GGD HvB & GGD West Brabant - samen sterker
Tekst van het document
Aan de colleges van Burgemeester en Wethouders en de raden van de deelnemende gemeenten in de GR GGD van Midden-Brabant
Kenmerk:
DS/UIT353
Datum:
12 december 2025
Behandeld door:
Directie
E-mail:
--
Onderwerp:
Raadsinformatie ‘Samen Sterker’: samenwerking tussen GGD West-Brabant en GGD Hart voor Brabant
Geachte Colleges, geachte Raden, Graag informeren wij u nader over de samenwerking tussen GGD Hart voor Brabant en GGD WestBrabant. Samenvatting GGD West-Brabant en GGD Hart voor Brabant verkennen in opdracht van beide besturen hoe zij hun samenwerking kunnen versterken. De gemeenteraad wordt gevraagd kennis te nemen van de tussentijdse bevindingen en tijdlijn van deze verkenning ‘Samen Sterker’. Door gezamenlijke inhoudelijke, personele en financiële uitdagingen is intensievere samenwerking wenselijk voor toekomstbestendige publieke gezondheidszorg, om de continuïteit van de huidige dienstverlening te waarborgen. Door deze intensieve samenwerking tussen de twee GGD’en kunnen we de krachten bundelen, waardoor we niet alleen slagvaardiger kunnen inspelen op maatschappelijke uitdagingen, maar ook de kwaliteit en toegankelijkheid van de publieke gezondheidszorg in onze regio duurzaam versterken. Dit biedt ruimte voor innovatie en voor behoud van lokale betrokkenheid, lokale dienstverlening in onder andere consultatiebureaus en invloed voor de gemeenteraden op het beleid. Twee opties worden de komende periode verder uitgewerkt en vergeleken op voor- en nadelen: een herziene samenwerkingsovereenkomst en samenvoeging tot één GGD met districtelijk model. Er zijn nog geen definitieve besluiten genomen.
De planning is dat de Algemeen Besturen in november/december 2026 een voorgenomen besluit nemen en in juli 2027 een definitief besluit. De nieuwe gemeenteraden worden in het najaar van 2026 nader geïnformeerd via een raadsinformatiebrief. Begin 2027 worden de gemeenteraden dan in gelegenheid gesteld een zienswijze kenbaar te maken op het voorgenomen besluit.. Aanleiding: toekomstbestendige GGD GGD West-Brabant en GGD Hart voor Brabant hebben al jarenlang een hechte samenwerking. In 2012 hebben de beide GGD’en en de veiligheidsregio Midden- en West-Brabant een samenwerkingsovereenkomst gesloten. De directe aanleiding hiervan was dat de regiogrenzen van beide GGD’en niet aansluiten op de werkgebieden van beide veiligheidsregio’s. Het doel van de
1
overeenkomst was het waarborgen van een naadloze aansluiting tussen de crisistaken die de GGD uitvoert (GHOR1 onderzoek na rampen) en de crisistaken van de Veiligheidsregio. In de overeenkomst is onder andere vastgelegd dat de twee Directeuren Publieke Gezondheid (DPG) tezamen de directie vormen van beide GGD’en. De GGD’en kennen verder reeds één team GHOR, een gezamenlijk Service Centrum en één team Gezondheid, Milieu en Veiligheid voor heel Brabant. Ook voor taken zoals infectieziektebestrijding, gezondheidsmonitoring en bedrijfsvoering wordt heel nauw samengewerkt. Sinds 2022 werken de GGD’en op basis van een gezamenlijke meerjarenvisie op Publieke Gezondheid in Brabant, genaamd ‘We maken samen gezond gewoon’. Op basis van deze visie zijn beide organisaties nog nadrukkelijker inhoudelijk gaan samenwerken. Inmiddels zoeken alle teams van beide GGD’en samenwerking met elkaar, zij het nog in verschillende mate. Voor 2025 hebben de teams van beide GGD’en voor het eerst ook (grotendeels) gezamenlijke jaarplannen opgesteld. Zoals hierna wordt toegelicht, zien de beide organisaties en de beide Algemeen Besturen een aanleiding om te onderzoeken hoe de samenwerking nog verder kan worden versterkt om de GGD toekomstbestendig te maken en daarmee de continuïteit in dienstverlening aan onze inwoners te kunnen waarborgen.
