Bijlage bij RIB 1 Jaarverslag Leerplicht 2023-2024
Tekst van het document
G A L S R E V R A A J 4 2 0 2 2023
LEERPLICHT-DOORSTROOMPUNT
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
d r o o w r voo Voor u ligt het jaarverslag van het regionale team Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant over het schooljaar 2023-2024. Het verslag geeft antwoord op de vraag: wat hebben wij dit jaar gedaan op het gebied van het bestrijden van verzuim en het voorkomen van voortijdig schoolverlaten?
2 - JAARVERSLAG 2023-2024
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
8. Verklarende lijst
bijlageN
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
Het recht op leren
Over dit jaarverslag
We gaan uit van het recht op leren. Mogen zijn wie je bent, ieder
De vsv-cijfers omtrent voortijdig schoolverlaters van het ministerie
op zijn of haar eigen unieke manier. Ieder kind telt. Mogen leren
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) worden elk jaar in
zoals je leert, waarbij talenten en behoeften worden gezien. Mee
maart gepubliceerd over het schooljaar ervoor. Omdat wij deze cijfers
kunnen doen op school en kunnen groeien naar een toekomst met
belangrijk vinden om op te nemen in het jaarverslag, kunnen we het
perspectief. Dit vraagt om maatwerk, adequaat onderwijs en passende
jaarverslag pas opmaken nadat deze cijfers bekend zijn.
ondersteuning. Voor ons team Leerplicht-Doorstroompunt MiddenBrabant betekent het, dat we op een opbouwende manier signaleren,
Wie ons jaarverslag van vorig jaar nog eens bekijkt, zal opvallen dat
sturen, adviseren en helpen. Waar nodig en functioneel, leggen we
de indeling en structuur gewijzigd zijn. De diverse cijfers worden
echter ook sancties op. Samen met het onderwijsveld, het sociaal
nu per gemeente gepresenteerd. Bekijk daarom even de leeswijzer
domein en andere waardevolle ketenpartners werken we aan passend
op de volgende pagina, voor het juiste begrip. We hopen met deze
onderwijs en passende ondersteuning. Ieder kind heeft recht op
aanpassing het jaarverslag informatiever en overzichtelijker te maken.
onderwijs en recht op een ononderbroken ontwikkelingsproces.
Bianca van Diessen Twee doelgroepen Ons team werkt voor twee duidelijk te onderscheiden doelgroepen. De eerste groep, van 4 tot 18 jaar, valt onder de Leerplichtwet en daarmee onder het team Leerplicht. Dit doen we voor de gemeenten Dongen, Gilze en Rijen, Goirle, Hilvarenbeek, Oisterwijk, Loon op Zand en Tilburg. De tweede doelgroep betreft jongeren en jongvolwassenen van 18 tot 23 jaar. Deze groep valt onder de RMCwet (Regionale Meld- en Coördinatiefunctie). Deze wet heeft zijn naam behouden, maar de naam ‘RMC’ voor de teams, is per 1 januari 2024 landelijk veranderd in Doorstroompunt. De medewerkers die de taken van het Doorstroompunt uitvoeren heten sinds begin 2024 doorstroomcoach. Dit werk doen we voor de zeven eerdergenoemde gemeenten, plus Waalwijk. Met ingang van schooljaar 2025-2026 sluiten ook de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau aan.
Dit jaarverslag wordt digitaal verstrekt binnen het netwerk en is voor iedereen te downloaden via onze website: www.leerplichtdoorstroompuntmiddenbrabant.nl
3 - JAARVERSLAG 2023-2024
teammanager Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
8. Verklarende lijst
Voorwoord
bijlagen
location-dot
R E Z J I W LEES
In dit jaarverslag 2023-2024 geven we inzicht in de inspanningen en behaalde resultaten van team Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant. Het jaarverslag heeft een andere opbouw dan de afgelopen jaren.
4 - JAARVERSLAG 2023-2024
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
Hoofdstuk 2 is een samenvatting, die beknopt de belangrijkste ontwikkelingen en de regionale cijfers weergeeft. In hoofdstuk 3 staan de ontwikkelingen die afgelopen jaar plaatsvonden, de ontwikkelingen in dit lopende schooljaar én de landelijke thema’s die spelen en het werk van team Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant beïnvloeden. Hoofdstuk 4 geeft informatie over de regionale samenwerking en de werkwijze. Hier vindt u ook uitleg over testen, maatwerktrajecten en huisbezoeken. In hoofdstuk 5 gaat het over het team Leerplicht: wat heeft het team Leerplicht in 20232024 gedaan voor de leerplichtige jeugd tot 18 jaar? Welke verzuimmeldingen werden gedaan en wat zijn de acties en samenwerkingen om het verzuim terug te dringen? Het werk van het Doorstroompunt staat centraal in hoofdstuk 6. Het Doorstroompunt is gericht op jongeren die niet meer leerplichtig zijn, dus van 18 tot 23 jaar. Daarna volgen in hoofdstuk 7 de belangrijkste cijfers. Voor de gehele regio én per deelnemende gemeente. De cijfers zijn te ‘verrijken’ door bepaalde delen aan te klikken. Dan komen detailcijfers tevoorschijn en indien nodig een verklaring van de gebruikte begrippen. Ook het procentueel verschil met het voorgaande jaar wordt vermeld. Waar opvallende verschillen een duidelijke verklaring hebben, wordt die genoemd.
De vele gehanteerde begrippen en vaktermen worden verder uitgelegd in hoofdstuk 8, de verklarende woordenlijst. Tot slot staan in bijlage 1 de cijfers van schooljaar ‘22-’23. Handig voor wie de resultaten van afgelopen schooljaar wil vergelijken met het jaar ervoor. De cijfers zijn afkomstig uit verschillende bronnen. In bijlage 2 hebben we die bronnen verantwoord.
5 - JAARVERSLAG 2023-2024
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
8. Verklarende lijst
er
1. Leeswijz
bijlagen
location-dot
G N I T T A V N E M SA Het team Leerplicht-Doorstroompunt MiddenBrabant werkt voor acht gemeenten aan de taak om zoveel mogelijk kinderen, jongeren en jongvolwassenen bij de les te houden. Samen met de scholen, het sociaal domein en andere ketenpartners werken we aan passend onderwijs en passende ondersteuning. Het doel is dat iedere jongvolwassene de school verlaat met een startkwalificatie (havo, vwo of mbo-niveau 2).
6 - JAARVERSLAG 2023-2024
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
Leerplicht én Doorstroompunt
op de vrijstelling intensiever zijn gaan beoordelen – en vaker hebben
Het Midden-Brabantse team werkt voor twee doelgroepen.
afgewezen. In veel gevallen hebben ouders, na een afgewezen beroep
De eerste groep, van 4 tot 18 jaar, valt onder de Leerplichtwet en
op vrijstelling, hun kinderen alsnog niet ingeschreven op een school.
daarmee onder het team Leerplicht. Controle op de Leerplichtwet
Daarna is tegen deze ouders proces-verbaal opgemaakt.
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
bijlagen
8. Verklarende lijst
tting
2. Samenva
location-dot
vervult het team Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant Oisterwijk, Loon op Zand en Tilburg. De tweede doelgroep betreft
Thuiszitterspact Primair en Voortgezet Onderwijs regio Midden-Brabant
jongeren en jongvolwassenen van 18 tot 23 jaar. Deze groep valt
Ondanks gebrek aan een eenduidige landelijke definitie, is duidelijk
onder het Doorstroompunt (voorheen RMC: Regionale Meld- en
dat een groeiend aantal kinderen en jongeren niet naar school gaat
Coördinatiefunctie). Dit gebeurt voor de zeven eerdergenoemde
en daarom als ‘thuiszitter’ wordt aangeduid. Het Thuiszitterspact
gemeenten, plus Waalwijk. Met ingang van schooljaar 2025-2026
Primair en Voortgezet Onderwijs regio Midden-Brabant is opgezet
sluiten ook de gemeenten Alphen-Chaam en Baarle-Nassau aan.
om deze groep beter in beeld te krijgen. Daarnaast wordt vanaf
voor de gemeenten Dongen, Gilze en Rijen, Goirle, Hilvarenbeek,
schooljaar 2024-2025 zichtbaar wat in de regio de achterliggende
Doorontwikkeling Veilige School
oorzaken zijn van thuiszitten. Samen met betrokken partijen, zoals
Scholen zijn verantwoordelijk voor de veiligheid op school. In Tilburg
de samenwerkingsverbanden, de lokale teams van gemeenten en
werken de scholen van po, vo en mbo op basis van het convenant
Crossroads zijn werkgroepen opgezet, die zich inzetten voor minder
Veilige School samen met politie, het Openbaar Ministerie, team
thuiszitters.
Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant en de gemeente Tilburg. De partijen hebben afgesproken om samen de aandacht te vestigen
Wetsvoorstel Van school naar duurzaam werk
op het thema veiligheid en om het handelen in en rond de school te
Het halen van een diploma of het vinden en vasthouden van een
versterken. Het team Leerplicht-Doorstroompunt zorgt in dit verband
baan na school, is niet voor iedere jongere vanzelfsprekend. Volgens
voor het faciliteren en onderhouden van een informatieplatform.
het wetsvoorstel ‘Van school naar duurzaam werk’ krijgen scholen, Doorstroompunten en gemeenten meer mogelijkheden om jongeren
Vrijstellingen en thuisonderwijs
tot 27 jaar te ondersteunen bij de overgang van school naar werk
Artikel 5 onder b van de Leerplichtwet beschrijft het recht op
en het behoud van werk. Naar verwachting wordt de wet 1 januari
vrijstelling van inschrijving vanwege bedenkingen tegen de richting
2026 van kracht. Met het wetsvoorstel wordt de rol van het
van het onderwijs. Als ouders zulke bedenkingen hebben bij de
Doorstroompunt uitgebreid, onder meer omdat de leeftijd van de
scholen in hun omgeving, kunnen zij een beroep doen op een
doelgroep wordt verhoogd tot 27 jaar (nu tot 23).
vrijstelling. Zij zijn dan niet meer verplicht om hun kind in te
Dit heeft consequenties op het gebied van gegevensuitwisseling
schrijven bij een onderwijsinstelling. Ouders moeten dan zelf in
en -beheer. Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant voert
onderwijs voorzien. Daarmee bestaat echter de kans dat kinderen
gesprekken met andere regio’s, branchevereniging Ingrado, het
volledig uit beeld raken bij onderwijs, gemeenten, zorginstellingen
ministerie van OCW, ketenpartners en andere betrokkenen om dit zo
en ketenpartners. Politiek wordt een wetsvoorstel voorbereid dat
goed mogelijk in te richten.
toezicht op thuisonderwijs door de onderwijsinspectie mogelijk maakt. Zinvol, want het aantal vrijstellingen is de laatste jaren flink gegroeid. Afgelopen schooljaar was juist weer een sterke daling te zien. Die wordt veroorzaakt doordat leerplichtambtenaren het beroep 7 - JAARVERSLAG 2023-2024
“Ieder kind heeft recht op goed onderwijs en passende hulp, het liefst op een gewone school in de buurt. Zo zorgen we ervoor dat zoveel mogelijk kinderen dichtbij huis naar school kunnen. Scholen werken in de regio in samenwerkingsverbanden om ervoor te zorgen dat er een passende plek is voor alle leerlingen. Ook met Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant wordt intensief en goed samengewerkt om dit te bereiken.”
Reinier Bos Bestuurder samenwerkingsverband Plein 013
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
bijlagen
8. Verklarende lijst
tting
2. Samenva
location-dot
De cijfers Het totaal aantal vrijstellingen was met 164 iets
-6%
lager dan voorgaand schooljaar (-6%). Hierin zit In het schooljaar 2023-2024 daalde de populatie in de leeftijd van 5 tot en met 22 jaar in MiddenBrabant met -5% naar 75.989 mensen. Dit is exclusief
een toename van vrijstellingen 5 onder a en een
-5%
aanzienlijke afname van vrijstellingen 5 onder b. Dit laatste wordt vooral veroorzaakt door een intensievere manier van
de jongeren onder de 18 jaar van de gemeente
beoordelen van de beroepen op vrijstelling 5 onder b (bedenkingen
Waalwijk, die de leerplichttaken zelf uitvoert.
tegen de richting van het onderwijs).
Het aantal meldingen van verzuim steeg. Zowel meldingen van kinderen en jongeren onder +14% bijde de18 jaar als in de groep van 18 tot 23 jaar waren er 14% meer verzuimmeldingen.
Het aantal in beeld gebrachte thuiszitters in de is fors gestegen. We leiden dit af uit het aantal +29% regio dat op 15 juni van het schooljaar 2023-2024 in beeld was. Dat waren er dit jaar 523, 29% meer dan op 15 juni van het vorige schooljaar.
Het aantal geregistreerde contactmomenten van het team Leerplicht-Doorstroompunt Midden-
+18%
Brabant steeg met 18% naar 27.285 contacten.
Waar het gaat om de dienstverlening van het Doorstroompunt, was er sprake van in totaal
+9%
4.738 afgeronde trajecten (+9%). Opvallend is dat het aantal behandelingen van verzuim is gedaald met 24% naar 1.187. -24% absoluut Dit komt vooral door een halvering van onterecht
+12% Hiervan zijn 1.841 trajecten verzuim 18+ (+12%).
gemeld verzuim, 213 minder dan vorig schooljaar. En een aanzienlijke afname van 118 meldingen van
Het aantal trajecten ingezet voor vsv’ers (voortijdig
Gilze en Rijen.
schoolverlaters) daalde met 2% naar 494.
Het aantal behandelingen van relatief verzuim steeg naar 3.091 (+9%).
+9%
Het aantal voor oud-vsv’ers steeg met 13%
+13% naar 2.192.
Voor jongeren in een kwetsbare positie (JIKP) daalde het aantal trajecten met 11% naar 211.
Kijk voor uitleg van de begrippen in hoofdstuk 8.
8 - JAARVERSLAG 2023-2024
-2%
-11%
N E G N I L E K K I ONTW Dit hoofdstuk schetst de ontwikkelingen die het werk van het team Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant beïnvloeden. Allereerst zijn dat de regionale ontwikkelingen van het afgelopen jaar. Daarna komen de toekomstige ontwikkelingen aan de orde, waarmee we in het schooljaar 2024-2025 (en later) te maken hebben. Tenslotte worden drie landelijke thema’s geschetst, die invloed hebben op het werk van Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant.
9 - JAARVERSLAG 2023-2024
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
8. Verklarende lijst
lingen
Regionale ontwikkelingen
3. ontwikke
Regionale aanpak criminaliteit op en rond scholen
Boost Impact
In het programma Preventie met Gezag (onderdeel van het Nationaal
Boost Impact is een empowerment-traject voor jongeren van 15 tot
Programma Leefbaarheid & Veiligheid) heeft de gemeente Tilburg
23 jaar zonder startkwalificatie en vaak zonder schoolinschrijving.
een belangrijke rol ingeruimd voor team Leerplicht-Doorstroompunt
Boost Impact is ontwikkeld door Leerplicht-Doorstroompunt
Midden-Brabant. Hierbij wordt voornamelijk ingezet op een
Midden-Brabant en ook een deelproject van het programma Preventie
preventieve aanpak. Deze is gericht op jongeren in de leeftijd van
met Gezag. Tijdens het traject van ongeveer tien weken wordt er
5 tot 23 jaar. Het doel is te voorkomen dat jongeren (verder) afglijden
gewerkt aan activatie, motivatie en oriëntatie. We gaan samen met
richting criminaliteit. We noemen een aantal relevante projecten:
de jongeren op zoek naar kansen, kwaliteiten en mogelijkheden die aansluiten bij een passende studie, werkplek of stageplek. Na het
Het voorkomen van jonge criminele aanwas in het onderwijs en in de wijk
traject van tien weken krijgen de deelnemers nog een heel schooljaar
Uit onderzoek blijkt een tendens van verharding en verjonging van
Dit duurt tot de jongere zijn loopbaan verder heeft opgepakt en
de jeugdcriminaliteit. Online criminaliteit is ook onder jongeren
een goede start heeft gemaakt met de opleiding, baan of stage.
begeleiding van een leerplichtambtenaar of doorstroomcoach.
toegenomen. Daarom zijn interventiemomenten van groot belang, op het moment dat jongeren van het basisonderwijs naar het voortgezet
Boost Impact is gericht op alle scholen in de gemeente Tilburg. Dat is
onderwijs gaan en van voortgezet onderwijs naar het middelbaar
in een apart convenant geregeld. Het programma is schoolgebonden,
beroepsonderwijs. Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant,
niet woonplaatsgebonden. Het maakt dus niet uit in welke gemeente
Veiligheid, Intelligence en Beleid, po- en vo-scholen, politie, Openbaar
in de regio Midden-Brabant de jongeren wonen.
Ministerie, Stadstoezicht en andere ketenpartners hebben de handen ineengeslagen om de aanwas van jonge criminelen tegen te gaan.
