22-67C Visie Toerisme en Recreatie 2022 - raadsvoorstel - aanvaard

Raadsvoorstel Onderwerp: Visie Toerisme en Recreatie 2022 Raadsvergadering d.d. 3 november 2022

Zaaknummer: 141638 Raadsvoorstelnr: 22-76C

Afdeling: Samenleving

Voorstel Wij stellen u voor: 1. Kennis te nemen de analyse en evaluatie in de vorm van het document ‘Bouwstenen beleid Recreatie en Toerisme Oisterwijk’ (bijlage 1). 2. De Visie Toerisme en Recreatie 2022 (bijlage 2) vast te stellen. 3. Met vaststelling van de Visie Toerisme en Recreatie 2022 de Beleidsvisie Toerisme en Recreatie 2014-2020 in te trekken. Inleiding Het college van B&W van de gemeente Oisterwijk heeft 21 december 2021 een startnotitie vastgesteld om in 2022 op weg te gaan naar een nieuwe Beleidsvisie Toerisme en Recreatie. Hierin wordt behalve Moergestel, Heukelom en Oisterwijk voor het eerst ook Haaren meegenomen, dat sinds 1 januari 2021 deel uitmaakt van de gemeente Oisterwijk. Tijdens het visie ontwikkelingsproces is uw raad op meerdere momenten betrokken. Zo heeft er op 2 april 2022 een raadsbezoek plaatsgevonden aan de sector. Hierbij zijn in samenwerking met het Buitengebied management (BGM) in twee verschillende routes een 8-tal bedrijven bezocht. Uw raad heeft direct uit het veld informatie kunnen ophalen bij deze unieke bedrijven. Aansluitend op dit bezoek heeft er een Raadsontmoeting plaatsgevonden op 16 juni 2022, waarbij de Raadsleden door middel van een discussienotitie sturing konden geven aan de visie. Daarnaast zijn er diverse sessies met stakeholders geweest, en is de conceptvisie in september van dit jaar gedeeld met de stakeholders.

Alle binnengekomen reacties zijn verwerkt in een reactienota die als bijlage 1 bij dit raadsvoorstel is opgenomen. Vervolgens is alles samengebracht in de Visie Toerisme en Recreatie die we nu ter vaststelling aan u voorleggen.

1

Argumenten 1.1

Het document ‘Bouwstenen beleid Recreatie en Toerisme Oisterwijk’ vormt de basis voor de Visie Toerisme en Recreatie 2022. Deze rapportage een evaluatie van de Beleidsvisie toerisme en recreatie 2014-2020 en een marktanalyse weer. In afgenomen interviews, met de uitkomsten van een goed bezochte thema-avond met belanghebbenden, ondernemers en bewoners én na verwerking van input uit een verdiepende werksessie met belanghebbenden is inzichtelijk gemaakt wat mogelijke strategische keuzes zijn en welke relevante issues er spelen in Oisterwijk. Op basis van dit document heeft de gemeente de voorliggende Visie Toerisme en Recreatie uitgewerkt. 2.1

Er heeft een interactief proces plaatsgevonden met de sector, raadsleden en andere betrokkenen. De Leisure sector is bij uitstek een sector waarin overheid, organisaties en de markt moeten samenwerken om het optimale product te creëren. Daarom zijn er verschillende momenten georganiseerd om de bouwstenen te creëren die ten grondslag liggen aan deze visie. Behalve een beleidsevaluatie is er ook een ‘’foto gemaakt’ (analyse) van de feiten en cijfers rondom aanbod, vraag en relevante ontwikkelingen in de toeristisch-recreatieve branche. De toeristisch-recreatieve sector is in samenwerking met adviesbureau SWECO in een vroeg stadium betrokken bij het visie proces. Op 30 maart 2022 is de thema-avond ‘Recreatie en Toerisme in Perspectief’ georganiseerd, waarbij stakeholders en politiek aanwezig waren. De geleverde input was waardevol en heeft een bijdrage geleverd aan de basis. De resultaten en aandachtspunten die zijn opgehaald tijdens de avond worden onder andere meegenomen in de evaluatie en de analyse van het adviesbureau SWECO. Om tot concrete uitgangspunten te komen heeft er op 18 mei 2022 een verdiepingsslag plaats gevonden. Deze slag is samen met de toeristisch-recreatieve sector gemaakt. Zoals in de inleiding van dit voorstel beschreven is uw raad op meerdere momenten bij het visie ontwikkelingsproces betrokken.

