaal van de gemeente Oisterwijk op het vastgestelde ambitieniveau in stand te houden. Uit onderstaand schema wordt duidelijk hoe dit groenbeheerplan zich verhoudt tot Visie Openbare Ruimte (vastgesteld op 13 april 2023) en de overige beleidskaders en beheerplannen. Het betreft een beheerplan op operationeel niveau dat in directe relatie staat tot de begroting en tot de meerjaren onderhouds-programma’s.

Oplegnotitie Groenbeheerplan | 1

Logo otw

Analyse Data-analyse gemeentelijk beheersysteem De beschikbare data in het gemeentelijk beheersysteem zijn gecontroleerd op volledigheid. Uit steekproef blijk dat de BGT-geometrie (Basiskaart Grootschalige Geometrie) voor meer 90% klopt en representatief is. De BGT dient als basis voor het gemeentelijk beheersysteem GBI. Uit de steekproeven blijkt dat de koppeling tussen BGT en de beheerdata voor 95 % volledig is. De in het beheersysteem GBI gekoppelde paspoorten met beheergegevens ontbreekt nog een stuk uniformiteit en zijn niet alle mutaties bijgewerkt. Dit komt gedeeltelijk voort uit nog te verwerken mutaties en de koppeling met het beheersysteem dat in Haaren gehanteerd werd.

Technische staat en beeldkwaliteit van het openbaar groen Voor de beoordeling van de technische staat en beeldkwaliteit zijn op een 100-tal locaties, verdeeld over de gemeente, steekproeven uitgevoerd. Het betreft meetlocaties van 100x100 meter, evenredig verdeeld over de bebouwde kommen van de Oisterwijk, Moergestel en Haaren. Bij de beoordeling van de technische staat is vooral gekeken naar het percentage bezetting, beschadiging en algemene indruk van de beplantingen, hagen en grasvegetaties. De beoordeling van de beeldkwaliteit is getoetst aan de hand van de beeldmeetlatten van het kennisplatvorm CROW (Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en Verkeerstechniek). Gemeente Oisterwijk hanteert voor beplantingen, grassen en verhardingen in de centrumgebieden beeldkwaliteit A, voor woon- en bedrijfsgebieden beeldkwaliteit B en voor het buitengebied beeldkwaliteit C. Aan de hand van de beplantingstypes en locaties wordt hier ten behoeve van de biodiversiteit soms van afgeweken. Bijvoorbeeld bij de (on)kruidbeheersing in bosplantsoen in het centrumgebied en voor wat betreft de grashoogtes (aangepast maaibeheer). Hieronder zijn de resultaten van de steekproef beeldkwaliteit uiteengezet per ambitieniveau. Voor elke beheergroep is de beeldmeetlat “algemene indruk” gebruikt om een beeld te vormen.

Het algemeen beeld in de centrumgebieden (A-niveau) is goed. De meeste beheergroepen scoren op niveau. Enkel gazons en bermen scoren relatief vaak onder ambitieniveau.

Figuur: Algemeen beeld centrumgebieden (A-ambitie)

Oplegnotitie Groenbeheerplan | 2

Logo otw

Het algemeen beeld in de woon- en werkgebieden (B-niveau) is goed. Voornamelijk heesters scoren af en toe onder ambitieniveau.

Figuur: Algemeen beeld woon- en werkgebieden (B-ambitie)

De algehele conclusie ten aanzien van de beeldkwaliteit is dat er ruimschoots voldaan wordt aan de algehele beeldkwaliteit. Bij de technische staat en bezetting van de beplantingen in de meetvakken scoren bodembedekkers 30% onder het beeldniveau, hagen 10%, heesters 15%, struikrozen 33% en gras 24%. Dit geeft aan dat er de laatste jaren te weinig aandacht is geweest voor het inboeten en reconstructies van plantvakken en gazons. Bij de bomen scoort 2% onder het ambitieniveau. Van het bomenbestand van 40.000 zijn dat er 800 die op redelijk korte termijn uit gaan vallen en vervangen moeten worden. Bij de beoordeling van de bomen is binnen de meetlocatie’s gekeken naar de vitaliteit en de onderhoudstoestand van de bomen. Hierbij is de wortelopdruk van de bomen niet beoordeeld, omdat dit schade veroorzaakt aan verhardingen (en feitelijk geen schade aan het groen betreffen). Deze schades van wortelopdruk worden en meegenomen tijdens de weginspecties. Hierbij moet ook opgemerkt worden dat het grootste gedeelte van de bomen in het buitengebied staan waar de onderhoudstoestand minder is omdat er de laatste jaren aan het snoeien van bomen binnen de bebouwde kom meer prioriteit is gegeven. De komende jaren vindt er op het gebied van het snoeien van de bomen een inhaalslag plaats.

Oplegnotitie Groenbeheerplan | 3

Logo otw

Kostenraming groenareaal Op basis van de data, de technische staat en de beeldkwaliteit is een raming gemaakt van de kosten om het groenareaal in de gemeente Oisterwijk te onderhouden en in stand te houden (zie tabel 1.1). Hiervoor is eerst een selectie gemaakt van de totale oppervlakte per beheergroep. Vervolgens is een raming van de kosten cyclisch onderhoud (jaarlijks terugkerend onderhoud), curatief onderhoud (kleine reconstructies en beschadigingen) en van de investeringen in reconstructies en renovaties (grote reconstructies, specifiek voor groen, of integraal met wegen en/of riolering) gemaakt.

Cyclisch onderhoud

Uitbesteed Eigen dienst

Curatief onderhoud Investeringen reconstructies en renovaties

€ 1.167.000 € 287.000 € 119.000 € 999.000

Tabel 1.1: Raming kosten en investeringen groenareaal Oisterwijk Het onderhoud van de beplanting is grotendeels inbesteed bij Werkvoorzieningsschap De Dommel (WSD). Daarnaast is een aantal werken uitbesteed op basis van meerjarenbestekken. Het maaien van gazons, knippen van hagen en het onderhoud van bomen is op basis van Europese aanbestedingen tot en met 2026 aanbesteed. De financiële gevolgen van deze aanbestedingen zijn verwerkt in de begroting 2023 en structureel opgenomen in de PPN 2024, ter verwerking bij de begroting 2024-2027. De buitendienst van gemeente Oisterwijk verricht het cyclisch onderhoud in de centrumgebieden en enkele woonwijken. De personeelskosten hiervan maken onderdeel uit van de personeelsbegroting. Voor het cyclische en het curatieve onderhoud is dekking binnen de begroting 2023 en verder. De groenrenovaties vinden zoveel mogelijk integraal plaats met wegen, water en verkeer. Daarbij wordt op basis van analyses en schadebeelden integraal door de verschillende vakdisciplines gekeken naar welke locaties in aanmerking komen voor reconstructie. Hiervan is een projectenlijst gekoppeld aan een meerjarenplanning gemaakt. In de begroting van 2023 is € 1.000.000,- beschikbaar gesteld voor vervangingen en reconstructies van het openbaar groen en bomen. De uitgaven hiervoor worden vanaf 2023 gedaan.

Het krediet voor deze investering is daarom beschikbaar gehouden in 2023.

Oplegnotitie Groenbeheerplan | 4