Doorontwikkeling Veilige School
Samen met scholen worden interventies ingezet die passend zijn bij
Scholen zijn verantwoordelijk voor de veiligheid op school.
de problematiek. Voorbeelden zijn preventieve en systeemgerichte
Ze beslissen zelf hoe zij het veiligheidsbeleid vormgeven en welke
coaching, transfercoach po naar vo, voorlichting aan scholieren
maatregelen zij nemen om de veiligheid te verbeteren. Bij het
en trainingen voor professionals. Deze aanpak wordt met name
maken van dat veiligheidsbeleid kunnen scholen hulp krijgen van de
toegepast op alle scholen in de PACT-wijken Noord-, West- en
Stichting School & Veiligheid. In Tilburg werken de scholen van po,
Zuid-Tilburg. Het maakt daarbij niet uit waar de jongeren wonen:
vo en mbo op basis van het convenant Veilige School samen met
dat kan ook buiten Tilburg zijn. Het programma is schoolgebonden,
politie, het Openbaar Ministerie, team Leerplicht-Doorstroompunt
niet woonplaatsgebonden
Midden-Brabant en de gemeente Tilburg. Partijen spreken in het
10 - JAARVERSLAG 2023-2024
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
bijlagen
location-dot
“Voor al onze leerlingen geldt: we streven naar het maximale. De samenwerking met Leerplicht is daarbij cruciaal. Leerlingen die het risico lopen op schooluitval worden in een vroeg stadium besproken. Er is een vaste contactpersoon en de lijnen zijn dus heel kort. De adviezen en de acties vanuit Leerplicht hebben bewezen positieve effecten. Het is aan de pro-actieve opstelling van zowel Leerplicht als Onderwijscentrum Leijpark te danken, dat er maar zeer beperkt schooluitval is.”
Harry Hoekjen directeur-bestuurder Onderwijscentrum Leijpark
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
bijlagen
8. Verklarende lijst
lingen
3. ontwikke
location-dot
convenant af om samen de aandacht te vestigen op het thema
Om de veiligheid te waarborgen zijn de juridische ondersteuning
veiligheid en om het handelen in en rond de school te versterken.
en veiligheidsprotocollen van het team versterkt. Zie ook hieronder
De rol van het team Leerplicht-Doorstroompunt bij de Veilige School,
onder ‘Veilige Publieke Taak’. Ook brancheorganisatie Ingrado, het
is het faciliteren en onderhouden van een informatieplatform.
Openbaar Ministerie en het ministerie van OCW hebben de laatste
Dat is te vinden op de website.
tijd meer aandacht voor het beroep op vrijstelling 5 onder b.
Vrijstellingen en thuisonderwijs
Veilige Publieke Taak (VPT)
toegepast bij bepaalde zaken waarbij rechtspraak en zorg nauw met
Artikel 5 onder b van de Leerplichtwet beschrijft het recht op
We zien een verharding in de maatschappij. Dit leidt tot meer agressie
elkaar zijn verbonden. Het gaat daarbij mede om het vroeg signaleren
vrijstelling van inschrijving vanwege bedenkingen tegen de richting
en intimidatie naar buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) in
van jongeren en gezinnen met multiproblematiek.
van het onderwijs. Als ouders zulke bedenkingen hebben bij de
het team. Ook binnen andere beroepsgroepen is dit het geval en
scholen in hun omgeving, kunnen zij een beroep doen op een
is dit een landelijke tendens. Binnen de gemeente Tilburg geldt het
Het doel is om met een effectieve integrale aanpak en waar nodig
vrijstelling. Zij zijn dan niet meer verplicht om hun kind in te schrijven
handelingsprotocol Veilige Publieke Taak. Als er sprake is van intimidatie
rechtshandhaving tot duurzame oplossingen te komen. Het biedt
bij een onderwijsinstelling. Ouders moeten dan zelf in onderwijs
of agressie van ouders (of leerlingen) richting leerplichtambtenaar of
daarmee een aanvulling op het project ‘preventie jonge criminele
voorzien. Het aantal vrijstellingen is de laatste jaren flink gegroeid.
doorstroomcoach, voeren de VPT-coördinator en de teammanager
aanwas’, dat valt onder het programma Preventie met Gezag. Het gaat
In schooljaar 2020-2021 waren er binnen de regio Midden-Brabant
Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant een ordegesprek met
dan ook om (het voorkomen van) schoolverzuim. Leerplichtzittingen
13 kinderen en jongeren met deze vrijstelling, in schooljaar 2022-2023
de ouders. Van elk incident wordt een GIR1 -melding gedaan.
met wijkrechtspraak in Tilburg-Noord of -West, kunnen ook vanuit
Wijkrechtspraak Wijkrechtspraak wordt sinds 2023 in Tilburg-Noord en -West
ging het al om 35 gevallen. Met zo’n vrijstelling bestaat echter de
het team Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant gepland
kans dat kinderen volledig uit beeld raken bij onderwijs, gemeenten,
Versterking nieuwkomersbeleid
worden. Voorafgaand aan de zitting wordt een multidisciplinair
zorginstellingen en ketenpartners. Politiek wordt een wetsvoorstel
Nieuwkomers op scholen zijn niet-Nederlandse kinderen, die nog
overleg georganiseerd om een integrale aanpak mogelijk te maken.
voorbereid dat toezicht op thuisonderwijs door de onderwijsinspectie
maar kort in ons land zijn en de taal onvoldoende beheersen om
Wijkrechtspraak kan ook worden ingezet om de rechter een preventief
mogelijk maakt. Daarnaast leiden rechtszaken tot jurisprudentie.
het reguliere onderwijs te volgen. De toestroom is de laatste jaren
gesprek te laten voeren met jongeren en ouders.
Mede op basis daarvan zijn leerplichtambtenaren het beroep op de
onafgebroken hoog en dat leidt tot problemen op de scholen.
vrijstelling intensiever gaan beoordelen. Het gevolg was afgelopen
Dat wordt versterkt door het lerarentekort.
schooljaar zichtbaar aan een scherpe daling in het aantal vrijstellingen:
Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) helpt
in 2023-2024 ging het om slechts 7 gevallen. Vaak besloten ouders
gemeenten en scholen bij het zoeken naar oplossingen, bijvoorbeeld
daarna hun kinderen toch niet in te schrijven bij een school. Dat
met de Wet tijdelijke nieuwkomersvoorzieningen in het onderwijs
leidde weer tot een aanzienlijk groter aantal processen-verbaal.
(2023). Het uitgangspunt is en blijft dat nieuwkomers het best op hun plek zijn in het bestaande (nieuwkomers)onderwijs. In
Bij het beoordelen van het beroep op de vrijstelling toetsen
noodsituaties hebben schoolbesturen nu echter de mogelijkheid om
leerplichtambtenaren of de aanvragen op basis van ‘voldoende
tijdelijke nieuwkomersvoorzieningen in te richten. Het college van
concrete en voldoende zwaarwegende bezwaren’ worden
B&W voert daarbij de regie. Het team Leerplicht-Doorstroompunt
gedaan. Leerplichtambtenaren mogen daarbij ook vragen naar de
Midden-Brabant is nauw betrokken bij het nieuwkomersbeleid. We
levensovertuiging, heeft de rechter meermaals bevestigd. Toch leveren
versterken in dit kader de samenwerking met Nidos, de Internationale
die controles soms problemen op: ouders gedragen zich in sommige
schakelklas, het team Inburgering, GGD en andere relevante
gevallen niet correct tegen de ambtenaren.
ketenpartners. Gemeentelijk Incidenten Registratiesysteem (GIR)
1
11 - JAARVERSLAG 2023-2024
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
Handle with Care
Koppelvlakken Jeugd
Handle with Care streeft ernaar om kinderen na ernstig huiselijk
Koppelvlakken Jeugd is een triagetafel, met als doel individuele
geweld en/of kindermishandeling snel op school steun te bieden.
casuïstiek op te pakken, waar nu onvoldoende inzet op is. Het
Het doel is om zo de korte- en langetermijneffecten van huiselijk
gaat dan om een gezamenlijke aanpak voor jongeren met een
geweld tegen te gaan. In schooljaar 2021-2022 is Handle with Care in
ondersteuningsbehoefte op het snijvlak van zorg, onderwijs en
de regio Midden-Brabant van start gegaan. Het is een samenwerking
veiligheid. Met Koppelvlakken Jeugd willen we, door een casus integraal
tussen politie, Veilig Thuis, Leerplicht en het onderwijs. Alle po, vo
op te pakken, voorkomen dat jongeren (verder) afglijden en strafbare
en de meeste mbo-scholen in de regio zijn aangesloten. Handle with
feiten plegen. Individuele casuïstiek kan worden ingebracht door
Care kan van grote waarde zijn voor de kinderen. De ondersteuning is
politie, Veilig Thuis, het Zorg- en Veiligheidshuis en Leerplicht.
simpel, snel en in een vertrouwde omgeving.