2.2 De Visie Toerisme en Recreatie 2022 vormt een basis voor de Omgevingsvisie De Omgevingswet schrijft voor dat er een integrale visie komt voor zaken als water, natuur, ruimtelijke ordening, landbouw en toerisme en recreatie. De inwerkingtreding van de Omgevingswet staat gepland voor 1 januari 2023. De Omgevingswet verplicht alle gemeenten om een Omgevingsvisie op te stellen. De Omgevingsvisie is het richtinggevende beleidsinstrument, waarin onder meer ambities en centrale opgaven zijn opgenomen. Onze huidige Omgevingsvisie is op 22 december 2016 vastgesteld en is aan actualisatie toe. De Visie Toerisme en Recreatie 2022 vormt samen met andere beleidsstukken, zoals de Visie Buitengebied en het Koersdocument SRBT Oostflank, een belangrijke basis voor de nieuwe Omgevingsvisie. 2.3 De Visie Toerisme en Recreatie 2022 is strategisch van aard. De visie beschrijft de belangrijkste kansen en uitdagingen op het gebied van toerisme en recreatie voor de gemeente Oisterwijk op de middellange termijn (2030) en geeft richting aan de aanpak van de uitdagingen en de rol die we hierin vervullen. Het toeristisch-recreatief product is een ‘samengesteld product’. Er zijn veel factoren die gezamenlijk de aantrekkelijkheid van een bestemming bepalen, zoals landschappelijke kwaliteit, cultuurhistorie, activiteiten, verblijfsmogelijkheden, routestructuren en (openbaar)

2

vervoer. Daarnaast zijn er veel verschillende actoren en organisaties betrokken bij het realiseren van een geslaagde vrijetijdsbeleving. Dit betekent dat we onze ambities en doelen alleen kunnen bereiken door samen te werken met andere partijen. De gemeente heeft zowel een faciliterende en participerende rol: uitvoering kan zowel samen met andere partijen ter hand worden genomen, maar kan ook bij de markt en / of samenleving liggen. 2.4 Toerisme en Recreatie is van zeer groot belang voor de gemeente Oisterwijk. Zoals nogmaals uit de analyse in de visie blijkt zijn toerisme en recreatie van groot belang voor de gemeente Oisterwijk. Een optimaal toeristisch-recreatief aanbod is geen doel op zich, maar een middel om te werken aan een gemeente waar het prettig en gezond wonen, werken, verblijven en recreëren is. Investeringen in toerisme en recreatie hebben een directe positieve invloed op het welzijn en de welvaart van onze inwoners. Daarom moet het unieke aanbod van de gemeente Oisterwijk moet herkenbaar blijven (de basis op orde) en moet in de komende periode op een gepaste manier naar de huidige tijdsgeest gebracht worden. People, Planet en Profit zijn niet langer losse doelen, maar vormen hand in hand één doel.

Kansen in vernieuwing en verbreding van het huidige aanbod moeten ondersteund worden en uitdagingen in de kwaliteitsverbeteringen moeten gestimuleerd worden, waarbij zowel de bezoeker als inwoner centraal staan. 2.5

