Bijlage 1d. Quickscan flora en fauna
Tekst van het document
Quickscan flora en fauna Schoolstraat te Moergestel Versie 2.0 Ecologie
blad 2 van 31
Het resultaat Projectnummer: 26Q0039 Onderzoekslocatie:
28 januari 2026
De uitkomsten
Vervolg
De initiatiefnemer is voornemens om de locatie, Schoolstraat te Moergestel te ontwikkelen. Om te bepalen of deze ontwikkeling strijdig is met de Omgevingswet is een quickscan flora en fauna uitgevoerd. Uit de quickscan blijkt dat er geen negatieve effecten te verwachten zijn op beschermde gebieden en houtopstanden. De aanwezigheid van beschermde soorten op de projectlocatie kan niet worden uitgesloten.
Gezien de aard van de werkzaamheden is nader onderzoek naar beschermde flora en fauna niet nodig. Maatregelen zijn wel noodzakelijk. Er mogen geen werkzaamheden plaatsvinden binnen het projectgebied zonder goedkeuring van de ecoloog. De conclusie van deze quickscan is opgesteld aan de hand van de verkregen informatie van de werkzaamheden. Indien deze werkzaamheden wijzigen, leidt dit mogelijk tot een wijziging van de conclusie.
Nathan van Beek adviseur
Daltonstraat 30D 3316 GD Dordrecht 0611156684 nathan.vanbeek@equipe-adviseurs.nl www.equipe-adviseurs.nl
Controleur: A. (Annemijn) de Groot
blad 3 van 31
Inhoudsopgave
pagina
1. 1.1 1.2 1.3 1.4
Inleiding ....................................................................................................................................................... 4 Aanleiding.................................................................................................................................................... 4 Doel.............................................................................................................................................................. 4 Deskundigheid en geldigheid .................................................................................................................... 4 Leeswijzer ................................................................................................................................................... 4
2. 2.1 2.2
Projectomschrijving .................................................................................................................................... 5 Projectlocatie .............................................................................................................................................. 5 Projectvoornemen en werkzaamheden .................................................................................................... 5
3. 3.1 3.1.1 3.1.2 3.1.3 3.2
Methode ...................................................................................................................................................... 6 Bureaustudie ............................................................................................................................................... 6 Gebiedsbescherming ................................................................................................................................. 6 Soortenbescherming .................................................................................................................................. 6 Houtopstanden ........................................................................................................................................... 6 Beperkt veldonderzoek .............................................................................................................................. 6
4. 4.1 4.1.1 4.1.2 4.2 4.2.1 4.2.2 4.3 4.4
Bureaustudie ............................................................................................................................................... 8 Gebiedsbescherming ................................................................................................................................. 8 Natura 2000-gebieden .............................................................................................................................. 8 Bijzondere nationale natuurgebieden en Natuurnetwerk Nederland (NNN) ......................................... 8 Soortbescherming ...................................................................................................................................... 9 Wettelijk beschermde soorten .................................................................................................................. 9 Rode lijstsoorten ........................................................................................................................................ 11 Houtopstanden .......................................................................................................................................... 12 Provinciaal en lokaal beleid ...................................................................................................................... 12
5. Beperkt veldonderzoek en effectenbeoordeling .................................................................................... 13 5.1 Veldwerk .................................................................................................................................................... 13 5.2 Bevindingen veldbezoek en effectenbeoordeling .................................................................................. 13 5.2.1 Algemene broedvogels ............................................................................................................................. 14 5.2.2 Vogels met jaarrond beschermde nesten ............................................................................................... 15 5.2.3 Grondgebonden zoogdieren..................................................................................................................... 17 5.2.4 Vleermuizen ............................................................................................................................................... 18 5.2.5 Amfibieën ................................................................................................................................................... 19 5.2.6 Reptielen ...................................................................................................................................................
20 5.2.7 Vissen ......................................................................................................................................................... 21 5.2.8 Ongewervelden ......................................................................................................................................... 21 5.2.9 Planten en mossen ................................................................................................................................... 22 5.2.10 Rode lijstsoorten ....................................................................................................................................... 22 6. 6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.5.1 6.5.2 6.5.1
Samenvatting en advies ........................................................................................................................... 24 Gebiedsbescherming ............................................................................................................................... 24 Soortbescherming .................................................................................................................................... 24 Houtopstanden ......................................................................................................................................... 24 Provinciaal en lokaal beleid ..................................................................................................................... 24 Advies en vervolg ..................................................................................................................................... 25 Nader onderzoek ...................................................................................................................................... 25 Maatregelen .............................................................................................................................................. 25 Aanbevelingen .......................................................................................................................................... 25
7.
Literatuurlijst ............................................................................................................................................. 27
Bijlage 1: Bijlage 2:
Stappenplan ecologisch onderzoek............................................................................................. 28 Fotobijlage ..................................................................................................................................... 30
blad 4 van 31
1.
Inleiding
1.1
Aanleiding
Een initiatiefnemer is verplicht te onderzoeken of een ruimtelijke ontwikkeling strijdig is met de Omgevingswet (hierna Ow). Donkers Autobedrijf Moergestel is voornemens om een perceel aan de Schoolstraat te ontwikkelen. Om te bepalen of deze ontwikkeling strijdig is met de Ow, is in opdracht van Donkers Autobedrijf Moergestel, een quickscan flora en fauna uitgevoerd.
1.2
Doel
De quickscan flora en fauna heeft in eerste instantie het doel om een overtreding op de Ow voorkomen. Door het vaststellen van de potentie van de projectlocatie voor beschermde- en Rode lijstsoorten en het inschatten van mogelijke effecten van het projectvoornemen op beschermde- en Rode lijstsoorten, gebieden en houtopstanden kan worden bepaald of het project (mogelijk) strijdig is met de Ow. Tevens kan aan de hand van de quickscan worden bepaald wat de mogelijke vervolgstappen zijn. Wanneer uit de quickscan blijkt dat beschermde soorten voor kunnen komen binnen de projectlocatie of wanneer blijkt dat de werkzaamheden een negatief effect kunnen hebben op beschermde soorten, gebieden en houtopstanden is nader onderzoek nodig. Meer uitleg over het stappenplan voor ecologisch onderzoek is terug te lezen in Bijlage 1 van dit rapport. N.B. Tijdens de quickscan wordt geen volledige veldinventarisatie uitgevoerd, maar wordt gekeken naar de potentie van het projectgebied voor (zwaar) beschermde soorten. Indien er effecten te verwachten zijn op beschermde soorten die mogelijk aanwezig zijn en niet zijn uit te sluiten vanwege het tijdstip van het veldbezoek of niet inspecteerbare delen van het projectgebied, dan wordt een nader onderzoek geadviseerd.
1.3
Deskundigheid en geldigheid
Equipe adviseurs is lid van Netwerk Groene Bureaus en heeft ruime ervaring in het uitvoeren van ecologisch onderzoek. Netwerk Groene bureaus is een brancheorganisatie waarbinnen ecologisch adviesbureaus samenwerken aan kwaliteitsbevordering en belangenbehartiging. De resultaten van deze quickscan hebben een beperkte geldigheidsduur. Gebaseerd op de definitie uit de Omgevingswet Artikel 16.5 lid 1 en Omgevingsregeling Artikel 7.197j2b is de geldigheidsduur in principe twee jaar. Als op basis van de quickscan nader onderzoek wordt uitgevoerd, heeft dit aanvullende onderzoek een geldigheidsduur van in principe drie jaar. De quickscan flora en fauna is een momentopname. Indien er veranderingen optreden in de situatie binnen het projectgebied of in de planvorming, dan kan dit leiden tot andere inzichten en daarmee tot wijziging van conclusies en geldigheid van de rapportage. De Omgevingswet is per 1 januari 2024 ingegaan. Kanttekening bij deze Wet is dat veel onderdelen binnen deze wet nog inhoudelijk invulling krijgen in het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO).