De Algemeen Besturen van beide GGD’en hebben daarom opdracht gegeven te verkennen hoe de samenwerking zich verder kan ontwikkelen. Deze verkenning heeft de titel ‘Samen Sterker’ gekregen. De verkenning is momenteel nog volop aan de gang en beeldvormend aan de orde geweest in de algemeen besturen. De gemeenteraden zijn afgelopen voorjaar in de kaderbrief en begroting 2026 van beide GGD’en reeds op hoofdlijnen geïnformeerd dat de GGD’en hun samenwerking versterken. De besturen van de 2 GGD'en hechten grote waarde aan het doorlopen van een zorgvuldig proces. Daarom deze brief om de raden alvast te informeren over deze opdracht. Ook het college van B&W vindt het van belang om de gemeenteraad vroegtijdig te informeren over de voortgang van de verkenning. Graag brengen wij daarom de gemeenteraad nu op de hoogte van de tussentijdse bevindingen van de verkenning en de verwachte vervolgstappen. Er zijn op dit moment nog geen definitieve keuzes gemaakt over de samenwerking en er komen na de gemeenteraadsverkiezingen nog verschillende momenten waarop de gemeenteraad en het college van B&W invloed kunnen uitoefenen (zie bijlage 2).
De urgentie van versterkte samenwerking Door onze krachten te bundelen, creëren we een toekomst waarin de publieke gezondheidszorg in Brabant niet alleen weerbaarder is tegen de uitdagingen van morgen, maar ook ruimte biedt voor innovatie en maatwerk voor onze inwoners. Deze samenwerking opent de deur naar een slagvaardige, flexibele en toegankelijke GGD, die samen met gemeenten en partners de gezondheid van alle Brabanders duurzaam versterkt. Door samen te werken, kunnen we sneller inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen en zorgen we ervoor dat iedere inwoner profiteert van toegankelijke dienstverlening, nu en in de toekomst. Met deze verkenning zetten we een belangrijke stap richting een GGD die niet alleen toekomstbestendig is, maar ook lokaal betrokken blijft en inspeelt op de specifieke behoeften van onze regio’s. 1
Geneeskundige HulpverleningsOrganisatie in de Regio.
2
GGD West-Brabant en GGD Hart voor Brabant zien inhoudelijke, personele en financiële uitdagingen. De optelsom van deze uitdagingen vergroten de komende jaren de druk op beide GGD’en. De algemeen besturen verwachten dat de continuïteit van delen van de dienstverlening steeds verder onder druk zal komen te staan en dat dit alleen het hoofd is te bieden door een vorm van nauwere samenwerking aan te gaan. Tegelijkertijd zijn er ook allerlei kansen om samen efficiënter te werken, innovatieve oplossingen te ontwikkelen en een grotere impact te maken op de publieke gezondheid in Brabant. Voor toekomstbestendige dienstverlening aan onze inwoners achten beide GGD’en een toenemende samenwerking wenselijk. Welke vorm die samenwerking exact kan krijgen, is onderwerp van de verkenning ‘Samen Sterker’. Ook samenwerking op de schaal van heel de provincie Brabant is aan de voorkant overwogen. Voor diverse inhoudelijke taken is die samenwerking er ook nu al. De GGD Brabant-Zuidoost heeft evenwel aangegeven geen nadere organisatorische samenwerking of integratie te zoeken. Verder wordt natuurlijk ook met andere lokale, regionale en landelijke (zorg)organisaties samengewerkt. Die inhoudelijke samenwerking gaat onverminderd door.
