Bijlage 1.4 Landschapsplan;

DE NOENES E.O. HAAREN

kwaliteitsverbetering landschap landschapsplan en verbeteringsmaatregelen

januari 2026

DE NOENES E.O, HAAREN KWALITEITSVERBETERING LANDSCHAP

LANDSCHAPSPLAN EN VERBETERINGSMAATREGELEN

januari 2026 opdrachtgever: gemeente Oisterwijk projectnummer 3146.02 projectteam MTD: Ruud Dubbeld landschapsarchitect / projectleider Lisan van der Wielen landschapsontwerper / projectondersteuner

MTD | Zuid-Willemsvaart 142 postbus 5225 | 5201 GE ´s-Hertogenbosch T +31 (0)73 6125033 | E mtd@mtdls.nl | I www.mtdls.nl

INHOUDSOPGAVE 1. inleiding

1

2. analyse

4

3. doelstellingen en ambities Helvoirts Broek

9

4. doelstellingen en ambities randen de Noenes

12

5. toekomstperspectief Helvoirts Broek

14

6. participatie

16

7. beoogde kwaliteitsverbeteringen / landschappelijke ingrepen

17

8. totale kwaliteitsverbeteringen / landschappelijke ingrepen

32

9. berekening aanleg- en beheerskosten van de voorgestelde kwaliteitsverbeteringsmaatregelen

33

7.1 houtwallen / struwelen 7.2 poelen 7.3 retentie- / moeraszones 7.4 (laan-)bomen 7.5 bermen 7.6 recreatieve en educatieve voorzieningen 7.7 afrastering 7.8 aankoop percelen t.b.v. omvorming

1. INLEIDING Vanuit de eerder opgestelde Landschapsvisie de Noenes (2019) is deze notitie ‘kwaliteitsverbetering Landschap de Noenes e.o’ opgesteld met concrete kwaliteitsverbeteringsvoorstellen op het gebied van landschap, natuur en water. De kwaliteitsverbeteringsvoorstellen moeten gezien worden in het kader van de voorgenomen herziening omgevingsplan, waarbij permanente bewoning wordt toegestaan. Vanuit beleid en regelgeving is het bepaald dat deze bestemmingswijziging gepaard moet gaan met een substantiële investering in de kwaliteiten van het landschap, de natuur en het watersysteem.

Doelstelling is om de kwaliteitsverbeteringen te laten plaatsvinden op en rondom de Noenes. Tevens is de beoogde kwaliteitsverbetering gericht op het provinciaal beleid, te weten de Omgevingsverordening Noord-Brabant, dat in artikel 5.11 voorschrijft dat een omgevingsplan die een ontwikkeling van activiteiten in landelijk gebied mogelijk maakt gepaard moet gaan met een fysieke verbetering van de landschappelijke kwaliteit van het gebied en de omgeving. De verbetering van de landschappelijke kwaliteit kan onder meer het toevoegen, versterken of herstellen van landschapselementen zijn, die een bijdrage leveren aan de versterking van de landschapsstructuur.

De analyse van het landschap en de waarden/kwaliteiten op het gebied van landschap, natuur, watersysteem en de algemene ruimtelijke kwaliteit (karakter/identiteit van de Noenes als natuurbuurtschap), zoals dit in de Gebiedsvisie de Noenes in 2019 reeds is opgesteld en geformuleerd, vormt de basis voor de beoogde kwaliteitsverbeteringsvoorstellen.

Op regionaal niveau zijn hier afspraken over gemaakt. Voor de gemeente Oisterwijk liggen de afspraken vast in de regionale ‘Werkafspraken Kwaliteitsverbetering Landschap Hart van Brabant’. Conform deze afspraken is er met het toestaan van permanente bewoning binnen de Noenes sprake van een categorie 3 ontwikkeling. Dit betekent dat zowel landschappelijke inpassing als kwaliteitsverbetering is vereist.

De kwaliteitsverbeteringsvoorstellen zijn tevens tot stand gekomen door een (omgevings-)dialoog met verschillende stakeholders, zoals gemeente, provincie, Brabants Landschap, eigenaren/bewoners op de Noenes, omwonenden en agrariërs in de omgeving. Vanuit deze dialogen is zoveel mogelijk rekening gehouden met de belangen, wensen en ideeën die zijn opgehaald en besproken.