1.4
Leeswijzer
In hoofdstuk twee wordt dieper ingegaan op de projectlocatie en worden de werkzaamheden omschreven. Vervolgens wordt in hoofdstuk drie de onderzoeksmethode gepresenteerd. Hierna gaat hoofdstuk vier in op de resultaten van de uitgevoerde bureaustudie en worden in hoofdstuk vijf de resultaten van het veldonderzoek en de effectenbeoordeling gegeven. In hoofdstuk zes staat een samenvatting van de conclusies en wordt advies gegeven. In hoofdstuk zeven staat de geraadpleegde literatuur en websites. In bijlage 1 is een toelichting te vinden op het stappenplan voor ecologisch onderzoek.
blad 5 van 31
2.
Projectomschrijving
2.1
Projectlocatie
In figuur 1 is de projectlocatie weergegeven. Het projectgebied bestaat uit een stuk weiland gelegen aan de Schoolstraat te Moergestel (Noord-Brabant). Het projectgebied grenst aan de noordzijde aan bedrijfspanden, de oostzijde aan bewoning, de zuidzijde aan een ventweg en aan de westzijde een ruigte met poel. Ten zuiden van het plangebied ligt de autosnelweg A58. Op ongeveer 600 meter ten oosten van het plangebied loopt de beek Reusel. figuur 1: projectgebied in blauw omlijnd (QGIS, 2022)
2.2
Projectvoornemen en werkzaamheden
De voorgenomen werkzaamheden bestaan uit aanleg van twee bedrijfspanden met bijbehorende parkeerplaatsen. De groenstrook aan de noordzijde en de ruigte aan de westzijde blijven behouden.
blad 6 van 31
3.
Methode
3.1
Bureaustudie
Door middel van een bureaustudie is, in hoofdstuk vier, het projectplan en de locatie getoetst aan de eventueel in de omgeving aanwezige beschermde gebieden, soorten en houtopstanden.
3.1.1
Gebiedsbescherming
Tijdens de bureaustudie wordt bekeken of de locatie zich binnen de grenzen van beschermde natuurgebieden bevindt. Indien dit niet het geval is, wordt de afstand tussen de projectlocatie en het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebieden, bijzonder nationaal natuurgebied of NNN gemeten en wordt bezien of de werkzaamheden een extern effect kunnen hebben op naastgelegen beschermd gebied.
3.1.2
Soortenbescherming
De werkzaamheden van het initiatief kunnen leiden tot verstoring van alle aanwezige flora en fauna. Om te bepalen of er beschermde flora en fauna aanwezig is, is een bureaustudie en een beperkt veldonderzoek uitgevoerd. Bij de bureaustudie worden de Rode lijstsoorten meegenomen. Rode lijstsoorten zijn met uitroeiing bedreigde of speciaal gevaar lopende dier- en plantensoorten die van nature in Nederland voorkomen. Voor de bureaustudie is gebruik gemaakt van de Nationale Databank Flora en Fauna (NDFF) (Stichting NDFF, 2009). De NDFF is de meest complete natuurdatabank van Nederland waarbij uitsluitend gevalideerde waarnemingen worden opgeslagen van beschermde en zeldzame planten en dieren. Voor de bureaustudie is een vierkant om het projectgebied gemaakt met een radius van circa 2,5 kilometer om het projectgebied en is de data van de afgelopen vijf jaar genomen. Indien noodzakelijk is de verspreidingsatlas van de NDFF ook gebruikt om een inschatting te maken of een soort op de locatie kan voorkomen (Nationale Databank Flora en Fauna, n.d.). Daarnaast wordt gekeken of van de Rode lijstsoorten uit het NDFF aandachtsoorten zijn aangewezen vanuit de provincie. Tijdens het beperkt veldbezoek wordt hier specifiek aandacht aan gegeven.
3.1.3
Houtopstanden
Houtopstanden zijn beschermd door middel van de Ow (Bal). Voor het project wordt, door middel van luchtfoto’s gekeken of er een boombeplanting aanwezig is, of deze beplanting voldoet aan de definitie van een houtopstand en, indien van toepassing, of het projectvoornemen invloed heeft op deze houtopstand. Vervolgens wordt onderzocht of er een meldings- en of herplantingsplicht geldt.
3.2
Beperkt veldonderzoek
Aanvullend op de bureaustudie wordt een veldbezoek uitgevoerd waarin de potentie van de projectlocatie voor beschermde soorten en Rode lijstsoorten wordt bepaald. Op basis van de door de opdrachtgever geleverde beschrijving van de werkzaamheden wordt een inschatting gemaakt van de effecten op potentieel voorkomende soorten. Waargenomen soorten en effecten worden genoteerd en gepresenteerd in voorliggend rapport in hoofdstuk 5. Tijdens de quickscan wordt geen volledige veldinventarisatie uitgevoerd. Indien er effecten te verwachten zijn op beschermde- of Rode lijstsoorten die mogelijk aanwezig zijn en niet zijn uit te sluiten vanwege het tijdstip van het veldbezoek of niet inspecteerbare delen van het projectgebied, dan wordt een nader onderzoek geadviseerd. Een veldonderzoek wordt bij voorkeur in het voorjaar of de zomer uitgevoerd. Buiten deze periodes kan een veldonderzoek nog steeds worden uitgevoerd, maar sommige soorten zijn dan mogelijk minder goed waarneembaar. Een quickscan vindt echter altijd plaats, ongeacht de weersomstandigheden of het seizoen.
blad 7 van 31
Het veldwerk wordt uitgevoerd door een ecoloog van Equipe Adviseurs. De ecologen van Equipe adviseurs zijn bevoegd conform de definitie van Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) voor het uitvoeren van de werkzaamheden.
blad 8 van 31
4.
Bureaustudie
Door middel van een bureaustudie is, in de onderstaande paragrafen, het projectplan en de locatie getoetst aan de eventueel in de omgeving aanwezige beschermde gebieden, soorten en houtopstanden.
4.1
Gebiedsbescherming
4.1.1
Natura 2000-gebieden
Het projectgebied ligt op 1.700 meter van het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied Kampina & Oisterwijkse Vennen (figuur 2). Gezien de afstand tot het Natura 2000-gebied en het tussenliggende stedelijke gebied worden geen negatieve effecten verwacht als gevolg van de toekomstige inrichting van het projectgebied op het Natura 2000-gebied Een eventuele toename van stikstofemissie en stikstofdepositie op Natura 2000-gebied, als gevolg van het projectvoornemen, is hierbij buiten beschouwing gelaten. Hiervoor zal, indien nodig, een AERIUSberekening uitgevoerd moeten worden. figuur 2: ligging projectgebied ten opzichte van Natura 2000-gebied (QGIS, 2022).
4.1.2
Bijzondere nationale natuurgebieden en Natuurnetwerk Nederland (NNN)
Het projectgebied ligt op 418 meter van het dichtstbijzijnde bijzondere nationale natuurgebied of NNN gebied (figuur 3). Gezien de aard van de werkzaamheden worden geen negatieve effecten verwacht als gevolg van de toekomstige inrichting van het projectgebied op het bijzondere nationale natuurgebied/NNN. Gezien de afstand tot het bijzondere nationale natuurgebied/NNN en het tussenliggende stedelijke gebied worden geen negatieve effecten verwacht als gevolg van de toekomstige inrichting van het projectgebied op een bijzondere nationale natuurgebied of het NNN.
blad 9 van 31
figuur 3: ligging projectgebied ten opzichte van het Natuur Netwerk Nederland (QGIS, 2022).
4.2
Soortbescherming
In de onderstaande tabellen zijn de beschermde soorten opgenomen die volgens de NDFF de afgelopen vijf jaar binnen een straal van 2,5 kilometer van het projectgebied zijn waargenomen (datum uitvoer NDFF:18-03-2024). De soorten staan gesorteerd per soortgroep.
4.2.1
Wettelijk beschermde soorten
tabel 1: beschermde zoogdieren waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie (Stichting NDFF, 2009). Nederlandse naam
Wetenschappelijke naam
Soortgroep
Beschermingsregime
Bever
Castor fiber
Zoogdieren, Overige zoogdieren
Habitatrichtlijn
Bunzing
Mustela putorius
Zoogdieren, Overige zoogdieren
Andere soorten
Hermelijn
Mustela erminea
Zoogdieren, Overige zoogdieren
Andere soorten
Wezel
Mustela nivalis
Zoogdieren, Overige zoogdieren
Andere soorten
Gewone dwergvleermuis
Pipistrellus pipistrellus
Zoogdieren, Vleermuizen
Habitatrichtlijn
Gewone/Kleine/Ruige dwergvleermuis
Pipistrellus sp. indet.
