Bijlage 5 Rapport Archeologie (Sweco)

SWECO Quickscan Archeologie Haalbaarheidsstudie Moergestel Discipline: Archeologie

Onderwerp: Haalbaarheidsonderzoek Moergestel Projectnummer: 51029506

Referentienummer: NL25-648800269-134031 Datum: 14-05-2025

Administratieve gegevens

1

Uitvoerder

Sweco Nederland B.V.

Provincie

Noord-Brabant

Gemeente

Oisterwijk

Plaats

Moergestel, Heiligeboom, Hild

Toponiem

Moergestels Broek

Kadastrale gegevens

Diverse kadastrale percelen

Centrumcoördinaat

X: 142300, y: 393948

Opdrachtgever

Gemeente Oisterwijk

Onderzoekskader

Haalbaarheidsstudie

Archis Zaakidentificatie Oppervlakte plangebied

Ca. 498 ha

Archeoregio

Brabants Zandgebied

Bevoegde overheid

Gemeente Oisterwijk

Projectmedewerker

5.1.2.e

Periode van uitvoering

Mei 2025

Beheer en plaats van documentatie

Sweco Nederland B.V., vestiging De Bilt

1/13

2

Inleiding

2.1 Aanleiding van de quickscan Om de verkeersintensiteit rondom Moergestel te verbeteren, wordt een haalbaarheidsstudie vooreen extra ontsluiting bij de kern van het dorp uitgevoerd. Voorde haalbaarheidsstudie is een zoekgebied aangewezen, ten oosten van het dorp Moergestel. In deze quickscan bestaat het plangebied uit het zoekgebied voor de mogelijke nieuwe ontsluiting (zie afbeelding 1). Voorliggende quickscan zal dienen als input voor het achterhalen van de meest ideale tracés binnen het zoekgebied. Het was tijdens het schrijven van deze quickscan nog niet bekend wat de daadwerkelijke grondroerende werkzaamheden gaan zijn en waar deze precies zullen plaatsvinden. Bij het uitvoeren van de beoogde werkzaamheden kunnen bekende en verwachte archeologische resten verstoord of geruimd worden. Om inzichtte krijgen of voorde beoogde werkzaamheden archeologisch onderzoek nodig is, is voorliggende quickscan opgesteld. Gekeken wordt naar het vigerende beleid, de archeologische gegevens (AMKterreinen, vondstmeldingen en onderzoeksmeldingen) en een aantal landschappelijke kenmerken.

2/13

142500

140000 J__

L

Heikant Ho<

N

A

8 8

o_ 1

06.telvc

\ Moergestel

© 9

_o II,

8

Acht/

Papenacket. , — reiveli De 5üni an

Heuyel,

ijd

8 0 8

• 0

Plangebied

500

1.000

5WECOÖ 140000

Afbeelding 1

2.2

8 0 8

142500

Ligging plangebied

Beleidskader

Omgevingsplan Met ingang van 1 januari 2024 is de Omgevingswet van kracht geworden en hebben gemeenten hun beleid voor ruimtelijke ordening en omgevingsfactoren vastgelegd in omgevingsplannen. Indien een gemeente nog geen omgevingsplan heeft vastgesteld, blijven de eerder vastgestelde bestemmingsplannen van kracht voor het ruimtelijk beleid en de omgevingsfactoren.1 Het plangebied bevindt zich in de gemeente Oisterwijk en is gelegen binnen zeven bestemmingsplannen. In deze bestemmingsplannen zijn verschillende dubbelbestemmingen Archeologie opgenomen (zie afbeelding 2). Tabel 2.1 geeft weer binnen welke bestemmingsplannen en dubbelbestemmingen het plangebied valt en wat hiervoor de vrijstellingen zijn.

1 De gemeente Oisterwijk beschikt al over een omgevingsplan (per 31-07-2024 van kracht) maar de richtlijnen zoals deze in de dubbelbestemmingen staan zijn nog steeds vigerend. Geraadpleegd via: https://omgevingswet.overheid.nl/regels-op-de-kaart/viewer/