Jongerenpunt
Regionale analyse en plan van maatregelen vsv 2026-2030
Het Jongerenpunt is een centraal punt, waar jongeren van 16 tot
Voortijdig schoolverlaten (vsv) is het verlaten van school zonder
27 jaar uit de gemeente Tilburg terecht kunnen met vragen op
diploma op minimaal het niveau van een startkwalificatie (havo,
het gebied van onderwijs, werk, inkomen, uitkeringen en zorg.
vwo of mbo-niveau 2). Het is een groot maatschappelijk probleem.
Het Jongerenpunt hanteert het principe van ‘1 loket, 1 voordeur’.
Jongeren zonder startkwalificatie zijn vaker werkloos, ontvangen
Doorstroomcoaches van team Leerplicht-Doorstroompunt Midden-
vaker een uitkering, maken meer gebruik van zorg en komen vaker in
Brabant en de klantregisseurs jongeren van team Werk en Inkomen
aanraking met justitie dan jongeren mét startkwalificatie. Gemeenten
bemensen samen het loket. Jongeren uit Tilburg kunnen zonder
werken samen met vo- en mbo-scholen in Doorstroompunt-regio’s
afspraak binnenlopen en worden direct geholpen.
om het aantal voortijdig schoolverlaters te verminderen. De afgelopen jaren is een koers ingezet waarbij het vsv-beleid is verbreed naar alle
Vooruitblik 2024-2025
kwetsbare jongeren zonder startkwalificatie tot 23 jaar. Gemeenten en scholen hebben gewerkt aan een aanpak waarbij al deze jongeren in beeld zijn en de juiste ondersteuning krijgen. Niet alleen richting onderwijs, maar ook in begeleiding naar werk en zorg. Sinds 2019 is wettelijk vastgelegd dat gemeenten en scholen in een regio elke vier jaar een regionaal programma moeten opstellen met
Uitbreiding van de regio met Alphen-Chaam en Baarle-Nassau
maatregelen ter voorkoming en bestrijding van voortijdig schoolverlaten
Met ingang van schooljaar 2025-2026 sluiten de gemeenten Alphen-
en met schooljaar 2023-2024, maar dat is met een jaar verlengd tot
Chaam en Baarle-Nassau aan bij de dienstverleningsovereenkomst
2025. Daarna komt er een nieuw programma dat loopt tot en met 2029.
Leerplicht. Zij nemen de diensten van team Leerplicht
Via deze ministeriële regeling worden de doelstellingen en kaders voor
Doorstroompunt Midden-Brabant af. De beide gemeenten sluiten
het regionale programma vastgelegd.
ook aan bij de Doorstroompunt-regio Midden-Brabant.
12 - JAARVERSLAG 2023-2024
van jongeren tussen de 12 en 23 jaar. Het huidige programma loopt tot
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
8. Verklarende lijst
lingen
3. ontwikke
bijlagen
location-dot
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
Landelijke thema’s
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
bijlagen
8. Verklarende lijst
lingen
3. ontwikke
location-dot
Thema 1: De Variawet en het Thuiszitterspact Primair en Voortgezet Onderwijs regio Midden-Brabant
gedeeltelijk naar school gaan ook een onderbroken schoolontwikkeling
Het aantal kinderen dat niet naar school gaat en daarom als ‘thuiszitter’
beeld te houden via de samenwerkingsverbanden, in samenspraak
wordt aangeduid, is afhankelijk van de definitie en de manier waarop
met Leerplicht.
hebben, is bestuurlijk de ambitie uitgesproken deze jongeren ook in
geteld wordt. Er is landelijk geen eenduidige definitie van het begrip ‘thuiszitters’. Ook binnen het Thuiszitterspact Primair en Voortgezet
Thema 2: Wetsvoorstel Van school naar duurzaam werk
Onderwijs regio Midden-Brabant wordt de definitie in geval van
Het halen van een diploma of het vinden en vasthouden van een
voortschrijdend inzicht bijgesteld. Dit is de reden dat cijfers over
baan na school, is niet voor iedere jongere vanzelfsprekend. Volgens
thuiszitters niet landelijk te vergelijken zijn en dat ze ook niet
het wetsvoorstel ‘Van school naar duurzaam werk’ krijgen scholen,
vergelijkbaar zijn met voorgaande jaren in de regio Midden-Brabant.
Doorstroompunten en gemeenten (verantwoordelijk voor de uitvoering van de Participatiewet) meer mogelijkheden om jongeren tot 27 jaar te
Zeker is wel dat het aantal thuiszitters stijgt: landelijk én in de regio
ondersteunen bij de overgang van school naar werk en het behoud van
Midden-Brabant. Deels heeft dat te maken met de meldcultuur tussen
werk. Naar verwachting wordt de wet 1 januari 2026 van kracht.
onderwijs, de betrokken samenwerkingsverbanden (van scholen)
Het doel van het wetsvoorstel is om jongeren meer gelijke kansen te
en leerplicht. Er ontstaat een steeds beter beeld van de situaties
bieden. Dat kan door een betere begeleiding bij de overgang van school
van kinderen die thuiszitten. Daarnaast wordt vanaf schooljaar
naar werk en bij het behouden van werk.
2024-2025 zichtbaar wat in de regio de achterliggende oorzaken
Het wetsvoorstel bestaat uit vier samenhangende maatregelen:
zijn van thuiszitten. De meest recente ontwikkelingen zijn te volgen
• Scholen bieden aanvullende loopbaanbegeleiding tijdens het
via de website van Ingrado. Samen met betrokken partijen zoals de
onderwijs en na diplomering, gericht op de overgang naar
samenwerkingsverbanden, de lokale teams van gemeenten en
vervolgonderwijs of werk;
Crossroads neemt team Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant deel in werkgroepen, die zich inzetten voor minder thuiszitters. De regionale definitie van thuiszitters is te vinden in hoofdstuk 8. Jongeren die gedeeltelijk naar school gaan vallen niet onder de definitie van het Thuiszitterspact Midden-Brabant. De school mag een leerling op basis van de Variawet een afwijkend lesrooster bieden met aangepaste onderwijstijd, als ze dit bij de onderwijsinspectie melden en toestemming krijgen. De groep die op deze manier onderwijstijdverkorting krijgt is niet bij Leerplicht in beeld en vaak ook niet bij het samenwerkingsverband. Omdat kinderen die maar
13 - JAARVERSLAG 2023-2024
• Doorstroompunten bieden jongeren zonder startkwalificatie tot 27 jaar begeleiding terug naar school of werk;
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
meer preventieve ondersteuning en, indien nodig, passende
Thema 3: Jeugdhulp en onderwijs, wachtlijstproblematiek
ondersteuning terug naar school, naar werk of een combinatie
Er zijn aanwijzingen dat wachttijden vooral een probleem vormen bij
van beide;
‘zwaardere’ vormen van jeugdzorg. Juist voor jongeren en gezinnen
• Gemeenten bieden jongeren tot 27 jaar vanuit de participatiewet
• Partijen werken verplicht samen in een aanvullend regionaal programma.
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
8. Verklarende lijst
lingen
3. ontwikke
bijlagen
location-dot
met de meest complexe problematiek zou de benodigde zorg niet tijdig beschikbaar zijn. Als jongeren met complexe problematiek niet tijdig de benodigde zorg krijgen, kan problematiek verergeren. Dit
Met het wetsvoorstel wordt de rol van het Doorstroompunt
belemmert de preventieve aanpak en leidt tot meer thuiszitters.
uitgebreid, onder meer omdat de leeftijd van de doelgroep wordt verhoogd tot 27 jaar. Dit betekent ook iets voor de gegevens
Bij het zoeken naar oplossingen voor de wachttijden is het van belang
die het Doorstroompunt van deze doelgroep moet ontvangen.
te beseffen dat wachttijden geen zelfstandig probleem zijn, maar
Doorstroompunt-regio’s willen daarnaast een kwaliteitsslag maken
eerder een symptoom van een stelsel dat niet optimaal functioneert.
op de gegevens die zij nu al ontvangen. Dat maakt het mogelijk om
Toegang, GGZ, Sterk Huis, Crossroads, Leerplicht en andere
de populatie op landelijk niveau beter te verantwoorden en
samenwerkingsverbanden en ketenpartners zijn met elkaar in overleg
analyseren. Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant voert
om de wachtlijstproblematiek te verkorten. Een verbetering is dat de
gesprekken met andere regio’s, branchevereniging Ingrado, het
aanjager van het Thuiszitterspact een thuiszitter direct kan melden bij
ministerie van OCW, ketenpartners en andere betrokkenen om
de Toegang. Daarmee wordt de urgentie van oppakken verhoogd.
dit zo goed mogelijk in te richten.
