Bijlage 1 Discussienotitie raadsontmoeting 5 juni 2024
Tekst van het document
Discussienotitie Raadsontmoeting
5 juni 2024
Van
College
Betreft
Financiële kader t.b.v. planuitwerking Den Domp/Mgr. Bekkersplein
1. Doel van de raadsontmoeting Richting geven aan het financiële kader voor de verdere planuitwerking van de openbare ruimte en de nieuwbouw op het Mgr. Bekkersplein. Deze stap is nodig om het ontwerp met stakeholders en betrokkenheid van inwoners in de huidige fase 2 gericht uit te kunnen werken. De uitkomst van de raadsontmoeting zal in de vorm van een raadsvoorstel aan uw raad worden voorgelegd tijdens de vergadering van 27 juni 2024.
2. Inleiding De hoofdopgave van het project is het creëren van een aantrekkelijke en centrale plek in het dorpshart van Haaren met ruimte voor een nieuw gemeenschapshuis en wonen. Op 6 juli 2023 heeft uw raad het ontwikkelkader Hart voor Haaren vastgesteld (fase 1). Hierin staan ruimtelijke en programmatische uitgangspunten voor de ontwikkeling van locaties Mgr. Bekkersplein en Kerkstraat 26 in Haaren. In de huidige fase 2 is het doel om te komen tot een definitief ontwerp voor de nieuwbouw op het Mgr. Bekkersplein en een inrichtingsplan voor de openbare ruimte. Op basis van de nu beschikbare informatie is het mogelijk om een goede inschatting te maken van de realisatiekosten en hierover in gesprek te gaan. Voor realisatie van het gemeenschapshuis worden drie mogelijke scenario’s voorgesteld. De notitie is als volgt opgezet: - Bijstelling ontwikkelmodel van het ontwikkelkader - Beschrijving drie scenario’s voor het gemeenschapshuis - Overzicht van realisatiekosten - Besparingsmaatregelen in strijd met ontwikkelkader - Discussiepunten - Vervolgstappen
3. Bijstelling ontwikkelmodel van het ontwikkelkader Op basis van de meegegeven aandachtspunten tijdens de raadsvergadering voor het ontwikkelkader, het ontwerpvoorstel van De Twee Snoeken (bijlage 1) en verdiepende gesprekken met betrokken partijen1 is het ontwikkelkader nog eens beschouwd (bijlage 2). Op een aantal punten heeft dit geleid tot voortschrijdende inzichten en een bijstelling van het ontwikkelmodel uit het ontwikkelkader. Naast een aangepaste contour van het gebouw, zijn de belangrijkste aanpassingen: -
1
Geen wegverlegging: in het ontwikkelkader is uitgegaan van het verleggen van het deel van de Kerkstraat bij het Mgr. Bekkersplein. Verkeersveiligheid en de noodzaak voor het weer op de schop nemen van de recent heringerichte openbare ruimte zijn tijdens de
Stichting Gemeenschapsvoorzieningen Haaren (SGH), Bibliotheek Noord-Brabant, Heemkundekring De Kleine Meijerij, St. Jozef Parochie en TBV Wonen
1
-
raadsvergadering als aandachtspunten naar voren gebracht. Na nadere verkenning is gebleken dat het verleggen van de weg beperkt ruimtewinst op het plein oplevert. Het voorstel is dan ook om de weg te laten liggen op de huidige locatie. Dit levert een kostenbesparing op van ongeveer € 170.000,- excl. btw. Maatschappelijk en woonprogramma naast elkaar i.p.v. op elkaar: in het ontwikkelkader is uitgegaan van een gestapeld programma in de nieuwbouw: woningen boven de maatschappelijke functie. Dit blijkt echter zeer kostbaar te zijn vanwege de benodigde constructie en akoestische maatregelen die getroffen zouden moeten worden. Het voorstel is om uit te gaan van woningen aan de achterzijde van het gemeenschapshuis.
De voortschrijdende inzichten hebben geleid tot het hieronder weergegeven bijgestelde ontwikkelmodel. Deze wordt als uitgangspunt genomen voor de verdere planuitwerking. In bijlage 2 wordt dit nader toegelicht.
Gemeenschapshuis
Wonen
Bijgesteld ontwikkelmodel als uitgangspunt voor planuitwerking
2
4. Scenario’s gemeenschapshuis Het nieuwe gebouw op het Mgr. Bekkersplein bestaat uit het gemeenschapshuis en aan de achterzijde woningen. Het nieuwe gemeenschapshuis is een centrale en uitnodigende ontmoetingsplek voor alle inwoners, verenigingen en organisaties van Haaren. Uitgangspunt is een gemeenschapshuis met één huismeester: SGH, waarbij multifunctioneel in te zetten ruimten en horeca worden gedeeld door verschillende gebruikers en bezoekers (zie bijlage 3). Net als elders geldt voor de woonopgave in Haaren dat de vraag het grootst is naar betaalbare woningen voor jongeren en senioren. Tussen woningcorporatie TBV Wonen en de gemeente vinden gesprekken plaats over de realisatie van 10 tot 12 sociale huurappartementen. Op deze manier draagt de gemeente zoveel als mogelijk is in dit project bij aan de woningbouwopgave. Voor de realisatie van het onderdeel gemeenschapshuis worden drie scenario’s geschetst met voor- en nadelen.