Voor kwaliteitsverbetering van het landschap geldt dat 20% van de bestemmingswinst geïnvesteerd dient te worden in het landschap. Voor het bepalen van de bestemmingswinst is uitgegaan van een gemiddelde waardestijging van 7,5 % van de gemiddelde WOZ-waarde per perceel op de Noenes per peildatum 2024 van € 240.999,71. Dit komt neer op een waardestijging van € 18.074.68 per perceel, waarvan 20 %, te weten € 3.614.94, per perceel geïnvesteerd dient te worden in de kwaliteitsverbetering van het landschap. Het totale bedrag dat ter beschikking komt voor de kwaliteitsverbetering en landschappelijke inpassing wordt bepaald door het aantal percelen die besloten hebben gebruik te maken van de mogelijkheid voor permanente bewoning. Dit document geeft daarom richting en geeft inzicht in de mogelijkheden voor de vereiste kwaliteitsverbetering en landschappelijke inpassing, maar zal dus nog nader bepaald en geconcretiseerd worden op basis van de beschikbare middelen en de haalbaarheid en prioritering van de verschillende mogelijkheden die in dit document voorgesteld worden.

vigerend bestemmingsplan de Noenes ‘87

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

1

NATUURBUURTSCHAP DE NOENES

ongeveer 240 private kavels / woningen in het groen

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

2

VISIESCHETS 2019

landschapsvisie de Noenes door MTD

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

3

2. ANALYSE BEKNOPTE ANALYSE EN KENSCHETS VAN DE NOENES E.O. 4.00 + NAP blauw = laag rood = hoog

4.50 + NAP

7.50 + NAP 5.00 + NAP 8.50 + NAP 6.00 + NAP hoogtekaart: De Noenes ligt op de overgang van de hoge gronden (akkers) naar de lager gelegen gronden (beekdalen / moerassige laagtes)

omstreeks 1860: In de 19e eeuw was het Helvoirts Broek een moerassige ruigte en de Noenes voor een groot gedeelte ingericht met kleine bospercelen en enkele kleine weilandjes

omstreeks 1880: Rond 1900 is begonnen met het ontginnen van het Helvoirts Broek middels sloten haaks op de ‘Oude Ley, de Noenes zelf nog steeds in gebruik als bosperceeltjes en kleine weilandjes

heden: Heden ten dage is de Noenes getransformeerd naar een groene recreatie/woonbuurt en heeft het Helvoirts Broek een grofmaziger slotenpatroon gekregen

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

4

NATTE NATUURPAREL & KRW Natuurbeheerplan, Natte Natuurparels Natte natuurparels zijn de waterafhankelijke delen van het NNB (Natuur Netwerk Brabant) die behoren tot een samenhangend complex van natuurgebieden die sterk afhankelijk zijn van hoge grondwaterstanden of kwel. Wijzigingen in de begrenzing van de Natte natuurparels worden vastgesteld in het Natuurbeheerplan. Beleid t.a.v. de Natte natuurparels staat beschreven in het Regionaal Water en Bodem Programma 2022-2027 van de provincie.

NATTE NATUURPAREL

KRW = Kader Richlijn Water

Bron: Provincie Noord-Brabant

De Noenes grenst aan de noord-oost zijde aan een gebied dat door de Provincie Noord-Brabant is aangewezen als Natte Natuurparel

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

5

NATUURAMBITIE NNB

legenda N05.04 Dynamisch moeras

N11.01 Droog schaalgrasland

50% N10.01 Nat schraalland of N10.02 Vochtig hooiland 35% N12.02 Nat Kruiden- en faunarijk grasland 15% N12.06 Nat Ruigteveld

N10.01 Nat schraalland

N12.02 Nat Kruiden- en faunarijk grasland

N10.02 Vochtig hooiland

NNB = Natuur Netwerk Brabant

Bron: Provincie Noord-Brabant

In dit kaartbeeld zijn de natuurdoelstellingen van het NNB weergegeven, waarbij het beekdal vooral gericht is op de ontwikkeling van nat schraalland en vochtig hooiland en langs de randen van het beekdal ingezet wordt op kruiden- en faunarijk grasland en enkele bospercelen met natuurdoeltype dennen, eiken-beukenbos kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