De bestuurlijke verkenning ‘Samen Sterker’ richt zich echter specifiek op de samenwerking tussen de beide GGD’en, omdat die historisch al een intensieve samenwerking kent en de beide organisaties zich voor dezelfde uitdagingen gesteld zien. Inhoudelijke uitdagingen De GGD’en zien diverse inhoudelijke (maatschappelijke) uitdagingen voor de Publieke Gezondheid van onze inwoners, die steeds meer inzet vergen van de GGD. De gezondheidsuitdagingen zijn fors en vragen een lange adem (zie kader). Deze inhoudelijke uitdagingen vragen om doordachte lokale beleidskeuzes zodat gezondheid voorop staat in zoveel mogelijk verwante beleidsvelden (‘health in all policies’). Brabanders hebben een omgeving nodig die zo is ingericht dat gezonde keuzes de meest logische keuzes zijn. Gezondere leefstijlkeuzes moeten voor iedereen makkelijker en toegankelijker zijn; voor nu en met het oog op de toekomst. Dit vraagt van de GGD gezondheidsmonitoring, advies over de leefomgeving en advies over lokaal gezondheidsbeleid en leefstijlinterventies. De GGD’en zetten in de regionale samenwerking in op het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en Integraal Zorg Akkoord (IZA), en willen ook na 2026 met behulp van het Aanvullend Zorg en Welzijnsakkoord (AZWA) de beweging van zorg naar welzijn en preventie onverminderd doorzetten.
De Jeugdgezondheidszorg (JGZ) doet aan vroegsignalering bij de jeugd en wil goed blijven aansluiten in lokale netwerken binnen het Sociaal Domein. Ook de beschermingstaken zoals infectieziektebestrijding, TBC-screening, seksuele gezondheid, forensische geneeskunde en openbare geestelijke gezondheidszorg willen zich blijven ontwikkelen om de toenemende maatschappelijke uitdagingen het hoofd te kunnen bieden.
3
Gezondheidsuitdagingen West-Brabant en Hart voor Brabant De Gezondheidsmonitors van de GGD laten zien dat Brabanders op het gebied van roken, alcoholgebruik en bewegen minder goed scoren dan het landelijk gemiddelde. Dit beïnvloedt de kwaliteit van leven en leidt tot een hogere zorgvraag in de toekomst. Vooral jongvolwassenen vallen op door een ongezondere leefstijl. Nog niet de helft van de volwassen Brabanders beweegt voldoende, en het percentage inwoners met overgewicht blijft onverminderd hoog. De cijfers laten bovendien zien dat mensen met een lager inkomen, zonder startkwalificatie of met een migratieachtergrond op vrijwel alle gezondheidsthema’s minder goed scoren. Jongvolwassenen en laaggeschoolde arbeidsmigranten vormen ook hier een kwetsbare groep. Deze gezondheidsverschillen zijn hardnekkig. Ook is er een onverminderde druk op de dienstverlening van de GGD door infectieziekten, SOA’s, mentale klachten, verslavingsproblematiek, dak- en thuisloosheid, verwarde personen en zorgmijders. Verder stijgt het aantal ouderen in Brabant de komende jaren door de dubbele vergrijzing: er komen meer ouderen bij en zij worden gemiddeld ouder. Dat leidt tot een toenemende vraag naar zorg, uit de hand lopende zorgkosten en mogelijk zelfs een ‘zorginfarct’, omdat er tegelijkertijd in de zorg grote en steeds verder groeiende personeelstekorten zijn.
Deze druk op de zorg vraagt om actie: investeren in preventie, een gezonde leefstijl en een gezonde leefomgeving is essentieel om mensen fitter te houden, ziekte te voorkomen en actief mee te kunnen doen in de samenleving. Alle GGD’en hebben dezelfde uitdagingen om de gezondheid van onze inwoners positief te beïnvloeden. GGD West-Brabant en GGD Hart voor Brabant pakken dat al samen op en hebben daarom een gezamenlijke toekomstvisie ‘We maken samen gezond gewoon’ opgesteld. De GGD’en geven samen uitvoering aan die visie en willen daarbij zoveel mogelijk samen oppakken en tegelijkertijd juist ook lokaal meerwaarde bieden voor de specifieke gezondheidsproblematiek in gemeenten, voor kwetsbare wijken, voor kwetsbare groepen en in samenwerking met lokale partners. Door meer samen te werken kunnen de GGD’en hun kennis, uitvoeringskracht en beleidsvermogen beter gezamenlijk inzetten voor de dienstverlening aan onze inwoners en voor lokale gezondheidsproblematiek. Personele uitdagingen De GGD’en lopen aan tegen forse personele uitdagingen. Er heerst algemene arbeidsmarktkrapte waardoor het moeilijk is om vacatures te vervullen. De GGD’en hebben bovendien veel hoogspecialistische functies, zoals artsen en verpleegkundigen, die vragen om gerichte vooropleidingen en specialisaties.