Scenario 1: nieuw gemeenschapshuis basis Dit scenario is gebaseerd op de minimale variant van het programma dat SGH in 2020 met haar gebruikers heeft opgesteld. Ten opzichte van dit programma zijn er een aantal voortschrijdende inzichten die hogere bouwkosten tot gevolg hebben: -
De omrekenfactor van bruto naar functioneel vloeroppervlak is bijgesteld: voor realisatie van het programma van het gemeenschapshuis is in fase 1 (en ervoor) uitgegaan van een te krappe omrekenfactor van functioneel (fno) naar bruto vloeroppervlak (bvo). Dit zou 1,45 moeten zijn in plaats van de destijds gehanteerde 1,1. Dit heeft een bijstelling van 810 m2 bvo naar 1.075 m2 bvo tot gevolg.
-
Meer ruimte nodig voor goed functionerend gemeenschapshuis: het opgestelde programma is deels achterhaald. Inmiddels zijn het aantal activiteiten toegenomen, o.a. een jeugdhonk, en zijn de bezoekersaantallen gestegen van 800 naar meer dan 1.000 bezoekers per week. Om een goed functionerend gemeenschapshuis te realiseren met o.a. een voldoende grote foyer en genoeg opslagruimte is 30 m2 fno extra ruimte nodig. Dit betekent dat het programma is geoptimaliseerd naar 1.117 m2 bvo.
Voordelen scenario 1: - Beschikbare ruimte wordt zo efficiënt mogelijk ingezet. Ter vergelijking: het huidige gemeenschapshuis Den Domp heeft een oppervlak van 1.930 m2 bvo. Er wordt op de nieuwe locatie dus een enorme efficiëntieslag gemaakt door slim om te gaan met de ruimte en ruimten te delen met verschillende gebruikers. Nadelen scenario 1: - Basisscenario geeft weinig flexibel naar de toekomst toe. Het zal lastiger zijn om nieuwe functies en activiteiten een plek te geven. Dit gaat ten koste van de toekomstbestendigheid van deze ontmoetingsplek voor het dorp. - De kelder die behouden blijft, kan niet optimaal worden benut. Het leent zich vooral voor opslag en mogelijk voor een functie als het jeugdhonk. Zoveel kelderruimte is er in dit scenario niet nodig. Dit heeft een minder efficiënt ruimtegebruik tot gevolg; - Permanente huisvesting voor de heemkundekring zal elders moeten worden gezocht. 3
-
Geen eigen bibliotheekvoorziening voor het dorp Haaren.
Scenario 2: nieuw gemeenschapshuis plus In het ontwikkelkader was op de 1e verdieping van het gebouw rekening gehouden met de huisvesting van aanvullende maatschappelijke voorzieningen. In de loop van het planproces is dit vertaald naar huisvesting van Heemkundekring De Kleine Meijerij (nu tijdelijk gehuisvest in het voormalig gemeentehuis van Haaren) en een kleine bibliotheekvoorziening (nog niet gerealiseerd of over besloten) (zie bijlage 4 en 5). De heemkundekring is op zoek naar permanente huisvesting en vanuit inwoners is er een wens voor een eigen bibliotheekvoorziening in het dorp. In plaats van aparte ruimten voor deze functies worden ze geïntegreerd in het gemeenschapshuis. Op deze manier worden de ontmoetingsfunctie en het multifunctionele gebruik van het gemeenschapshuis versterkt. Weer andere doelgroepen worden aangesproken en komen in contact met elkaar. En er is meer aanloop, waardoor meer levendigheid ontstaat. Daarnaast kan de bibliotheek een sterke maatschappelijk bijdrage leveren aan opgaven als eenzaamheid en samenredzaamheid. De combinatie draagt ook bij aan een toekomstbestendige exploitatie van het gemeenschapshuis. Ondanks dat deze functies zoveel mogelijk worden geïntegreerd in het huidige programma van het gemeenschapshuis, is er meer m2 nodig voor bijvoorbeeld kast- en opslagruimte. Het totaal komt uit op 1.350 m2 bvo. Dit betekent hogere bouwkosten.