3/13

Tabel 2.1

Bestemmingsplannen, dubbelbestemmingen en bijbehorende vrijstellingsgrenzen

binnen het plangebied in gemeente Nissewaard Buitengebied2 - bestemmingsplan (onherroepelijk, vastgesteld 29-06-2011) Dubbelbestemming Vriistellinpsarenzen Opp(m') Diepte (cm -mv) Waarde - Archeologie - 2 50 250 Waarde - Archeologie - 3 1000 50 Waarde - Archeologie - 4 2500 50 Kom Moergestel - bestemmingsplan (onherroepelijk, vastgesteld 10-04-2018) Dubbelbestemming Vrijstellingsgrenzen Diepte (cm -mv) Opp(m’) Waarde - Archeologie - 1 50 30 Waarde - Archeologie - 3

250

50

Reuselhoeve Moergestel - bestemmingsplan (onherroepelijk, vastgesteld 12-12-2013) Het plangebied valt in dit bestemmingsplan niet binnen een dubbelbestemming Archeologie Kom Moergestel, partiele herziening 5.1.2.e bestemmingsplan (vastgesteld 29-09-2022) Dubbelbestemming Vrijstellingsgrenzen Oppervlakte (m2) Diepte (cm -mv) Waarde - Archeologie 1 50 30 Waarde - Archeologie 3 250 50 Woonhof Oirschotseweg, Moergestel - bestemmingsplan (onherroepelijk, vastgesteld 22-04-2014) Dit bestemmingsplan bevat géén dubbelbestemming Archeologie Oirschotseweg naast 22, Moergestel - bestemmingsplan (onherroepelijk, vastgesteld 18-03-2021) Dubbelbestemming Vrijstellingsgrenzen Oppervlakte (m2) Diepte (cm -mv) Waarde - Archeologie 4 2500 50 5.1.2.e te Moergestel - bestemmingsplan (onherroepelijk, vastgesteld 30-05-2024) Dubbelbestemming Vrijstellingsgrenzen Oppervlakte (m2) Diepte (cm -mv) Waarde - Archeologie 5 2500 50 Vossenhoorn 5 Moergestel - bestemmingsplan (vastgesteld 30-01-2025) Dubbelbestemming Vrijstellingsgrenzen Oppervlakte (m2) Diepte (cm -mv) Waarde - Archeologie 4 2500 50 5.1.2.e Moergestel - bestemmingsplan (onherroepelijk, vastgesteld 06-06-2023) Dubbelbestemming Vrijstellingsgrenzen Oppervlakte (m2) Diepte (cm -mv) Waarde - Archeologie 4 2500 50 5.1.2.e Moergestel - bestemming plan (onherroepelijk, vastgesteld 11-06-2024) Dit bestemmingsplan bevat géén dubbelbestemming

Archeologie 5.1.2.e bestemmingsplan (onherroepelijk, vastgesteld 09-10-2020) Dit bestemmingsplan bevat géén dubbelbestemming Archeologie

2

Voor dit bestemmingsplan geldt een correctieve herziening (onherroepelijk, vastgesteld 16-04-2015), De bestemmingsregels m.b.t. archeologie uit deze herziening zijn opgenomen in bovenstaande tabel.

4/13

Stokeind

|

| Plangebied

I Waarde - Archeologie 4

395000

Kom Moergestel Waarde - Archeologie -1

o 5

H/

8a

Waarde - Archeologie - 3

5

Vossenhoorn 5

I

Waarde - Archeologie 4

•-Papena

Oirschotseweg naast 22

i» Sonman

Waarde - Archeologie 4

Buitengebied

L

Waarde - Archeologie -1 Waarde - Archeologie - 2 Waarde • Archeologie ■ 3

Waarde - Archeologie - 4

I Waarde - Archeologie - 3 Waarde - Archeologie - 4 Partiele herziening • 1 • e

J

Waarde - Archeologie 1 392500

Waarde - Archeologie 3

o 9 'C .-j ö 0

Waarde - Archeologie 5

o

500

1.000 m

SWECO 140000

Afbeelding 2

142500

Dubbelbestemmingen binnen het plangebied

De gemeente Oisterwijk beschikt over een Archeologische Beleidskaart3 (zie afbeelding 3). Onderstaande tabel somt op welke categorieën binnen het plangebied vallen. De categorieën en bijbehorende vrijstellingsgrenzen komen overeen met de dubbelbestemmingen uit bovengenoemde bestemmingsplannen. Tabel 2.2

de beleidskaart binnen Archeologische Beleidskaart gemeente Oisterwijk Categorie Vrijstellingsgrenzen Opp (m2) Diepte (cm -mv) Waarde - archeologie 1 50 50 Waarde - archeologie 3 250 50 Waarde - archeologie 4 1000 50 Waarde - archeologie 5 2500 50 Gebied met lage verwachting Geen voorschriften; meldingsplicht; eventueel toelaten begeleiding Gebied onder verwachting Geen voorschriften (ontgrond)