“Vanuit de regionale aanpak willen we nog beter het jeugdhulpdomein en het onderwijsdomein op elkaar aan laten sluiten. Vanuit het thuiszitterspact hebben we de ambitie om het aantal thuiszitters in de regio Midden-Brabant terug te dringen. Intensievere samenwerking is dan ook van groot belang. Ieder kind telt.”
Dion Dankers wethouder gemeente Oisterwijk
14 - JAARVERSLAG 2023-2024
E L A N O I G RE K A P N AA
Leerplicht is een wettelijke taak van gemeenten, waarbij vroegtijdige samenwerking en ingrepen essentieel zijn voor de verdere ontwikkeling van het kind. Zeven gemeenten in de regio Midden-Brabant besloten met ingang van schooljaar 2021-2022 verregaand samen te werken als het gaat om taken op het gebied van Leerplicht (5-18 jaar) en Doorstroompunt – de ontwikkeling van jongeren van 18 tot 23 jaar. Het uitgangspunt is één team en één taak voor de hele regio, met regionale afstemming op bestuur, beleid, management en uitvoering om iedereen betrokken te houden en integraal te kunnen werken.
15 - JAARVERSLAG 2023-2024
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
6. Doorstroompunt
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
Preventie
Alle jongeren in de regio Midden-Brabant die dreigen uit te vallen op
Scholen en leerplichtambtenaren werken samen aan het terugdringen
school of thuis zitten kunnen contact opnemen met team Leerplicht-
4. regional
van verzuim. Dat blijkt de meest effectieve manier te zijn om voortijdig
Doorstroompunt Midden-Brabant en vragen naar een test of
schoolverlaten tegen te gaan. Schoolverzuim is vaak een signaal van
beroepskeuzeonderzoek. De testuitslag wordt door een professional uit
achterliggende problematiek. Om verzuim terug te dringen zijn er
het team toegelicht aan de jongere. Ze krijgen een schriftelijk verslag
onder meer spreekuren op scholen voor po, vo en mbo. Daar worden
met de testresultaten mee naar huis.
Voorwoord
1. Leeswijzer
5. Leerplicht
gesprekken gevoerd met leerlingen die beginnend verzuim laten zien. Het doel is ervoor te zorgen dat het verzuim stopt.
2. Huisbezoeken In principe vinden gesprekken op school of bij het gemeentehuis
Werkwijze
plaats. Als het niet goed lukt om op die manier contact te leggen,
Team Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant beschikt over
kan een huisbezoek nuttig zijn om met jongeren en ouders in gesprek
instrumenten en middelen om de studieloopbaantrajecten van
te gaan. De leerplichtambtenaren en doorstroomcoaches kunnen
jongeren te ondersteunen. Het gaat om testen, huisbezoeken en om
zowel aangekondigde als onaangekondigde huisbezoeken afleggen.
individuele maatwerktrajecten of groepstrainingen, zoals Boost013 en
Bij voortijdig schoolverlaters liggen huisbezoeken voor de hand, omdat
Boost Impact.
deze jongeren niet meer staan ingeschreven op een school en een huisbezoek laagdrempeliger is dan een gesprek op het gemeentehuis.
1. Testen Het testaanbod bestaat uit beroepskeuze-, capaciteiten- en
3. Individuele maatwerktrajecten of groepstrainingen
persoonlijkheidstesten. De testen geven inzicht in de capaciteiten
Om jongeren binnenboord te houden op school en thuiszitten
en wensen van de jongere. Het zijn waardevolle instrumenten om
of uitval te helpen voorkomen, kunnen maatwerktrajecten
de jongere te ondersteunen bij het maken van keuzes en het
worden ingezet. De maatwerktrajecten zijn afgestemd op de
uitstippelen van een passende studieloopbaan. In het schooljaar
ontwikkelbehoefte, leeftijd en zorgvraag van het kind of de (jong)
2023-2024 zijn er in totaal 241 testen afgenomen.
volwassene. Jongeren kunnen ook zelf contact opnemen met team Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant. Dan kijken we of
Het testaanbod bestaat uit:
deelname aan een individueel maatwerktraject of een groepstraining
• Icares: studie- en beroepskeuze, studievaardigheid en inzicht
een optie is. De leerplichtambtenaar of doorstroomcoach moet altijd
in talenten en competenties
vooraf goedkeuring geven. In schooljaar 2023-2024 ging het om 68
• DilemmaManager: persoonlijkheidstest
deelnemers, voor de individuele maatwerktrajecten/groepstrainingen
• Ixly: capaciteitentest 21+ test hbo
Boost013 (34 deelnemers) en Boost Impact (34 deelnemers).
• AMN Talentscan: capaciteitentest, taal- en rekenvaardigheid, persoonlijke vragenlijst • Your Evolving Self (YES): ontwikkelassessment voor (hoog) begaafden • De Eigen Wijs! Gesprekswijzer: instrument voor hoogbegaafden.
16 - JAARVERSLAG 2023-2024
8. Verklarende lijst
e aanpak
bijlagen
location-dot
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
REGIO MIDDEN-BRABANT
8. Verklarende lijst
e aanpak
4. regional
Waalwijk arrow-right
Dongen arrow-right
Gilze en Rijen arrow-right
Loon op Zand arrow-right
Tilburg arrow-right Oisterwijk arrow-right
Goirle arrow-right
Hilvarenbeek arrow-right
17 - JAARVERSLAG 2023-2024
bijlagen
location-dot
T H C I L P R LEE
De Leerplichtwet garandeert het recht op onderwijs voor alle kinderen en jongeren in Nederland in de leeftijd van 5 tot en met 17 jaar. Ook kinderen met een niet-Nederlandse nationaliteit, met een lopende asielprocedure of zonder verblijfsstatus vallen onder de Leerplichtwet. Het doel van de wet is dat ieder kind naar school gaat, zich goed ontwikkelt en een startkwalificatie behaalt voor de arbeidsmarkt.
18 - JAARVERSLAG 2023-2024
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
Van 5 tot en met 17 jaar
Absoluut en relatief verzuim
De meeste kinderen gaan naar school als ze 4 jaar worden, al begint
Belangrijk is het onderscheid tussen absoluut en relatief verzuim.
de leerplicht pas op de eerste dag van de maand, nadat het kind 5 jaar
Bij absoluut verzuim staat een kind niet ingeschreven op een school,
is geworden. De leerplicht eindigt aan het einde van het schooljaar
terwijl dat wel zou moeten. Bij relatief verzuim staat een kind wel
waarin de jongere 16 jaar wordt. Als een jongere dan nog geen
ingeschreven op een school, maar gaat de leerling zonder geldige reden
startkwalificatie heeft, geldt een kwalificatieplicht, tot 18 jaar.
niet naar de lessen. Relatief verzuim kent een verdere onderverdeling.
Een startkwalificatie is een mbo-niveau 2, havo- of vwo-diploma.
Zie hoofdstuk 8.
Toezicht
Melding
De leerplichtambtenaar ziet erop toe dat er voor alle kinderen en
Op grond van de Leerplichtwet is de school verplicht om een melding
jongeren passend onderwijs en passende ondersteuning wordt ingezet.
te doen van relatief verzuim. Bij een eerste melding krijgen leerling en
In Midden-Brabant (uitgezonderd Waalwijk) gebeurt dat door team
ouders een waarschuwing. Wanneer de inzet van Leerplicht, school en
Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant. De leerplichtambtenaar
eventueel hulpverlening niet helpt om het schoolverzuim te stoppen
vervult een belangrijke schakelrol en onderhoudt het contact met
dan kan de leerplichtambtenaar Halt inzetten of een proces-verbaal
de school, met de leerling en met de ouders. Na een verzuimmelding
opmaken. Hier vindt u meer informatie over de aanpak in Midden-
door school wordt een onderzoek gestart en wordt gezocht naar
Brabant.
oplossingen en passende acties. De leerplichtambtenaar werkt volgens de Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) nauw samen met
Geoorloofd en ongeoorloofd verzuim
partners in het sociaal domein, onderwijsdomein en veiligheidsdomein.
Als een kind niet naar school gaat, terwijl dat volgens de Leerplichtwet wel zou moeten, dan is er sprake van ongeoorloofd schoolverzuim.