Gekwalificeerd personeel voor bijvoorbeeld infectieziektebestrijding, TBC, medische milieukunde en forensische geneeskunde is steeds moeilijker te vinden. Bovendien is bij diverse van dergelijke specialisaties het personeelsbestand van de GGD’en steeds meer vergrijsd, terwijl de landelijke opleidingen een teruglopende instroom zien. Steeds meer teams worden hierdoor kwetsbaar, waardoor bijvoorbeeld bij tijdelijke uitval van personeel er geen achtervang is en de continuïteit van de dienstverlening in het geding kan komen. De beide GGD’en zetten daarom steeds vaker over en weer personeel in, om tijdelijk roostergaten op te vangen maar ook om teams structureel te versterken. Dit speelt vooral binnen de sectoren Algemene Gezondheidszorg/ Leefomgeving en in mindere mate binnen de Jeugdgezondheidszorg. Deze samenwerking biedt de mogelijkheid om elkaar te helpen, het werk efficiënter te verdelen en de continuïteit van dienstverlening te waarborgen. Samen hebben de teams gewoon meer ‘massa’ om
4
pieken en uitval op te vangen. Zonder samen te werken en personeel uit te wisselen kunnen de GGD’en voor diverse schaarse specialismen de roosters niet goed gevuld houden en komt de dienstverlening aan onze inwoners onder druk te staan. Ook zien de GGD’en voor specialistische bedrijfsvoeringsfuncties toenemende uitdagingen en eisen. Bijvoorbeeld aangescherpte eisen ten aanzien van informatiebeveiliging van elektronische patiëntdossiers en gezondheidsdata van onze inwoners. Maar ook ontwikkelingen in cybersecurity en privacybescherming vragen steeds meer specifieke expertise. De beide individuele GGD’en zijn eigenlijk te klein om bij al deze ontwikkelingen continuïteit te waarborgen en de benodigde kwaliteit te behalen, tegen redelijke kosten. Door samen te werken kan de continuïteit van de bedrijfsvoering beter worden gewaarborgd en daarmee ook de continuïteit van de dienstverlening aan onze inwoners. Zonder samen te werken lopen we het risico dat we niet aan alle toenemende eisen kunnen voldoen en dat onze bedrijfsvoering kwetsbaarder wordt. Financiële uitdagingen Verder zijn er financiële uitdagingen voor de GGD en gemeenten. De GGD heeft net als gemeenten te maken met toenemende kosten door algemene inflatie en gestegen personeelskosten. Ook de genoemde toenemende vereisten aan o.a. cybersecurity, informatiebeveiliging en privacybescherming leiden tot kostenstijgingen.
Tegelijkertijd neemt de onzekerheid over ‘derde geldstromen’ toe. Door het ‘ravijnjaar’ bij gemeenten staan lokale plusproducten onder druk. Ook de investeringen van het Rijk in infectieziektebestrijding en de continuïteit van landelijke subsidies zijn onzeker. De GGD’en hebben al besparingsopgaven afgesproken met hun bestuur. Zonder samenwerking kunnen we niet de efficiëntie behalen om die afgesproken besparingsopgaven te realiseren en om toekomstige (inhoudelijke en personele) uitdagingen makkelijker zelf te kunnen opvangen. Wat samenwerking kan opleveren voor onze inwoners Door intensiever samen te werken profiteren inwoners van een sterkere, meer toegankelijke publieke gezondheidszorg die beter in kan spelen op lokale behoeften, nu en in de toekomst. De samenwerking moet de continuïteit waarborgen van de huidige dienstverlening, in lijn met recent bestuurlijk vastgestelde dienstverleningsconcept. Gemeenten krijgen bovendien een krachtigere partner aan tafel, waarmee gezamenlijk slimmer op actuele gezondheidsvraagstukken kan worden ingespeeld. Voor de GGD betekent samenwerking niet alleen efficiëntere bedrijfsvoering en meer slagkracht, maar ook een inspirerende omgeving waarin kennisdeling en innovatie vanzelfsprekend zijn. Zo bouwen we samen aan een gezondere, veerkrachtige provincie, waarin niemand tussen wal en schip valt.