6

GESTUURDE WATERBERGING

Bron: Waterschap de Dommel

Het Helvoirts Broek heeft een regionale waterbergingsfunctie en kan daarmee in bepaalde situaties ingezet worden voor tijdelijke opvang/ berging van water kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

7

DOELGAT HUIDIG VS. GEWENSTE GVG

GVG = Gemiddelde Voorjaars Grondwaterstand Doelgat = verschil tussen huidige situatie en gewenste situatie

Bron: Waterschap de Dommel

Het Helvoirt Broek heeft in het voorjaar een te lage grondwaterstand ten opzichte van de beoogde natte natuurontwikkeling, variërend tussen een te kort van 30 tot 50 cm in grondwaterstandhoogte kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

8

3. DOELSTELLINGEN EN AMBITIES HELVOIRTS BROEK Uit de omgevingsdialoog met het Brabants landschap zijn de volgende doelstellingen en ambities naar voren gekomen ten behoeve van natuurontwikkeling van het Helvoirts Broek: •

Omvorming van agrarische functie/beheer naar natuurfunctie/beheer conform NNB doeltypen

•

Verschralen toplaag/bodem (exacte acties n.a.v. fosfaatonderzoek)

•

Herstel van de hydrologie (‘vernatten’)

•

Afkoppelen van agrarisch water oostzijde waardoor het Helvoirts Broek een ‘brongebied’ / bovenloop wordt i.o.m Waterschap de Dommel

•

Broekleij natuurlijk inrichten en beheren i.o.m. Waterschap de Dommel

•

Voorkomen van ongewenst gebruik/betreding van natuurgebied door regelgeving en zonering

Bron: Provincie Noord-Brabant

natuurambitie Natuur Netwerk Brabant

NAT SCHRAALLAND / VOCHTIG HOOILAND

Helvoirts Broek

Een groot deel van het Helvoirts Broek heeft natuurdoeltype Nat Schraalland en Vochtig Hooiland

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

9

NATUURAMBITIE VOCHTIG HOOILAND Vochtig hooiland is ontstaan door de ontginning van moerassen en in beekdalen. Het gaat om bloem- en soortenrijke graslanden, met veel kruiden. De hooilanden bestaan uit soorten die vroeger algemeen voorkwamen, maar steeds meer beperkt zijn tot natuurgebieden. Het zijn vegetaties van natte en niet te voedselrijke omstandigheden. Vochtig hooiland staat onder invloed van kwel en/of is gelegen op een (veen-)bodem met een gemiddeld waterpeil van 20-30 cm onder maaiveld en maximaal 50 - 60 cm onder maaiveld in de zomer.

BEHEER

•

•

•

• • •

Maaien: eenmalig tot enkele malen afmaaien van het bovengrondse deel van de vegetatie, waarbij het maaisel altijd volledig wordt afgevoerd. Na-beweiding: het begrazen van het terrein nadat het gehooid is. Je kunt nabeweiden als het gewas te weinig productief is voor een tweede maaibeurt, maar nog te productief om zonder beheer kort de winter in te gaan. Bemesten: alleen met ruige stalmest, max. 20 ton per ha per jaar. In de meeste gevallen zal mesttoediening eens in de 3 jaar voldoende zijn. Bekalken: incidenteel toedienen van kalk of kalkhoudende stoffen, om verzuring tegen te gaan. Verwijderen opslag: het weghalen van boom- en struikvormende soorten. Geen bestrijdingsmiddelen en kunstmest

Bron: Brabants Landschap

referentiebeeld vochtig hooiland

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

10

NATUURAMBITIE NAT SCHRAALLAND Nat schraalland is, net als Vochtig hooiland, zeer oud boerengrasland. Nat schraalland is echter minder productief en de bodem is heel slap. De graslanden kunnen ’s winters onder water staan, maar zullen ’s zomers oppervlakkig uitdrogen (max. 20 cm onder maaiveld). Nat schraalland kan rijk zijn aan zegge en orchideeën.