Zoogdieren, Vleermuizen
Habitatrichtlijn
Laatvlieger
Eptesicus serotinus
Zoogdieren, Vleermuizen
Habitatrichtlijn
Myoot (soort onbekend)
Myotis sp. indet.
Zoogdieren, Vleermuizen
Habitatrichtlijn
Rosse vleermuis
Nyctalus noctula
Zoogdieren, Vleermuizen
Habitatrichtlijn
Ruige dwergvleermuis
Pipistrellus nathusii
Zoogdieren, Vleermuizen
Habitatrichtlijn
Wolf
Canis lupus
Zoogdieren, Overige zoogdieren
Habitatrichtlijn
blad 10 van 31
tabel 2: beschermde amfibieën en reptielen waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie (Stichting NDFF, 2009). Nederlandse naam
Wetenschappelijke naam
Soortgroep
Beschermingsregime
Poelkikker
Pelophylax lessonae
Amfibieën
Habitatrichtlijn
tabel 3: beschermde insecten waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie (Stichting NDFF, 2009). Nederlandse naam Geen beschermde soorten waargenomen
Wetenschappelijke naam
Soortgroep
-
Beschermingsregime -
-
tabel 4: beschermde vissen en weekdieren waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie (Stichting NDFF, 2009). Nederlandse naam Geen beschermde soorten waargenomen
Wetenschappelijke naam
Soortgroep
-
Beschermingsregime -
-
tabel 5: beschermde planten en mossen waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie (Stichting NDFF, 2009). Nederlandse naam Geen beschermde soorten waargenomen
Wetenschappelijke naam
Soortgroep
-
Beschermingsregime -
-
In de onderstaande tabel staan de waargenomen vogels met jaarrond beschermde nesten (categorie 1 t/m 5) die binnen circa 2,5 kilometer afstand van het projectgebied in de afgelopen vijf jaar zijn waargenomen. tabel 6: vogels met jaarrond beschermde nesten waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie (Stichting NDFF, 2009). Nederlandse naam
Wetenschappelijke naam
Boomvalk
Falco subbuteo
Categorie vaste nesten 4
Buizerd
Buteo buteo
4
Gierzwaluw
Apus apus
2
Huismus
Passer domesticus
2
Oehoe
Bubo bubo
3
Ooievaar
Ciconia ciconia
3
Ransuil
Asio otus
4
Sperwer
Accipiter nisus
4
Steenuil
Athene noctua
1
Wespendief
Pernis apivorus
4
Boerenzwaluw
Hirundo rustica
5
Bonte vliegenvanger
Ficedula hypoleuca
5
Boomklever
Sitta europaea
5
Boomkruiper
Certhia brachydactyla
5
Brilduiker
Bucephala clangula
5
Ekster
Pica pica
5
Gekraagde roodstaart
Phoenicurus phoenicurus
5
Grauwe vliegenvanger
Muscicapa striata
5
Groene specht
Picus viridis
5
Grote bonte specht
Dendrocopos major
5
Hop
Upupa epops
5
Huiszwaluw
Delichon urbicum
5
IJsvogel
Alcedo atthis
5
Koolmees
Parus major
5
Pimpelmees
Parus caeruleus
5
blad 11 van 31
Raaf
Corvus corax
5
Spreeuw
Sturnus vulgaris
5
Tapuit
Oenanthe oenanthe
5
Torenvalk
Falco tinnunculus
5
Zwarte kraai
Corvus corone
5
Zwarte mees
Periparus ater
5
Zwarte roodstaart
Phoenicurus ochruros
5
In onderstaande tabel staan de waargenomen soorten (op basis van NDFF) die zijn vrijgesteld. Het projectgebied ligt in provincie Noord-Brabant. De waargenomen soorten binnen een straal van ongeveer 2,5 kilometer van de projectlocatie, welke door de provincie zijn vastgesteld als vrijgestelde soort (op basis van de NDFF), zijn weergegeven in tabel 7. tabel 7: vrijgestelde soorten waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie. Nederlandse naam
Wetenschappelijke naam
Vrijstelling
Aardmuis
Microtus agrestis
Vrijgesteld in alle provincies
Bosmuis
Apodemus sylvaticus
Vrijgesteld in alle provincies
Dwergmuis
Micromys minutus
Vrijgesteld in alle provincies
Dwergspitsmuis
Sorex minutus
Vrijgesteld in alle provincies
Egel
Erinaceus europeus
Vrijgesteld in alle provincies behalve in Overijssel
Gewone bosspitsmuis
Sorex araneus
Vrijgesteld in alle provincies
Haas
Lepus europeus
Vrijgesteld in alle provincies behalve in Zeeland en Gelderland
Huisspitsmuis
Crocidura russula
Vrijgesteld in alle provincies
Konijn
Oryctolagus cuniculus
Vrijgesteld in alle provincies behalve in Zeeland
Ondergrondse woelmuis
Pitymys subterraneus
Vrijgesteld in alle provincies behalve in Zuid-Holland en Overijssel
Ree
Capreolus capreolus
Vrijgesteld in alle provincies
Rosse woelmuis
Clethrionomys glareolus
Vrijgesteld in alle provincies
Tweekleurige bosspitsmuis
Sorex coronatus
Vrijgesteld in alle provincies behalve in Zuid-Holland
Veldmuis
Microtus arvalis
Vrijgesteld in alle provincies
Vos
Vulpes vulpes
Vrijgesteld in alle provincies
Wild zwijn
Sus scrofa
Alleen vrijgesteld in Noord-Brabant
Woelrat
Arvicola terrestris
Vrijgesteld in alle provincies
Bruine kikker
Rana temporaria
Vrijgesteld in alle provincies
Gewone pad
Bufo bufo
Vrijgesteld in alle provincies
Kleine watersalamander
Lissotriton vulgaris
Vrijgesteld in alle provincies
Meerkikker
Pelophylax ridibundus
Vrijgesteld in alle provincies
Middelste groene kikker/Bastaardkikker
Pelophylax klepton esculentus
Vrijgesteld in alle provincies
Zoogdieren
Amfibieën en reptielen
4.2.2
Rode lijstsoorten
In de onderstaande tabel staan de waargenomen categorieën van Rode lijstsoorten die binnen ongeveer 2,5 kilometer afstand van het projectgebied in de afgelopen vijf jaar zijn waargenomen. tabel 8: categorieën van Rode lijstsoorten waargenomen binnen een straal van circa 2,5 kilometer van de projectlocatie (Stichting NDFF, 2009). Categorie / Soortgroep
Rode lijststatus en aantallen Gevoelig
Kwetsbaar
Bedreigd
Ernstig bedreigd
Verdwenen uit Nederland
Amfibieën
0
0
0
0
0
Zoogdieren
3
2
0
0
0
Geleedpotigen – Insecten
2
2
1
0
0
blad 12 van 31
Vlinders, Libellen en Juffers Geleedpotigen – Insecten- Insecten – Sprikhanen en Krekels
0
0
0
0
0
Insecten – Wespen, Bijen en Mieren
0
1
1
0
0
Korstmossen
1
0
0
0
0
Blad- en Levermossen
1
0
0
0
0
Reptielen
1
0
0
0
0
Schimmels
1
2
1
0
0
Vaatplanten
9
16
1
0
0
Vissen en weekdieren
1
0
0
0
0
23
13
5
2
0
Vogels
4.3
Houtopstanden
Binnen de invloedsfeer van het project zijn bomen aanwezig. Deze bomen voldoen wel aan de definitie van een houtopstand. Ten behoeve van de voorgenomen werkzaamheden worden geen bomen gekapt. De geplande werkzaamheden zijn dan ook niet in strijd met hoofdstuk 4 van de Ow. In het Omgevingsplan worden contouren van de bebouwingscontour houtkap vastgesteld. Hierbinnen gelden de algemene regels van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) ter bescherming van houtopstanden in het landelijk gebied niet (Artikel 2.28 sub g Ow). In de Omgevingsverordening kan de Provincie maatwerkregels stellen over de herbeplantingsplicht.
