Bijlage 1. Concept Jaarverslag 2025 GR WSD
Tekst van het document
Jaarstukken
2025 Jaarverslag • Jaarrekening
Jaarverslag
2025
2 • 2025
WSD Jaarverslag • 3
Werkgebied WSD
Inhoudsopgave
Jaarverslag WSD
Vught
Arbeidsmarktregio Noordoost-Brabant
SintMichielsgestel
Schijndel
Veghel
Meierijstad
Arbeidsmarktregio Midden-Brabant
Boxtel
Jaarrekening WSD
Sint-Oedenrode
Oisterwijk
Best Oirschot
Son & Breugel Nuenen
Arbeidsmarktregio Zuidoost-Brabant
Bijlagen
Voorwoord
5
1
Wij zijn WSD
7
2
Werk.Samen.Doen in negen thema’s
16
3
Sociaal jaarverslag
41
4
Weerstandsvermogen en risicobeheersing
51
5
Rechtmatigheidsparagraaf
56
6
Financiering
58
7
Onderhoud kapitaalgoederen
58
8
Verbonden partijen
59
9
Wet open Overheid
63
Balans WSD per 31 december
66
Overzicht van baten en lasten WSD
67
Grondslagen van de financiële verslaglegging
68
Toelichting op de balans WSD per 31 december
70
Toelichting op het overzicht van baten en lasten WSD
76
WNT-verantwoording 2025 WSD
79
89
4 • 2025
WSD Jaarverslag • 5
Voorwoord Wie om zich heen kijkt, de krant openslaat of nieuws-
Een belangrijke gebeurtenis was de krachtige Haagse
stellen dat 2025 een dynamisch jaar was. Op politiek,
branchevereniging Cedris initieerde. Door nieuwe
bulletins op tv, radio en online volgt, zal met mij vast-
maatschappelijk en sociaaleconomisch terrein gingen
ontwikkelingen razendsnel. Thema’s als bestaanszekerheid, veiligheid, immigratie en de onstuitbare opkomst van AI hielden ons lokaal, regionaal, nationaal én mondiaal bezig.
Hoe fijn is het dat WSD in de woelige wereld vandaag
belastingmaatregelen zouden veel van onze
medewerkers maandelijks tientallen euro’s minder
overhouden; hun vakantiegeld viel soms tot wel 200
euro lager uit. We gingen voorop in de strijd en stonden met succes op de barricade voor bestaanszekerheid. #IkVerdienHetOok was trending in Nederland.
een baken van rust en stabiliteit is. De organisatie
Hoewel dit jaarverslag over 2025 gaat, sluit ik af met
laat mooie resultaten zien en, heel belangrijk, komt al
jarig bestaan. Zeven decennia WSD is een mijlpaal om
ontwikkelt voortdurend, innoveert naar hartenlust,
sinds 1956 op voor inwoners die op de arbeidsmarkt
een extra steuntje in de rug nodig hebben. Ik vind het hartverwarmend dat WSD ook van betekenis is bij de inburgering van honderden nieuwe Nederlanders. Het levert bovendien nieuwe samenwerkingen op, bijvoorbeeld met het AZC in Oisterwijk.
Menno Roozendaal
lobby die WSD met andere werkontwikkelbedrijven en
een blik in de toekomst. WSD viert in 2026 het zeventigbij stil te staan en te vieren. Het is een mijlpaal die ik
niet van dichtbij zal meemaken. Ik heb besloten om de politiek in Meierijstad vaarwel te zeggen. Vlot na de
gemeenteraadsverkiezingen in maart 2026 zal mijn
derde wethouderstermijn eindigen en leg ik derhalve ook het WSD-voorzitterschap neer.
Een baken van rust en stabiliteit word je niet automatisch.
Nu al kijk ik dankbaar terug op twaalf betekenisvolle
kunnen zijn wie we zijn. Ik prijs me bovendien gelukkig
stralende toekomst. En mijn opvolger? Die kan bij dit
Elke dag werken medewerkers van WSD hard om te dat 2025 in zekere zin rustig is verlopen. Saai zou je
bijna zeggen, in de positieve zin van het woord. Grote
woorden als ‘Het roer moet om!’ zijn in het bestuur van WSD in 2025 niet gevallen.
Achteroverleunen is er niet bij. We denken met onze
negen gemeenten na over de revitalisatie van onze koers, die werd ingeslagen met de komst van de
Participatiewet in 2015. Omdat WSD haar huiswerk
destijds uitmuntend heeft gemaakt, ligt er al jaren
een stabiele basis voor een gezonde toekomst. Onze
aanpak werkt en valt op, getuige het werkbezoek van
staatssecretaris Jurgen Nobel van SZW in de zomer van 2025.
WSD-jaren. Alle medewerkers van WSD wens ik een
baken van rust en stabiliteit rekenen op een warm bad. Veel leesplezier! Menno Roozendaal Voorzitter WSD
6 • 2025
WSD Jaarverslag • 7
1. WIJ ZIJN WSD
1.1 WSD, al 70 jaar van waarde in werk
ontwerpaanpak bestaande uit drie fasen: inzicht,
WSD heeft één missie: het bieden van werkgelegen-
experimenteren en als een aanpak in één gemeente
kunnen vinden en een ondersteuningsvraag hebben.
hebben we de eerste resultaten gedeeld in een goed
veel inzet samen met onze gemeenten aan werken.
we ook de Adviesraden Sociaal Domein uit onze
Oirschot, Oisterwijk, Sint-Michielsgestel, Son en Breugel
nog nieuwe ideeën opgehaald waar we in 2026 verder
van de Participatiewet uit. Daarnaast biedt WSD, in het
onze gemeenten zo goed mogelijk te begeleiden bij
het kader van inburgering en ontwikkelingsgerichte
Het belang van onze medewerkers en de inwoners van
uitzicht en activatie. We onderzoeken, ontdekken en
heid aan mensen die zelfstandig (nog) geen werk
goed werkt, schalen we verder op. Begin december
Een onverminderd streven waar we iedere dag met
bezochte raadsinformatiebijeenkomst bij WSD waar
Onze gemeenten: Best, Boxtel, Meierijstad, Nuenen,
gemeenten mochten ontvangen. Daar hebben we
en Vught. Voor deze gemeenten voeren we een deel
mee aan de slag gaan. Het doel is de inwoners van
kader van arbeidsinschakeling, voorzieningen aan in
hun ondersteuningsvragen richting werk of participatie.
dagbesteding.
onze gemeenten met een ondersteuningsvraag staat
Revitalisering koers WSD
te werken aan ketenintegratie: het verbinden van werk,
de toekomst van de werkontwikkelbedrijven en dus ook
ecosysteem), met aandacht voor samenwerking tussen
vernieuwing. Gemeenten en ontwikkelbedrijven werken
ook werkgevers. Naast dit ambitiespoor loopt er nog
De urgentie hiertoe wordt steeds groter gezien de
samen met onze gemeenten aan de financiële scenario’s
afnemende loonwaarde van doelgroepen, de spanning
schot ondersteunt ons daarbij. Beide sporen komen in
hierbij centraal. We vinden het hierbij van belang om
Sinds de invoering van de Participatiewet in 2025 staat
zorg, dagbesteding en welzijn in een sociale keten (één
voor WSD in het teken van voortdurende verandering en
de verschillende domeinen en organisaties waaronder
samen richting een toekomstbestendige infrastructuur.
een financieel spoor. In dit spoor werken we intensief
houdbaarheid van het huidige financieringsmodel, de
voor de komende 5 tot 10 jaar. Adviesbureau Beren-
tussen regulier werk, beschut werk en dagbesteding.
2026 samen.
gemeenten samen op deze ontwikkelingen, gebaseerd
Wendbare organisatie
De afgelopen jaren anticipeerden WSD en haar op het koersdocument uit 2020.