5
De genoemde inhoudelijk, personele en financiële uitdagingen leggen tezamen een steeds grotere druk op beide GGD’en. Samenwerking biedt kansen om deze uitdagingen sámen het hoofd te bieden en sámen de positieve impact op de gezondheid van de Brabanders te behouden én te vergroten; samen met onze inwoners, samen met partnerorganisaties en samen met de collega’s van beide GGD’en. Het moet niet uitmaken waar “iemands wieg” staat: dienstverlening en werkwijzen kunnen en moeten uniformer. Samenwerking levert voor onze inwoners geharmoniseerde dienstverlening op, teams die van elkaar kunnen leren en samen professionaliseren, continuïteit van kwetsbare medische specialismen en massa om onze dienstverlening toekomstbesteding te houden. Tegelijkertijd kan verdere standaardisatie en harmonisatie juist ruimte creëren voor lokaal maatwerk en het maken van zowel een betere aansluiting op de lokale maatschappelijke uitdagingen als ook in de samenwerking met lokale partners. Samenwerking in bedrijfsvoering helpt de ondersteuning van het primaire proces verder te verbeteren, de continuïteit in kwetsbare, kritische bedrijfsprocessen te waarborgen en publieke middelen zo efficiënt mogelijk te besteden. Welke vorm deze versterkte samenwerking exact zou kunnen krijgen, is onderwerp van de verkenning ‘Samen Sterker’.
Bij de nadere uitwerking van samenwerkingsopties zal ook nog per optie verder worden geconcretiseerd wat de meerwaarde is voor de inwoners en gemeenten. Opties voor samenwerking Op basis van de signalen van de GGD’en over de toekomstbestendigheid van de GGD’en hebben de besturen van beide GGD’en in maart 2025 de opdracht gegeven om te verkennen welke samenwerkingsvormen er tussen beide GGD’en mogelijk zijn. Hierbij zijn op voorhand al een aantal kaders meegegeven (zie bijlage 1). Een extern adviesbureau heeft voor de eerste bestuurlijke beeldvorming de opties voor samenwerking in beeld gebracht. Drie hoofdvormen van samenwerking zijn verkend:
Samenwerkingsovereenkomst: behoud van 2 aparte organisaties die in een herziene, robuuste samenwerkingsovereenkomst de afspraken over hun samenwerking vastleggen.
Samenwerkingsverband: het gezamenlijk oprichten van een extra rechtspersoon, waarin taken waaraan wordt samengewerkt worden ondergebracht.
Samenvoeging: het samenvoegen van beide GGD’en tot één gemeenschappelijke regeling en één organisatie. Binnen samenvoeging zijn twee subopties onderscheiden voor de bestuurlijke inrichting van de gemeenschappelijke regeling: de optie van thematische bestuurscommissies en de optie van districtelijke bestuurscommissies. Hiermee wordt bedoeld dat er voor de lokale nabijheid op subregionaal niveau bestuurscommissies worden gevormd, bijvoorbeeld op de schaal van het Sociaal Domein/IZA.
