Afvalstoffenverordening gemeente Oisterwijk 2023 - raadsvoorstel

Raadsvoorstel Onderwerp: Vaststelling van de Afvalstoffenverordening gemeente Oisterwijk 2023 en intrekking van de Afvalstoffenverordening gemeente Oisterwijk 2016, tevens vaststelling van een ontwerp Algemeen belang besluit gescheiden afvalinzameling op basisscholen.

Zaaknummer: 141754

Raadsvergadering d.d. 16 maart 2023 Afdeling: Fysieke Leefomgeving Voorstel Wij stellen u voor: 1. De Afvalstoffenverordening gemeente Oisterwijk 2023 vast te stellen onder gelijktijdige intrekking van de Afvalstoffenverordening gemeente Oisterwijk 2016; 2. De Afvalstoffenverordening gemeente Oisterwijk 2023 in werking te laten treden een dag na publicatie; 3. De gescheiden inzameling van GFTe/bioafval en papier afkomstig van basisscholen te verklaren tot algemeen belang gedurende twee jaar in het kader van artikel 25h, lid 5 en 6, van de Mededingingswet; 4. Het ontwerp Algemeen belang besluit te publiceren en zes weken ter inzage te leggen, tevens het ontwerp Algemeen belang besluit aan te merken als definitief als er geen zienswijzen worden ingediend. Inleiding De Afvalstoffenverordening was aan actualisatie toe. Daarnaast is de gemeente door basisscholen benaderd om te ondersteunen bij de gescheiden inzameling van grondstoffen GFTe/bioafval (hierna bioafval) en papier. De vernieuwde Afvalstoffenverordening is tevens aangescherpt en maakt het mogelijk om afvalinzameling op basisscholen uit te voeren. Hieronder wordt per onderdeel een inleiding weergegeven. Aanpassing Afvalstoffenverordening Het model Afvalstoffenverordening van de VNG is geactualiseerd.

Omdat de modelverordening qua structuur en indeling zodanig is aangepast is het niet mogelijk om een was-word-lijst bij te voegen bij dit raadsvoorstel. Daarnaast is de verwachting dat de omgevingswet per 1 januari 2024 ingaat. Verder zijn er in de laatste jaren veel wijzigingen geweest die betrekking hebben op afvalinzameling. Hierdoor is de Afvalstoffenverordening van de gemeente Oisterwijk in zijn geheel aangepast. Verder is in de Afvalstoffenverordening al een bevoegdheid opgenomen voor het gescheiden inzamelen van afval op basisscholen. De Afvalstoffenverordening behoefde daarom geen inhoudelijke wijziging voor het kunnen realiseren van het Algemeen belang besluit. Wel is een extra motivatie opgenomen in de toelichting bij artikel 11. Deze motivatie sluit aan bij de motivatie van het Algemeen belang besluit. Reden waarom de Afvalstoffenverordening en het Algemeen belang besluit gezamenlijk aan de raad wordt voorgelegd. Algemeen belang besluit De basisscholen hebben de gemeente gevraagd te ondersteunen bij de gescheiden inzameling van grondstoffen. De gemeente is juridisch gezien alleen verantwoordelijk voor het inzamelen van huishoudelijk afval. Het afval van basisscholen wordt aangemerkt als bedrijfsafval. Basisscholen zijn daarom zelf verantwoordelijk voor de inzameling van het afval, door inschakeling van een marktpartij.

Restafval wordt altijd bij veel bedrijven ingezameld en er is voldoende aanbod voor basisscholen om daar een goede keuze in te maken. Wanneer bedrijven afval willen scheiden is er minder aanbod en wordt het een dure aangelegenheid. Afval scheiden is daarom financieel niet haalbaar voor basisscholen. Daarom hebben zij de gemeente om hulp gevraagd.