WSD is een wendbare organisatie die de methodiek
Gezamenlijk doorontwikkelen
standaard waarmee wij onze medewerkers uitdagen
de lokale behoeften en uitdagingen. Met ons expertis-
Daarnaast focussen we onder meer op duurzame
en werken we samen aan innovatieve dienstverlening.
boeien’ van collega’s, project- en portfoliomanage-
Sturen op Zelfsturing centraal stelt; onze professionele
In een lokaal plan per gemeenten sluiten we aan op
om zelf de regie over hun ontwikkeltraject te nemen.
ecentrum De Kenniskompanie delen we best practices
inzetbaarheid, sociale veiligheid, het ‘vinden, binden en
Daarnaast is het belangrijk om onze koers te vernieu-
ment, Lean en innovatie.
het begin van 2025 gezamenlijk hebben opgepakt met
Werving brede doelgroep
bestaande uit een bestuurder of beleidsadviseur van-
gemaakt om eind 2026 werkgelegenheid te bieden
managementteam van WSD. Onder begeleiding
instroom vanuit onze 9 gemeenten zetten we met de
werken we in deze samenstelling in een iteratief
van start ging- ook andere kanalen in om inwoners,
aan deze opdracht. In dit proces werken we met een
ondersteunen. De brede doelgroep is het onbenut
wen. Een klus die we samen met onze gemeenten in het Kernteam revitalisatie koers WSD. Een kernteam
In het collectief van onze 9 gemeenten is de afspraak
uit elke gemeente aangevuld met drie leden van het
aan 1955 kwetsbare inwoners. Naast de gebruikelijke
van social designers van ontwerpbureau Yellowchess
campagne werving brede doelgroep - die in 2022
ontwerpproces (design thinking) met veel energie
die hulp nodig hebben bij het vinden van werk, te
8 • 2025
WSD Jaarverslag • 9
arbeidspotentieel dat niet in beeld is. Omdat we deze
zijn al deze thema’s gebundeld en worden de ontwik-
het optimaliseren van de hygiëne rondom de toiletten.
processen. Zo zijn onder andere het dividendproces, de
acties en middelen ingezet om met hen in contact te
voor introductie en deskundigheidsbevordering, onze
op de toiletten. Ook is een ludieke instructievideo ge-
sorteerproces van de B-stroom binnen het TextTSC en
mensen niet kennen, hebben we in 2025 verschillende komen. Het campagneconcept van 2024 is hergebruikt en we hebben opnieuw online marketing en jaarmarkten ingezet. De billboards hebben nieuwe vier nieuwe
kelingen daarop gevolgd. Bijvoorbeeld ons programma professionele standaard Sturen op Zelfsturing, de
inrichting van onze begeleidingsorganisatie, het extra aanbieden van budgetcoaching en bedrijfsmaat-
verhalen gekregen van collega’s die uitgestroomd
schappelijk werk. In 2025 zijn de informatieboekjes voor
eerst Doe mee met WSD-dag in Boxtel georganiseerd
nieuw jasje gegoten. Diverse boekjes over onze gedrags-
zijn naar een werkplek buiten WSD. In 2025 is voor het waar mensen twee uurtjes mee mochten werken en een indruk van WSD konden krijgen. De middag was
een succes en is in november nog een keer herhaald
in Schijndel. Daarnaast hebben de trajectconsulenten in verschillende gemeenten lokale acties opgezet van een inloopspreekuur in Schijndel tot een deur-aan-
deur flyeractie in Best en Boxtel. De campagne heeft er in 2025 toe geleid dat er ruim 50 mensen gestart zijn met een werkontwikkeltraject.
Vinden, binden en boeien (nieuwe) professionals
Ondanks de aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt zijn we er ook in 2025 in geslaagd onze openstaande vacatures voor Leiding en Staf snel te vervullen. Dit
succes is het resultaat van onze gerichte strategie op
het gebied van employer branding, de nauwe samenwerking met onze adviseur werving & selectie én de
continue aandacht voor onze sollicitanten gedurende
onze medewerkers volledige geactualiseerd en in een regels, ongewenste omgangsvormen, ziek en wat nu,
bij wie je waarvoor terecht kunt, arbeidsvoorwaarden,
aan de dynamiek van de arbeidsmarkt blijven we in
staat om ook in de toekomst de juiste collega’s aan te trekken én te behouden. Sociale veiligheid
Sociale veiligheid staat prominent op onze agenda en strategische kaart. Het is de basis van wat WSD als organisatie wil bieden aan alle medewerkers. Een
organisatie waar prettig met elkaar wordt samengewerkt en sprake is van een sociaal veilig werkklimaat. Veel
thema’s hebben direct of indirect raakvlak met sociale veiligheid. In een plan van aandacht sociale veiligheid
verbeteracties zijn gerealiseerd en welke inzichten deze hebben opgeleverd. De verbeteracties communiceren we geregeld in onze nieuwsbrief aan medewerkers en op intranet. Op deze manier blijven we stap voor stap
werken aan een fijne, gezonde en stimulerende werk-
zijn de werkprocessen van trajectconsulenten aangescherpt, de interne klantreis van het vrijwilligerstraject
in het AZC aangepakt en zijn diverse processen verder gestandaardiseerd. Door continu te kijken naar wat
beter kan, maken we ons werk eenvoudiger, sneller en betrouwbaarder.
Lean
werknemer die bij WSD instroomt, doorloopt een speci-
en pictogrammen en minder tekst om daarmee zoveel
passen van Lean binnen WSD. Onze tien ‘Lean Green
In de nieuwe boekjes wordt gewerkt met veel plaatjes mogelijk aan te sluiten bij het taalniveau van onze
medewerkers. Iedere medewerker heeft het nieuwe boekje “Werken bij WSD” inmiddels ontvangen. In 2025 is samen met een gemixte groep collega’s nagedacht over
hoe we elkaar noemen. Waar tot op heden gesproken werd over ‘professionals’ en ‘doelgroepmedewerkers’
hebben we dit aangepast naar collega’s SW, collega’s PW, collega’s cao Gemeenten en collega’s leiding en
staf. Op deze manier is er meer sprake van gelijkheid. Het proces en het gesprek daarover voeren is net zo
belangrijk als de uitkomst van dit proces. Er zijn daar-
uitgangspunt is dat iedereen ertoe doet en dat er wat
werkgever is en blijft. Door ons continu aan te passen
uitgezet onder leidinggevenden om op te halen welke
meerdere facturatieprocessen verbeterd. Daarnaast
met voor de collega’s SW, PW en NGA een eigen versie.
wat bijdraagt aan een positieve ervaring en een sterke onderstreept opnieuw dat WSD een aantrekkelijke
overleggen. Verder werd een aanvullende enquête
Werkleerlijnen
nu gebundeld in één nieuw boekje “Werken bij WSD”,
naast nieuwe manieren bedacht om in gesprek met
reputatie als werkgever. Het invullen van vacatures
maakt die onder andere is besproken tijdens de werk-
aanmeldingsprocedure voor inburgeringsstages, het
omgeving voor al onze collega’s.
veilig werken, informatiebeveiliging en dergelijke zijn
het hele proces. Samen hebben we ervoor gezorgd
dat kandidaten zich gehoord en gewaardeerd voelen,
Er zijn 5 gouden toiletregels opgesteld en opgehangen
elkaar te blijven en de betrokkenheid te vergroten. Het dat betreft geen verschillen zijn tussen collega’s SW,
PW en collega’s leiding en staf. Deze ideeën worden in 2026 verder vormgegeven.
Medewerkerstevredenheid
In 2025 hebben we voortgebouwd op de uitkomsten
van het in 2024 gehouden medewerkersonderzoek. De
deelnemende collega’s beoordeelden het werken bij of via WSD destijds met een 7,8. Na verdere analyse van de
verbeterpunten zijn deze vertaald naar concrete acties. Zo is onder meer het werkplezierspel georganiseerd,
wat waardevolle gesprekken opleverde over thema’s die binnen de teams leven en positieve impulsen
bieden voor verdere teamontwikkeling en werkplezier.
Daarnaast is een werkgroep aan de slag gegaan met
In 2025 hebben we verdere stappen gezet in het toeBelts’ hebben gewerkt aan diverse verbetertrajecten
die gericht zijn op het creëren van meerwaarde voor onze klanten en het terugdringen van verspilling in
Centraal in onze aanpak staan de werkleerlijnen. Elke
fieke werkleerlijn. In deze werkleerlijn leren onze mede-
werkers niet alleen algemene werknemersvaardigheden, maar ook specifieke vaardigheden voor bepaalde
beroepen. De werkleerlijnen sluiten aan op de vraag vanuit de markt, WSD leidt mensen op voor banen
10 • 2025
WSD Jaarverslag • 11
waarin ook daadwerkelijk werkgelegenheid te vinden
privacy en informatie-beveiliging. Samen hebben we
ESF-subsidies
zo te ontwikkelen, dat zij aan het einde van hun ont-
onze informatiebeveiliging. Want alert blijven is een
steld door het ministerie. Daarmee is bevestigd dat WSD,
is. Op deze manier slagen wij er dan ook in om mensen wikkeltraject een baan kunnen vinden op de reguliere
arbeidsmarkt. Zo hebben in 2025 maar liefst 40 mensen
zo mooie stappen gezet in het verder versterken van gezamenlijke verantwoordelijkheid.