De inschatting is voor de bibliotheek ongeveer € 200.000,- incl. btw en voor de heemkundekring ongeveer € 350.000,incl. btw. Voor een weergave in het ontwerpvoorstel van De Twee Snoeken zie bijlage 1. Voordelen scenario 2: - Versterking van de ontmoetingsfunctie, doordat een bredere doelgroep wordt aangesproken en meer bezoekers worden getrokken; - Een eigen bibliotheekvoorziening voor Haaren. Zij kunnen een sterke maatschappelijke bijdrage leveren aan opgaven als eenzaamheid en samenredzaamheid; - Een ruimer gemeenschapshuis is naar de toekomst toe flexibeler en daarmee toekomstbestendiger; - De ruimte wordt zo efficiënt mogelijk benut; - De kelderruimte wordt beter benut dan in scenario 1. Het is erg geschikt als opslagen depotruimte voor de heemkundekring. Het aanwezige opbergsysteem kan hiervoor worden hergebruikt. Nadelen scenario 2: -
De integratie van de heemkundekring en een kleine bibliotheekvoorziening heeft hogere bouwkosten tot gevolg.
Scenario 3: nieuw gemeenschapshuis plus extra duurzaam Dit scenario borduurt voort op scenario 2 met toevoeging van een hogere duurzaamheidsambitie. Naast behoud van de bestaande kelder, wordt uitgegaan van het oogsten van materialen in plaats van het regulier slopen van het bestaande gebouw.
4
Zoals in het ontwikkelkader werd voorgesteld, is hergebruik van een deel van de bovengrondse constructie nader verkend. Dit legt echter te veel beperkingen op aan het nieuwe gebruik. Door nieuwbouw wordt de kostbare ruimte op het plein zo efficiënt mogelijk ingezet, zijn de plattegronden in het gebouw efficiënt en praktisch, en kan een zo toekomstbestendig mogelijk gebouw worden gerealiseerd. In dit scenario worden de volgende maatregelen voorgesteld voor een hogere duurzaamheidsambitie: - 10% beter isoleren (meerkosten € 27.500,- excl. btw); - Meer zonnepanelen plaatsen (meerkosten € 25.000,- excl. btw); - Grijswatercircuit voor toiletspoeling toepassen (meerkosten, 12.500 excl. btw); Meer Biobased materialen toepassen, bijvoorbeeld houten spanten voor de constructie en Isovlas als isolatiemateriaal (meerkosten afhankelijk van de ambitie tussen de € 20.000,- en € 75.000,- excl. btw). De eerste twee maatregelen leiden tot lagere energielasten bij ingebruikneming van het gebouw. Ze hebben een terugverdientijd tussen de 5 en 10 jaar. Voordelen scenario 3: - Een duurzamer plan dat past bij de duurzaamheidsambities van de gemeente; - Verder gelden voor dit scenario dezelfde voordelen als scenario 2. Nadelen scenario 3: - De voorgestelde maatregelen hebben hogere bouwkosten tot gevolg.
5. Overzicht realisatiekosten met keuze tussen scenario’s Keuzeopties realisatie gemeenschapshuis Scenario 1: basis Scenario 2: basis plus Scenario 3: basis plus extra duurzaam
Inschatting realisatiekosten* € 4.300.000,- incl. btw bij cascooplevering € 4.900.000,- incl. btw bij cascooplevering € 5.100.000,- incl. btw bij cascooplevering
Overige onderdelen realisatie op basis van ontwikkelkader Afboeken restwaarde bestaande gebouw Oogsten materialen bestaande gebouw (2.750 m2 bvo) Aanleg openbare ruimte op basis van bijgesteld ontwikkelmodel
Inschatting realisatiekosten* € 97.000,- excl. btw € 250.000,- excl. btw € 900.000,- excl. btw
Verwerking in begroting op basis van huidige planning Kapitaallast van € 210.000,- vanaf 2028 voor 40 jaar (met huidige rente) Kapitaallast van € 240.000,- vanaf 2028 voor 40 jaar (met huidige rente) Kapitaallast van € 250.000,- vanaf 2028 voor 40 jaar (met huidige rente) Verwerking in begroting op basis van huidige planning Afschrijving eenmalige kosten 2025 Afschrijving eenmalige kosten 2025 Kapitaallast van € 44.000,vanaf 2029 (met huidige rente)
* Naarmate het ontwerp nader uitgewerkt wordt, kan steeds beter worden geraamd. Bij de uiteindelijke aanbesteding worden de kosten definitief.
5
De realisatie van het gemeenschapshuis komt op hogere realisatiekosten uit, dan een jaar geleden ingeschat. Toen was de inschatting rondom de € 3.000.000,-. Dit heeft te maken met: - Een toename van het aantal benodigde m2 (zie toelichting scenario 1); - Het rekenen met een bedrag exclusief btw in plaats van inclusief btw; - Met de gegevens die er nu zijn, kan realistischer gerekend worden. Ook zijn aanvullende ervaringscijfers betrokken van een recent gerealiseerd, vergelijkbaar project; - Stijging van bouwkosten. Sinds de herindeling van Haaren is in de begroting een kapitaallast van € 80.000,- vanaf 2026 opgenomen. Dit bedrag stond destijds voor een investering van € 1.500.000,- bij renovatie (afschrijving 20 jaar). Bij sloop/nieuwbouw met een afschrijftermijn van 40 jaar zou dit een investeringsbedrag van € 3.000.000,- betekenen. De rente is inmiddels gestegen van 0,5 % naar 2,4 %. Dit betekent dat de kapitaallast voor hetzelfde investeringsbedrag nu ongeveer € 150.000,- per jaar zou bedragen. Met SGH is afgestemd dat de huidige locatie van gemeenschapshuis Den Domp wordt ingebracht in het traject. Hier worden in het vervolgproces nadere afspraken over vastgelegd.