BEHEER

• • • •

Geen beweiding, bemesting (alle vormen) en bestrijdingsmiddelen. Maaien: het beheertype wordt jaarlijks gemaaid (aug/ sept) en het maaisel wordt afgevoerd. Ontwikkelfase: veelvuldig maaien en afvoeren: 2-3 sneden (1e maaibeurt na 15 juni). Verwijderen opslag: het weghalen van boom- en struikvormende soorten.

Bron: Brabants Landschap

referentiebeeld nat schraalland

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

11

4. DOELSTELLINGEN EN AMBITIES RANDEN NOENES natuurambitie Natuur Netwerk Brabant

KRUIDEN- EN FAUNARIJK GRASLAND Helvoirts Broek

BESTAANDE BOSPERCELEN NNB DENNEN-, EIKEN-BEUKENBOS

Bron: Provicie Noord-Brabant

Langs de randen van de Noenes geldt natuurdoeltype Kruiden- en Faunarijk grasland

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

12

NATUURAMBITIE KRUIDEN- EN FAUNARIJK GRASLAND Kruiden- en faunarijk grasland wordt bij een goede kwaliteit gekenmerkt door variatie in structuur (ruigte en plaatselijk struweel, hogere en lage vegetatie) en een kruidenrijke graslandbegroeiing die rijk is aan kleine fauna. Gradiënten binnen (grond)waterpeil en voedselrijkdom zorgen voor diverse vegetatietypen.

Beheer • Het grasland wordt extensief beweid of gehooid. •

Bemesten: alleen met ruige stalmest, max. 20 ton per ha per jaar.

•

Bekalken: incidenteel toedienen van kalk of kalkhoudende stoffen, om verzuring tegen te gaan.

• •

referentiebeeld kruidenrijk grasland

Geen bestrijdingsmiddelen en kunstmest.

•

Beweiden: bij een niet al te hoge gewasproductie (minder dan ca. 6 ton droge stof/ha).

•

Nabeweiden: binnen enkele weken nadat gehooid is (meer dan ca. 5 ton droge stof per ha).

Bron: Brabants Landschap

referentiebeeld ruigte, plaatselijk struweel en hogere en lage vegetatie

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

13

5. TOEKOMSTPERSPECTIEF HELVOIRTS BROEK huidige situatie

water wordt langer vastgehouden

sloten worden gedempt en/of verondiept, eventueel bovenlaag maaiveld verschraald

huidige situatie

bloemrijk grasland wordt ontwikkeld door extensief beheer

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

14

TOELICHTING OP DE BEOOGDE KWALITEITSVERBETERING VAN DE BEEKZONE Broekleij en Ruysbossche Waterloop De Noenes grenst aan twee waterlopen, waarbij de Ruysbossche Waterloop al een langer bestaande natuurlijke beek vormt en de Broekleij meer als een gecultiveerde afwateringsloop gezien moet worden. Voorheen was het beekdal van de Broekleij een woest gebied, dat pas later door de mens ontgonnen is ten behoeve van agrarisch gebruik. De huidige verschijningsvorm en inrichting van de Broekleij is vooral het resultaat van zijn afwateringsfunctie. De ambitie is om deze waterloop een natuurlijker/ gevarieerdere inrichting te geven, bijvoorbeeld met een gewijzigde profilering. Het is hierbij uitdrukkelijk niet de bedoeling de waterloop te laten meanderen, aangezien dat niet past bij de oorsprong en type van deze waterloop. Het e.e.a. moet gezien worden in combinatie met de omvorming van het Helvoirts Broek van agrarische functie naar natuurfunctie.

Ruysbossche Waterloop (links) en Broekleij (rechts)

huidige situatie

beoogde situatie

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

15

6. PARTICIPATIE RESULTATEN EN INPUT M.B.T. DE LANDSCHAPPELIJKE KWALITEITSVERBETERING VANUIT DE OMGEVINGSDIALOOG Eigenaren / belanghebbenden op de Noenes: • Behoud en versterking van karakter/identiteit en natuurwaarden van het gebied • Behoud halfharde wegen en geen extra straatverlichting • Aandacht voor beeldkwaliteit erfgrenzen en overgangen openbaar-privaat • Aandacht voor voorkomen van wateroverlast in natte perioden • Voorkomen van verrommeling bermen en oneigenlijk gebruik openbare ruimte • Versterken recreatieve mogelijkheden zoals rustpunten en natuur belevingsplekken Omgeving en agrariërs: • Behoud en versterking van karakter/identiteit en natuurwaarden van het gebied • Geen belemmeringen/beperkingen voor bedrijfsvoering (agrariërs) • Aandacht voor beeldkwaliteit, ook de gebouwen / woningen