4.4
Provinciaal en lokaal beleid
Op basis van de Ow kan een Provincie of stad ook een eigen beleid en regelgeving voeren om aanvullende soorten en/of gebieden te beschermen. Hierbij valt te denken aan weidevogelleefgebied of een ecologische hoofdstructuur of hoofdgroenstructuur binnen een stad. Het beleid en regelgeving voor deze gebieden staat in theorie vermeld in de Omgevingsplan van de Gemeente. In de beginfase van de Omgevingswet zijn de Omgevingsplannen nog niet ingevuld en is in andere regionale beleidstukken nader beleid en regelgeving terug te vinden. Hiervoor raadplegen wij het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet).
4.4.1.1
Provincie Noord-Brabant
In provincie Noord-Brabant is in de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant, in aanvulling op het Natuurnetwerk Nederland (in dit geval Natuurnetwerk Brabant), ook de Groenblauwe mantel als beschermd gebied opgenomen. De Groenblauwe mantel vormt het gebied tussen het kerngebied groenblauw, het agrarische gebied en het stedelijk gebied. De Groenblauwe mantel bestaat overwegend uit multifunctioneel landelijk gebied met grondgebonden landbouw. Het beleid binnen de Groenblauwe mantel is gericht op het behoud en vooral de ontwikkeling van natuur, watersysteem en landschap. De Groenblauwe mantel geeft ook ruimte voor de ontwikkeling van gebruiksfuncties, zoals landbouw en recreatie, mits deze bijdragen aan de kwaliteiten van natuur, water en landschap. De Groenblauwe mantel biedt echter geen ruimte voor stedelijke ontwikkeling of de ontwikkeling van nieuwe (kapitaal)intensieve vormen van recreatie en landbouw. Op basis van de uitgevoerde bureaustudie blijkt dat er geen rekening gehouden moet worden met overige relevante (provinciale/gemeentelijk) bescherming; het projectgebied maakt geen onderdeel uit van de Groenblauwe mantel. Op basis van de uitgevoerde bureaustudie blijkt dat er geen rekening gehouden moet worden met overige relevante (provinciale/gemeentelijk) bescherming.
blad 13 van 31
5.
Beperkt veldonderzoek en effectenbeoordeling
5.1
Veldwerk
Op 14 maart 2024 is een oriënterend veldonderzoek uitgevoerd. Het doel van dit veldbezoek is het in kaart brengen van de potentie van de projectlocatie voor (beschermde en Rode lijst) soorten. In de onderstaande tabel zijn de gegevens van het uitgevoerde veldonderzoek en de weersgesteldheid samengevat. tabel 9: uitgevoerd veldbezoek en weersgesteldheid (KNMI, weerstation De Bilt, n.d:). Datum
Aanvang bezoek
Temperatuur (°C)
Wind (richting en snelheid (Bft))
Bewolking
14-03-2024
13.30 uur
18 graden
NW4
Licht bewolkt
De veldwerkzaamheden zijn uitgevoerd door ecologen N.J. (Naomi) Van Pelt en S.A. (Stephan) De Rooij.
5.2
Bevindingen veldbezoek en effectenbeoordeling
Het projectgebied bestaat uit een omheind stukje grasland dat voorheen in gebruik was als maisveld. Ook staat er een eik in het projectgebied. In de directe omgeving van het projectgebied is aan de noordzijde bedrijfsbebouwing en ruigte met hazelaar, wilde liguster (opschot), veldzuring en brandnetels aanwezig. Ten oosten bevindt zich een bewoonde boerderij. Langs de gehele zuidzijde loopt een faunahek met amfibiescherm met daarachter een drooggevallen sloot welke deels begroeid is met struweel zoals gewone braam. Ten westen ligt een dichte ruigte met zwarte els, hazelaar en gewone braam. Daarachter is een poel met natuurlijke oevers gelegen. De soorten die zijn waargenomen tijdens het veldbezoek staan in onderstaande tabel 10 en figuur 4. tabel 10: waargenomen soorten tijden het veldonderzoek. Waargenomen soort Vos (vossenhol) Merel Turkse tortel Koolmees Citroenvlinder Mol (dood) Konijn (keutels en holen)
In de volgende paragrafen zullen de bevindingen en effectenbeoordeling van het veldonderzoek worden toegelicht per soortgroep.
blad 14 van 31
figuur 4: bevindingen tijdens veldbezoek (Qgis, 2024).
5.2.1
Algemene broedvogels
Voor alle in het wild levende (ook de algemeen voorkomende) vogelsoorten geldt vanuit de Omgevingswet een verbod op handelingen die opzettelijke vaste rust- en verblijfplaatsen, nesten of eieren beschadigen, vernielen of verstoren. Het opzettelijke doden, vangen of verstoren van vogels, is eveneens niet toegestaan. Broedende vogels zijn altijd beschermd, ongeacht de periode van het jaar. Echter, in de praktijk betekent dit vaak dat storende werkzaamheden alleen buiten het broedseizoen (grofweg 15 maart tot 15 juli) uitgevoerd mogen worden (Vogelbescherming, n.d.). Daarnaast kunnen ook buiten deze periode broedende vogels aanwezig zijn waar te allen tijde rekening mee gehouden moet worden. Gedurende het veldonderzoek zijn eventueel aanwezige bomen en/of bosschages gecontroleerd op de aanwezigheid van nesten en broedvogels. Tijdens het veldbezoek zijn geen nesten aangetroffen van algemene broedvogels. Binnen het projectgebied aan de noordzijde staat een eik. Ten noorden van het plangebied bevindt zich een groenstrook van onder andere hazelaar en aan de zuidzijde bevindt zich een strook struweel in een drooggevallen watergang met braam en enkele opschot van eik. Aan de oostzijde staan coniferen. Voorts is aan de westzijde een ruigte aanwezig van braam, berk en hazelaar. Deze groenstructuren zijn uitermate geschikt als nestlocatie voor algemene broedvogels.
Conclusie algemene broedvogels Samenvattend, binnen het projectgebied zijn broedvogels te verwachten. De werkzaamheden kunnen verstorend zijn voor broedende volgens in de directe omgeving van het projectgebied. Maatregelen zijn noodzakelijk om verstoring van broedvogels te voorkomen (zie H6).
blad 15 van 31
figuur 5: geschiktheid algemene broedvogels. A. Strook struweel aan de zuidzijde
D. Struweel aan de noordzijde van projectgebied
C. Ruigte aan de westzijde van het projectgebied
5.2.2
Vogels met jaarrond beschermde nesten
Nestlocaties van de boomvalk, buizerd, gierzwaluw, grote gele kwikstaart, havik, huismus, kerkuil, oehoe, ooievaar, ransuil, roek, slechtvalk, sperwer, steenuil, wespendief en zwarte wouw genieten een jaarrond beschermde status (categorie 1 t/m 4). Voor de verstoring van deze vaste rust- en verblijfplaatsen en belangrijk leef- of foerageergebied is ook buiten het broedseizoen een vergunning noodzakelijk. Andere beschermde vogels met 'jaarrond beschermde nesten' (categorie 5) zijn alleen binnen het broedseizoen beschermd of als zwaarwegende feiten of ecologische omstandigheden dat rechtvaardigen (Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, 2021). Gedurende het veldonderzoek is gecontroleerd of er nesten of sporen van vogels met jaarrond beschermde nesten aanwezig zijn. Ook is een inschatting gemaakt of de projectlocatie geschikt is voor vogels met jaarrond beschermde nesten.