In 2025 is het eerste ESF-tijdvak afgerond en vastgesamen met de arbeidsmarktregio Zuidoost-Brabant,
vrijwel het volledige beschikbare subsidiebedrag heeft
deze stap kunnen maken. Zeker bij jongeren vinden we
Digitale verbouwing
gerealiseerd. De middelen die WSD ontvangt, zijn
Daarom ontwikkelen wij samen met onze gemeenten
gegaan met de voorbereidingen voor de digitale
van trajectconsulenten en coaches in de voortrajecten.
het belangrijk dat zij deze stap maken met diploma.
en de arbeidsmarktregio’s een BBL tenzij programma. Daarmee borgen wij dat zij een toekomstbestendige, duurzame stap kunnen maken. Verbinding met werkgevers
Samen met werkgevers in de regio bieden we via WSD alle inwoners ondersteuning naar passend werk. De
arbeidsmarkt in onze regio’s is nog steeds krap. Tegelijkertijd neemt de diversiteit van de mensen die we
ondersteunen toe en dat vraagt om een steeds breder aanbod van passend werk. We richten ons op werk dat
aansluit bij de ontwikkeling van kandidaten, een goede verdeling in de regio, een aanbod dat ongevoelig is
voor conjunctuur en toekomstbestendig is en daarbij
het juiste rendement oplevert. Zo kunnen we iedereen
blijven begeleiden. We hebben een sterk klantenbestand en zetten actief in op klantbehoud én op het uitbreiden
Bij WSD zijn we het afgelopen jaar volop aan de slag verbouwing: een meerjarig programma waarin we
stap voor stap onze digitale werkomgeving vernieuwen. Tot de meest zichtbare onderdelen van de digitale verbouwing behoren de introductie van Teams en
OneDrive en de keuze voor AFAS als vervanging van
arbeidsmarkt.
Informatiebeveiliging
In 2025 hebben we een grote stap gezet: we zijn
officieel ISO/IEC 27001‑gecertificeerd. Deze certificering bevestigt niet alleen dat onze informatiebeveiliging
voldoet aan een internationale norm, maar ook dat WSD voor deelnemende gemeenten én andere
organisaties een zeer professionele en betrouwbare samenwerkingspartner is. Tegelijkertijd hebben we
maatwerk naar standaardisatie, wat de kans op fouten verkleint, processen vereenvoudigt en tijd en kosten
bespaart. Naast deze zichtbare vernieuwingen werken
we op de achtergrond aan een nieuw datawarehouse en een vernieuwde ICT‑infrastructuur. Samen zorgen
deze ontwikkelingen ervoor dat we slimmer, efficiënter en toekomstbestendig kunnen werken.
In 2025 heeft WSD verdere stappen gezet in de profesde ontwikkeling van een inkoopkalender, de aanschaf
van een contractmodule, het meervoudig onderhands aanbesteden (MOA) en een Europese aanbesteding is
een stevige basis gelegd voor een uniformere en meer
gestructureerde werkwijze. In 2025 hebben we stappen
gezet om de naleving van het inkoopbeleid organisatie breed te versterken. Daarbij staan rechtmatigheid en
doelmatige besteding van middelen centraal, met het inzicht dat strakker en eenduidiger inkopen kan bijdragen aan substantiële besparingen. De rol van Inkoop wordt verder versterkt door contracten actiever en
meer sturend te managen, terwijl contracteigenaren
verantwoordelijk blijven voor de inhoud en de afstem-
ons security awareness-programma voortgezet. Via
ming met leveranciers. Zo ontstaat stap voor stap een
communicatie hebben we ons het hele jaar ingezet
inkoopproces.
e-learningmodules, phishing-simulaties en gerichte om collega’s bewust te maken van het belang van
onze doelgroep.
tegenstelling tot heel veel andere bedrijven in de
legd, benaderd en verwerkt. Daarmee gaan we van
sionalisering van Inkoop en contractmanagement. Met
marketing voor een bredere positionering in de
bijdragen aan de ontwikkeling en ondersteuning van
waarin data op een uniforme manier wordt vastge-
werkgeversnetwerken, organiseren eigen bijeenkomsten in de regionale werkcentra en zetten in op online
deel kunnen we inzetten voor projecten die direct
Financiële soliditeit
een belangrijke stap naar één geïntegreerd systeem
Inkoop en contractmanagement
zoals met Aantwerk en Brainport voor Elkaar, participeren
Een deel hiervan dekt gemaakte kosten; het overige
diverse kernapplicaties. Met AFAS zetten we bovendien
van het klantenportfolio. Daarom investeren we
intensief in ons netwerk. We sluiten aan bij regionale
gebaseerd op bestaande activiteiten zoals de inzet
efficiënter, rechtmatiger en toekomstbestendig
WSD is een financieel solide werkontwikkelbedrijf. In branche hoeft WSD geen beroep te doen op gemeentelijke middelen. Ook in 2025 sluit de exploitatie af met
een positief resultaat. Het beleid rondom onze reserves is ongewijzigd gebleven. Dankzij de middelen die zijn ondergebracht in de algemene en bestemmings-
reserves zijn we in staat om zowel toekomstige risico’s
op te vangen als te blijven investeren in de ontwikkeling
van onze dienstverlening, organisatie en samenwerking met de deelnemende gemeenten. Uit de positieve
resultaten vullen we ook ons Personeelsfonds bestemd
voor een financieel extraatje voor onze collega’s SW en PW.
12 • 2025
1.2
WSD Jaarverslag • 13
WSD in het kort
1.3 Het speelveld
Waarom bestaat WSD?
In 2025 bestond het bestuur uit:
een maatschappij waarin iedereen volwaardig en
Marlie Bongaerts
WSD maakt het verschil voor mensen. Wij geloven in
Mariëlle van Alphen*
naar vermogen kan meedoen. Daarom kunnen en
Dion Dankers*
volwaardig kunnen participeren, enkel en alleen omdat
Steven Grevink*
willen wij niet accepteren dat er mensen zijn die niet ze een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Missie
Het matchen, inzetten en ontwikkelen van zoveel
mogelijk mensen die behoren tot de Participatiewet.
Gemeente Best
Gemeente Oisterwijk
José Goossens
Cees Koopmans
Sharon Kroon-Peters
Gemeente Boxtel
Gemeente Son en Breugel Gemeente Son & Breugel
Gemeente Sint-Michielsgestel
Gemeente Oisterwijk
Peter Kuijs
Gemeente Meierijstad
Corine van Overdijk,
sinds november 2025 opgevolgd door Claud Leermakers*
Gemeente Oirschot
duurzame kansen en werk.
Lily Maaref
Gemeente Oirschot
Bestuur WSD
sinds juli 2025 opgevolgd door
WSD maakt dit gemakkelijk en aantrekkelijk voor gemeenten en werkgevers. Samen creëren wij
WSD is een gemeenschappelijke regeling, een inter-
gemeentelijke samenwerking, van negen gemeenten. Het bestuur van WSD wordt gevormd door vertegen-
Theo van der Linden
Nino de Lange, Jos den Otter*
Peter Raaijmakers*
Menno Roozendaal*
woordigers van de deelnemende gemeenten. Per
Maarten van der Vaart
het bestuur.
Joris Vrensen
gemeente hebben twee vertegenwoordigers zitting in
Gemeente Nuenen
Gemeente Sint-Michielsgestel
Rinze van der Veen Niels Wouters*
Veronique Zeeman*
Gemeente Vught
* Leden Dagelijks bestuur
Gemeente Meierijstad
Lid RvC/adviseur DB Gemeente Boxtel
Gemeente Vught
Gemeente Nuenen
Gemeente Best
Kernwaarden (intern)
Economie en brede welvaart
•
economie en brede welvaart ingrijpen: vergrijzing en
•
klantgericht
•
passie voor mensen
• •
vernieuwend
verantwoordelijkheid resultaatgericht
Merkwaarden (extern) •
persoonlijk
•
betrouwbaar
•
gedreven
Een aantal trends zal de komende jaren flink op onze
toenemende arbeidsmarktkrapte, de ontwikkelingen
van sociale ongelijkheid, digitalisering, veranderende
geopolitieke verhoudingen, klimaatverandering, verlies van biodiversiteit en een steeds grotere vraag naar
ruimte. We zullen ons tot deze trends moeten verhouden. Hierbij is het van groot belang om mensen een werkend perspectief te blijven bieden en onze welvaart te vergroten.
Doelgroep
Werken aan een arbeidsmarkt die werkt voor iedereen.
waarde. De ondersteuning van WSD loopt van trajecten
sociale functie. Werk geeft zin, verbinding en plezier.
WSD begeleidt mensen met een verminderde loon-
als Ontwikkelingsgerichte Arbeidsmatige Dagbesteding voor de groep met de grootste afstand tot de arbeids-
markt tot jobcoaching voor mensen die regulier werken.
Werk heeft niet alleen een economische, maar ook
Dat blijft belangrijk ook nu de arbeidsmarkt aangrijpend verandert door vergrijzing, digitalisering en verduurzaming
Speelveld
Kabinetsbeleid en impulsgelden
•
(impulsbudget) voor gemeenten beschikbaar gesteld
•
3 arbeidsmarktregio’s
•
700 werkgevers
•
9 gemeenten
1.955 medewerkers met arbeidsvermogen (ambitie 2026)
Vanaf 2025 zijn er vanuit het Rijk tijdelijke middelen
om de werkontwikkelbedrijven te vernieuwen en te
versterken voor mensen van een afstand tot de arbeidsmarkt, met als doel een toekomstbestendig vangnet
en meer doorstroom naar regulier werk. Het geld wordt verdeeld via het Gemeentefonds en is bedoeld voor transformatie en innovatie binnen de sociale infrastructuur. Divosa en Cedris delen nieuws en tools
met betrekking tot deze budgetten en helpen bij de implementatie hiervan.