3 The 5.1

2018

5/13

A

1,

2."i ee (382 38

p- i l

A.

ab-= ,]8 395000

6-

X\ ï "r _ 2sTen —— I I / 1 /

/,

e *

I

■

\"

li

8

f AR

—V

-

(-

1/3

(3

Waarde - archeologie 1

-

Waarde - archeologie 3

Waarde - archeologie 4

X

392500

Lage verwachting Gebied zonder verwachting

A Brushzijju 4 1,000 m

) 3 £-

/77

!

Waarde - archeologie 5

y

142 4 / 37-6

— ————

se--T

3k

rp

"ah

I

1 TIlI-

I 1

SWECO

\ 140000

Afbeelding 3

V

TT

~| Plangebied

500

/-J

/7

K

o

i

bt

/

/ I

2-e

MhB.

A

R

1

k'

«/

Y A

395000

M_x /4

----- L

A

392500

ll

i

142500

Uitsnede van de Archeologische Beleidskaart van de gemeente Oisterwijk

6/13

3

Bekende relevante gegevens

3.1 Archeologische monumenten (AMK-terreinen) Binnen het plangebied zijn geen AMK-terreinen aanwezig. Het dichtstbijzijnde AMK-terrein is gelegen op 800 m ten zuiden van het onderzoeksgebied en betreft een terrein met sporen van bewoning uit het Neolithicum en uit de Ijzertijd - Romeinse tijd. 3.2 Overzicht gegevens ACHIS Binnen het plangebied zijn 21 in ARCHIS geregistreerde onderzoeksmeldingen aanwezig. Binnen het plangebied zijn 2 in ARCHIS geregistreerde vindplaatsen aanwezig (zie afbeelding 4). In onderstaande tabel worden de twee onderzoeken beschreven, waarbij de vindplaatsen zijn aangetroffen. Jaar

Type onderzoek

Plaats/toponiem

Conclusie

RAAP Archeologisch Adviesbureau

2004

Archeologisch: verwachtingskaart

Verschillend (waaronder Moergestel)

Geen document aanwezig in ARCHIS.

Vindplaatsnr

Complex

Datering complex

Meldingsnr. Uitvoerder

2057751100 1077010

Vondsten

Datering vondsten

Complextype Mesolithicum -

1x afslag

Mesolithicum - Neolithicum

niet te bepalen

Neolithicum

(vuursteen)

Late Middeleeuwen A -

6x Elmpt (keramiek) Late Middeleeuwen A - Late

Late Middeleeuwen B

RAAP

2008

Archeologisch: boring

Middeleeuwen B Moergestel

Archeologisch Adviesbureau

2191709100

Geen document aanwezig in ARCHIS.

Datering complex

Vindplaatsnr

Complex

1086357

Complextype Nieuwe Tijd Vroeg -

niet te bepalen

Nieuwe Tijd Midden

Vondsten

Datering vondsten

1 x aardewerk, Nieuwe Tijd Midden - Nieuwe gedraaid (keramiek) 5.1.2.e

Late Middeleeuwen ALate Middeleeuwen B

1x Pijp Nieuwe Tijd Vroeg - Nieuwe Tijd Midden 9 x aardewerk, gedraaid (keramiek)

1 x aardewerk,

Late Middeleeuwen A - Late

gedraaid (keramiek) Middeleeuwen B

7/13

140000

142500

23427-25100

'4685757100 \

F -1-/E*nn V K 2126552100 O,

5454324100— - 2465976100 395000

400861'1100 4008611

5028912100 S086027-2162168100/ 10909284 4032441100 De Hoef

5082429100

■

Sunelo"r 4Ó‘d9iilgO3Kl 408897 470317010049

592.

7 I

2076851100

4569392100 O 5

$

2191709100

1086357

4590184100 100

4726434100

2153209100

5780829100 5289847100 , „

01500733 2196189100-5292332100 • 1117544*- > 1:2424365100 a6öka01 r

2107566100

4764578100

101/1UU, 2291817100 ★ 109117.57V

I IT05,T0 1165108 2342733100 V)

stokeplak 4725616100

0 5

\

21166694

1077010

5112528100 2190689100 . ■ 2*190697100 s, 1379988

2057751100

-< 22465’21100;

5080006'100

2429258100 2190761100 ^2105979100

1076981

4009632 1004—E

1073587

392500

1076977 1237724100 '2105

\

• Plangebied

_J Onderzoeksmekcingen

0

k

Vindplaatsen

500

1.000

■m

SWECO

,

N

46097^161'00

2190923100’ 1101528 .