5.2.2.1
Categorie 1 t/m 4
Gebouwbewonende soorten De huismus en de gierzwaluw zijn typische soorten die dicht bij de mens leven (BIJ12, 2017; BIJ12, 2022). Ze maken gebruik van gebouwen om in te nestelen. De huismus en gierzwaluw maken nesten onder dakpannen, maar ook in gaten en kieren in gebouwen. Ook gebruiken ze nestkasten om in te broeden. De huismus komt vaak voor in een wat rommelige omgeving met veel opgaande vegetatie waar ze voldoende voedsel en beschutting kunnen vinden. Voor de gierzwaluw is aanwezigheid voornamelijk afhankelijk van aanwezigheid van voldoende geschikte broedplaatsen (holten) in gebouwen, waar ze vrij in kunnen vliegen.
blad 16 van 31
Er is geen bebouwing binnen het projectgebied aanwezig, daarom kan het voorkomen van gebouw bewonende soorten worden uitgesloten. Uilen en roofvogels Uilen en roofvogels maken gebruik van (grote) bomen waarin zij hun nest bouwen (al dan niet op bestaande nesten van andere vogels zoals de ekster en zwarte kraai) (Bijlsma, 2015). Tevens maken ze ook gebruik van nestkasten om in te broeden. Deze nestkasten kunnen aan panden, bomen of losstaand worden aangetroffen. Om te onderzoeken of het plangebied onderdeel uitmaakt van het leefgebied van uilen en roofvogels wordt gezocht naar (oude) nesten of boomholtes welke in potentie geschikt zijn voor de vogels. Ook wordt gezocht naar uitwerpselen en braakballen van de soorten die veelal te vinden zijn onder bomen die gebruikt worden als slaapplaats, foerageergebied of nestplaats. Ook het aantreffen van prooien of prooiresten, zoals kleine zoogdieren of vogels, geeft een indicatie of het projectgebied onderdeel uitmaakt van het leefgebied van uilen en roofvogels. Binnen de projectlocatie zijn geen geschikte nestplaatsen aangetroffen voor uilen en roofvogels. Het ontbreekt binnen de projectlocatie aan (oude) nesten of boomholtes welke geschikt zouden kunnen zijn voor uilen en roofvogels. Voorts zijn geen nestkasten aangetroffen.
Grote gele kwikstaart, ooievaar en roek De grote gele kwikstaart is een vogelsoort die zijn leefgebied voornamelijk heeft aan de oevers van beken en rivieren (Vogelbescherming, n.d.). Bij voorkeur worden de oevers omzoomd door loofbos of loofbomen. In bebouwd gebied is de grote gele kwikstaart alleen terug te vinden als er een beek door het gebied loopt. Ze maken nesten nabij stromend water in nissen van bruggen of gebouwen of boomwortels in de oevers. De grote gele kwikstaart wordt vaak waargenomen in de wintermaanden omdat het aantal overwinteraars in Nederland dan groot is. De ooievaar is een vogelsoort die in de nabijheid van bij de mens leeft, rond extensief beheerde weilanden (Vogelbescherming, n.d.). Ze maken broedsels op (menselijke) bouwsels zoals telefoonpalen, schoorstenen of door de mens gemaakte palen met platform. De roek is een soort die in een kolonie leeft, vaak in de buurt van vrijstaande hoge (groepen) bomen langs o.a. snelwegen, treinsporen en kanalen (BIJ12, 2017). Ze foerageren op ongewervelden in graslanden. In het projectgebied zijn geen geschikte nestlocaties aangetroffen voor de grote gele kwikstaart, ooievaar en roek. Om die reden worden nestlocaties van deze soorten ook niet verwacht binnen het projectgebied.
5.2.2.2
Categorie 5
Binnen de projectlocatie alsmede in de nabije omgeving zijn hoge bomen aanwezig welke geschikt zijn voor bijvoorbeeld zwarte kraai of ekster. Aan de eik (binnen het plangebied) en ter plaatse van de boerderij (buiten het plangebied) zijn vogelhuisjes aanwezig welke geschikt zijn voor de koolmees en pimpelmees. De aanwezigheid van categorie 5 soorten kan derhalve niet worden uitgesloten.
5.2.2.3
Conclusie vogels met jaarrond beschermde nesten
Samenvattend, aanwezigheid van vogels met jaarrond beschermde nesten zijn niet uit te sluiten. Met de voorgenomen werkzaamheden worden mogelijk vogels met jaarrond beschermde nesten verstoord en/of worden nesten beschadigd en/of verwijderd. Gezien de aard van de werkzaamheden is nader onderzoek naar categorie 5 soorten niet noodzakelijk. Echter maatregelen zijn wel noodzakelijk (zie H6).
blad 17 van 31
figuur 6: geschiktheid vogels met jaarrond beschermde nesten. A. Hoge eik met vogelhuisje en boerderij.
5.2.3
B. Eik met vogelhuisje
Grondgebonden zoogdieren
Grondgebonden zoogdieren gebruiken veelal begroeide en natuurlijke verbindingszones zoals struwelen en groenstroken als foerageergebied, verblijfplaats of leefgebied. Verblijfplaatsen worden vaak gemaakt in openingen en/of holen in de bodem, bomen of gebouwen. Tijdens het veldonderzoek is de projectlocatie gecontroleerd op aanwezigheid van openingen, holen en sporen van beschermde zoogdieren. Ook is een inschatting gemaakt of de projectlocatie geschikt is voor (grondgebonden) zoogdieren. Het projectgebied biedt geen potentie voor zeezoogdieren. Marterachtigen en overige grondgebonden zoogdieren Marterachtigen, hebben beschutting nodig om zich van verblijfplaats naar foerageergebied te begeven (Bouwens, 2017; BIJ12, 2017; Zoogdiervereniging, n.d). Hierbij maken ze gebruik van kleinschalige landschapselementen en vermijden ze open plaatsen en wegen. Vaak worden hiervoor lijnvormige landschapselementen gebruikt zoals houtwallen, takkenrillen, bos- en struweelranden en rommelhoekjes. Daarnaast is het van belang dat er foerageerplekken aanwezig zijn met voldoende dekking en voedselaanbod. Veelal maken marterachtigen gebruik van diverse verblijf- en/of rust- en schuilplaatsen binnen één territorium. Soms wordt gebruikt gemaakt van al bestaande holen van andere dieren, maar ook in takkenrillen, hout- en/of steenstapels of (verlaten) schuurtjes.
De boommarter maakt ook gebruik van holen in bomen als nestplaats (Zoogdiervereniging, n.d.). Specifiek de das graaft zijn verblijfplaats (burcht) op plekken waar de bodem goed vergraafbaar is, vaak een helling aanwezig is, voldoende beschutting aanwezig is en gras- of akkerland in de buurt ligt (bijvoorbeeld in houtwallen of in bosranden) (BIJ12, 2017). Tijdens het onderzoek zijn geen sporen aangetroffen die duiden op de aanwezigheid van marterachtigen. Binnen en nabij het plangebied zijn wel sporen van konijnen aangetroffen zoals holen, keutels, graafsporen en vacht. De konijnenholen bevinden zich allen buiten het plangebied, ter plaatse van de struweelstrook ten zuiden en de ruigte ten westen. De keutels, vacht en graafsporen zijn aangetroffen binnen het plangebied. Daarnaast is een vossenhol waargenomen ten westen van het projectgebied. Gezien er tijdens het veldbezoek snoeiafval voor de ingang van de konijnenholen lag en er geen verse wissels zichtbaar waren, wordt verwacht dat de holen ten zuiden van het plangebied niet meer in gebruik zijn. De omgeving van het plangebied is geschikt voor kleine marterachtigen (bunzing, wezel en hermelijn) door de aanwezigheid van beschutting (ruigte ten westen en struweelstrook ten noorden) en jachtmogelijkheid (grasland). Voorts kunnen de konijnenholen dienen als verblijfplaats.