14 • 2025
WSD Jaarverslag • 15
1.4 Een verhaal van beweging en samenwerking Werving brede doelgroep
In 2025 laten we samen zien hoeveel kracht er schuilt in
Samen met gemeenten en partners verkennen we
markt. Dankzij de samenwerking tussen gemeenten,
arbeidsmarkt. De campagne Werving Brede Doelgroep
benutten. Niet vanuit administratie, maar vanuit de
ook echt plaatsvinden. In november werd de samen-
mensen die nog niet vanzelfsprekend meedoen op de bevestigde dat beeld: in onze gemeenten loopt veel
onbenut talent rond. Ruim vijftig inwoners vonden via deze route hun weg naar WSD. Het zijn verhalen van mensen die, met de juiste ondersteuning, laten zien dat zij een bijdrage willen en mogen leveren in de samenleving.
Samen werken aan kansen
Die beweging ontstaat niet vanzelf. In 2025 intensiveerden we actief de samenwerking met partners binnen het sociale domein. Alle partners spelen een rol in het
ondersteunen van inwoners bij hun ontwikkeling naar participatie. Door de handen ineen te slaan, zien we
beter waar talent onbenut blijft en waar kansen liggen. Het helpt ons om sneller, slimmer en mensgerichter te werken.
Beschut werk: dichtbij, persoonlijk en noodzakelijk
Voor inwoners die structureel meer ondersteuning nodig hebben, blijft Beschut werk een cruciale voorziening.
Gemeenten hebben de verantwoordelijkheid om deze
plekken te realiseren en WSD helpt daarbij door inwoners te ondersteunen bij het aanvragen van een indicatie
Beschut. In 2025 spraken we met ruim honderd inwoners en medewerkers om te beoordelen of een indicatie passend zou zijn. Voor meer dan zestig van hen is
afgelopen jaar een aanvraag bij het UWV ingediend. De uitkomsten hiervan worden in 2026 verwacht en
daarmee ook de mogelijkheid om voor deze groep een
hoe we deze gegevens zorgvuldig en effectief kunnen gezamenlijke wens om mensen verder te helpen. Minder drempels, meer kansen; dat is de beweging waar we naartoe werken.
Inburgering als startpunt voor meedoen
Onze gemeenten verwelkomen jaarlijks ongeveer
tweehonderd nieuwe inwoners die het inburgerings-
traject doorlopen in de zogenaamde Zelfredzaamheidsroute (Z-route). Voor deze groep is een goede samenwerking tussen gemeenten, onderwijs, werkgevers en
WSD essentieel. Vooral de jongeren binnen de Z-route verdienen extra aandacht. Met aanvullende subsidie
konden we voor hen een nieuw programma ontwikkelen, waarin taal, werkervaring en toekomstperspectief elkaar versterken.
Landelijke aandacht voor taal op de werkvloer
Het Brabants Dagblad schreef in dit kader over het
bezoek van staatssecretaris Jurgen Nobel aan WSD in
Boxtel. Aanleiding: de vernieuwende aanpak van taalles op de werkvloer, verbonden aan de Z-route . Voor
een specifieke groep deelnemers is deze werkwijze een schot in de roos, wat resulteert in een aantoonbare
verbetering ten opzichte van klassikale lessen. Deze
methode wordt inmiddels landelijk gedeeld en inspireert andere regio’s om anders te kijken naar taal, werk en participatie. Eind 2025 is aan WSD, in samenwerking
met WeenerXL, een AMIF- subsidie toegekend om jonge inburgeraars drie jaar lang extra ondersteuning te bie-
veilige, passende en duurzame werkplek te creëren.
den. Daarnaast is extra subsidie beschikbaar gesteld
Het doelgroepenregister:
op de werkvloer.
toegang tot onbenut potentieel
Gerichte ondersteuning begint met inzicht in wie tot
voor vrouwen in de Z- route, specifiek gericht op taal
Samenwerking met AZC’s: de eerste stap telt
de doelgroep behoort. Toegang tot het doelgroepen-
Binnen de WSD-gemeenten bevinden zich drie AZC’s
beheerd door het UWV en bevat inwoners die zichzelf
bewoners is het belangrijk om al vroeg in aanraking te
register is daarom van groot belang. Dit register wordt hebben laten registreren.
bevinden zich drie AZC’s bevinden zich drie AZC’s. Voor komen met de Nederlandse taal, cultuur en arbeids-
werkgevers en WSD kan die vroege participatie nu
werkingsovereenkomst met overtuiging verlengd; een bevestiging dat we samen het verschil maken.
Jongeren en duurzaam werk: bouwen aan toekomst Met de nieuwe wet Van School naar Duurzaam Werk is er meer aandacht voor jongeren die extra onder-
steuning nodig hebben. De uitval in het onderwijs blijft
hoog en loopt verder op. Daardoor zoeken veel jongeren een plek waar ze kunnen leren door te doen.
Samen met onderwijsinstellingen ontwikkelde WSD een programma dat jongeren begeleidt richting duurzaam werk. We werken toe naar de houding ‘BBL, tenzij’: een
koers waarin praktijkgericht leren de norm is en duurzaamheid in ontwikkeling centraal staat.
16 • 2025
WSD Jaarverslag • 17
2. WERK. SAMEN. DOEN IN NEGEN THEMA’S
‘Werving brede doelgroep gebaat bij laagdrempeligheid’
onze regio wonen veel mensen die oorlogsgeweld zijn
rustige en vertrouwde omgeving kennis te maken met
Son en Breugel en Nuenen hebben ertoe geleid dat we
omdat velen traumatische gebeurtenissen hebben
ontvlucht. Korte lijntjes met opvanglocaties in Boxtel,
bijna dertig mensen uit Oekraïne een dienstverband
konden aanbieden. Onze trajectconsulenten houden
de arbeidsmarkt en anderen te leren kennen. Belangrijk meegemaakt.”
regelmatig spreekuur op de opvanglocaties.”
Laagdrempelig
“Omdat de Oekraïners afhankelijk zijn van ‘leefgeld’
schuilt in de laagdrempeligheid. Op alle fronten laten
voor hun gezin, kiezen we voor een dienstverband van zeven maanden, met een proeftijd van een maand. Met dat dienstverband weten ze zich verzekerd van
duurzaam en veilig werk onder de juiste arbeidsom-
standigheden. Er is voldoende tijd en ruimte om in een
“De grote kracht van de werving van de brede doelgroep we zien dat WSD dé plek is als je op zoek bent naar passend werk. Dat doen we op z’n Brabants…
We drinken samen een kop koffie en kijken wat we voor elkaar kunnen betekenen. Eén telefoontje of één appje is genoeg voor een WSDate.”
2.1 Benadering brede doelgroep Kim Hagens, projectleider werving brede doelgroep
onder deskundige leiding ontdekken welk werk
WSD: “WSD is een werkontwikkelbedrijf dat zich al bijna
matches op. Reden om deze campagne in 2026 in alle
en WSD Kwikstart, en Miriam Marra, trajectconsulent
zeventig jaar sterk maakt voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Iedereen die in ons werkgebied
onvoldoende in staat is om zelf een plek op de arbeidsmarkt te vinden, kan rekenen op ondersteuning en
begeleiding. We hebben niet alle inwoners in beeld
en maakten we ook in 2025 werk van de werving van de brede doelgroep.”
“Het succes van campagnes staat of valt met het
voor hen passend zou kunnen zijn. Het leverde vijftien
“De werving kreeg verder gestalte door een reizende
Frank laat zien wat een steuntje in de rug kan betekenen
PW-collega’s van WSD trots hun succesverhaal vertellen.
contracten. De ene maand had hij genoeg werk, de andere maand bijna niets. Dat gaf
WSD-gemeenten uit te rollen.”
tentoonstelling met billboards waarop enkele SW- en
De billboards kregen een opvallende plek, bijvoorbeeld bij stations, in gemeentehuizen en wijkcentra en op andere openbare locaties.”
raken van de juiste snaar. Na ‘Kom Keeten met WSD!’
“Heel direct is de in 2025 gelanceerde campagne ‘Doe
hebben we onze campagnestrategie verbreed en
WSD-gemeenten woont kan ons een appje sturen. Na
(2023) en een geslaagde Open Deurendag (2024) geïntensiveerd. In alle gemeenten lanceerden we
‘WSDate’: we nodigden inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt uit voor een kennismaking en lieten zien dat WSD staat voor ontwikkkeling. Dat deden we
op braderieën, festivals en andere drukke evenementen. ” Doe mee met WSD!