107699^ /

1077009

2236964100

4701631100

219085010® 7

5688367100

1086417

O o U.-■J

ö 0

2339778100

2190859100

(

1076955 *1 077003 ^1076989 ,28005231001 140000

Afbeelding 4

ƒ

2024079100

7 4038436100

4659334100

2190778100

1102503- 4 086416

«076972

*

2277115100

51902'97100

11

142500

In ARCHIS geregistreerde vondst- en onderzoeksmeldingen in en in de omgeving van het plangebied

8/13

3.3 Landschappelijke gegevens In onderstaande tabel staan de algemene landschappelijke kenmerken van het plangebied (en nabije omgeving) weergegeven (zie afbeeldingen 5 t/m 7). Tabel 3.1

Overzicht landschappelijke kenmerken omgeving plangebied

Geologische eenheid

Dekzand en overige periglaciale afzettingen (Laagpakket van Wierden en Formatie van Boxtel) Beekafzettingen (Laagpakket van Singraven)

Bodemtype

Bebouwing

Water ABv: Venige beekdalgronden ABz: Zandige beekdalgronden

cHn21: Laarpodzolgronden

EZg23: Lage enkeerdgronden

Hn21: Veldpodzolgronden pZg21: Beekeerdgronden pZn21: Gooreerdgronden Zd21: Duinvaaggronden zEZ21: Hoge zwarte enkeerdgronden (leemarm en zwak lemig fijn zand)

zEZ23: Hoge zwarte enkeerdgronden (lemig fijn zand) zWz: Moerige eerdgronden

Geomorfologie

B54: Dekzandrug

H42: Glooiing van beekdalzijde

L51: Complex van dekzandwelvinden

M44: Beekoverstromingsvlakte M53: Vlakte van ten dele verspoelde dekzanden of löss

N51: Uitblazingskom R42: Beekdalbodem

AHN: maaiveldhoogte

Botlek: circa 4 m +NAP. Ten noorden van Maasdijk: circa 0,1 m +NAP. Ten zuiden van Maasdijk : circa 1,5 m -NAP. ;5,1.2.e

van Heenvliet: circa 3 m +NAP.

9/13

142500

140000

..

D, Hewi

395000

Moergestel

o o

A58

|

9 IQ 05 5

| Plangebied

392500

Beek afzettingen

O O ir: 5 ö 0

Dekzand en overige periglaciale afzettingen

Stuifzand, deels op dekzandruggen of rivierduinen 0

500

1,000 m

SWECO T 140000

Afbeelding 5

142500

Plangebied, afgebeeld op de geologische kaart

10/13

140000

142500

..

-

/4 -

\

o-

De Hi

395000

rLr

Heikant

\

ss---

Moergestel

A58

Q 5

$

0 5

~| Plangebied

m Veilige beekdalgronden

29

Zandige beekdalgronden

M

Lage enkeerdgronden: lemig fijn zand Veldpodzolgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand

Duinvaaggronden; leemarm en zwak lemig fijn zand

)

Laarpodzolgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand Beekeerdgronden; leemarm en zwak lermig fijn zand Beekeerdgronden: lemig fijn zand

Gooreerdgronden; leemarm en zwak lemig fjn zand

Hoge zwarte enkeerdgronden; leemarm en zwak lemig fijn zand Hoge zwarte enkeerdgronden: lemig fijn zand

W

392500

Moerige eerdgronden meteen zanddek en een moerige tussenlaag op zand

o 9 0 N ö 0

I

Water Bebouwing 0

1.000 m

500

SWECO

140000

Afbeelding 6

142500

Plangebied, afgebeeld op de bodemkaart 140000

142500

■

Stokke

-A

H-ij

D- Ho-n

395000

BungalowIparl

-telvnort

Moergestel

Prinseskenbuurt

ESFipenneker,Heitel,

Plangebied

O O -9 LO 0 CO

Acht

Beekoverstromingsvlakte Beekdalbodem

6

Complex van dekzandwelvingen

Dalvormige laagte Dekzandrug

Glooiing van beekdalzijde

Laagte ontstaan door afgraving

Landduin Landduinen mei bijbehorende vlakten en laagten Plateau-achtige storthoop