6. Besparingsmaatregelen in strijd met het ontwikkelkader Er zijn meer maatregelen om kosten te besparen onderzocht. We raden af om deze te benutten. De besparingen zijn relatief beperkt, terwijl het grote afbreuk doet aan de kwaliteit van het plan. Daarnaast zijn ze ook strijdig met de uitgangspunten van het ontwikkelkader. Het gaat om de volgende maatregelen in onderstaande tabel Zie bijlage 2 voor een nadere toelichting op de laatste twee punten.
Besparingsmaatregelen in strijd met het ontwikkelkader Regulier slopen i.p.v. oogsten van het bestaande gebouw Behoud voorplein kerk
Inschatting kostenbesparing - € 125.000,- excl. btw
Behoud huidige locatie bushaltes en huidige inrichting parkeerplaats voor de Albert Heijn
- € 150.000,- excl. btw
- € 100.000,- excl. btw
Verwerking in begroting op basis van huidige planning Besparing op eenmalige kosten in 2025 Lagere kapitaallast (-€ 5.000,-) herinrichting openbare ruimte vanaf 2029 Lagere kapitaallast (-€ 7.500,-) herinrichting openbare ruimte vanaf 2029
7. Te bespreken discussiepunten -
Welk scenario is uitgangspunt voor de verdere planuitwerking van het gemeenschapshuis? Kiest u voor het oogsten van materialen conform het ontwikkelkader of maakt u gebruik van de besparingsoptie slopen?
6
-
Kiest u voor de herinrichting van de openbare ruimte conform het (bijgestelde) ontwikkelkader of maakt u gebruik van één van de besparingsopties? Welke aandachtspunten wilt u meegeven voor het vervolgtraject?
Vervolg De gekozen richting zal ter besluitvorming worden voorgelegd in de raadsvergadering van 27 juni 2024. Nadere planuitwerking volgt op basis van dat besluit. Hierbij zullen direct belanghebbenden en inwoners worden betrokken. In het raadsvoorstel zal ook gevraagd worden om het beschikbaar stellen van een voorbereidingskrediet voor de verdere planuitwerking. Als het proces volgens planning verloopt zullen het inrichtingsplan, het ontwerp van de nieuwbouw en benodigde financiële middelen voor realisatie op 12 december 2024 aan uw raad ter besluitvorming worden voorgelegd. De planning voor de lange termijn is: 2025 start oogsten (circulaire sloop), 2026/2027 realisatie nieuwbouw, 2027/2028 herinrichting openbare ruimte.
Bijlagen 1. 2. 3. 4. 5.
Ontwerpvoorstel De Twee Snoeken met optie scenario 2 Toelichting bijgesteld ontwikkelmodel Toelichting gemeenschapshuis Toelichting heemkundekring Toelichting bibliotheekvoorziening Haaren
7
Bijlage 1 Ontwerpvoorstel De Twee Snoeken met optie scenario 2
MGR. BEKKERSPLEIN HAAREN BIJLAGE RAADSVOORSTEL
23069 08.05.2024 Mgr. Bekkersplein Haaren - i.o.v. Gemeente Oisterwijk
8 mei 2024
ZAAL 1 ONTMOETINGSRUIMTE
OPEN WERKPLEKKEN
ZAAL 2 (OPEN) KEUKEN
MFR 6
ZAAL 3
MFR 5
MFR 4
TECHNIEK
MFR 3
WONINGEN (ENTREE EN BERGING) WONINGEN (ENTREE)
WONINGEN WONINGEN
23069 08.05.2024 Mgr. Bekkersplein Haaren - i.o.v. Gemeente Oisterwijk
Plattegronden Dorpshuis - Begane grond & Verdieping 1 - 1:200
BERGING
BIBLIOTHEEK ALS ONDERDEEL VAN DORPSHUIS HAAREN
ZAAL 1 ONTMOETINGSRUIMTE
OPEN WERKPLEKKEN
ZAAL 2 (OPEN) KEUKEN
MFR 6
ZAAL 3
Schets ontmoetingsruimte - inclusief kastruimte bibliotheek
MFR 5
MFR 4
TECHNIEK
TECHNIEK 107 m²
lift 4 m²
MFR 3
BERGING
WONINGEN (ENTREE EN BERGING) WONINGEN (ENTREE)
WONINGEN
56 m²
56 m²
WONINGEN
36 m²
38 m²
36 m²
Begane grond & verdieping| toevoegen kasten langs ontmoetingsruimte en vide
Schets ontmoetingsruimte - exclusief kastruimte bibliotheek
24 m²
24 m²