abstracte weergave ‘bufferzone’, bron: Brabants Landschap

Stakeholders: • Brabants Landschap: bescherming natuurwaarden en ontwikkeling natuurwaarden conform NNB middels een overgangszone/bufferzone (zie brief) • Waterschap De Dommel: behoud en versterken watersysteem, afkoppelen hemelwater

Zienswijze Brabants Landschap

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

16

7. BEOOGDE KWALITEITSVERBETERINGEN / LANDSCHAPPELIJKE INGREPEN 7.1

HOUTWALLEN ALS LANDSCHAPPELIJKE EN NATUURLIJKE OVERGANG NAAR HELVOIRTS BROEK & IN OVERGANGSGEBIED TUSSEN DE NOENES EN BELVERSE AKKER

Kwaliteitsverbeteringsmaatregel: Aanleg van houtwallen, als onderdeel van NNB natuurdoeltype ‘kruiden- en faunarijk grasland’ en bijbehorende beheermaatregelen. De aanleg van kleinschalige landschapselementen in de vorm van houtwallen heeft tevens tot doel (licht-)verstoring vanuit de Noenes naar het achterliggende natuurgebied te verminderen. Doel: • versterken biodiversiteit • schuil- en voedselbron voor vogels en kleine zoogdieren • vergroten aantrekkelijkheid landschap (schaalverkleining)

locaties aanleg houtwallen / struwelen in bufferzone

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

17

PRINCIPES EN REFERENTIES HOUTWALLEN / STRUWELEN max. 50 m

HOUTWAL

max. 10 m

bescherming houtwal met schapengaas afrastering

houtwallen / struwelen beschermen met afrastering

uitgangspunten nieuwe houtwallen / struwelen

variatie in struwelen afhankelijk van de situatie

korte haakse houtwallen in randzone

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

18

7.2

POELEN TER VERBETERING VAN WATERKWALITEIT EN WATERGERELATEERDE NATUURONTWIKKELING

•

Aanleg en beheer van poelen, in overgang van ‘hoog’ naar ‘laag’ waardoor de poelen gevoed worden door kwelwater

•

Regenwater niet op riool (eis:‘afkoppelen’ en ter plekke infiltreren, handhaving)

Toelichting op de aanleg van poelen: In het huidige landschap van het Helvoirts Broek liggen enkele poelen. In het verleden ook als drinkplaats aangelegd voor vee, recent ook vanuit ecologisch oogpunt. Deze poelen vormen een belangrijke biotoop voor amfibieën en insecten. De onderlinge afstand tussen de bestaande poelen is echter te groot voor de gewenste migratie van amfibieën. De gewenste afstand is 300-400 meter. Daarnaast bieden deze poelen aantrekkelijke elementen in het landschap. Voorgesteld wordt om enkele poelen toe te voegen in het gebied. Hierbij is het zaak de poelen op de overgang van hoog naar laag te situeren, waar kwelwater naar boven komt. Hiermee is een hoge kwaliteit van schoon en voedselarm water gewaarborgd en daarmee van hoge ecologische waarde. De poelen worden aangelegd conform de geldende eisen qua diepte, hellinghoeken van de oevers en de omvang. Het e.e.a moet gezien worden in combinatie met de omvorming van het agrarische gebruik naar een natuurfunctie.

locaties nieuwe poelen

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

19

PRINCIPES EN REFERENTIES POELEN bossage

Alpenwatersalamander (Brabants Landschap)

Knoflookpad (Brabants Landschap)

omvang diepe gedeelte variërend tussen ± 500 m²

Vinpootsalamander (Salamandervereniging)

principe doorsnede geschikte poel (Brabants Landschap)

uitgangspunten nieuwe poelen

voorbeeld poel (Brabants Landschap)

poelbeheer (Brabants Landschap)

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

20

7.3

RETENTIE- / MOERASZONE TER VERBETERING WATERKWALITEIT EN WATERGERELATEERDE NATUURONTWIKKELING

•

Water van (openbare)wegen/opritten mag niet direct in natuurgebied gebracht worden: bergen/infiltreren in zaksloten langs wegen en (algemene) retentie- / moeraszones binnen gebied van de Noenes.