Jeugdvolgsysteem
Als een kind een geldige reden heeft om niet naar school te gaan
De leerplichtadministratie wordt gedaan in het jeugdvolgsysteem
(bijvoorbeeld bij ziekte), heet dat geoorloofd verzuim.
(JVS). Met behulp van de leerplichtadministratie wordt gecontroleerd
Vanuit het Thuiszitterspact Midden-Brabant wordt zowel het
of leerplichtige en kwalificatieplichtige kinderen bij een school staan
ongeoorloofde als geoorloofde verzuim serieus genomen. Scholen
ingeschreven. Meldingen van verzuim, die door school worden gedaan,
worden gestimuleerd om altijd melding te maken als zij zich zorgen
komen in dit systeem binnen. Er wordt ook bijgehouden of een jongere
maken over de ontwikkeling of het welbevinden van een kind.
een startkwalificatie heeft behaald. De verplichting voor gemeenten om dit te registreren geldt voor kinderen en jongeren van 5 tot en met 22 jaar oud.
19 - JAARVERSLAG 2023-2024
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
8. Verklarende lijst
ht
5. leerplic
bijlagen
location-dot
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
8. Verklarende lijst
bijlagen
whatsapp Van WhatsApp Veilig Thuis Leerplichtambtenaar
Bij ernstige signalen of vermoedens van huiselijk geweld en
Hey <…>, Net meneer Serge bijgepraat. Hij gaat je
kindermishandeling moet de leerplichtambtenaar een melding doen bij
met open armen ontvangen. Spreekwoordelijk dan
Veilig Thuis. Zo’n melding kan leiden tot verplichte hulp of onderzoek
natuurlijk. Maak je vast een plannetje / idee voor je
door de Raad voor de Kinderbescherming.
ht
5. leerplic
location-dot
adhd meter en werkrooster wensen. Kunnen ze daar rekening mee houden. Groetjes,
Vrijstellingen Soms zijn er redenen waarom een kind niet naar school kan.
Jongere ah dat is fijn om te horen! dus moet ik nu een rooster maken voor vanaf morgen?
In ieder geval over na denken wat je zelf fijn vindt met welke tijden jij alert bent en nog zo min mogelijk last hebt van je adhd. Dan kan school kijken of dat ook echt mogelijk is.
Kinderen kunnen worden vrijgesteld van de inschrijvingsplicht of (tijdelijk) worden vrijgesteld van geregeld schoolbezoek. Daar zijn strikte voorwaarden aan verbonden. We hebben ze samengevat in hoofdstuk 8.
Thuiszitterspact Het landelijk Thuiszitterspact is opgesteld om het thuiszitten van leerplichtigen zoveel mogelijk te voorkomen en beperken. In Midden-
dat is goed. Moet ik ze via app naar jou door sturen? of mee naar school nemen?
Brabant leidde dat in 2017 tot een convenant tussen schoolbesturen, samenwerkingsverbanden van po en vo, GGD en het team LeerplichtDoorstroompunt Midden-Brabant. De samenwerkende partijen doen voor elk kind een passend aanbod in de vorm van onderwijs en/of zorg.
Nee hoor, lekker meenemen als je met meneer Serge in gesprek gaat.
De regierol wordt bij deze integrale regionale aanpak vervuld door de Aanjagers Thuiszitterspact team Leerplicht, van de gemeente Tilburg. Sinds augustus 2021 is er een regionale aanpak Leerplicht en wordt ook
hoi, het is vandaag super goed gegaan op school! en ik begin vanaf morgen aan mijn opbouw rooster.
het Thuiszitterspact op een uniforme manier door de regionale partijen uitgevoerd. Een van de afspraken is dat alle thuiszittende leerlingen moeten worden geregistreerd. Oók als de reden van thuiszitten geoorloofd is, zoals bij ziek melden. Dit maakt het mogelijk om team
Ik hoorde het! Tof. Blij om te horen, het meest spannende is gelukt. De eerste keer weer naar binnen. En nu lekker doorgaan, komt goed.
20 - JAARVERSLAG 2023-2024
Leerplicht vroegtijdig te betrekken en thuiszitten te voorkomen of de periode van thuiszitten te verkorten.
“Het is belangrijk dat we regionaal optrekken in de aanpak van schoolverzuim. Vaak is schoolverzuim een signaal dat er meer aan de hand is met een kind of gezin. Het vraagt een goede samenwerking tussen school, thuis, betrokken instanties en de jongere zelf om de problemen op te lossen. Zodat de jongere weer naar school gaat en écht vooruit kan in het leven.”
Koos Krook wethouder gemeente Goirle
T N U P M O O R T S OR
DO
21 - JAARVERSLAG 2023-2024
Sinds 1 januari 2024 heeft het RMC (Regionale Meld- en Coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten) een nieuwe naam: Doorstroompunt. Het doel is hetzelfde gebleven en vastgelegd in verschillende onderwijswetten. Het gaat om het voorkomen van voortijdig schoolverlaten, en ervoor zorgen dat zoveel mogelijk jongeren een startkwalificatie halen.
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
bijlagen
8. Verklarende lijst
whatsapp Van WhatsApp Doorstroomcoaches Gemeenten werken samen met scholen in het voortgezet onderwijs en het mbo om ervoor te zorgen dat jongeren de juiste hulp krijgen richting onderwijs, werk, dagbesteding en zorg. De doorstroomcoaches
ompunt
6. doorstro
Jongere
location-dot
Hoi ik heb de test gedaan die je via de mail hebt gestuurd. Maar ik weet niet of ik het goed heb afgerond en opgeslagen. Zou je dit kunnen checken?
stimuleren (jong)volwassenen om een opleiding
stoppen en uitval te voorkomen? Als dat nodig is gaat de doorstroomcoach ook mee op huisbezoek. In Verzuim 18+ kan
af te ronden en een startkwalificatie te halen. De
Doorstroomcoach
nog een nadere onderverdeling gemaakt worden. Die is te vinden in
taakomschrijving van het Doorstroompunt vindt u hier.
Je hebt de test goed afgerond en opgeslagen! thumbs-up
hoofdstuk 8.
Het Doorstroompunt Midden-Brabant is gericht op de
ik heb ondertussen de meeloopdag van begeleiding
2. Voortijdig schoolverlaters (vsv)
volgende groepen:
maatschappelijke zorg gehad bij yonder en ik heb hun gebeld
Jongvolwassenen van 18 tot 23 jaar zonder schoolinschrijving en zonder
1. Verzuim 18+: Jongeren tussen de 18 en 23 jaar die
en gemaild. Daarvan heb ik een gesprek op de 28ste om 10:00
startkwalificatie worden voortijdig schoolverlaters genoemd. Met
gekregen om toelating te bespreken.
name in het eerste leerjaar zijn er veel uitvallers bij de mbo-scholen.
staan ingeschreven op een school en wegens verzuim gemeld worden bij het Doorstroompunt.
Schooluitval heeft verschillende oorzaken, zoals verslaving, schulden,
2. Voortijdig schoolverlaters (vsv): Jongeren tussen de
psychische problemen, hoogbegaafdheid, autisme, zwangerschap,
18 en 23 jaar die geen startkwalificatie hebben
Bedankt voor de terugkoppeling en goed bezig! thumbs-up Succes met je
verkeerde studiekeuze en groenpluk door het bedrijfsleven. De
en in het lopende schooljaar na 1 oktober zijn
intakegesprek en mochten ze vanuit Yonder de (on)mogelijkheden
aanpak daarvan vraagt om maatwerk. Dat wordt geboden door
uitgeschreven bij een school.
van je toelating willen bespreken, dan hoor ik het graag. Fijne avond.
de doorstroomcoach. Die begeleidt de jongvolwassene naar een
3. Oud voortijdig schoolverlaters (oud vsv): Jongeren tussen de 18 en 23 jaar, die geen startkwalificatie hebben en vóór 1 oktober van het lopende schooljaar zijn uitgeschreven bij een school. 4. Jongeren in kwetsbare positie (JIKP): Jongeren
(nieuwe) school, werk, dagbesteding of zorg. Ze werken samen met ik heb vandaag een gesprek bij yonder gehad over mijn toelating tot de school en ik krijg eind volgende week te horen of ik me kan aanmelden en op welk niveau.
tussen de 16 en 23 jaar die de overstap maken
jongerenwerk van Mainframe, Tavenu en R-Newt. Tijdens het traject worden beroepskeuze-, capaciteiten- en/of interessetests gemaakt. Ook kan een jongvolwassene uit de regio Midden-Brabant deelnemen aan een groepstraining, zoals Boost013 of Boost Impact. Deelname is
van het praktijkonderwijs, het vso, vmbo
Bedankt voor de update! Ik benieuwd wat je volgende
(basisberoepsgerichte leerweg) en de entreeopleiding
week te horen krijgt, laat je dit even weten aan mij?
voor jongvolwassenen tot 27 jaar gratis.