Door in te spelen op kansen voor vernieuwing en verbreding kan de sector nog meer floreren en wordt bij het oplossen van de uitdagingen het toeristisch product nog beter benut. In deze visie is gekozen om geen harde doelstellingen te formuleren gericht op groei en aantallen. Wel is er gekozen voor sturende ambities die oog houden voor duurzaamheid en zorg dragen voor een evenwicht tussen de bovengenoemde dimensies; People, Planet en Profit. Zo vergroten we de bijdrage van de sector aan de leefomgeving en -kwaliteit van onze inwoners. Als gemeente zetten we ons samen met anderen in voor het behouden én vergroten van de toegevoegde waarde van toerisme en recreatie voor heel de gemeente Oisterwijk. Uit de analyse zijn vier opgaven geformuleerd voor het bereiken van deze ambitie: 1. Het versterken van de onderlinge samenhang tussen de kernen Oisterwijk, Haaren, Moergestel, Heukelom en het buitengebied; 2. Betere spreiding van bezoek over de gehele gemeente, zowel in ruimte als in tijd. De bestaande basis in faciliteiten, voorzieningen en routes dienen op orde te zijn. 3. Projecten dienen – behalve economische waarde – maatschappelijke waarde toe te voegen. 4. Bij nieuwe functies: de juiste vrijetijdsvoorziening op de juiste locatie, met versterking van de omgevingskwaliteit. De opgaven komen één-op-één uit de analyse en zijn onderling nauw met elkaar verweven.

De beschreven ambities die onder de opgaven vallen zijn voortgekomen uit een combinatie van de sessies, analyse en interviews. Ook is er gekeken naar de ambities betreft toerisme en recreatie die zijn opgenomen in de Visie Buitengebied.

3

2.6

Om de ambities te realiseren en de principes People, Planet en Profit op te pakken, zetten we de bestemming centraal in onze strategie. De uitdagingen en kansen doen zich voor in de verschillende (deel)gebieden van onze gemeente. Aangezien recreatie en toerisme een samengevoegd product is, zijn er veel verschillende partijen betrokken en is regie nodig om de uitdagingen gezamenlijk aan te pakken. Om ervoor te zorgen dat de inzet op bestemmingsmanagement en ontwikkeling zo effectief mogelijk is, zetten we in op het creëren van de juiste voorwaarden. Voorwaarden bestemmingsmanagement • Verbeteren van samenwerking en organisatiekracht; • Subsidie voor- en aanjagen van passende evenementen; • Passende arrangementontwikkeling. Voorwaarden bestemmingsontwikkeling • Oplossen knelpunten recreatiemobiliteit buitengebied; • Bebording en fysieke doorverwijzingen optimaliseren; • Thematische routeontwikkeling; • Ruimte voor aantrekkelijke concepten. De bovengenoemde voorwaarden zijn noodzakelijke voorwaarden die als handvaten dienen bij het behalen van de ambities. 2.6 De concept Visie Toerisme & Recreatie 2022 is gedeeld met stakeholders. In september 2022 is de conceptvisie gedeeld met alle stakeholders. En zijn zij in de gelegenheid gesteld om hun reactie hierop te geven.

De reacties waren veelal positief opbouwend, aanvullend en er sprak betrokkenheid uit met soms ook een kritische noot. Het overgrote deel (circa 95%) van de reacties zijn dan ook in de visie verwerkt. Tenslotte is er zowel mondeling als schriftelijk teruggekoppeld tot welke aanpassingen dit heeft geleid. 3.1

De gemeente Oisterwijk heeft Bureau Stedelijke Planning gevraagd de Beleidsvisie toerisme en recreatie 2014-2020 te evalueren. De evaluatie is opgepakt in lijn met de Handreiking ‘Beleidsevaluaties’ van het Ministerie van Financiën. Uit de uitgevoerde evaluatie blijkt dat een groot en divers aantal doelen en ambities opgesteld. Enkele van deze ambities zijn geheel gerealiseerd, enkele gedeeltelijk en enkele niet. Daarnaast heeft de gemeente enige invloed op de ontwikkeling van banen en overnachtingen, maar kan zeker niet direct als een-op-een-relatie beschouwd worden. Tussentijdse evaluatie van het beleid en de bijbehorende acties – dat van belang is om het beleid relevant te houden - is de afgelopen jaren niet als zodanig georganiseerd. Het monitoren van toeristisch-recreatieve zaken – van belang om te weten hoe de sector zich in Oisterwijk ontwikkelt – is in de afgelopen jaren niet als zodanig uitgevoerd. Met deze nieuwe visie zal het monitoren van toeristisch-recreatieve zaken opgepakt worden en vindt er op diverse momenten tussentijdse evaluatie plaats. Tenslotte wordt geconcludeerd dat het van belang is dat de rol en verantwoordelijkheden van de gemeente voor externe partijen duidelijk is, met als doel om de organisatiegraad van de recreatie- en toerismesector te versterken.