•

In het overgangsgebied c.q. ‘bufferzone’ langs het lager gelegen Helvoirts Broek en in het overgangsgebied tussen Belverse akker en de Noenes worden verlagingen in het landschap aangebracht waarin bij hevige regenval het overtollige regenwater kan worden opgevangen en ter plaatse geïnfiltreerd, zodat dit regenwater niet rechtstreeks in het Helvoirts Broek terechtkomt, maar via kwel. Tevens bieden deze retentie- / moeraszones een natte natuurgradiënt voor flora en fauna.

locaties nieuwe retentie- / moeraszones

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

21

PRINCIPES EN REFERENTIES RETENTIE- / MOERASZONES variabele lengte

diepte ± 50cm

referentie retentie- / moeraszone na veel regenval

uitgangspunten nieuwe retentie- / moeraszone

referentie retentie- / moeraszone

referentie retentie- / moeraszone

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

22

max. 25 m

7.4

(LAAN-)BOMEN TEN BEHOEVE VAN VERSTERKING BEELDKWALITEIT / LANDSCHAPSBELEVING EN NATUURWAARDEN

•

Behoud en versterken laanboomstructuren langs openbare wegen, aanplant met grotere diversiteit en natuurwaarde

•

Op bijgaande tekening zijn de locaties aangegeven waar bomen kunnen worden aangeplant, ook rekening houdend met de ondergrondse infrastructuur.

•

Indicatie boomsoorten: eik / es / esdoorn en incidenteel fruitbomen

locaties nieuwe (laan-)bomen

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

23

PRINCIPES EN REFERENTIES (LAAN-)BOMEN Toelichting op aanleg van nieuwe (laan-)bomen: De wegen in het landschap in en rondom de Noenes worden veelal begeleid door (laan-)bomen. Op sommige plekken ontbreekt het echter aan deze begeleiding en kunnen boomstructuren worden hersteld of aangevuld. Vanuit biodiversiteit is het wenselijk om verschillende boomsoorten toe te passen. Ook kunnen bestaande boomstructuren in de tijd worden omgevormd met meer biodiversiteit. Denk bijvoorbeeld aan Amerikaanse eiken vervangen door inheemse bomen op het moment dat de bomen aan vervanging toe zijn door ziekte of ouderdom.

6-9 m

huidige situatie

uitgangspunten aanplant nieuwe bomen t.b.v. herstel lanen

beoogde situatie

fruitbomen recent aangeplant

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

24

7.5 •

HERSTEL NATUURBERMEN TEN BEHOEVE VAN BEELDKWALITEIT / LANDSCHAPSBELEVING EN NATUURWAARDEN

Aanleg / herstel van natuurlijke bermen langs openbare wegen: verwijderen van tuinbeplantingen/exoten in bermen, inzaaien met bloemrijk bermenmengsel.

aandachtsgebieden omvorming / herstel bermen langs openbare wegen

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

25

PRINCIPES EN REFERENTIES NATUURBERMEN Toelichting op de kwaliteitsverbetering langs openbare wegen (bermen en sloten/greppels): Een deel van de Noenes is ontsloten door openbare wegen (wegen in halfverharding). Langs deze wegen lopen vaak ook sloten en greppels voor de afvoer van regenwater. Aansluitend op deze bermen en sloten/greppels liggen de tuinen/kavels van de woningen. Niet altijd is de grens tussen particulier en openbaar meer herkenbaar en hebben bewoners de bermen en sloten soms toegeëigend voor eigen gebruik of naar eigen smaak ingericht. Dit heeft er soms toe geleid dat er (niet inheemse) tuinplanten in de openbare bermen zijn aangeplant. Soms ook worden de bermen gebruikt voor structureel parkeren van auto’s en wordt er vuil gestort en de bermen en bosranden. Tuinplanten/uitheemse beplantingen dienen vervangen te worden door inheemse struiken en kruidenrijke bermmengsels die ook bijdragen aan een grotere biodiversiteit en een versterking van het landschappelijke en natuurlijke karakter (identiteit) van natuurbuurtschap de Noenes.

huidige situatie

huidige situatie

beoogde situatie

beoogde situatie

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

26

7.6

RECREATIEVE EN EDUCATIEVE VOORZIENINGEN

•

Educatie / informatie borden t.b.v. uitleg natuurwaarden en ontstaansgeschiedenis van het gebied.