3. Oud voortijdig schoolverlaters (oud vsv)
naar het (vervolg) mbo of de arbeidsmarkt.
1. Verzuim 18+
de klantregisseurs van Werk & Inkomen, schuldhulpverlening en het
Ja is goed ik zal je op de hoogte houden.
Scholen moeten aanhoudende afwezigheid of zorgen
Een oud voortijdig schoolverlater is een (jong)volwassene van 18 tot 23 jaar, die vóór 1 oktober van het lopende schooljaar is uitgevallen, geen startkwalificatie heeft en geen schoolinschrijving heeft.
over uitvallen van leerlingen tussen 18 en 23 jaar zonder
Hoi, ik heb het gesprek met yonder gehad en ik heb
Vaak zijn dit jongeren die zich niet hebben ingeschreven voor
startkwalificatie melden bij de doorstroomcoach. Op de
me van hun mogen aanmelden. En heb dat gedaan.
een vervolgopleiding, maar zijn gaan werken. Waar veel regio’s in
site van branchevereniging Ingrado staat wanneer zo’n
Op niveau 3 begeleiding maatschappelijke zorg bol.
Nederland deze groep enkel monitoren, is in de regio Midden-Brabant
melding wordt gedaan. De doorstroomcoach bespreekt
En dan heb ik alleen nog een entree gesprek.
de keuze gemaakt om op deze groep juist een outreachende aanpak
iedere melding met de verzuimcoördinator van school en met de leerling. Wat is er nodig om het verzuim te
22 - JAARVERSLAG 2023-2024
in te zetten. Doorstroomcoaches houden contact met de oud vsv’ers, Wat fijn dat het is gelukt! Goed bezig! thumbs-up
leggen huisbezoeken af en doen een passend begeleidingsaanbod.
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
Dit kan gericht zijn op het terugleiden naar onderwijs, begeleiding richting werk, doorverwijzing bij inkomensvragen of overdracht naar zorg/hulpverlening. De doelgroep oud vsv is groot (46% van de afgehandelde trajecten van
4. regionale aanpak
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
6.1 Regionaal vsv-programma
het Doorstroompunt) en er zijn veel (jong)volwassenen in deze groep die gebaat zijn bij begeleiding van team Doorstroompunt.
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
bijlagen
8. Verklarende lijst
ompunt
6. doorstro
location-dot
De vsv-cijfers voor alle afzonderlijke gemeenten in de regio In elke Doorstroompunt-regio wordt een regionaal vsv-programma
Midden-Brabant vindt u in het volgende hoofdstuk.
uitgevoerd om het aantal nieuwe voortijdig schoolverlaters te Jaarlijks benaderen
verminderen. In het programma staan maatregelen die zijn gericht
Sinds 2.022 is het openbare dashboard ‘Voortijdig schoolverlaten’
Tot de leeftijd van 23 jaar worden voortijdig schoolverlaters (vsv en oud
op het terugdringen van voortijdig schoolverlaten onder jongeren en
van DUO beschikbaar. Het dashboard brengt de vsv-cijfers van de
vsv) jaarlijks gemonitord. Zolang een (jong)volwassene geen opleiding
jongvolwassenen van 12 tot 23 jaar. Dit programma wordt opgesteld
afgelopen vijf jaar in kaart. De cijfers zijn te bekijken op verschillende
volgt of startkwalificatie heeft behaald, wordt deze persoon elk jaar
door de contactschool van een regio samen met de Doorstroompunt-
niveaus: onderwijssectoren, achtergrondkenmerken leerlingen,
opnieuw benaderd door team Doorstroompunt voor begeleiding
contactgemeente. De gemeente Tilburg is contactgemeente voor
onderwijslocaties, gemeentes en instellingen. Dit zijn cijfers omtrent
richting onderwijs, werk, dagbesteding of zorg/hulpverlening. Een (jong)
Doorstroompuntregio 35 Midden-Brabant.
de groep jongeren en jongvolwassenen van 12 tot 23 jaar.
volwassene die nu geen begeleiding wil, kan daar een jaar later heel anders over denken.
In het programma worden streefcijfers opgenomen voor de uit te voeren maatregelen. De regionale streefcijfers zijn gepubliceerd in
Stimuleren BBL-opleiding
het Uitvoeringsprogramma vsv 2.020-2024. In 2026 wordt de
Veel oud vsv’ers stromen uit richting werk. Er is genoeg vraag op de
wetswijziging van school naar duurzaam werk verwacht, de vsv-
arbeidsmarkt en jongeren vinden gemakkelijk werk. We proberen
programma’s zijn om die reden verlengd. In schooljaar 2023-2024
jongeren te stimuleren om een BBL-opleiding te starten in combinatie
zijn de volgende resultaten behaald:
met werk, zodat zij toch een startkwalificatie halen en een stevigere positie krijgen op de arbeidsmarkt.
4. Jongeren in een kwetsbare positie (JIKP) De overstap van het praktijkonderwijs, het voortgezet speciaal onderwijs, vmbo (basisberoepsgerichte leerweg) en de entreeopleiding naar een mbo-opleiding of de arbeidsmarkt, is voor een (jong) volwassene niet altijd makkelijk.
Indicator
Gerealiseerd
Streefcijfer
Resultaat
Percentage nieuwe
2,55%
2,0%
Streefcijfer
vsv’ers in de
niet gehaald
Doorstroompuntregio Percentage vsv’ers
21,29%
33%
dat een jaar later Het onderwijs, de arbeidsmarkt, de gemeente en de hulpverlening
een opleiding volgt
werken samen om deze ‘jongeren in een kwetsbare positie’ (JIKP)
Percentage vsv’ers
te begeleiden. De betrokken partijen hebben de jongere in beeld en
dat een jaar later
maken duidelijke afspraken om ervoor te zorgen dat de overstap naar
werk heeft
vervolgonderwijs, arbeidsmarkt, inkomensondersteuning en/of zorg soepel verloopt. Een aantal doorstroomcoaches richt zich specifiek op de begeleiding van deze doelgroep.
23 - JAARVERSLAG 2023-2024
Streefcijfer niet gehaald
39,22%
39%
Streefcijfer gehaald
S R E CIJF R A A J L O O SCH 4 2 0 2 2023 24 - JAARVERSLAG 2023-2024
Het team Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant werkt voor acht gemeenten. In dit hoofdstuk worden voor de regio als geheel en per gemeente de kerncijfers weergegeven. Waar opvallende verschillen een duidelijke verklaring hebben, wordt die genoemd. De cijfers van vorig jaar zijn te vinden in bijlage 1. De cijfers zijn afkomstig uit verschillende bronnen. In bijlage 2 hebben we die bronnen verantwoord.
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
7.1 Cijfers Midden-Brabant
populatie people
5-18 jaar 18-23 jaar Totaal
49.622 26.367 75.989 (-5%)
Het aantal leerlingen tot 18 jaar is in de gehele regio vrijwel gelijk gebleven. Waalwijk wordt daarbij niet meegeteld.
8. Verklarende lijst
7. cijfers
bijlagen
location-dot
Leerplicht 18- regionaal
De populatie 18-23 jaar is in alle gemeenten afgenomen, gemiddeld 11%. Daarbij wordt Waalwijk wél meegeteld.
Aantal contactmomenten Medewerkers van het team Leerplicht-Doorstroompunt Midden-Brabant hebben in het schooljaar 2023-2024 meer dan 27.000 contactmomenten gehad. Dit zijn 4.150 contactmomenten meer dan vorig jaar (18%). Dit komt mede doordat de trajecten complexer van aard waren en langer duurden.
Soort contactmoment Gesprek
4.521
908
11.922
Brief
5.201
Telefoon
4.105
Huisbezoek
628
Totaal
27.285
Verzuimmeldingen
4.020 (+14%) info
BEHANDELING absoluut verzuim
1.187 (-24%)
info
BEHANDELING relatief verzuim
3.091 (+9%)
info
Thuiszitters
523 (+29%)
info
vrijstellingen
164 (-6%)
info
clipboard-user
magnifying-glass
Regionale vsv-cijfers In schooljaar 2023-2024 is het aantal vsv’ers iets gestegen.