24 m²
24 m²
24 m²
Bibliotheek als onderdeel van een dorpshuis
23069 08.05.2024 Mgr. Bekkersplein Haaren - i.o.v. Gemeente Oisterwijk
Dynamiek in het dorpshuis door het mengen van activiteiten en een divers publiek
Toevoegen kasten in ontmoetingsruimte | Dubbelgebruik overige ruimten
DE HEEMKUNDEKRING ALS ONDERDEEL VAN DORPSHUIS HAAREN
ZAAL 1 ONTMOETINGSRUIMTE
OPEN WERKPLEKKEN
ZAAL 2 (OPEN) KEUKEN
MFR 6
Werkplekken in de luwte op de verdieping aan de vide
ZAAL 3
MFR 5
MFR 4
TECHNIEK
TECHNIEK 107 m²
lift 4 m²
MFR 3
BERGING
WONINGEN (ENTREE EN BERGING) WONINGEN (ENTREE)
56 m²
56 m²
WONINGEN WONINGEN
36 m²
Mogelijkheid tot hergebruik van bestaande kelder t.b.v. opslag
38 m²
36 m²
Verdieping: creëren van werk- en expositieplekken aan de vide
Interactie met ontmoetingsruimte d.m.v. vide
24 m²
24 m²
24 m²
24 m²
24 m²
Hergebruiken bestaande opslag in kelder
Toevoegen kast- en expositieruimte
23069 08.05.2024 Mgr. Bekkersplein Haaren - i.o.v. Gemeente Oisterwijk
Expositieruimte en werkplekken aan de vide
Exposeren collectie in ontmoetingsruimte
Toevoegen werkplekken & expositieruimte | Opslag in bestaande kelder
Bijlage 2 Toelichting bijgesteld ontwikkelmodel
ONTWIKKELKADER HART VOOR HAAREN
Voortgang ontwerp openbare ruimte
15 mei 2024
1
01 Huidige situatie 1. voormalig gemeentehuis gemeente Haaren 2. kiosk 3. Doorgaande weg 4. bushaltes 5. Parkeerstraat supermarkt
3
5
4
2
1
2
2 Ontwikkelkader Op 6 juli 2023 heeft de raad het 'Ontwikkelkader Hart voor Haaren' vastgesteld. Dit is het vertrekpunt voor verdere planvorming van de herontwikkeling van gemeenschapshuis Den Domp en het Monseigneur
5
Bekkersplein in Haaren. AANDACHTSPUNTEN PLANUITWERKING
1
4
1. Overleg en onderzoek naar inrichting voorruimte voor de kerk: wat is openbaar gebied en wat hoort meer bij de kerk? 2. Wat wordt het ontwerp voor het dorpshuis en woningbouw? Is stapeling van functies gewenst en
mogelijk? 3. Levert het parkeren aan de doorgaande weg geen onveilige situaties op? 4. Moet de hele verkeersstructuur wel zo grondig op de schop, gelet op de investeringskosten.
3
5. Zij de bushaltes hier wel inpasbaar en welke bezwaren
2
levert dit op bij bewoners?
3
3 Voortschrijdend inzicht BOUWEN Woningbouw (A) naast dorpshuis (B) i.p.v. stapeling van functies. Op de plankaart is de maximale voetprint t.b.v inpassing gebouwd programma bepaald. De contour is gebaseerd op het (winnende) ontwerp van architectenbureau De Twee Snoeken. Er is rekening gehouden met de essenties uit het ontwikkelkader: •
Zichtrelaties van noord naar zuid;
•
Voldoende ruimte om parkeergelegenheid toe te voegen;
•
Oost-west laanstructuur van de Haarensteijnstraat naar park Ruijbosch en vergroening van de overige openbare ruimte;
•
B
Voldoende grote pleinruimte voor inpassing weekmarkt en overige evenementen.
OPENBARE RUIMTE In verband met de verkeersveiligheid en de kosten is er
gekozen voor behoud van de doorgaande wegstructuur, maar wel het herschikken van parkeergelegenheid aan de
A
oostzijde van de supermarkt. Hierdoor zijn er betere oostwest verbindingen en bushaltes in te passen waardoor de westzijde van de nieuwbouw niet ‘achter de weg’ verstopt ligt. De ruimte voor de kerk is, na overleg met de kerk, aangepast t.o.v. het ontwikkelkader. Ruimtelijke wordt er een betere relatie aangegaan met het centrale plein, maar
er is wel sprake van een voorruimte bij de kerk waar o.a. een aantal parkeerplaatsen is ingepast.