“Succesvol waren de ‘Doe mee met WSD-dagen’ in Boxtel en Schijndel. Belangstellende werkzoekenden
veel onzekerheid en zorg. Hij wilde graag stabiliteit maar wist niet goed waar hij terecht kon. Tot hij bij WSD aanklopte.
Bij WSD luisteren we naar iemands situatie en kijken we vooral naar wat wél kan. Voor Frank bleek dat precies wat hij nodig had. Door de goede samenwerking tussen WSD en de gemeente
ook mee – app WSD!’ Iedereen die in een van de negen
Meierijstad kon hij snel aan de slag. Binnen vijf weken werkte hij in de groenvoorziening van WSD.
het beantwoorden van enkele vragen komt de kandidaat
Sinds die tijd is de stress weggevallen. Frank heeft weer rust en ritme.
direct in contact met de juiste trajectconsulent. In 2025 leverde dit veertien intakes op.
‘WSD begeleidt ook Oekraïense vluchtelingen naar arbeid’
schreven zich samen met iemand uit hun eigen
Oekraïne
anderhalf uur konden ze op een vooraf bepaalde dag
nieuwe doelgroep: vluchtelingen uit Oekraïne. Ook in
netwerk in voor een van onze negen werkleerlijnen. In
Frank van der Leest werkte jarenlang met 0-uren
“In 2025 hebben we veel aandacht besteed aan een
Hij weet waar hij aan toe is en kan met vertrouwen vooruitkijken. Bekijk de video van Frank!
18 • 2025
WSD Jaarverslag • 19
‘Bestaanszekerheid blijvend hoog op WSD-agenda’
2.2 Bestaanszekerheid Marjanne Wassink, directeur Personeel en
ontvingen eind 2025 een compensatie in de vorm van
Personeelsfonds
Personeel en Ontwikkeling WSD: “Bestaanszekerheid
is vanaf 2026 aangepast.”
fonds. Het fonds is opgericht omdat we vinden dat
Organisatie WSD, en Simone van Houtum, manager bepaalde in 2025 niet alleen de landelijke actualiteit,
een bruto bedrag van 504 euro. De belastingmaatregel
maar was ook binnen WSD een belangrijk onderwerp
Budgetcoach
huis te vallen: een belastingmaatregel die bedoeld
vakbonden een onderhandelaarsresultaat over de
van gesprek én aandacht. Om maar met de deur in was om arbeid te stimuleren (‘meer werken loont’),
pakte averechts uit voor SW- en PW-collega’s die door uiteenlopende omstandigheden vaak niet in staat zijn om meer te gaan werken.” #IkVerdienHetOok
“Het eerste loonstrookje van 2025 liet een netto inkomensdaling van soms 40 euro zien. In mei bleek ook dat
minder vakantiegeld uitbetaald werd. WSD heeft dit
snel gesignaleerd en haar SW- en PW-collega’s met brieven en folders geïnformeerd. We hebben de
ongewenste uitwerking van deze belastingmaatregel
voor onze collega’s geadresseerd bij de vakbeweging, onze brancheorganisatie Cedris en natuurlijk in Den Haag.”
“Een intensieve lobby volgde; velen ondertekenden
Op cao-terrein bereikte Cedris met de VNG en de
verlenging van de cao Aan de slag. Het akkoord werd
kort voor Kerstmis 2025 bereikt en geldt voor een periode van twee jaar. In de cao is onder meer aandacht voor
een aan de stijging van het minimumloon gekoppelde salarisverhoging en een eindejaarsuitkering.”
‘Bestaanszekerheid belangrijk onderwerp van gesprek én aandacht’ “Al deze financiële gebeurtenissen maakten dat er
continu aandacht was voor de bestaanszekerheid van
onze SW- PW-collega’s. De ureninzet van onze budget-
coach hebben we verdubbeld, maar nog steeds zijn er wachtlijsten. In onze ogen het bewijs dat veel mensen kampen met geldzorgen.”
de petitie #IkVerdienHetOok. Belangrijk omdat deze
“We werken samen met een organisatie die wekelijks
werkende armen in de hand werkte. Het vele lobbywerk
spreekuur van de maatschappelijk werker is drempel-
belastingmaatregel een toename van het aantal
en enkele manifestaties hadden succes en leidden
tot het aannemen van een motie in de Tweede Kamer, vlak voor het zomerreces. Alle SW- en PW-collega’s
maatschappelijke ondersteuning biedt. Een open
verlagend. Tijdens de Week van het Geld vroegen we ook dit jaar aandacht voor de budgetcoach en het maatschappelijk werk.”
“Sinds enkele jaren bestaat binnen WSD het Personeels-
“In 2025 zijn we dankzij een bijdrage van het
onze SW- en PW-collega’s recht hebben op een
van gratis fruit aan alle medewerkers. Lekker én gezond!”
financieel extraatje als het goed gaat met WSD.
Personeelsfonds gestart met het beschikbaar stellen
We stellen 25 procent van ons resultaat binnen de
“Een mooi initiatief was de lancering van een MUP
een eenmalige netto uitkering, maar ook in een extra
menstruatiemiddelen verkrijgbaar zijn. Niet alleen
fiscale mogelijkheden beschikbaar. Dat resulteerde in bijdrage aan de reiskosten door een verruiming van de kilometervergoeding.”
bij WSD in Boxtel. Dat is een uitgiftepunt waar gratis vrouwen zijn welkom om menstruatiemiddelen mee
naar huis te nemen. Ook mannen die aankloppen voor hun partner en/of dochter(s) kunnen menstruatiemiddelen meenemen.”
20 • 2025
WSD Jaarverslag • 21
‘Menstruatieproducten uitgiftepunt (MUP) voorziet in behoefte’
Lizzy Vos, productiemedewerker en lid MUP-team,
“Nadat ik een aantal menstruatieproducten aan het
taallessen aan tientallen inburgeraars gegeven.
nóg afwisselender. Ik durf te zeggen dat ik me bij WSD
MUP: menstruatieproducten uitgiftepunt. In totaal zijn
begeleider Simone gevraagd om aan te sluiten bij het
producten verkrijgbaar zijn. In het MUP-team gaan we
er van op dat ik geboorteknuffel Beertje graag bij me
WSD: “In 2025 staat WSD officieel geregistreerd als er in Nederland meer dan drieduizend MUP’s waar
op initiatief van het Armoedefonds gratis menstruatieproducten zoals maandverband, inlegkruisjes en
tampons verkrijgbaar zijn. Volgens het fonds kan één op de acht vrouwen en meisjes deze producten niet betalen.”
MUP bij WSD had gedoneerd, ben ik door mijn groepsMUP-team. Sindsdien controleer ik twee keer per week
hoe het met de voorraad staat. Ik vind het leuk om met
Wie ze om financiële redenen niet in huis heeft en daardoor niet zou kunnen gaan werken, is ook bij
gebaat bij het MUP. Het uitgiftepunt bestaat uit houten
Nieuw vrienden
en vullen we waar nodig de menstruatieproducten
te zijn van het MUP-team. Het maakt mijn werk bij WSD
muppen?’, vraag ik dan. En dan maken we een rondje aan.”
‘Bestaanszekerheid belangrijk onderwerp van gesprek én aandacht’
kastjes die in twee damestoiletgroepen hangen. Bij de receptie zijn ook menstruatieproducten verkrijgbaar.
Mannelijke collega’s die ze willen meenemen voor hun gezin, kunnen hier terecht.”
‘Bij WSD mag ik zijn wie ik ben’ MUP-team
“Ik werk al enkele jaren op de productieafdeling van
WSD in Boxtel. Ik ben begonnen met een stage en die beviel zó goed dat ik ben gebleven. Samen met mijn
Lagere drempel
“De belangstelling voor het MUP bij WSD groeit. In het begin van 2025 werd er nog niet zoveel gebruik van gemaakt. Dat veranderde toen in meerdere talen
folders en posters zijn verspreid. Het MUP-team kwam ook regelmatig in beeld op de beeldschermen bij de receptie. Bovendien zijn de menstruatieproducten makkelijker mee te nemen sinds we over kastjes
beschikken. De drempel om het MUP te bezoeken, is een stuk lager geworden.”
collega’s doe ik allerlei productiewerkzaamheden. Op
“Ik denk dat het MUP nog beter kan gaan draaien als
order waarbij we iets moeten monteren, in een ander
menstruatieproducten komt te hangen. Ook in dat
dit moment sorteren we plastic doppen. Soms is er een geval voorzien we artikelen van stickers.”
hier binnenkort vast een keer over praten.”
Simone op pad te gaan. ‘Zullen we even samen gaan
“Medewerkers van WSD die menstruatieproducten
duur vinden, kunnen deze gratis bij het MUP meenemen.