Het vsv-cijfer voor de regio is gestegen van 2,50% naar
Landelijk is juist sprake van een verbetering. Opvallend is de
2,55%. Het landelijke vsv-cijfer is gedaald van 2,34%
grote stijging in het vsv-cijfer van Gilze en Rijen, waar het
naar 2,29%.
percentage ten opzichte van vorig jaar is verdubbeld. Gilze en Rijen heeft met een percentage van 4,16% het tweede hoogste percentage van alle gemeenten in het land. Dit heeft een negatief effect op het percentage van de regio als geheel. Een verklaring hiervoor is zeer waarschijnlijk
info
vsv-percentage landelijk
het grote aandeel nieuwkomers in de gemeente Gilze en Rijen, vanwege de coa-locatie Prinsenbos. Nieuwkomers vallen relatief vaker uit in het vo en in de overstap naar het vervolgonderwijs.
info
vsv-percentage REGIONAAL
Belangstelling voor de ontwikkeling van de vsv-cijfers op landelijk niveau? U vindt ze hier.
25 - JAARVERSLAG 2023-2024
2.29% 2.55%
Doorstroompunt 18+ regionaal verzuimmeldingen
2.307 (+14%)
behandeling verzuim
1.841 (+13%)
info
behandeling vsv
494 (-2%)
info
behandeling oud-vsv
2.192 (+13%) info
behandeling jikp
211 (-11%)
info
Kijk voor uitleg van de begrippen in hoofdstuk 8. De cijfers van vorig jaar staan in bijlage 1.
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
7.2 Dongen
bijlagen
8. Verklarende lijst
7. cijfers
location-dot
populatie
people
5-18 jaar 18-23 jaar Totaal
3.478 1.219 4.697 (-7%)
school
Waar zitten leerlingen uit mijn gemeente op school? info
66+person-walking-arrow-right1420z 20%
14%
Leerplicht 18Verzuimmeldingen 200 (+25%) BEHANDELING absoluut verzuim 39 (-5%)
66%
Buiten de regio
vsv-percentage
1.50%
26 - JAARVERSLAG 2023-2024
info
info
Thuiszitters
clipboard-user 33 (+57%)
info
vrijstellingen
6 (+20%)
info
Behandeling relatief verzuim 145 (+19%)
Binnen de eigen gemeente Buiten eigen gemeente, binnen de regio
Doorstroompunt 18+
info
verzuimmeldingen 89 (+2%) 79 (+1%)
book-open
info
behandeling vsv
18 (-18%)
info
behandeling oud-vsv
100 (+14%)
info
16 (+33%)
info
info
magnifying-glass
book-open
behandeling verzuim
graduation-cap
behandeling jikp
Kijk voor uitleg van de begrippen in hoofdstuk 8. De cijfers van vorig jaar staan in bijlage 1.
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
7.3 GILZE EN RIJEN
bijlagen
8. Verklarende lijst
7. cijfers
location-dot
populatie
people
5-18 jaar 18-23 jaar Totaal
4.161 1.433 5.594 (-5%)
school
Waar zitten leerlingen uit mijn gemeente op school? info
42+person-walking-arrow-right3424z 24%
Leerplicht 18Verzuimmeldingen 430 (-11%) BEHANDELING absoluut verzuim 473 (-20%)
Buiten eigen gemeente, binnen de regio Buiten de regio
34%
vsv-percentage
4.16%
27 - JAARVERSLAG 2023-2024
info
info
Thuiszitters
clipboard-user 122 (GELIJK)
info
vrijstellingen
11 (-27%)
info
Behandeling relatief verzuim 301 (+10%)
Binnen de eigen gemeente
42%
Doorstroompunt 18+
info
verzuimmeldingen 118 (+40%) 90 (+36%)
book-open
info
behandeling vsv
33 (+136%)
info
behandeling oud-vsv
102 (+10%)
info
16 (+433%)
info
info
magnifying-glass
book-open
behandeling verzuim
graduation-cap
behandeling jikp
Kijk voor uitleg van de begrippen in hoofdstuk 8. De cijfers van vorig jaar staan in bijlage 1.
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
7.4 GOIRLE
bijlagen
8. Verklarende lijst
7. cijfers
location-dot
populatie
people
5-18 jaar 18-23 jaar Totaal
3.729 1.037 4.766 (-4%)
school
Waar zitten leerlingen uit mijn gemeente op school? info
58+person-walking-arrow-right384z 4%
Leerplicht 18Verzuimmeldingen 221 (+28%) BEHANDELING absoluut verzuim 58 (-39%)
38%
58%
Buiten de regio
vsv-percentage
1.73%
28 - JAARVERSLAG 2023-2024
info
info
Thuiszitters
clipboard-user 29 (+32%)
info
vrijstellingen
10 (GELIJK)
info
Behandeling relatief verzuim 174 (+17%)
Binnen de eigen gemeente Buiten eigen gemeente, binnen de regio
Doorstroompunt 18+
info
verzuimmeldingen 81 (-20%) 71 (-19%)
book-open
info
behandeling vsv
27 (+13%)
info
behandeling oud-vsv
108 (+9%)
info
7 (-42%)
info
info
magnifying-glass
book-open
behandeling verzuim
graduation-cap
behandeling jikp
Kijk voor uitleg van de begrippen in hoofdstuk 8. De cijfers van vorig jaar staan in bijlage 1.
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
7.5 HILVARENBEEK
bijlagen
8. Verklarende lijst
7. cijfers
location-dot
populatie
people
5-18 jaar 18-23 jaar Totaal
2.079 661 2.740 (-10%)
school
Waar zitten leerlingen uit mijn gemeente op school? info
43+person-walking-arrow-right4314z 14%
Leerplicht 18Verzuimmeldingen 84 (-5%) BEHANDELING absoluut verzuim 17 (-60%)
Buiten eigen gemeente, binnen de regio
43%
vsv-percentage
1.95%
29 - JAARVERSLAG 2023-2024
Buiten de regio
info
info
Thuiszitters
clipboard-user 13 (+44%)
info
vrijstellingen
8 (+33%)
info
Behandeling relatief verzuim 69 (-14%)
Binnen de eigen gemeente
43%
Doorstroompunt 18+
info
verzuimmeldingen 45 (+13%) 43 (+30%)
book-open
info
behandeling vsv
13 (+30%)
info
behandeling oud-vsv
37 (+48%)
info
3 (-25%)
info
info
magnifying-glass
book-open
behandeling verzuim
graduation-cap
behandeling jikp
Kijk voor uitleg van de begrippen in hoofdstuk 8. De cijfers van vorig jaar staan in bijlage 1.
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
7.6 LOON OP ZAND
bijlagen
8. Verklarende lijst
7. cijfers
location-dot
populatie
people
5-18 jaar 18-23 jaar Totaal
3.094 1.264 4.358 (-2%)
school
Waar zitten leerlingen uit mijn gemeente op school? info
48+person-walking-arrow-right1636z
Leerplicht 18Verzuimmeldingen 173 (+8%) BEHANDELING absoluut verzuim 38 (+19%)
48%
Buiten eigen gemeente, binnen de regio Buiten de regio
16%
vsv-percentage
1.45%
30 - JAARVERSLAG 2023-2024
info
info
Thuiszitters
clipboard-user 22 (+83%)
info
vrijstellingen
7 (-42%)
info
Behandeling relatief verzuim 126 (-5%)
Binnen de eigen gemeente
36%
Doorstroompunt 18+
info
verzuimmeldingen 95 (-20%) 74 (-11%)
book-open
info
behandeling vsv
13 (-43%)
info
behandeling oud-vsv
97 (+1%)
info
6 (-14%)
info
info
magnifying-glass
book-open
behandeling verzuim
graduation-cap
behandeling jikp
Kijk voor uitleg van de begrippen in hoofdstuk 8. De cijfers van vorig jaar staan in bijlage 1.
Voorwoord
1. Leeswijzer
2. samenvatting
3. ontwikkelingen
4. regionale aanpak
5. Leerplicht
6. Doorstroompunt
7. Cijfers schooljaar 2023-2024
7.7 oisterwijk
bijlagen
8. Verklarende lijst
7. cijfers
location-dot
populatie
people
5-18 jaar 18-23 jaar Totaal
4.420 1.781 6.201 (-8%)
school
Waar zitten leerlingen uit mijn gemeente op school? info
64+person-walking-arrow-right215z 15%
21%
Leerplicht 18Verzuimmeldingen 252 (+8%) BEHANDELING absoluut verzuim 112 (-1%)
64%
Buiten de regio
vsv-percentage
1.64%
31 - JAARVERSLAG 2023-2024
info
info
Thuiszitters
clipboard-user 39 (+26%)