•

Extensieve recreatieplekken langs randen natuurgebied - bufferzone.

locaties recreatieve en educatieve voorzieningen

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

27

PRINCIPES EN REFERENTIES RECREATIEVE EN EDUCATIEVE VOORZIENINGEN

referentie informatiebord (Staatsbosbeheer)

referentie vogelspotplek

aansluiten op bestaande picknickset op de Noenes

bestaand insectenhotel op de Noenes

plekken aansluiten aan fietsknooppuntenroute

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

28

7.7

AFRASTERING TEN BEHOEVE VAN BESCHERMING NATUURWAARDEN

•

Afrastering in de overgang naar het Helvoirts Broek teneinde verstoring/betreding door mens en hond te voorkomen.

•

Geen paden naar natuurgebied, bebording met verboden toegang en handhaving.

locatie afrastering

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

29

PRINCIPES EN REFERENTIES AFRASTERING

houtwallen / struwelen beschermen met afrastering

schapengaas als afrastering

afrastering ter bescherming van natuurontwikkeling

afrastering ter bescherming van natuurontwikkeling

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

30

7.7 1.

AANKOOP EN/OF AFWAARDERING PERCELEN EN OMVORMING AGRARISCHE FUNCTIE NAAR NATUURFUNCTIE EN NATUURBEHEER

Aankoop & afwaardering perceel B84 (3.250 m²) Omvorming en beheer naar natuurakker (m.u.v. wadi-deel)

3. 1.

voorbeelden natuurakker 2.

3.

Aankoop & afwaardering percelen B1101 en B3051 (4.658 m²) Omvorming en beheer naar kruiden- en faunarijk grasland (m.u.v. wadi-deel en houtwallen) Afwaardering percelen B3092 (1.522 m²), B3091 (2.347 m²), B3090 (368 m²), B2944 (1.890 m²), B2848 (1.195 m²) en B2831 (274 m²) Omvorming en beheer naar kruiden- en faunarijk grasland (m.u.v. wadi-deel) Inclusief beheer bestaande knotbomen (7 stuks)

2.

locatie percelen

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

31

8. TOTALE KWALITEITSVERBETERINGEN / LANDSCHAPPELIJKE INGREPEN

integratiekaart landschapskwaliteitsverbeteringen de Noenes e.o.

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

32

9. BEREKENING AANLEG- EN BEHEERSKOSTEN VAN DE VOORGESTELDE KWALITEITSVERBETERINGSMAATREGELEN 1.

• •

Aanleg en onderhoud nieuwe (laan-)bomen (aanleg maat 18-20, soort eik en enkele fruitbomen, incl boompaal en aanplant) op eigendom gemeente in bermen: plantafstand 5-7 meter = 123 bomen à € 250,00 = € 30.750,00 beheer (€ 37,05/per stuk/per jaar) 123 stuks x 6 jaar x € 37,05 = € 27.342,90

Totaal (ex BTW): € 58.092,90

2.

•

•

•

Aanleg en onderhoud nieuwe houtwallen (1 st/m2 bosplantsoen) op eigendom Brabants Landschap: lengte houtwal 640 m1 (100%) x breedte 10 meter = 6.400 m2 x 1 stuk/m2 x € 2,58/st = € 16.512,00 beheer: € 638,03/ha/jr 0,64 ha x 6 jaar x € 638,03 = € 2.450,04 omrastering houtwallen met schapengaas hekwerk: 1.560 m1 x € 12,50 = € 19.500,00

Totaal (ex BTW): € 38.462,04

3.