De snelweg vormt een barrière maar deze is afgeschermd met een faunaraster. Gezien er ten behoeve van de plannen geen essentieel leefgebied van kleine marterachtigen afneemt wordt verwacht dat deze geen negatieve effecten zullen hebben op deze soorten. Voorts blijven de konijnenholen en het vossenhol ongemoeid tijdens de werkzaamheden. Maatregelen voor marterachtigen en konijnen zijn wel noodzakelijk, de werkzaamheden mogen niet ’s avonds of ’s nachts worden uitgevoerd en geschieden vanuit een richting, bij voorkeur van oost naar west.
blad 18 van 31
Conclusie grondgebonden zoogdieren Samenvattend, tijdens de veldronde zijn geen beschermde grondgebonden zoogdieren waargenomen. Wel biedt het plangebied potentie voor deze soortgroep. Gezien de aard van de werkzaamheden is nader onderzoek naar (beschermde) grondgebonden zoogdieren niet nodig. Maatregelen ten behoeve van kleine marterachtigen en konijnen zijn wel noodzakelijk (Zie H6). figuur 7: geschiktheid vogels met jaarrond beschermde nesten. A. Eén van de konijnenholen
B. Konijnenvacht
D. Vossenhol
E. Beschutting in de vorm van ruigte
5.2.4
Vleermuizen
5.2.4.1
Verblijfplaatsen
Vleermuizen gebruiken spleten, kieren en holtes van bomen of donkere ruimtes in gebouwen als verblijfplaats (Zoogdiervereniging, n.d.). Dit is afhankelijk van de soort. Daarnaast gebruiken vleermuizen een netwerk van foerageergebieden en vliegroutes. Tijdens het veldbezoek is de potentie van de locatie voor vleermuisverblijfplaatsen onderzocht en is gelet op sporen. Ook is onderzocht welke functie de locatie kan hebben voor vleermuizen. Daarbij is gebruik gemaakt van de checklist van het huidige Vleermuisprotocol (Netwerk Groene Bureaus en Zoogdiervereniging, 2021). Objecten en elementen die geschikt worden geacht als verblijfplaats voor vleermuizen zijn beschermd door middel van de Ow. Binnen en rondom het plangebied ontbreekt het aan bebouwing en bomen met geschikte spleten, kieren en holtes. De aanwezigheid van vleermuizen kan daarom worden uitgesloten. De projectlocatie is ongeschikt voor vleermuizen die spleten, kieren en holtes gebruiken en voor vleermuizen die donkere ruimtes in gebouwen gebruiken.
blad 19 van 31
Conclusie verblijfplaatsen vleermuizen Samenvattend, de locatie wordt niet geschikt bevonden als zomer-, kraam-, paar- en/of winterverblijfplaats met betrekking tot de groep van vleermuizen. Nader onderzoek naar deze verblijfsfunctie(s) is daarom niet noodzakelijk.
5.2.4.2
Foerageergebied en vliegroute
Naast verblijfplaatsen maken vleermuizen ook gebruik van migratieroutes, vliegroutes en foerageergebieden (Zoogdiervereniging, n.d.). Foerageergebied en vliegroutes zijn alleen beschermd als deze essentieel zijn voor aanwezige vleermuizen. Belangrijke structuren voor aanwezigheid van een foerageergebied zijn bijvoorbeeld waterlichamen en/of insect aantrekkende flora. Lijnvormige elementen zoals een watergang, een dijklichaam of een bomenrij zijn belangrijks voor vleermuizen ter oriëntatie gedurende verplaatsing (vliegroute) en migratie. De struweelstroken aan de noord- en zuidzijde vormen een lijnvormig element welke kunnen dienen als vliegroute voor vleermuizen. Voorts is het grasland binnen het plangebied door de ligging langs opgaande structuren geschikt als foerageergebied. Gezien er in de omgeving van het plangebied voldoende alternatieven aanwezig zijn wordt het plangebied niet als essentieel gezien. Daarnaast blijven de struweelstroken behouden. Conclusie foerageergebied en vliegroute vleermuizen Samenvattend, de locatie wordt geschikt bevonden als vliegroute met betrekking tot de groep van vleermuizen. Gezien de aard van de werkzaamheden en voldoende alternatief in de omgeving van het plangebied is nader onderzoek naar vliegroutes en/of foerageergebied voor vleermuizen niet noodzakelijk. figuur 8: geschiktheid foerageergebied en vliegroute vleermuizen.
5.2.5
Amfibieën
Amfibieën zijn (in meer of mindere mate) afhankelijk van de aanwezigheid van water (Ravon, n.d.). Binnen het biotoop (leefgebied) van deze soortgroep is dus altijd, op overbrugbare afstand, water noodzakelijk. Voor diverse kikker- en paddensoorten kan dit water kan ook van tijdelijke aard zijn, bijvoorbeeld door het ontstaan van een plas in karrensporen of natte plekken in een weiland. Het waterhabitat wordt doorgaans gebruikt in de zomerperiode als voortplantingsplaats. In de winter trekken de meeste amfibieën zich terug op het land, waar zij zich op een droge en beschutte plek ingraven of verstoppen. Echter overwinteren een aantal soorten ook op de bodem van wateren, zodat zij als eerste kunnen beginnen aan de voortplanting in het voorjaar (Ravon, n.d.). Overwintering op het land heeft als nadeel dat soorten allereerst naar het water moeten trekken in het voorjaar; de zogenaamde ‘paddentrek’. De eigenschappen van zowel land- als waterhabitat variëren sterk per soort.
blad 20 van 31
Tijdens het veldonderzoek is de projectlocatie gecontroleerd op aanwezigheid van beschermde amfibieën. Ook is een inschatting gemaakt of de projectlocatie geschikt is voor beschermde amfibieën. Op basis van de NDFF zijn waarnemingen bekend van de poelkikker nabij de poel (op 60 meter afstand) aan de westzijde van het plangebied. De poel is geschikt als voortplantingshabitat voor deze soort. De poelkikker overwinterd op land in de grond, in muizenholletjes, onder takkenhopen en dergelijke. Het plangebied is geschikt als overwinteringshabitat van de poelkikker. Aanwezigheid van de poelkikker kan daarom niet worden uitgesloten. Gezien het plangebied mogelijk alleen als winterbiotoop wordt gebruikt en het gezien voldoende alternatieven in de omgeving niet als essentieel wordt geacht, dienen maatregelen te worden toegepast en is nader onderzoek niet noodzakelijk. Poelkikkers migreren vanaf augustus naar hun overwinteringshabitat waarna ze hier tot ongeveer maart verblijven. Daarom zullen de maatregelen bestaan uit het toepassen van amfibiewerendscherm vóór augustus van het jaar dat de werkzaamheden worden uitgevoerd. Om verzekerd te zijn dat de poelkikkers tijdens de werkzaamheden niet binnen het projectgebied kunnen komen dient het scherm te blijven staan totdat de werkzaamheden zijn afgerond.
Conclusie amfibieën Samenvattend, tijdens de veldronde zijn geen beschermde amfibieën waargenomen. Echter, de locatie is potentieel wel geschikt voor deze soort(groep). De aanwezigheid van beschermde amfibieën kan daarom niet worden uitgesloten. Nader onderzoek naar de aanwezigheid van beschermde amfibieën is gezien de aard van de werkzaamheden niet noodzakelijk. Wel zijn maatregelen nodig (H6). figuur 9: geschiktheid amfibieën. A. Grasland geschikt als overwinteringsgebied
5.2.6
B. Poel aan de westzijde
Reptielen
In Nederland komen zeven soorten reptielen voor welke allemaal beschermd zijn onder de Ow (Ravon, n.d.). Reptielen zijn vaak schuw van aard waardoor zij (zeer) verstoringsgevoelig zijn en menselijke verstoring vermijden. Vaak worden reptielen dan ook aangetroffen in natuurgebieden of tuinen/parken op de rand van deze natuurgebieden, heide, duinen- of bosgebied en ruderale terreinen. Van belang zijn open plekken binnen het habitat waar zij zich kunnen opwarmen in de zon en meer beschutte plekken waar ze zich terug kunnen trekken en verblijven. Dergelijke verblijfplaatsen kunnen zijn onder liggend hout, vegetatie, stenenhopen, maar ook in oude (konijnen)holen of holtes bij boomwortels. Aanwezigheid van waterlichamen is voor een aantal beschermde reptielen niet noodzakelijk. De ringslang, levendbarende hagedis zijn wel echte vochtminnende soorten en de hazelworm heeft een voorkeur voor enigszins vochtige gebieden. Tijdens het veldonderzoek is de projectlocatie gecontroleerd op aanwezigheid van beschermde reptielen. Ook is een inschatting gemaakt of de projectlocatie geschikt is voor beschermde reptielen. Op basis van de NDFF zijn geen waarnemingen bekend van reptielen in de omgeving van het plangebied. Het plangebied is door de afwezigheid van wegkruipmogelijkheden en beschutting ook niet geschikt voor deze soortgroep.