Daarom is er in de nieuwe visie voor gekozen dat de gemeente zowel een faciliterende en participerende rol speelt: uitvoering kan zowel samen met andere partijen ter hand worden genomen, maar kan ook bij de markt en / of samenleving liggen.

4

Met de evaluatie van de Beleidsvisie toerisme en recreatie 2014-2020 en het vaststellen van de Visie Toerisme & Recreatie 2022 is het noodzakelijk dat de huidige Beleidsvisie toerisme en recreatie 2014-2020 wordt ingetrokken. Kanttekeningen 2.1 Het buitengebied staat onder hoogspanning Er spelen vele ontwikkelingen in het buitengebied, waaronder de stikstofcrisis, de klimaatcrises, de biodiversiteitscrisis en ook een sociale crisis vanwege de vele stoppende agrariërs. Hoe gaan we bijvoorbeeld om met aanvragen voor (uitbreiding van) mini-campings, B&B ’s, camperplaatsen et cetera door agrariërs die stoppen met agrarische activiteiten? Er is veel aan de hand en maatschappelijke discussies hierover spelen volop. Gezien het tijdspad dat met het opstellen van een visie gemoeid is en de koppeling van de Visie Toerisme & Recreatie met de Visie Buitengebied, is het niet mogelijk hierin volledig actueel te zijn. Het zou dus zo kunnen zijn dat er – bijvoorbeeld als gevolg van het stikstofdebat – nieuwe ontwikkelingen zijn die in deze visie niet meer zijn meegenomen. In de visie is getracht een goede balans te vinden tussen enerzijds duidelijke kaders en ambities voor de richting die we op willen gaan, als wel voor enige flexibiliteit om juist ook mee te kunnen bewegen met actuele ontwikkelingen waar nodig.

Financiën Aan het vaststellen van deze visie zijn geen financiële consequenties verbonden. Communicatie De Visie Recreatie en Toerisme 2022 is te bekijken op www.oisterwijk.raadsinformatie.nl. Op www.overheid.nl wordt de visie gepubliceerd als geldende wet- en regelgeving. Verder ontvangen alle betrokken partijen een bericht over de vaststelling van de Visie. Ook besteden we aandacht aan de vaststelling van deze visie via diverse social mediakanalen. Uitvoering De Visie Toerisme en Recreatie bevat diverse opgaven en ambities die richting geven voor toekomstige ontwikkelingen binnen onze gemeente. Deze visie vormt samen met andere beleidsstukken de basis voor de nog vast te stellen Omgevingsvisie. Naar verwachting wordt deze Omgevingsvisie in 2023 vastgesteld. Zoals in de visie is beschreven worden de opgaven en ambities gezamenlijk met onze stakeholders ter hand genomen en vindt er tussentijdse evaluatie plaats. Bijlagen 1. Document ‘Bouwstenen beleid Recreatie en Toerisme Oisterwijk’; 2. Visie Toerisme & Recreatie 2022. Ter inzage gelegde stukken Niet van toepassing.

5

Oisterwijk 27 september 2022, Het college, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

Coen Boode

Hans Janssen

6

Raadsbesluit Voorstel tot

De raad van de gemeente Oisterwijk, gelezen het voorstel van het college d.d. 27 september 2022, afdeling Samenleving, raadsvoorstel nr. 22-76C; gelet op -

De vervanging en evaluatie van de Beleidsvisie toerisme en recreatie 2014-2020; het interactieve proces dat is doorlopen.

besluit : 1. Kennis te nemen de analyse en evaluatie in de vorm van het document ‘Bouwstenen beleid Recreatie en Toerisme Oisterwijk’ (bijlage 1). 2. De Visie Recreatie en Toerisme 2022 (bijlage 2) vast te stellen. 3. Met vaststelling van de Visie Toerisme en Recreatie 2022 de Beleidsvisie Toerisme en Recreatie 2014-2020 in te trekken. Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Oisterwijk op 3 november 2022 de griffier,

de voorzitter,

Daniëlle Robijns

Hans Janssen

7