Het zou handig zijn als ook hier gratis menstruatie-
er in het andere WSD-gebouw in Boxtel een kastje met gebouw werken veel collega’s en worden elke dag
“Ik vind het fijn om naast productiemedewerker ook lid
thuis voel. Bij WSD mag ik zijn wie ik ben. Niemand kijkt
heb. Het werk is leuk, de collega’s zijn aardig. Ik heb bij
WSD nieuwe vrienden ontmoet waarmee ik ook in mijn vrije tijd leuke dingen doe, zoals carnaval vieren.”
22 • 2025
WSD Jaarverslag • 23
‘WSD agendeert belang van voorbehoudend werk’ schoonmaakwerk soms belastend kan zijn, nemen we
zwaar werk uit handen met bijvoorbeeld robotstofzuigers.” “Heel bewust kiezen we voor schoonmaak overdag.
Onze collega’s vinden het lastig om ’s morgens in alle
van passend werk. Mensen met een afstand tot de
moeten aankloppen. Waarom? WSD brengt inwoners
WSD: “WSD maakt al bijna zeventig jaar serieus werk arbeidsmarkt die afkomstig zijn uit ‘onze’ negen
gemeenten, zijn bij WSD op het juiste adres. Passend
werk vinden we zó belangrijk dat we in de relatie met onze gemeenten graag spreken van voorbehouden werk. We zeggen hardop: geef dit werk aan ons, de inwoners zijn bij ons in goede handen.” In vertrouwde handen
“Voorbehouden werk is een term die recent is
geïntroduceerd en in mijn ogen onomwonden aangeeft dat gemeenten veel werkzaamheden met een gerust
“Op deze zeven terreinen zou een gemeente altijd bij ons
makers. ‘Jullie werk is belangrijk en onmisbaar. Ik heb
“Om er blijvend voor te zorgen dat voorbehouden werk bij onze gemeenten op de radar staat, agenderen we
dit onderwerp voortdurend. Onze dagelijkse bestuurders, die altijd als wethouder werkzaam zijn in het sociaal
domein van hun gemeente, zijn op dit vlak belangrijke ambassadeurs.”
wil ik graag noemen. Als eerste is daar de postbezorging,
‘Onze dagelijkse bestuurders zijn belangrijke ambassadeurs’ “In nauwe samenspraak met gemeenten bekijken we
hoe arbeid onder de noemer voorbehouden werk kan
vallen. Op dit moment is sprake van voorbehouden werk
“Twee belangrijke voorbeelden van voorbehouden werk die we regionaal verzorgen met De Postbode. In 2025
werkten zo’n zeventig SW- en PW-collega’s van WSD bij De Postbode en bezorgden ze poststukken van onder meer gemeenten, waterschappen en de provincie
Noord-Brabant. In het najaar namen onze postbezorgers de verspreiding van de huis-aan-huisfolder ‘Bereid je voor op een noodsituatie’ van de Rijksoverheid regionaal ter hand.”
op zeven terreinen. In alfabetische volgorde zijn dat
Schoonmaak
bezorging, rijwielstallingen en schoonmaak. Voor de
Coöperatie. De kwaliteit die onze SW- PW-collega’s
catering, groen, kringloopwinkels, milieustraten, postdienstverlening van WSD betekent dit dat ruim 50
procent valt onder de noemer voorbehouden werk.”
prima te organiseren en wordt het werk niet verstopt in
Mooie woorden omdat het team van De Schoonmaak Coöperatie er elke dag voor zorgt dat alle etages van
het Provinciehuis brandschoon zijn. Dat doen ze terwijl intussen hard aan de toekomst van Brabant wordt gewerkt.”
soms zijn en passend werk waar nodig aan.”
ontwikkeld die passend werk bieden. Onze SW- en form. Het is werk van en voor ons allemaal.”
“Ook op onderwijsinstellingen is schoonmaak overdag
respect en waardering voor wat jullie doen’, zei Adema.
kwaliteit. We houden rekening met beperkingen die er
De Postbode
PW-collega’s leveren kwaliteit, ons aanbod is marktcon-
Provinciehuis
Koning Ina Adema in 2025 uitreikte aan onze schoon-
in hun ontwikkeling steeds een stapje verder en levert
hart aan WSD kunnen uitbesteden. Voor inwoners met
een afstand tot de arbeidsmarkt hebben we leerlijnen
gezien worden!”
en kom je teams van De Schoonmaak Coöperatie bij Brabant. Een topvoorbeeld van voorbehouden werk.”
Agenderen
elkaar in contact komen. Schoonmaakwerk mag
“Waardevol vond ik de pluim die Commissaris van de
daglicht tegen in de meeste gemeentehuizen in Noord-
Marc Christiaens, directeur Werk en Ontwikkeling
dat scholieren en schoonmakers regelmatig met
vroegte of juist laat in de middag en ’s avonds te gaan schoonmaken. Dus kiezen we voor ‘gewone’ werktijden
2.3 Voorbehouden werk
de schaduw van de dag. Een belangrijke bijvangst is
“Als tweede noem ik het succes van De Schoonmaak daar leveren is bovengemiddeld, ook al is de aanpak
anders dan bij reguliere schoonmaakbedrijven. Omdat
Fatima groeit in werk dat bij haar past Op het gemeentehuis in Vught werkt een groep schoonmaakcollega’s van
De Schoonmaak Coöperatie. Fatima is daar, na een traject in de werkleerlijn schoonmaak, bij aangesloten.
Eerder werkte Fatima bij McDonalds. Ze deed haar best, maar het tempo lag te hoog en tot ’s avonds laat werken was te zwaar voor haar. Via de gemeente kwam ze bij WSD terecht.
Bij WSD keken we samen met haar naar wat wél mogelijk was. In de werkleerlijn schoonmaak leerde ze stap voor stap hoe ze goed kan schoonmaken en hoe ze met collega’s omgaat. Dat gaf haar vertrouwen en plezier in het werk. Op het moment dat ze toe was aan
een volgende stap, ging ze aan de slag bij de gemeente Vught. Daar werkt ze nu onder
begeleiding van een groepsbegeleider en voelt zich steeds zekerder. Fatima vindt het fijn dat ze groeit in haar werk.
Bekijk de video van Fatima!
24 • 2025
WSD Jaarverslag • 25
‘Circulair werken minimaliseert aanbod restafval’
2.4 Circulair Judith Robben, clustermanager dienstverlening
ze een prijskaartje en hangen ze weldra aan de
straten WSD: “WSD spant zich samen met haar negen
naar textielsuper Zeeman en is daar als ‘re-use’ te koop.”
WSD, en Patrick Schellekens, teamleider milieugemeenten al vele jaren in voor inwoners met een
hangertjes van Het Goed. Gebruikte kleding gaat ook
afstand tot de arbeidsmarkt. Op het gebied van
Fast fashion
verbonden.”
flink onder druk staat en het lastig is om een bepaalde
werkgelegenheid zijn we onlosmakelijk met elkaar
“De laatste jaren worden steeds meer werkplekken
gecreëerd op locaties waar circulariteit centraal staat. Denk aan de kringloopwarenhuizen van Het Goed in
onze regio en zeven gemeentelijke milieustraten. WSD kiest met gemeenten en andere partners voor een
integrale aanpak waar werkgelegenheid en circulair werk samenkomen.”
Kringloopwarenhuizen en textielsorteercentra
“In 2025 viel op dat de markt voor tweedehands textiel categorie gebruikte kleding aan de man te brengen. Kledingstukken die in opperbeste staat verkeren zijn
nog steeds in trek. Textiel diedat niet geschikt is voor
een tweede leven, wordt gereduceerd tot vezels die als grondstof dienen voor nieuwe producten.”
‘Nauwelijks restafval dankzij 90 grondstofstromen’
“De samenwerking van WSD met de vestigingen
“Vooral gebruikte kleding waarvan de kwaliteit net
geformaliseerd in Dommeldal BV. In 2025 werkten
Internationale conflicten en oorlogen maken dat de
van Het Goed in Boxtel, Best, Schijndel en Nuenen is ongeveer 200 collega’s SW en PW bij deze vier filialen. Het Goed biedt veelzijdige ontwikkelplekken, zowel in
de winkel als in het ‘achterhuis’ waar goederen worden ontvangen, gereinigd, gesorteerd en geprijsd.”
“In bijna alle WSD-gemeenten wordt textiel in containers ingezameld. In het textielsorteercentrum in Schijndel worden deze kledingstukken gesorteerd. Zodra de
fijnsortering is afgerond, gaan alle kledingstukken op
transport naar het textielsorteercentrum in Boxtel. Daar wordt de waarde van de kledingstukken bepaald, krijgen
even wat minder is, kan moeilijker afgezet worden.
export bemoeilijkt wordt. Daarnaast groeit de concurrentie van overzeese webwinkels, die hun fast fashion
tegen bodemprijzen op de Nederlandse markt brengen.” Acht milieustraten
In 2025 werkten zo’n 60 SW- en PW-collega’s van WSD
op een milieustraat in Best, Haaren, Oirschot, Oisterwijk, Schijndel, Son en Breugel, Sint-Oedenrode of Vught.