De aanwezigheid van reptielen binnen het plangebied kan daarom worden uitgesloten.
blad 21 van 31
Conclusie reptielen Samenvattend, tijdens de veldronde zijn geen beschermde reptielen waargenomen. Ook biedt de locatie geen potentie voor deze soorten. De aanwezigheid van beschermde reptielen kan worden uitgesloten.
5.2.7
Vissen
De in Nederland beschermde vissen komen voor in diverse typen waterlichamen (Ravon, n.d.). Zo komen soorten als de steur en houting voornamelijk voor in grotere wateren zoals rivieren, meren een zee. De beekdonderpad, beekprik, elrits, kwabaal komen juist voor in beken en riviertjes en de grote modderkruiper in wat kleinere relatief ondiepere wateren met een goed ontwikkelde modderlaag. Tijdens het veldonderzoek is de projectlocatie gecontroleerd op aanwezigheid van waterlichamen die geschikt zijn voor beschermde vissoorten. Indien mogelijk en noodzakelijk is een schepnet gebruikt om de diepte en bodemlaag van het waterlichaam te bepalen. Aan de hand daarvan is een inschatting gemaakt of de projectlocatie geschikt is voor beschermde vissen. De projectlocatie beschikt niet over geschikte waterlichamen, dit maakt de locatie ongeschikt voor beschermde en onbeschermde vissen. Conclusie vissen Samenvattend, tijdens de veldronde zijn geen beschermde vissen waargenomen. Ook biedt de locatie geen potentie voor deze soorten. De aanwezigheid van beschermde vissen kan worden uitgesloten. Nader onderzoek naar de aanwezigheid van beschermde vissen is dan ook niet noodzakelijk.
5.2.8
Ongewervelden
De groep ongewervelden valt onder te verdelen in een aantal subcategorieën. Onderstaand worden deze toegelicht. Insecten (vlinders, libellen en kevers) Veel vlindersoorten zijn afhankelijk van de aanwezigheid van een specifieke waardplant (Vlinderstichting, n.d.). Deze plant is nodig als voedselbron voor de rupsen van de vlinder. Aanwezigheid van een specifieke waardplant is daarom vaak een voorwaarde voor aanwezigheid van een specifieke vlindersoort. Waardplanten zijn vaak inheems en kenmerkend voor een typische vlindersoort (bijvoorbeeld de eik voor de bruine eikenpage). In de NDFF zijn geen waarnemingen bekend van beschermde vlinders in de omgeving van het plangebied. Er zijn geen waardplanten aangetroffen en er is geen geschikt habitat. Daarom kunnen beschermde vlinders worden uitgesloten. Libellen zijn juist zeer afhankelijk van de aanwezigheid van natte landschapselementen, zoals beken en rivieren, plassen en poeltjes, (park)vijvers, al dan niet met oever- en watervegetatie (Vlinderstichting, n.d.). Een nat landschap is nodig voor de afzet van de eieren in of nabij het water. Aanwezigheid van landhabitat, zoals bosranden, graslanden en houtwallen zijn eveneens belangrijk als foerageergebied en schuilgelegenheid. De projectlocatie is niet geschikt voor libellen. Binnen de projectlocatie zijn geen natte landschapselementen aanwezig.
Vanuit de NDFF zijn geen waarnemingen van beschermde libellensoorten bekend in de omgeving van het plangebied. Kevers komen in tal van landschappen voor, waarbij de brede geelrandwaterroofkever en gestreepte waterroofkever gebonden zijn aan een waterhabitat (Stichting EIS Nederland, n.d.). De heldenbok, juchtleerkever, vermiljoenkever en het vliegend hert leven juist op het land en zijn afhankelijk van (dood) hout van bomen. Vanuit de NDFF zijn geen beschermde kevers waargenomen. Voorts ontbreekt het aan (dood) hout. Daarom kunnen beschermde kevers worden uitgesloten in het plangebied.
blad 22 van 31
Weekdieren Onder de beschermde ongewervelden vallen ook de Bataafse mossel en de platte schijfhoren (Verspreidingsatlas, n.d.; Natura2000, 2008). Deze soorten leven in het water. Zo leeft de Bataafse mossel in (schone) snelstromende rivieren en beken en de platte schijfhoren juist in wateren (plassen en sloten) met een rijke begroeiing van bijvoorbeeld draadalg of krabbenscheer. Tijdens het veldonderzoek is de projectlocatie gecontroleerd op aanwezigheid van waterlichamen en waterplanten die geschikt zijn voor beschermde ongewervelden. Aan de hand van de bevindingen is een inschatting gemaakt of de projectlocatie geschikt is voor beschermde ongewervelden. Vanuit de NDFF zijn geen waarnemingen van beschermde weekdieren bekend in de omgeving van het plangebied. Binnen de projectlocatie zijn geen geschikte waterlichamen aanwezig. Kreeftachtigen De enige beschermde kreeftachtige, de Europese rivierkreeft, komt van oorsprong voor in zuurstofrijke beken en rivieren met voldoende dekking (Nederlands Soortenregister, n.d.). Tegenwoordig is de kreeft alleen nog terug te vinden in vijvers waar hij concurrentie van andere (invasieve) exoten vermijdt. Vanuit de NDFF zijn geen waarnemingen van beschermde kreeftachtigen bekend in de omgeving van het plangebied. Binnen de projectlocatie zijn geen geschikte waterlichamen aanwezig.
Conclusie ongewervelden Samenvattend, tijdens de veldronde zijn geen beschermde ongewervelden waargenomen. Ook biedt de locatie geen potentie voor deze soorten. De aanwezigheid van beschermde ongewervelden kan worden uitgesloten. Nader onderzoek naar de aanwezigheid van beschermde ongewervelden is dan ook niet noodzakelijk.
5.2.9
Planten en mossen
Beschermde planten en mossen kunnen op zeer diverse plaatsen groeien (Flora van Nederland, n.d.). Zo zijn er soorten die alleen voorkomen in natuurgebieden terwijl andere soorten juist voorkomen in een stadse omgeving (bijvoorbeeld muurplanten). Een voorwaarde voor een groeiplaats is dat de bodem geschikt is voor een beschermde soort en dat het beheer/dynamiek van het gebied aansluit op de levenscyclus van de soort. Tijdens het veldonderzoek is de projectlocatie gecontroleerd op aanwezigheid van beschermde planten en mossen. Aanwezigheid kan niet het gehele jaar door worden vastgesteld in verband met de bloeitijd van soorten. Aan de hand van het habitat en de bodem is een inschatting gemaakt of de projectlocatie geschikt is voor beschermde planten en mossen. Vanuit de NDFF zijn geen beschermde planten- en mossoorten vastgesteld, tijdens het veldonderzoek zijn geen beschermde vaatplanten en mossen aangetroffen. Ook bevindt zich in het projectgebied geen geschikt habitat. Daarom kunnen beschermde soorten worden uitgesloten. Conclusie planten en mossen Samenvattend, tijdens de veldronde zijn geen beschermde planten of mossen waargenomen. Ook biedt de locatie geen potentie voor deze soorten. De aanwezigheid van beschermde planten of mossen kan worden uitgesloten. Nader onderzoek naar de aanwezigheid van beschermde planten of mossen is dan ook niet noodzakelijk.