1

Als wij basisscholen gaan ondersteunen bij de gescheiden afvalinzameling van bedrijfsafval, bevinden we ons daarmee op de commerciële markt. In beginsel kunnen we dit alleen doen als we de integrale kostprijs doorbereken aan de basisscholen, zo schrijft de Mededingingswet voor. Zoals gezegd is dit voor scholen financieel niet haalbaar. Bovendien zou tussenkomst van de gemeente dan ook niet nodig zijn, aangezien wij geen eigen afvalinzamelingsdienst hebben en dus ook de marktprijs betalen aan de Afvalstoffendienst ’s-Hertogenbosch. De Mededingingswet geeft aan dat voorgaande niet van toepassing is op economische activiteiten die worden uitgevoerd in het algemeen belang. Hiervoor is een Algemeen belang besluit nodig. Met de scholen is daarom afgesproken dat de gemeente zich in wil zetten om bioafval en papier in te zamelen. Basisscholen zetten zich in om bewustwording over afvalscheiding, duurzaamheid en zwerfafval bij de leerlingen te vergroten.

Argumenten

1.1

Het vaststellen en intrekken van de Afvalstoffenverordening is een bevoegdheid van de raad Op grond van artikel 10.23 van de Wet milieubeheer is de raad bevoegd om de Afvalstoffenverordening vast te stellen.

1.2

Aanpassing van de Afvalstoffenverordening is nodig om te voldoen aan het nieuwe model van de VNG De huidige Afvalstoffenverordening van Oisterwijk dateert uit 2016. Met alle ontwikkelingen rondom afvalinzameling was het nodig om deze in zijn geheel aan te passen en ervoor te zorgen dat deze beter aansluit bij de huidige wijze van inzameling en mogelijkheden tot samenwerking met andere partijen. Daarnaast is een bijlage toegevoegd met toelichting over de Afvalstoffenverordening, de motivering om over te gaan tot inzameling van bioafval en papier op basisscholen en zijn er artikelen toegevoegd over de inzameling van kadavers van gezelschapsdieren en wijzigingen als gevolg van de Omgevingswet.

3.1

Het vaststellen van een (ontwerp) Algemeen belang besluit is een bevoegdheid van de raad Op grond van artikel 25h, lid 6 van de Mededingingswet is de raad bevoegd om een Algemeen belang besluit vast te stellen.

3.2

Afval scheiden op basisscholen versterkt de bewustwording Bewustwording en kennis vergroten over het scheiden van afval, maar ook hergebruik van grondstoffen is van groot belang voor de gemeente Oisterwijk om de hoeveelheid restafval van de gemeente te verminderen. Gemeente Oisterwijk streeft er naar om in 2050 volledig circulair te zijn, met gesloten grondstoffenkringlopen met een zo hoog mogelijk behoud van waarde. Op dit moment worden al educatieve activiteiten en lesmateriaal geleverd aan scholen over het verbeteren van afvalscheiding en het voorkomen en zwerfafval. Hierbij worden de ZAP’ers (zwerfafval pakkers) vaak bij betrokken. Deze lessen en activiteiten hebben meer effect wanneer op school, net als thuis, ook daadwerkelijk het afval gescheiden kan worden. Daarom is het zinvol om deze proef van 2 jaar te starten op basisscholen.

3.3

De Koninklijke Vereniging voor Afval- en Reinigingsmanagement (NVRD) heeft een uitgebreide leidraad afvalscheiding op basisscholen aan haar leden beschikbaar gesteld Bij de voorbereiding van deze documenten is de leidraad van de NVRD gebruikt. Deze leidraad is door verschillende gemeenten in Nederland gebruikt en er zijn veel voorbeelden van Algemeen belang besluiten ingezien. In de leidraad worden verschillende mogelijkheden toegelicht, welke mogelijkheid wordt gebruikt is aan de gemeenten overgelaten. Het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat heeft een routekaart voor gemeenten opgesteld. In deze routekaart is een beslisboom te zien

2

welke keuzes gemeenten kunnen maken om gescheiden afvalinzameling op scholen te kunnen realiseren. 3.4