Uit de bestuurlijke gesprekken in beide regio’s is gebleken dat er weinig steun is voor de optie van een samenwerkingsverband, waarin naast de twee bestaande organisaties nog een derde rechtspersoon zou worden opgericht. In juli hebben de algemeen besturen van beide GGD’en een eerste beeld gevormd over de samenwerkingsopties en bepaald welke nadere uitwerkingen zij nodig vinden om (in de volgende bestuursperiode) tot een onderbouwde keuze te kunnen komen. Het Algemeen Bestuur van GGD Hart voor Brabant heeft op 2 juli jl. verzocht om de optie van het samenvoegen van beide GGD’en met een districtelijk model nader uit te werken en deze op zijn
6
consequenties en voor- en nadelen te vergelijken met de optie van een herziene samenwerkingsovereenkomst (met behoud van 2 aparte organisaties), zodat later kan worden gekozen tussen deze twee opties. Het algemeen bestuur van GGD West-Brabant heeft vervolgens op 3 juli jl. verzocht de optie van samenvoeging met een districtelijk model als ‘stip op de horizon’ verder uit te werken, in de wetenschap dat het bestuur van GGD Hart voor Brabant al had gevraagd om ter vergelijking ook een update van de samenwerkingsovereenkomst uit te werken. Nadere kaderstelling nabijheid De beide algemeen besturen vinden het behoud van lokale nabijheid van het grootste belang bij de keuze van de samenwerkingsvorm. Gemeenten ervaren vaak een afstand tot gemeenschappelijke regelingen. De samenwerking mag deze afstand niet verder vergroten, maar moet juist worden aangegrepen om de nabijheid te vergroten. Dit betekent niet dat een samenvoeging tot één gemeenschappelijke regeling niet mogelijk is, maar betekent dat de invloed van gemeenten op keuzes in het basistakenpakket, gemeentelijke plustaken en de lokaal relevante invulling van GGDtaken goed moet worden gewaarborgd. In de algemeen besturen wordt daarom gesproken over nadere kaders voor lokale nabijheid, die in de verkenning van de samenwerking een plek moeten krijgen.
Ook lokale toegankelijkheid, zichtbaarheid en samenwerking en inwonerparticipatie zijn daar onderdeel van. In de volgende fase wordt ook nader uitgewerkt wat de meerwaarde kan zijn van districtelijke bestuurscommissies, bijvoorbeeld aansluitend op de schaal van het sociaal domein. Vervolgstappen en inspraak gemeenteraden Op verzoek van beide AB’s is in het tijdschema (zie bijlage) extra tijd ingebouwd voor de bestuurlijke beeld-, oordeels- en besluitvorming en betrokkenheid van de gemeenteraden en gemeenteambtenaren. De besluitvorming vindt pas plaats na de gemeenteraadsverkiezingen, door de nieuw samengestelde algemeen besturen en met betrokkenheid van de nieuwe gemeenteraden. De nieuwe gemeenteraden worden in september op de hoogte gebracht door middel van een raadsinformatiebrief over de twee uitgewerkte samenwerkingsopties, inclusief de lokale nabijheid. in het eerste kwartaal van 2027 kan vervolgens een zienswijze worden gegeven op het voorgenomen besluit van beide algemeen besturen. In de bijlage zijn de verschillende stappen nader toegelicht. De gemeenteraadsleden worden opgeroepen om deze verkenning van de samenwerking tussen de GGD’en na de gemeenteraadsverkiezingen (voor zover van toepassing) over te dragen aan hun opvolgers.
7
Bijlage 1 Bestuurlijke opdracht en kaders voor de verkenning ‘Samen Sterker’ De besturen van beide GGD’en hebben in maart 2025 de opdracht gegeven om te verkennen welke samenwerkingsvormen er tussen beide GGD’en mogelijk zijn om de gezondheid van onze inwoners nog beter te versterken. Bij deze opdracht hebben de beide AB’s de volgende kaders meegegeven:
Stel onze inwoners centraal. Stel de maatschappelijke opdracht van de GGD voor de gezondheid van onze inwoners centraal bij de keuze van onze samenwerking. Voor onze inwoners moet niet uitmaken “waar hun wieg staat”: alle inwoners hebben recht op hetzelfde basistakenpakket met dezelfde professionaliteit en werkwijzen, met lokaal maatwerk voor lokale maatschappelijke uitdagingen en speciale aandacht voor kwetsbare groepen.
Langetermijnvisie. Stel onze gezamenlijke toekomstvisie 'we maken samen gezond gewoon' centraal. Zorg ervoor dat de samenwerking bijdraagt aan een stabiele uitvoering van onze visie. Preventie vraagt namelijk aan lange adem.