392500

Uitblazingskom Be

Vlakte ontstaan door afgraving en/ot egalisatie

o

ijde

9 >r: N ö 0

Vlakte van ten dele verspeelde dekzanden of löss

0

500

1.000 m

SWECO

___ 140000

Afbeelding 7

142500

Plangebied, afgebeeld op de geomorfologische kaart

11/13

4

Samenvatting en aanbevelingen

Samenvatting Om de verkeersintensiteit rondom Moergestel te verbeteren, wordt een haalbaarheidsstudie voor een extra ontsluiting bij de kern van het dorp uitgevoerd. Voor de haalbaarheidsstudie is een zoekgebied aangewezen, ten oosten van het dorp Moergestel. In deze quickscan is gekeken naar het zoekgebied en zijn mogelijke knelpunten in kaart gebracht.

Uit de gegevens geraadpleegd in deze quickscan zijn de volgende inzichten gekomen: • Het plangebied bevindt zich in de gemeente Oisterwijk en valt binnen zeven bestemmingsplannen. In deze bestemmingsplannen zijn dubbelbestemmingen Archeologie vastgelegd (zie par. 2.2). Omdat de daadwerkelijke werkzaamheden nog niet bekend zijn, is het niet mogelijk om deze aan de vrijstellingsgrenzen te toetsen. • Gemeente Oisterwijk beschikt eveneens over een Archeologische Beleidskaart waarop het archeologisch beleid per gemeente wordt afgebeeld. Het grootste deel van het zoekgebied valt binnen een gebied met een lage archeologische verwachting. Voor deze gebieden gelden geen voorschriften. Hier geldt wel een meldingsplicht. • Binnen het plangebied zijn geen AMK-terreinen aanwezig. • Binnen het plangebied zijn een groot aantal onderzoeksmeldingen aanwezig. Tevens liggen binnen het plangebied twee vindplaatsen. Op één vindplaats is vuursteen gevonden uit het Mesolithicum - Neolithicum (vindplaatsnr. 1077010). Aanbevelingen Bij het ontwerpen van de ontsluiting dient rekening gehouden te worden met de vrijstellingsgrenzen van de geldende dubbelbestemmingen. Deze dubbelbestemmingen vallen samen met de categorieën op de Archeologische Beleidskaart van de gemeente Oisterwijk.

Om de impact van de werkzaamheden op de mogelijk aanwezige archeologische waarden zo veel mogelijk te beperken, wordt geadviseerd de ontsluiting zo veel mogelijk binnen de categorieën “Gebied met lage verwachting” of “Gebied zonder verwachting” te plaatsen. Op deze gebieden rust tevens geen vrijstellingsgrens. Derhalve zijn deze gebieden volgens het vigerende beleid niet onderzoeksplichtig. Sweco heeft een archeologische quickscan uitgevoerd om de implicaties van de toekomstige ontsluiting in kaart te brengen. Deze quickscan betreft nadrukkelijk geen archeologisch onderzoek of rapport en is enkel bedoeld om inzicht te bieden in de archeologische gegevens en dubbelbestemmingen die voor het tracé beschikbaar zijn. Wanneer de exacte locatie en de oppervlakte en diepteligging van de geplande werkzaamheden bekend zijn, dienen deze nogmaals aan het vigerende beleid getoetst te worden. Alleen dan kan worden bepaald of daadwerkelijk onderzoek nodig is aan de hand van de geldende vrijstellingsgrenzen voor archeologisch onderzoek.

Om de archeologische verwachting te specificeren en te bepalen of verdere stappen benodigd zijn, is een KNA-conform archeologisch bureauonderzoek benodigd.

12/13

Verantwoording Titel

Archeologie

Projectnummer

51029506

Referentienummer

NL25-648800269-134031

Revisie

01

Datum

14-05-2025

Auteur

I 5.1.2.e

E-mail adres

5.1.2.e

Gecontroleerd door

I

Paraaf gecontroleerd

Goedgekeurd door Paraaf goedgekeurd

sweco.nl

senior KNA archeoloog en prospector (actornummer 12480248)

5.1.2.e

5.1.2.e

I

5.1.2.e

I

5.1.2.e

13/13