Marktpartijen bieden de gescheiden inzameling niet aan of tegen hoge kosten Veel scholen willen naast restafval en papier ook graag bioafval en PMD gescheiden aanbieden. Sinds 1 januari 2023 wordt PMD bij de meeste scholen apart ingezameld. Dit wordt gefaciliteerd door het Afvalfonds. Andere partijen zijn benaderd over inzameling van bioafval. Alle partijen hebben aangegeven geen of niet volledig bedrijfsmatig bioafval in te zamelen. Niet volledige inzameling is tevens ook erg kostbaar en daardoor financieel niet haalbaar voor scholen. Het gescheiden inzamelen van bioafval is juist de meerwaarde van deze proef daar de gemeente nog vaak veel vervuiling en afkeur ziet in bioafval van huishoudens. Papier wordt zoals gezegd nu al wel apart ingezameld op scholen en andere bedrijven, hier betalen ze een vast bedrag voor de inzameling. Gemeenten betalen voor het inzamelen van papier en karton maar ontvangen daarnaast een vergoeding voor de ingezamelde hoeveelheden. De hoogte van deze vergoeding kan variëren door de afwisselende marktprijzen van deze materialen. Dit kan een voordeel opleveren voor de samenwerking tussen basisscholen en gemeente waardoor een deel van de kosten voor de inzameling van bioafval gedekt wordt door de opbrengsten van papier.

3.5

De uitvoering van de inzameling bij scholen is praktisch en financieel goed haalbaar De verwachte hoeveelheid grondstoffen vanuit de scholen is relatief klein ten opzichte van de ruim 32.000 inwoners in de gemeente en de scholen liggen op de reguliere routes die de inzamelwagens nu ook al rijden. Daardoor zal de uitvoering van de inzameling bij scholen beperkt financieel effect hebben en zullen de kosten voor inzameling/verwerking beperkt blijven.

3.6

Een maximale duur van het Algemeen belang besluit waarborgt dat belangen in de toekomst niet onevenredig worden geraakt De uitzondering in het kader van het ‘algemeen belang’ op de Mededingingswet heeft geen onbeperkte duur, maar geldt in dit besluit voor maximaal twee jaar. Deze termijn met de basisscholen dient als een proef. Om te waarborgen dat de belangen van belanghebbenden ook in de toekomst niet onevenredig worden geraakt als gevolg van de uitzonderingen, zal na twee jaar worden geëvalueerd of een uitzondering op grond van het algemeen belang noodzakelijk blijft.

4.1

Door de uniforme openbare voorbereidingsprocedure van afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht toe te passen kunnen derden een zienswijze indienen Dit kunnen andere marktpartijen zijn of andere belanghebbenden. Door het indienen van zienswijzen kan bij de voorbereiding van het besluit alle belangen worden afgewogen. De termijn voor het indienen van zienswijzen is 6 weken. Na afronding van de procedure uit afdeling 3.4 van de Awb, is rechtstreeks beroep bij de bestuursrechter mogelijk. De bezwaarprocedure wordt dus overgeslagen. In principe kunnen alleen degenen die een zienswijze tegen het ontwerpbesluit hebben ingediend, beroep instellen.

Kanttekeningen 3.1

Andere onderwijsinstellingen en organisaties worden op dit moment uitgesloten Dit betreft een proef voor de duur van 2 jaar met alleen basisscholen om een beeld te krijgen van de daadwerkelijk kosten en impact van dit besluit. Hiermee hebben we een betere beeld van de daadwerkelijke kosten voor deze inzameling en mogelijke opbrengsten van papier. Deze proef is een succes wanneer we de hoeveelheid afkeur van bioafval zien verminderen en wanneer de kosten binnen de verwachte marges blijven. Wanneer de proef succesvol wordt kunnen er andere instellingen en organisaties aan toegevoegd worden. Hierbij denken we aan middelbare school en

3

sportverenigingen in de gemeente Oisterwijk. Hiervoor dient een nieuw Algemeen belang besluit genomen te worden. 3.2

Er is nog geen landelijke richtlijn voor inzamelen van grondstoffen op (basis)scholen Door de NVRD is onderzoek gedaan naar de Europese wet en regelgeving waaruit blijkt dat het is toegestaan om bedrijfsafval bij basisscholen in te zamelen binnen de bestuurlijke ruimte van de gemeente. Het ministerie van Infrastructuur & Waterstaat is nog aan het onderzoeken hoe dit landelijk het beste geregeld kan worden. Zeker omdat de aanpak per gemeente kan verschillen.

4.1

Het ontwerp Algemeen belang besluit staat open voor zienswijzen Wanneer belanghebbenden zich benadeeld voelen door deze ontwerpverklaring kunnen deze zienswijzen indienen. Hierdoor kan de start van de proef vertraging oplopen.