Aanleg en beheer poel/wadi/retentie-moeraszone op eigendom Brabants Landschap:

•

poelen 3 stuks à 1500 m2 x gem. 1 meter diep x € 8,70/m3 = € 39.150,00 onderhoud 3 x € 1.903,34 (1 x cyclisch beheer, > 175 m2) = € 5.710,02 retentie-moeraszone: (LxB)313 m x 25 m = 7.825 m2 x gem. 0,50 meter diep x € 5,50/m3 = € 21.518,75 beheer retentie-moeraszone: 0,7825 ha x € 1.586,50/ ha = € 1.241,44 x 6jr = € 7.448,64 duikers (diam. 50 cm) verbindingen retentiemoeraszones, totaal 40m x € 132,05/m1 = € 5.282,00

•

•

•

•

5.

Aanleg en/ of beheer natuurakker & kruiden- en faunarijk grasland op eigendom Brabants Landschap:

•

aanleg en beheer natuurakker B84 (3.250 m2) 0,325 ha x €1.839,50/ha x 6jr = € 3.587,03 aanleg (eenmalig) kruiden- en faunarijk grasland B1101 en B3051 (4.658 m2) 0,4658 ha x €1.267,00/ha = € 590,17 beheer kruiden- en faunarijk grasland B1101 en B3051 (4.658 m2) 0,4658 ha x €642,90/ha x 6j = € 1.796,78

•

•

Totaal (ex BTW): € 5.973,98

Totaal (ex BTW): € 79.109,41

6.

Aankoop percelen B84, B1101 en B3051 t.b.v. omvorming agrarische functie naar natuurfunctie

4.

Recreatieve voorzieningen

•

aankoop = € 144.200,00

•

informatief recreatiebord 3 stuks à € 737,22 = € 2.211,66 recreatief rust/belevingspunt (bijvoorbeeld landschappelijke picknicktafel) 3 stuks à € 2.500,00 = € 7.500,00 afrastering natuurgebied: 1.750 m1 à € 12,50 = € 21.875,00

•

•

Totaal (ex BTW): € 31.586,66 kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

33

Totaal (ex BTW): € 144.200,00

7.

Afwaardering, inrichting en beheer percelen B3092, B3091, B3090, B2944, B2848 en B2831 t.b.v. omvorming agrarische functie naar natuurfunctie

Resumé op basis van voorliggend landschapskwaliteitsverbeteringsplan;

•

afwaardering percelen B3092 (1.522 m²) + B3091 (2.347 m²) + B3090 (368 m²) + B2944 (1.890 m²) + B2848 (1.195 m²) + B2831 (274 m²) = 7.596 m2 x € 8,00 = € 60.768,00 retentie-moeraszone: (LxB) 67 m x 15 m = 1.005 m2 x gem. 0,50 meter diep x € 5,50/m3 = € 2.763,75 beheer retentie-moeraszone: 0,1005 ha x € 1.586,50/ ha = € 159,44 x 6jr = € 956,66 aanleg (eenmalig) kruiden- en faunarijk grasland (6.667 m2) 0,6667 ha x €1.267,00/ha = € 844,71 beheer kruiden- en faunarijk grasland (6.667 m2) 0,6667 ha x €642,90/ha x 6jr = € 2.571,73 beheer knotwilgen 7 stuks x €87,75 x 3jr (1x per 2jr) = € 1.842,75

1.

(laan-)bomen op gemeentelijk eigendom

€ 58.092,90

2.

Nieuwe houtwallen op eigendom BL

€ 38.462,04

3.

Nieuwe poel/wadi/retentie-moeraszone op eigendom BL € 79.109,41

4.

Recreatieve voorzieningen

5.

Natuurakker & kruiden- en faunarijk grasland op eigendom BL € 5.973,98

6.

Aankoop percelen B84, B1101 en B3051 t.b.v. omvorming

€ 144.200,00

7.

Afwaardering, inrichting en beheer percelen B3092, B3091, B3090, B2944, B2848 en B2831 t.b.v. omvorming

€ 69.747,60

Omvormen bermen (stelpost)

€

•

•

•

•

•

Totaal (ex BTW): € 69.747,60

8.

Verwijderen exoten in bermen en inzaaien met bloemenmengsel stelpost € 5.000,00

8.

€ 31.586,66

5.000,00

Totaal (exclusief BTW)

€ 432.172,59

Inclusief BTW (indicatief) (9% over plantmateriaal, 21% overig)

€ 511.333,54

kwaliteitsverbetering landschap Noenes e.o.

34