Lokale nabijheid: “groter worden, kleiner blijven”. De samenwerking moet bijdragen aan het vergroten van de bestuurlijke betrokkenheid en de lokale nabijheid van de GGD voor inwoners, gemeenten en lokale partners. We moeten voorkomen dat een eventuele grotere schaal van samenwerking leidt tot grotere afstand tot inwoners. Sterker nog: de samenwerking moet juist helpen om de nabijheid verder te vergroten, zodat de GGD blijft bijdragen aan de lokale maatschappelijke uitdagingen, met het lokale netwerk.
Verantwoord gebruik publieke middelen. Gebruik samenwerking om publieke middelen zo slim mogelijk in te zetten. Gebruik samenwerking om met dezelfde euro méér te bereiken, door geen dingen dubbel te doen en nog meer van elkaar te leren.
Harmonisatie én maatwerk. Onderdeel van onze gezamenlijke toekomstvisie is dat onze inwoners allemaal anders zijn, maar uiteindelijk allemaal hetzelfde willen: gezond opgroeien en gezond ouder worden. Onze inwoners hebben recht op dezelfde dienstverlening en tegelijk hebben we extra aandacht voor iedereen in kwetsbare situaties en voor specifieke lokale maatschappelijke uitdagingen. Werk daarom als GGD’en aan harmonisatie van dienstverlening en werkwijzen, met daar waar nodig ruimte voor lokaal maatwerk.
Toekomstbestendigheid. Bouw aan de toekomstbestendigheid van onze dienstverlening aan onze inwoners, in het licht van de maatschappelijke uitdagingen, personele uitdagingen in de arbeidsmarkt en de financiële uitdagingen. Dit vergt een toekomstbestendige organisatie en toekomstbestendige samenwerking binnen ons werkgebied en met lokale, regionale en bovenregionale partners.
Flexibiliteit van samenwerking. Zorg ervoor dat onze samenwerking als GGD West-Brabant en GGD Hart voor Brabant – ongeacht welke vorm deze samenwerking uiteindelijk krijgt – niet belemmerend is voor samenwerking met gemeenten, met lokale netwerken, met andere GGD’en en met alle andere relevante stakeholders. Bouw de flexibiliteit in om samenwerking te zoeken met alle soorten stakeholders op alle mogelijke schaalniveaus.
Stevige uitvoeringsorganisatie(s). Bouw met de samenwerking aan een (of twee) stevige uitvoeringsorganisatie(s), die voldoende massa heeft om de continuïteit van onze dienstverlening te waarborgen, die continuïteit van kwetsbare en specialistische functies kan waarborgen en die aantrekkelijk werkgever(s) is.
8
Duidelijke bestuurlijke rollen naar onze uitvoeringsorganisatie(s). De GGD is de gemeentelijke gezondheidsdienst. Het is onze uitvoeringsorganisatie, van en voor de gemeenten en onze inwoners. Voor het waarborgen van expertise, continuïteit, stabiliteit en voldoende ‘massa’ voor uitvoering zijn in Nederland de GGD’en regionaal georganiseerd, via verlengd lokaal bestuur. Gemeentebestuurders hebben daarbij op hoofdlijnen twee onderscheiden rollen: de AB-leden zijn toezichthouder op hun uitvoeringsorganisatie(s), zodat deze de juiste randvoorwaarden heeft om het basistakkenpakket aan onze inwoners waar te maken. Het college, waarvan de wethouder onderdeel uitmaakt, is tevens opdrachtgever voor lokale en districtelijke plusproducten en maatwerk, waarmee de GGD in onze opdracht bijdraagt een de specifieke lokale maatschappelijke uitdagingen, in het specifieke lokale netwerk. Bij de inrichting van onze samenwerking moeten deze onderscheiden bestuurlijke rollen transparant worden gepositioneerd.