Zij bevinden zich in het brandpunt van de circulariteit; milieustraten zijn dé plekken waar afval optimaal ge-
scheiden wordt. Inmiddels wordt 86 procent van de
aangeboden goederen (deels) hergebruikt, slechts 14 procent valt onder de noemer restafval.”
Op twee milieustraten is een pilot gestart. In Haaren
worden gebruikte fietsen van de sloop gered en door twee behendige fietsenmakers hersteld. Dat betekent
op gang brengt. Om dat te bereiken zijn in Schijndel
en Mariaheide pilotwijken aangewezen waar inwoners alles aan de straat mogen zetten, mits het in de daar-
voor speciaal gemaakte afvalzakken past. Het aanbod varieert van kleding en elektronica tot boeken.”
soms dat van drie krakkemikkige fietsen een bijna-
“De afvalzakken worden door de gemeente Meierijstad
bij Het Goed of wordt via een gemeentelijk sociaal
in aanmerking voor hergebruik of worden tot in het
nieuw rijwiel wordt gemaakt. Deze fiets krijgt een plekje fietsplan aan een inwoner gedoneerd.” 90 grondstofstromen
Op de milieustraat in Sint-Oedenrode is een pilot gestart die zoveel mogelijk verschillende grondstofstromen
ingezameld. Alle ingezamelde spullen komen vervolgens allerkleinste detail ontleed. Daardoor zijn we van 35 naar 90 grondstofstromen gegaan en wordt het aanbod van restafval maximaal gereduceerd.”
26 • 2025
WSD Jaarverslag • 27
‘Revitalisatie koers draagt bij aan toekomstbestendigheid WSD’
2.5 Revitalisatie van onze koers Mariëlle van Alphen, lid Dagelijks bestuur WSD,
Nieuwe ideeën
“WSD is een organisatie als geen ander waar ieder-
het licht houdt en waar nodig de lakens verschoont.
en Steven Grevink, lid Dagelijks bestuur WSD:
een alles uit zichzelf haalt, op de werkvloer maar ook binnen de directie en het management. De lijntjes
zijn ultrakort en er wordt met lef en snelheid gewerkt.
Goede ideeën worden vlot uitgevoerd en als projecten
niet blijken te werken, schroomt de organisatie niet om ermee te stoppen.” Trots
“WSD is in zeventig jaar uitgegroeid naar een werkontwikkelbedrijf dat doordringt in de haarvaten van haar
negen gemeenten. Als leden van het Dagelijks bestuur hebben we daar veel waardering en respect voor. We zijn bovenal trots op wat WSD neerzet. De familiare
“Het is belangrijk dat WSD haar koers regelmatig tegen
gaan naar werk. We onderzoeken of er overlappingen
De deelnemers aan het kernteam vormen een goede
kunnen worden.”
match en dat draagt bij aan de energie waarmee we
de revitalisatie van onze koers aanvliegen. We worden
“Het Kernteam Revitalisatie Koers WSD zet haar werk-
stappen en open te staan om samen nieuwe ideeën te
zowel het bestuurlijk draagvlak als de praktische
uitgedaagd om uit onze vertrouwde comfortzone te
bedenken die bijdragen aan de toekomstbestendigheid van WSD.”
‘Deelnemers aan het kernteam vormen een goede match’
sfeer die WSD kenmerkt, is hartverwarmend. Waar vind
“De eerste resultaten die we als kernteam hebben
begroet met ‘Hoi Mariëlle, hoe gaat het met jou?’.”
bezochte raadsbijeenkomst. Daarbij waren ook de
“2025 stond voor het Dagelijks bestuur voor een
gemeenten aanwezig. Op informatiepanelen hebben
je een bedrijf waar je op de werkvloer gastvrij wordt
belangrijk deel in het teken van de revitalisatie van
de koers die WSD de komende jaren wil varen. Samen geven wij als voorzitters leiding aan het Kernteam
geboekt, zijn in december 2025 gedeeld in een druk-
Adviesraden Sociaal Domein uit alle negen WSD-
we deelnemers meegenomen in het proces en nog meer nieuwe ideeën opgehaald.”
Revitalisatie Koers WSD, dat in januari 2025 is gestart.
Draagvlak en uitvoerbaarheid
uit directie- en managementleden van WSD. We zijn
uitgerold, bijvoorbeeld over beschut werken en de
Naast het Dagelijks bestuur bestaat het kernteam
tijdens creatieve sessies aan het werk gegaan, in de eerste maanden tweemaal per maand, vanaf april
maandelijks. Onze negen gemeenten namen we in alle openheid mee in dat proces.”
zijn die met het oog op efficiency terzijde geschoven
“In meerdere gemeenten worden inmiddels experimenten werving van de brede doelgroep. In een andere gemeente hebben we een zogeheten klantreis
gemaakt die liet zien met welke instanties (potentiële)
medewerkers allemaal te maken krijgen als ze op zoek
zaamheden enthousiast voort in 2026. We brengen uitvoerbaarheid in kaart, zodat de voortgang in de komende nieuwe bestuursperiode geborgd blijft.”
28 • 2025
WSD Jaarverslag • 29
Revitalisatie koers WSD We herijken onze koers samen met onze gemeenten. Het doel:
We kiezen voor een ontwerpaanpak met ruimte om te leren
We stemmen processen beter af en zetten publieke middelen
vooraf vastgelegde uitkomst. Onderweg bouwen we voort op
nieuwe dienstverlening ontwikkelen en innovatie versterken.
en bij te sturen. In drie jaar zetten we samen stappen zonder
slimmer in. Gemeenteraden doen actief mee in dit gezamenlijke
inzichten en ervaringen. Belangrijke besluiten nemen we via de
traject.
bestaande governancestructuur.
De
Van transitiearrangement naar koersbesluit 2015 Transitiearrangement 2017-2019 Experimenteren met prototypen
w
anp a
k T
On t
Begin 2020 Koers besluit
pa er
2020 Uitvoering, advies, doorontwikkelingen gezamenlijke infrastructuur
m he
s a’
om
de
er ko
e st
rev
i t a l ise r e
em
a’s
n
Zichtbaarheid
Aanbod
h elt
Ex
pe
en ri m
te r e n & l
eren
Doelgroepen
2021-2024 Implementatie van lokale plannen, de Kenniskompanie en de plusdiensten Regelgeving
2025 Revitalisatie koers
Samenwerking
Scenario’s 2025
Hoe bouwen we samen een toekomstbestendig ecosysteem waarin mensen met een ondersteuningsbehoefte duurzaam participeren en ontwikkelen, en gemeenten, werkgevers en WSD effectief samenwerken?
ale
n
Ambities, doelen
Op
s
(financiën)
ch
Vught
Ke r
nt
Meierijstad
Boxtel
ea
Oisterwijk
ms
ess
i es
Best Oirschot Nuenen
30 • 2025
WSD Jaarverslag • 31
‘Innovatie inspireert en levert WSD banen op’
2.6 Innovatie Claudia de Leeuw, directeur Innovatie en projecten
interne werkgroep houdt zich intensief bezig met alle
Ontwikkeling WSD: “Innovatie stond ook in 2025 hoog
steeds meer AI-toepassingen. Denk aan het gebruik
WSD, en Marc Christiaens, directeur Werk en
op onze strategische agenda en vindt op brede fronten
in de organisatie plaats. Innovatie betekent ontwikkeling en vernieuwing, ook in de negen werkleerlijnen aan de hand waarvan onze SW- en PW-collega’s werken aan
relevante AI-ontwikkelingen. In de e praktijk zien we van vertaalcomputers en spraakrecorders die ge-
spreksverslagen zonder inzet van een notulist vastleggen.”
hun toekomst.”
Technologische innovatie
Innovatiecoördinator
innovaties. Onder de paraplu van stichting STIP zijn
“Om alle kansen en uitdagingen op het gebied van
innovatie nog beter te kunnen registreren, heeft WSD in
2025 een innovatiecoördinator aangesteld. Belangrijk is
dat we op het gebied van innovatie nauw samenwerken met onze collega’s van Weener XL en IBN. Gedrieën
hebben we twee jaar geleden stichting STIP (Samen
“In het oog springend zijn enkele technologische
heftrucksimulatoren ontwikkeld die onze collega’s ondersteunen bij het behalen van hun heftruck-
certificaat. De simulatoren worden bij WSD in Boxtel
gebouwd en leveren dus ook direct werkgelegenheid op.”
Technologie Innoveren voor Participatie) opgericht.
“Collega’s in het groen maken gebruik van een meer-
gezamenlijke innovatieprojecten en bundelt expertise.
de mobiele telefoon downloaden en heeft zo in eigen
Senzer is hier vorig jaar ook bij aangesloten. STIP initieert Beurtelings organiseren we roadshows om innovaties aan elkaar te laten zien.”