5.2.10
Rode lijstsoorten
Rode lijstsoorten kunnen op zeer diverse plaatsen voorkomen. Zo zijn er soorten die alleen voorkomen in natuurgebieden terwijl andere soorten juist voorkomen in een stadse omgeving. Tijdens het veldonderzoek is de projectlocatie gecontroleerd op aanwezigheid van Rode lijstsoorten.
blad 23 van 31
Tijdens het veldbezoek zijn sporen van konijnen aangetroffen. Daarnaast is het projectgebied geschikt voor marterachtigen zoals de wezel, hermelijn en bunzing, vanwege de aanwezigheid van beschutting en potentieel jachthabitat. De bomen en het struweel rondom het plangebied biedt geschikte nestgelegenheid voor broedvogels en insecten. Binnen het plangebied ontbreekt het aan waterlichamen. De aanwezigheid van libellen en juffers kan daarom worden uitgesloten. De bodem is geschikt voor bijen, mieren en wespen. Gezien het plangebied geen essentieel leefgebied is van bovengenoemde soorten is nader onderzoek niet benodigd. Wel zijn maatregelen voor konijnen noodzakelijk. Het plangebied is gecontroleerd op aanwezige vaatplanten, mossen, korstmossen en schimmels. Hierbij zijn geen Rode lijst soorten aangetroffen. Conclusie Rode lijstsoorten Samenvattend, tijdens de veldronde zijn geen beschermde Rode lijstsoorten waargenomen. Echter, biedt de locatie wel potentie voor deze soortgroepen. Aanwezigheid van Rode lijstsoorten kan derhalve niet worden uitgesloten. Gezien de aard van de werkzaamheden is nader onderzoek niet benodigd. Wel zijn maatregelen voor grondgebonden zoogdieren noodzakelijk (zie H6).
blad 24 van 31
6.
Samenvatting en advies
6.1
Gebiedsbescherming
Op basis van de uitgevoerde bureaustudie naar de gebiedsbescherming, blijkt dat er geen negatieve effecten zijn te verwachten op Natura 2000-gebied, bijzonder nationaal natuurgebied of het NNN. Eventuele effecten van stikstofdepositie zijn daarbij buiten beschouwing gelaten.
6.2
Soortbescherming
Op basis van het uitgevoerde onderzoek blijkt dat er negatieve effecten te verwachten zijn op amfibieën en grondgebonden zoogdieren. Dit geldt ook voor vleermuizen en algemene broedvogels. In onderstaande tabel staan de effecten en conclusie met betrekking tot eventueel nader onderzoek en maatregelen opgenomen. tabel 11: samenvatting van de quickscan flora en fauna. Soortgroep
Niet uit te sluiten beschermde- Rode lijst soorten
Effect van de werkzaamheden
Vervolg
Broedvogels
Zangvogels
Mogelijk negatief effect
Maatregelen noodzakelijk
Vogels met jaarrond beschermde nesten (cat. 5)
Ekster, koolmees en pimpelmees
Mogelijk negatief effect
Maatregelen noodzakelijk
Vogels met jaarrond beschermde nesten (cat. 1 t/m 4)
Geen
Geen negatief effect
Geen vervolg nodig
Grondgebonden zoogdieren
Bunzing, hermelijn, wezel, konijn
Mogelijk negatief effect
Maatregelen noodzakelijk
Vleermuizen verblijfplaatsen
Geen
Geen effect
Geen vervolg nodig
Vleermuizen foerageergebied, vliegroute en/of migratieroute
Diverse soorten: Foerageergebied en vliegroute
Mogelijk negatief effect
Maatregelen noodzakelijk
Amfibieën
Poelkikker
Mogelijk negatief effect
Maatregelen noodzakelijk
Reptielen
Geen
Geen effect
Geen vervolg nodig
Vissen
Geen
Geen effect
Geen vervolg nodig
Ongewervelden
Geen
Geen effect
Geen vervolg nodig
Planten en mossen
Geen
Geen effect
Geen vervolg nodig
Rode lijst
Bunzing, hermelijn, wezel, konijn
Mogelijk negatief effect
Maatregelen noodzakelijk
6.3
Houtopstanden
Op basis van de uitgevoerde bureaustudie naar houtopstanden blijkt dat er geen negatieve effecten zijn te verwachten op houtopstanden.
6.4
Provinciaal en lokaal beleid
Op basis van de uitgevoerde bureaustudie naar aanvullend beleid blijkt dat er geen negatieve effecten zijn te verwachten als gevolg van de werkzaamheden op lokaal of provinciaal beleid.
blad 25 van 31
6.5
Advies en vervolg
6.5.1
Nader onderzoek
Nader onderzoek naar beschermde flora en fauna is niet benodigd.
6.5.2
Maatregelen
De werkzaamheden van het initiatief kunnen leiden tot verstoring van alle aanwezige flora en fauna. De zorgplicht uit de Omgevingswet geldt voor alle voorkomende soorten. Dit betekent dat bij de werkzaamheden, zoveel als redelijkerwijs mogelijk is, zorg wordt gedragen voor een zo min mogelijke verstoring of aantasting van de aanwezige flora en fauna. Om te voorkomen dat (beschermde en/of niet beschermde) aanwezige soorten worden verstoord of gedood, zijn maatregelen noodzakelijk. Tevens dient te allen tijde rekening te worden gehouden met de zorgplicht. In de onderstaande tabel zijn de minimale maatregelen opgenomen waar men zich aan dient te houden tijdens het uitvoeren van de werkzaamheden. tabel 12: overzicht met maatregelen. Soort(groep)
Maatregel
Alle soorten
Algemene zorgplicht (naar Artikel 1.6 Ow). Degene die een activiteit verricht en weet dat die activiteit nadelige gevolgen kan hebben, neemt alle maatregelen om de nadelige gevolgen te voorkomen, maakt de gevolgen beperkt of ongedaan of laat de activiteit achterwege.
Broedvogels/Vogels met jaarrond beschermde nesten categorie 5
Werken buiten het broedseizoen (circa 15 maart - 15 juli). Indien dit niet mogelijk is, dient er voorafgaand aan de werkzaamheden een broedvogelcontrole te worden uitgevoerd. Een gevestigd nest en in gebruik zijnde nest mag echter niet worden weggehaald.
Vleermuizen, foerageergebied/vliegroute
De werkzaamheden mogen niet 's avonds of 's nachts worden uitgevoerd. Eventuele verlichting dient naar beneden gericht te worden en niet op aanwezige vegetatie of waterlichamen schijnen.
Grondgebonden zoogdieren (marterachtigen, konijn)
De werkzaamheden mogen niet 's avonds of 's nachts worden uitgevoerd. Eventuele verlichting dient niet op aanwezige vegetatie gericht te worden. Werkzaamheden dienen vanuit één richting te worden uitgevoerd, bij voorkeur van oost naar west.
Poelkikker
Verwijderen van zandhopen en afschermen locatie voorafgaand aan overwinteringsperiode (augustus tot maart).
6.5.1
Aanbevelingen
Met natuur inclusief bouwen/ontwerpen is het mogelijk om die niet alleen voor gebruikers een gezonde, aantrekkelijke en prettige leefomgeving te realiseren, maar ook voor flora en fauna. Een investering in bijvoorbeeld een groene leefomgeving zorgt niet alleen voor een mooie uitstraling, maar trekt ook (bijzondere) dier- en plantensoorten aan. Bovenal is natuur inclusief bouwen doorgaans duurzaam en kan bijvoorbeeld een groene omgeving verkoeling bieden gedurende de zomerperiode en zuiveren de bomen/planten de lucht. Misschien lijkt een groene stad iets voor de toekomst maar natuur inclusief bouwen is nu al aan de orde van de dag. Met natuur inclusief bouwen zijn er talloze oplossingen om uw project nog mooier te maken en tegelijkertijd uw steentje bij te dragen aan het behoud van onze Nederlandse natuur. De project locatie leent zich erg goed voor natuur inclusief bouwen en wij willen dit ten zeerste aanraden. Voorbeelden van natuur inclusief bouwen voor dit project zijn bijvoorbeeld het gebruik van inbouw kasten voor huismussen, gierzwaluwen en vleermuizen. Disclaimer In deze rapportage is enkel getoetst aan de opgenomen werkzaamheden, het afwijken van deze werkzaamheden kan leiden tot mogelijk (nieuwe) effecten en daardoor mogelijk leiden tot een overtreding van de Wet natuurbescherming.