Financiën De inzameling van bioafval en papier van de basisscholen wordt overgenomen door de gemeente. Deze inzameling wordt geïntegreerd in de bestaande inzamelroutes van het huishoudelijk afval. Hierdoor zijn er alleen extra kosten voor de daadwerkelijke inzameling en verwerking van bioafval en papier. Deze kosten zijn zeer beperkt en worden bovendien grotendeels gedekt door de extra opbrengsten van papier. De opbrengsten van papier kunnen fluctueren. Het verschil in het saldo van de kosten-opbrengsten is dermate marginaal (kleiner dan 0,25% van de Afvalbegroting) dat dit geen impact heeft op de tarieven van de Afvalstoffenheffing. Communicatie Het ontwerp Algemeen belang besluit wordt op de bij wet gereguleerde manier bekend gemaakt waarna de termijn voor het indienen van zienswijzen aanvangt. De Afvalstoffenverordening gemeente Oisterwijk 2023 wordt op de bij wet gereguleerde manier bekend gemaakt en gepubliceerd en treedt een dag na bekendmaking in werking. Uitvoering Na vaststelling door uw raad wordt het ontwerp Algemeen belang besluit bekend gemaakt waarna de zes weken termijn voor het indienen van zienswijzen aanvangt. Wanneer er geen zienswijzen worden ingediend is daarmee het Algemeen belang besluit definitief vastgesteld. De deelnemende basisscholen worden na definitieve vaststelling van het Algemeen belang besluit geïnformeerd.

Daarnaast zullen de al bestaande contracten tussen de basisscholen en de huidige inzamelaar (voor de meeste scholen is dat de Afvalstoffendienst ’s-Hertogenbosch) worden aangepast. De huidige Uitsluitend recht tussen de gemeente Oisterwijk en de Afvalstoffendienst ’s-Hertogenbosch dient aangepast te worden. Deze aanpassing is een bevoegdheid van het college. Verder worden overeenkomsten opgesteld tussen de deelnemende basisscholen en de gemeente. Na twee jaar verloopt dit besluit en de overeenkomsten, er zal in de loop van het laatste jaar een evaluatie met de basisscholen plaatsvinden. Na intrekking van de Afvalstoffenverordening gemeente Oisterwijk 2016 en vaststelling van de Afvalstoffenverordening gemeente Oisterwijk 2023 door uw raad wordt het raadsbesluit bekendgemaakt. De Afvalstoffenverordening gemeente Oisterwijk 2023 treedt een dag na bekendmaking in werking. Bijlagen 1) Ontwerp Algemeen belang besluit gescheiden afvalinzameling basisscholen 2) Afvalstoffenverordening gemeente Oisterwijk 2023

4

Ter inzage gelegde stukken

Oisterwijk 7 februari 2023, Het college, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

Coen Boode

Hans Janssen

5

Raadsbesluit Voorstel tot vaststelling van de Afvalstoffenverordening gemeente Oisterwijk 2023 en intrekking van de Afvalstoffenverordening gemeente Oisterwijk 2016, tevens vaststelling van het ontwerp Algemeen belang besluit gescheiden afvalinzameling op basisscholen

De raad van de gemeente Oisterwijk, gelezen het voorstel van het college d.d. 7 februari 2023, afdeling Fysieke leefomgeving, raadsvoorstel nr. 23-30

gelet op Artikel 10.23 van de Wet milieubeheer en op artikel 25h, lid 5 en 6 van de Mededingingswet, besluit: 1. De Afvalstoffenverordening gemeente Oisterwijk 2023 vast te stellen en de Afvalstoffenverordening gemeente Oisterwijk 2016 in te trekken; 2. De Afvalstoffenverordening gemeente Oisterwijk 2023 in werking te laten treden een dag na publicatie; 3. De gescheiden inzameling van GFTe/bioafval en papier afkomstig van basisscholen te verklaren tot algemeen belang gedurende twee jaar in het kader van artikel 25h, lid 5 en 6, van de Mededingingswet; 4. Het ontwerp Algemeen belang besluit te publiceren en zes weken ter inzage te leggen, tevens het ontwerp Algemeen belang besluit aan te merken als definitief als er geen zienswijzen worden ingediend.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Oisterwijk op 16 maart 2023. de griffier,

de voorzitter,

Daniëlle Robijns

Hans Janssen

6