4
4 Afweging parkeren en bushaltes Behoud rijbaan met toepassing haaksparkeren Tussen supermarkt en dorpshuis
Behoud rijbaan met toepassing (bestaand) gestoken parkeren tussen supermarkt en dorpshuis
Door haaks parkeren in te voeren (rijbaan en parkeerplaatsen conform breedte-diepte normen CROW) zijn betere dwarsverbindingen te realiseren tussen de Haarensteijnstraat en de winkel/voorzieningenplint en het Mgr. Bekkersplein/nieuwe Dorpshuis. Ook de verplaatste bushaltes zijn aan deze doorsteek gelegen waardoor de verbinding met het Dorpshuis voor openbaar vervoer optimaal is.
Door het diagonale parkeren en de bushaltes te behouden ontstaan er veel noord-zuid gescheiden zones waardoor het plein en het Dorpshuis geïsoleerd komen te liggen en de bushaltes minder goed toegankelijk zijn. Het realiseren van meer verbindingen voor voetgangers naar het plein zal leiden tot veel verlies van het aantal parkeerplaatsen. Het behouden van de huidige situatie is om deze redenen ongewenst.
5
5 Voorruimte kerk Voorruimte kerk volgens Ontwikkelkader
Voorruimte kerk volgens Aangepast model:
Groot plein loopt geleidelijk op naar ingang kerk = niet gewenst voor kerkbestuur. Geen evenementen inpassen op het voorplein van de kerk, wel inpassing van ontmoeten, vergroenen en verblijf. Geen langsparkeren t.b.v. pastorie aan de rand van het plein, maar duidelijk op eigen ruimte.
Hoogteverschil tussen de ingang van de kerk en het plein benutten om trappen, hellingbaan, bomen, groen en bankjes in te passen voor toegankelijkheid, verblijf en ontmoeten. Vier parkeerplaatsen ingepast op voorplein, voorrijden rouwverkeer en toegang garage pastorie gewaarborgd. Voorstel is naar aanleiding van een verdiepingsgesprek met het kerkbestuur op 18 april jl. Het planvoorstel is nog niet teruggekoppeld met het kerkbestuur.
6
6 Weekmarkt Door het laten liggen van de doorgaande weg, de grotere voetprint van het gebouw, de parkeeropgave en de gewenste vergroening bestaat de kans dat de pleinruimte te klein wordt om gewenste activiteiten plaats te laten vinden. Daarom is er getest of de huidige weekmarkt nog op het
plein kan plaatsvinden en dat is mogelijk. De parkeerplaatsen en de fietsenstalling aan de
1
noordzijde blijven toegankelijk (1), er blijft een terras bij het gemeenschapshuis mogelijk (2) en ook de voorruimte bij de kerk blijft toegankelijk (3).
3 2
7
7 Evenementen Tevens is er getest of de ruimte groot genoeg is voor
evenementen of om een grote tent op te kunnen bouwen. Omdat er geen bomen, fietsbeugels of kiosk óp het plein staan, is er een grote, vrije en efficiënte ruimte beschikbaar. Zo kan er een tent van ca 18*45 ingepast worden (1). Samen met de twee aangrenzende ruimtes (2) ontstaat er een ruimte van ca 1.000 m2.
1 2 2
8
8 Parkeren De ontwikkeling van een dorpshuis gecombineerd met
wonen vraagt ook om voldoende parkeergelegenheid. In het ontwikkelkader is daar al een overzicht/balans in gegeven. Ook in het model waarbij de rijweg blijft liggen maar het parkeren bij de supermarkt nieuw wordt ingericht, kunnen veel parkeerplaatsen extra gerealiseerd worden. In de planuitwerking zal bekeken worden of deze daadwerkelijk noodzakelijk zijn. Dan kan ook onderzocht worden of bij een piekbelasting van publiek in het gemeenschapshuis
of in de kerk, het voorplein als tijdelijke parkeervoorziening gebruikt kan worden (bijvoorbeeld 1-2 x per maand). Op dit plein is dan ruimte voor ca 35 extra auto’s).
9
Bijlage 3 Toelichting gemeenschapshuis (afgeleide huidige Den Domp) Huidige situatie Eigenaar en beheerder van het huidige gemeenschapshuis Den Domp (Kerkstraat 26) is Stichting Gemeenschapsvoorzieningen Haaren (SGH). De stichting heeft als doel om verenigingen, stichtingen en andere groeperingen die actief zijn op sociaal, cultureel en maatschappelijk gebied te faciliteren door hen een ontmoetingsplek te bieden. Er vindt een breed scala aan activiteiten plaats, onder andere biljarten, bridgen, muziekles, place-to-bieb, repetities van muziek- en toneelgezelschappen, Buteyko-training, lezingen, KBO, muziekvereniging, Senioren Orkest Meijerij, Dagje Thuis, (bestuurs)vergaderingen en er sinds kort ook een jeugdhonk. Grote evenementen die jaarlijks worden georganiseerd zijn tonpraten, de Haarense Revue en jeugdcarnaval. Vaak wordt bij de organisatie van evenementen de samenwerking opgezocht met andere Haarense partijen. Het aantal bezoekers van Den Domp is in de afgelopen jaren gegroeid van ongeveer 800 per week naar meer dan 1.000 bezoekers per week.