‘Innovatie opent deuren naar werk die anders gesloten blijven’ “Veel aandacht besteden we aan de onstuitbare
opmars van kunstmatige intelligentie (AI). We zien dat AI ook gevolgen heeft voor wet- en regelgeving. We
bieden collega’s een toolbox aan om hun kennis over
de kansen en bedreigingen van AI te optimaliseren. Een
talige werkvaardigheden-app. Zij kunnen de app op
taal eenvoudig toegang tot instructiefilmpjes en -tools. Werken in het groen was nog nooit zo gemakkelijk!”
“Op de werkvloer zijn zogeheten Happybots verschenen. Een Happybot is een sociale robot die door een collega’s bediend wordt en, afhankelijk van een gekozen kleur, laat zien hoe iemand zich voelt. Met een Happybot
kan iemand die het lastig vindt om zijn gevoelens met
anderen te delen toch laten zien hoe het gaat. Natuurlijk worden belangrijke privacyrichtlijnen in acht genomen.”
32 • 2025
WSD Jaarverslag • 33
‘Duurzaamheidsverslag bundelt ambities WSD’
2.7 Duurzaamheid Claudia de Leeuw, directeur Innovatie en projecten WSD, en Marc Christiaens, directeur Werk en
Ontwikkeling WSD: “Duurzaamheid schrijven we bij
op duurzaam ondernemen, circulaire economie en milieubewuste bedrijfsvoering.”
WSD al vele jaren met een hoofdletter. We vinden
Duurzame huisvesting
middelen en onze omgeving. Om te laten zien wat
grote renovatie van ons pand in 2023 en de oplevering
het belangrijk om serieus om te gaan met mensen, duurzaamheid voor ons betekent en hoe we concreet
bijdragen aan de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties, hebben we in 2025 voor het eerst een Duurzaamheidsverslag opgesteld.”
“WSD is als maatschappelijke organisatie niet verplicht om zo’n verslag op te stellen, maar we zijn intrinsiek gemotiveerd om onze bijdrage te leveren en onze
stakeholders daarover te informeren. Het Duurzaamheidsverslag richt zich op sociale inclusie, duurzame bedrijfsvoering en ecologische duurzaamheid.
Samengevat: we bundelen onze ambities onder de noemers sociale, ecologische en economische
duurzaamheid. Kortweg: people, planet en profit.” Circulaire omgeving
“Op het gebied van sociale duurzaamheid staan mensen centraal. WSD begeleidt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt naar duurzaam werk, investeert in
opleiding en ontwikkeling en bevordert gezondheid, welzijn, diversiteit en gelijke kansen. Inmiddels werkt ongeveer 30 procent van onze medewerkers in een
circulaire omgeving, zoals een milieustraat, textielsorteercentrum, rijwielherstelplaats of kringloopwarenhuis.
Binnen de ecologische duurzaamheid richt WSD zich
“Belangrijk vinden we duurzame huisvesting. Sinds de
Brian ontdekt welk werk bij hem past Brian is een jongere die via Kwikstart bij WSD terechtkwam.
Hij wilde graag aan het werk, maar wist nog niet precies wat hij leuk vond
en waar hij goed in was. Samen keken we naar zijn talenten en wat hem energie geeft. Zo kwam hij uit bij het werk als chauffeur bij Het Goed in Schijndel.
van ons tweede hoofdgebouw in 2025, zijn onze
Als chauffeur haalt Brian inboedels op bij mensen thuis. Elke dag ontmoet hij nieuwe mensen
installaties. Denk aan warmte- en koudeopslag,
hij moet doen en op zijn eigen manier kan werken.
gebouwen voorzien van zonnepanelen en energiezuinige warmtepompen, extra geïsoleerde buitengevels en
grootschalige hemelwaterafvoer naar een sloot achter ons pand. Ook onze panden in Meierijstad en Vught worden verduurzaamd.”
‘Veel aandacht voor sociale inclusie, duurzame bedrijfsvoering en ecologische duurzaamheid’ “Economische duurzaamheid komt tot uiting in een
gezonde financiële positie en gerichte investeringen
in innovatie. Het loont bovendien om te investeren in
werk voor mensen met een ondersteuningsbehoefte, financieel én maatschappelijk. Het is goed voor de
maatschappij vanwege de daling van de zorgkosten
en de terugloop van het aantal uitkeringen en armoede-
regelingen. Voor mensen zien we dat investering leiden tot meer bestaanszekerheid, hoger welzijn en, misschien wel het allerbelangrijkst, meer geluk.”
en is hij onderweg. Dat vindt hij heerlijk. Het geeft hem rust als hij precies weet wat
In dit werk ontdekt Brian dat hij veel meer kan dan hij in eerste instantie dacht.
Hij voelt zich welkom bij Het Goed en is onderdeel van het team. Door zijn werk groeit zijn zelfvertrouwen en bloeit hij helemaal op. Wil je zien hoe Brian zijn plek vond? Bekijk de video van Brian!
34 • 2025
WSD Jaarverslag • 35
‘Iedereen bij WSD is nauw betrokken bij informatiebeveiliging’
Brabantse gastvrijheid
Om die reden hebben we een bezoekerspas ingevoerd,
we ons in 2025 uitgebreid gebogen over het toegangs-
in ontvangst neemt en zichtbaar draagt. Bezoekers
“Los van alle aandacht voor digitale veiligheid hebben beleid bij WSD, dat eveneens deel uitmaakt van
informatiebeveiliging. WSD is van oudsher een open
en transparante organisatie, maar wil ook een veilige werkplek voor alle collega’s en bezoekers zijn.
die iedereen die fysiek bij WSD te gast is bij de receptie worden bij de receptie opgehaald en leveren hun badge bij vertrek weer in. Zo hebben we zicht op
iedereen die WSD bezoekt, zonder onze Brabantse gastvrijheid vaarwel te zeggen.”
2.8 Informatiebeveiliging Eric Hendrich, directeur Financiën en ICT WSD, en
prestatie van formaat. Binnen de organisatie is een
nemen we informatiebeveiliging zeer serieus. In 2025
alle kantoormedewerkers zijn meegenomen. ICT-manager
Dirk Versteeg, informatiemanager WSD: “Bij WSD
hebben we belangrijke stappen gezet om als organisatie nog beter voorbereid op én weerbaar te zijn tegen
dreigende digitale gevaren van buitenaf. De kroon op het vele werk dat is verricht, was de uitreiking van het ISO 27001-certificaat op 29 oktober 2025.”
“WSD voldoet sinds die datum aan de internationale standaard op het gebied van informatiebeveiliging.
Met de ISO-certificering is WSD voor zowel alle deel-
nemende gemeenten als iedere andere organisatie
een zeer professionele en betrouwbare partij om mee samen te werken.”
Onmisbaar fundament
“De basis voor optimale informatiebeveiliging is gelegd in september 2024, toen we zijn gestart met de voor-
bereidingen voor het behalen van de ISO 27001-norm.
ambitieus en breed gedragen traject afgelegd waarin Erik van den Bersselaar en bedrijfsjurist Inge de Koster waren nauw bij het traject betrokken.” Toolbox
“Om de bewustwording op het gebied van informatiebeveiliging te optimaliseren, hebben we in 2025 een
toolbox ingezet waarin naast informatiebeveiliging ook AVG en AI (kunstmatige intelligentie) centraal stonden.
Een brede toolbox dus die deelnemers leerde om veilig
Frank Linssen en Dirk Versteeg zijn betrokken bij de werkgroep informatiebeveiliging.
mooi om te zien dat we in het vierde kwartaal van 2025
Dat gaat niet alleen over digitale veiligheid maar ook over hoe we omgaan met papieren en
te werken met data en persoonsgegevens. Het was
met veel vertrouwen richting de audit konden gaan.”
‘Informatiebeveiliging is een belangrijke pilaar voor onze organisatie’
We hebben gewerkt aan de opzet en implementatie van een Information Security Management System
(ISMS) vanuit de gedachte dat informatiebeveiliging
“Het behalen van het ISO-certificaat betekent niet dat
binnen WSD een andere positie heeft gekregen. Waar
we nu achterover kunnen leunen. Informatiebeveiliging
belangrijk werd gezien, is het nu een onmisbaar
dat computerhacks, ransom software en phishing
informatiebeveiliging vroeger nogal eens als minder
fundament en een belangrijke pilaar voor onze organisatie.”
“Dat WSD er binnen twaalf maanden in geslaagd is om aan de ISO 27001-norm te voldoen, is in onze ogen een
Samen zorgen we voor een veilige en opgeruimde werkplek
heeft continu onze aandacht. We zijn ons ervan bewust een alledaags gevaar vormen en heus niet aan Boxtel
voorbij zullen gaan. Onze Werkgroep Informatiebeveiliging zit elke twee weken om tafel en buigt zich over alle uitdagingen op het gebied van digitale veiligheid.”