9
Bijlage 2 Tijdlijn Samen Sterker
_
_
. DGHUVW HO O LQJ QDELM KHLG KXLGLJ H$%¶V
$% EHVO XLW RSGUDFKW HQ NDGHUV
$% EHVO XLW XLW Z HUNHQVW LS
%HHO GYRUP LQJ $%¶VJ URW HQGHHO V QLHXZ HVDP HQVW HO O LQJ
9RRUW J DQJ VEHVSUHNLQJ $%¶V RXGHVDP HQVW HO O LQJ
, QJ HO DVW H $2 9 VHVVLHV RYHUQDELM KHLGHQ YRRU HQQDGHO HQYRRU LQZ RQHUVHQJ HP HHQW HQ
9HUO HQJ GHUHJ XO LHUH $2 9 RYHUO HJ J HQ RYHU HHUVW H VFHQDULR XLW Z HUNLQJ HQ
. HQQLVP DNLQJ $%¶V
$2 9 RYHUO HJ J HQ W HUYRRUEHUHLGLQJ YRRUJ HQRP HQ EHVO XLW
, QJ HO DVW H $2 9 VHVVLHV RYHU XLW J HZ HUNW H VFHQDULR¶V
$2 9 RYHUO HJ J HQ W HUYRRUEHUHLGLQJ GHILQLW LHIEHVO XLW
9HUO HQJ GHUHJ XO LHUH $2 9 RYHUO HJ J HQW HU YRRUEHUHLGLQJ QLHXZ H $%¶V
9HUO HQJ GHUHJ XO LHUH $2 9 RYHUO HJ J HQ RYHU µQDELM KHLG¶
5DDGVLQIRUP DW LH KXLGLJ HUDGHQ
' HILQLW LHI EHVO XLW $%¶V
9RRUJ HQRP HQ EHVO XLW$%¶V
* HP HHQW HUDDGV YHUNLH] LQJ HQ
5DDGVLQIRUP DW LH QLHXZ HUDGHQ
=LHQVZ LM ] HQ J HP HHQW HQ
10
Toelichting op de tijdlijn
In maart 2025 hebben de AB’s opdracht gegeven tot de verkenning Samen Sterker, en daarbij bestuurlijke kaders meegegeven.
In juli 2025 hebben de AB’s een eerste beeld gevormd over mogelijke samenwerkingsvormen en verzocht om ‘samenvoeging’ en een ‘geactualiseerde samenwerkingsovereenkomst’ nader uit te werken en te vergelijken.
In november/december 2025 bespreken de AB’s de nadere kaderstelling over lokale nabijheid.
In maart 2026 zullen de AB’s op de hoogte worden gesteld van de voortgang en tussentijdse resultaten van de uitwerking van beide samenwerkingsopties. De AB’s zijn dan nog in ‘oude samenstelling’, omdat de nieuwe colleges naar verwachting nog niet zijn gevormd.
In de periode van april tot en met juni 2026 kunnen de gemeenteraden hun zienswijzen geven op het nieuwe meerjarenbeleidsplan (gezamenlijk van beide GGD’en). Ook de inhoudelijke ambities omtrent samenwerking worden hierin beschreven. Op dat moment hoeft echter nog geen gemeentelijk standpunt te worden ingenomen over de mogelijke vorm van samenwerking, want dat volgt later in het proces.
In juli 2026 zullen de AB’s al voor een deel bestaan uit nieuwe wethouders. Zij worden meegenomen in het traject tot dan toe en kunnen zich een eerste beeld vormen over de beide uitgewerkte samenwerkingsopties.
In september 2026 komt er een nieuwe raadsinformatiebrief, op basis waarvan ook de nieuwe gemeenteraden zich een eerste beeld kunnen vormen over de beide uitgewerkte samenwerkingsopties.
In oktober 2026 vindt een kennismaking plaats tussen de AB’s van beide GGD’en.
In november/december 2026 nemen beide Algemeen Besturen een ‘voorgenomen besluit’ over de voorkeursoptie.
De gemeenten worden vervolgens het eerste kwartaal van 2027 in gelegenheid gesteld hun zienswijze op het voorgenomen besluit kenbaar te maken. Het college gaat hierover in gesprek met de gemeenteraad.
In juli 2027 is dan voorzien dat beide AB’s een definitief besluit nemen, met inachtneming van de gemeentelijke zienswijzen.
Na het definitieve besluit kunnen de GGD’en overgaan tot implementatie van de gekozen samenwerkingsvorm. De versterkte samenwerking kan dan in 2028 zijn beslag krijgen.
GGD Hart voor Brabant Postbus 3024 5003 DA Tilburg 088 368 7000
www.ggdhvb.nl contact@ggdhvb.nl