Toekomstige situatie Het nieuwe gemeenschapshuis is een centrale en uitnodigende ontmoetingsplek (met horeca) voor de Haarense gemeenschap. Voor de huidige gebruikers van Den Domp, maar uiteraard ook nieuwe initiatieven zijn welkom. Het eigendom van het nieuwe gemeenschapshuis ligt bij de gemeente. SGH zal de exploitatie op zich nemen (facilitair- en programmabeheer). Ruimtes zijn multifunctioneel inzetbaar en worden door verschillende gebruikers en bezoekers gedeeld. Uitgangspunt is geen “eigen” ruimten. Op deze manier komt de ontmoetingsfunctie het best tot zijn recht en blijft het gemeenschapshuis een uitnodigende plek voor iedereen. Het bieden van een plek aan een breed scala aan gebruikers en activiteiten draagt bij aan de verbinding tussen verschillende doelgroepen. Een succesvol gemeenschapshuis met een toekomstbestendige exploitatie is gebaat bij veel verschillende gebruikers.
Bijlage 4 Toelichting Heemkundekring De Kleine Meijerij Huidige situatie Heemkundekring De Kleine Meijerij is op het moment tijdelijk gehuisvest in het voormalig gemeentehuis van Haaren. De vereniging is opgericht in 1947 en heeft tot doel om de belangstelling voor en de kennis van eigen streek, volk en gebruiken te bevorderen. Hiervoor doen zij onderzoek en organiseren zij excursies, cursussen, lezingen, publicaties en tentoonstellingen. Het werkgebied van de heemkundekring is Berkel-Enschot, Biezenmortel, Esch, Haaren, Helvoirt, Heukelom, Moergestel, Oisterwijk en Udenhout. De heemkundekring is open voor bezoekers op woensdagen en vrijdagen. Er is een ruimte van ongeveer 30 m2 ingericht als tentoonstelling van erfgoedobjecten. Deze is, ook buiten de openingstijden, op afspraak toegankelijk voor bezoekers. Daarnaast kan iedereen met (onderzoeks)vragen over het verleden contact met hen opnemen en zijn er werkgroepen actief met bijvoorbeeld de archivering van bidprentjes. Door de verhuizing van Oisterwijk naar het centrum van Haaren is het aantal bezoekers van de heemkundekring toegenomen. Mensen weten hen door de zichtbare en centrale locatie beter te vinden.
Voorgestelde situatie scenario 2 en 3 De Heemkundekring onderbrengen in het gemeenschapshuis bevordert de uitwisseling van kennis over de geschiedenis van deze streek, en maakt dit bereikbaar voor een bredere doelgroep. Dit wordt vormgegeven door van de expositie niet een aparte ruimte te maken, maar door dit onderdeel te laten zijn van de gemeenschappelijke ruimte. Denk bijvoorbeeld aan een aantal vitrines in de foyer. De kelder van het voormalige gemeentehuis is erg geschikt als opslag- en depotruimte van de Heemkundekring (80 m2). Het bestaande opbergsysteem kan hier voor worden hergebruikt. Dit is een duurzame oplossing. De kelder is beperkt inzetbaar voor andere functies van het gemeenschapshuis. Het niet onderbrengen van de heemkundekring in het toekomstige gemeenschapshuis betekent dat er gezocht moet worden naar alternatieve huisvesting.
Bijlage 5 Toelichting bibliotheekvoorziening Haaren Een toekomstbestendige bibliotheekvoorziening Een hedendaagse bibliotheek is veel meer dan een uitleenpunt voor informatie. Deze veranderende rol neemt in de samenleving alleen maar toe. Naast de traditionele functies als het uitlenen van boeken en het werken aan het leesplezier van jong en oud, is een bibliotheek ook de huiskamer van het dorp. Een laagdrempelige ontmoetingsplek waar men kan en mag verblijven, andere inwoners kan ontmoeten en elkaar kan inspireren. Vaak wordt deze huiskamerfunctie gedeeld met een dorpshuis. Een bibliotheek is ook een plek waar men terecht kan voor hulp bij digitale (overheids)vragen, waar gewerkt wordt aan samenredzaamheid, waar men een leven lang kan leren (o.a. workshops en lezingen volgen), werken aan democratisch burgerschap en nog veel meer. Bibliotheek Midden-Brabant ziet dat een dorpshuis en bibliotheek elkaar erg kunnen versterken, zeker wanneer de functies in elkaar overlopen. Zo delen ze de functie van ‘huiskamer in het dorp’, zorgen ze samen voor meer reuring op één centrale plek in het dorp, en zorgt de bibliotheek (ook) voor jonge bezoekers aan het dorpshuis (schoolbezoeken, voorleesuurtjes, jeugdactiviteiten), zodat het een plek wordt voor alle leeftijden.
Huidige situatie Sinds 2 jaar onderzoekt Bibliotheek Midden-Brabant of en hoe binnen de huidige mogelijkheden, samengewerkt kan worden met SGH en met het boekenpunt dat al aanwezig is in het dorp. Dat is gedaan door een kleine collectie onder te brengen, waarbij ook de vrijwilligers van het oorspronkelijk boekenpunt een rol hebben. Dit is aangevuld met een wekelijks informatie-‘spreekuur’ (voor alle digitale vragen van inwoners) en enkele kleine activiteiten. Deze faciliteit is bekend onder de noemer ‘Place to bieb’. Dit blijkt succesvol te zijn. De aanwezigheid van een (kleine) bibliotheekvoorziening wordt door betrokken partijen als een grote meerwaarde gezien. Naast de ‘Place to Bieb’ in Den Domp is er op de basisscholen een kinderboekencollectie aanwezig.
Voorgestelde situatie scenario 2 en 3 Een bibliotheekvoorziening in het gemeenschapshuis levert veel meerwaarde op voor het dorp en het nieuwe gemeenschapshuis: - Een bibliotheek maakt deel uit van het basisvoorzieningenniveau van een dorp; - Een bibliotheek fungeert als huiskamer van het dorp, net zoals het gemeenschapshuis. Hierin versterken beide functies elkaar, waarbij de bibliotheek ook andere doelgroepen aanspreekt dan het gemeenschapshuis. Deze verschillende doelgroepen komen in aanraking met elkaar en inspireren elkaar (kennismaken met andere personen en andere activiteiten); - Een bibliotheek in het gemeenschapshuis legt de verbinding tussen jong en oud (schoolbezoek en activiteiten tussen jong en oud) en verbindt daardoor niet alleen generaties, maar bevordert ook dat de nieuwe generatie de gang naar een gemeenschapshuis weet te vinden. Dit draagt bij aan het imago van een gemeenschapshuis en het betrekken van kinderen/jongeren bij activiteiten en het verenigingsleven. De kinderen van nu zijn de vrijwilligers van morgen. - Een bibliotheekvoorziening kan bijdragen aan maatschappelijke opgaven voor de komende 10 tot 20 jaar. Denk daarbij aan onderwerpen als samenredzaamheid (hulp in het dorp, zolang mogelijk thuis wonen), ontmoeting (en bestrijden van eenzaamheid) en een lokale plek voor culturele activiteiten en persoonlijke ontwikkeling.
Het is nadrukkelijk niet de bedoeling om een aparte bibliotheekhoek in het nieuwe gemeenschapshuis te realiseren, maar deze te integreren in bestaande ruimten, met name in de foyerruimte. Dit betekent dat er vooral extra kastruimte voor de boeken nodig is en een uitleenpunt. Qua formaat wordt gedacht aan de bibliotheekvoorziening in Den Boogaard in Moergestel (maar dus wel anders vormgegeven). Bij de knoppen om aan te draaien is 58 m2 extra benodigde ruimte aangegeven. Dit is het maximaal benodigde aantal m 2.
Inrichtings- en structurele kosten -
-
Bibliotheek Midden-Brabant heeft, samen met gemeente Oisterwijk, een landelijke subsidie aangevraagd voor het versterken van de lokale bibliotheekinfrastructuur in Haaren. De kans is zeer groot dat deze wordt toegekend. Uitsluitsel hierover wordt in de komende maanden verwacht. Wanneer de subsidie wordt toegekend, kan de bieb zorgdragen voor de inrichtingskosten van het bibliotheekgedeelte. Dit komt dan niet ten laste van de gemeente; In de Wet Stelsel Openbare Bibliotheken (WSOB) wordt de huidige ‘bevorderingstaak’ per 2026 omgezet in een ‘zorgplicht’. Gemeenten moeten hiermee zorgdragen voor een goede en robuuste bibliotheekvoorziening. Om gemeenten in staat te stellen aan deze zorgplicht te voldoen, is landelijk een extra budget beschikbaar wat via een nog te bepalen verdeelsleutel aan de gemeenten zal worden overgemaakt. De verwachting is dat dit grofweg zal neerkomen op € 2,50 tot € 3,- per inwoner. De bibliotheek en gemeente bekijken samen wat er in Oisterwijk nodig is om te groeien naar een robuuste bibliotheekvoorziening. Indien de gemeente geen extra budget beschikbaar stelt voor het financieren van de exploitatie van een derde vestiging in Haaren, dan behoort het tot de mogelijkheden dat de toegekende extra middelen worden ingezet voor de exploitatie van de derde vestiging in Haaren.