22-47 lijst bindend advies bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten - Raadsvoorstel - aanvaard

Raadsvoorstel Onderwerp: Vaststellen lijst bindend omgevingsplanactiviteiten

advies

Raadsvergadering d.d. 21 april 2022

bij

buitenplanse

Zaaknummer: 128638

Raadsvoorstelnr: 22-47

Afdeling: Advies, Ondersteuning en Veiligheid (AOV)

Voorstel Wij stellen u voor: 1. De lijst bindend advies bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten vast te stellen. Dit is een lijst waarop de raad aangeeft wanneer zij bindend advies wil geven aan het college voor vergunningsaanvragen die niet binnen het omgevingsplan passen; 2. De lijst genoemd onder 1 in werking te laten treden met ingang van de dag waarop de Omgevingswet in werking treedt; 3. De bindend advies lijst jaarlijks te evalueren. Inleiding Op 1 januari 2023, treedt de Omgevingswet in werking. De manier waarop de gemeenteraad betrokken is bij aanvragen voor omgevingsvergunningen die niet binnen het bestemmingsplan passen (na inwerkingtreding: het omgevingsplan), verandert. Aanvragen die niet passend zijn binnen het omgevingsplan worden ook wel buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (bopa’s) genoemd. Kort samengevat is het nodig dat de gemeenteraad voor inwerkingtreding van de Omgevingswet een besluit neemt over de gevallen waarin zij gebruik wenst te maken van het bindend adviesrecht bij aanvragen voor een Bopa. Wanneer de gemeenteraad hierover geen besluit neemt, is het college bevoegd om geheel zelfstandig over alle bopa’s te beslissen. Een bopa kan over ruimtelijk ingrijpende aangelegenheden gaan. Denk hierbij aan de plaatsing van windmolens, de oprichting van een nieuw bedrijfsgebouw of het bouwen van een aantal woningen.

Gelet hierop wordt aan de raad voorgesteld om een lijst vast te stellen waarop staat in welke gevallen zij bindend advies wil geven bij bopa’s. De raad is over dit onderwerp geïnformeerd tijdens raadsontmoetingen op 9 december 2021, 20 december 2021 en 13 januari 2022. Argumenten 1.1

De verklaring van geen bedenkingen verdwijnt, we gaan naar een bindend advies

Onder huidige wetgeving is het nog zo dat alle buitenplanse aanvragen, die geen kruimelgeval betreffen, automatisch worden voorgelegd aan de raad. Dit tenzij de raad heeft besloten dat zij geen advies wenst uit te brengen (onder huidige wetgeving heet dit overigens geen advies maar een ‘Verklaring van geen bedenkingen’ ofwel de VVGB). Onder de Omgevingswet werkt het precies omgekeerd: de raad moet vooraf aangeven over welke gevallen zij wél wenst te adviseren. Dit wordt ervaren als complexe opgave, het is immers lastig om allerlei gevallen vooraf te voorzien. Gelet hierop is afgesproken om de lijst te evalueren (zie hierover argument

3.1). Een samenvatting van wijzigingen op het gebied van bindend advies (nu: VVGB) is te zien in het figuur onder argument 1.2 1.2

De Omgevingswet beoogt versnelling van ruimtelijke procedures

Onder het huidige recht zijn we gewend aan het onderscheid dat voor minder ingrijpende plannen een beslistermijn geldt van 8 weken (met eenmalige verlenging van 6 weken) en voor de ingrijpendere plannen een beslistermijn van 26 weken. Dit onderscheid verdwijnt onder de Omgevingswet. Voor vrijwel alle aanvragen gaat straks een beslistermijn van 8 weken gelden, ook voor de complexere aanvragen. Er zijn mogelijkheden om deze termijn onder voorwaarden te verlengen. Deze mogelijkheid moet volgens de wetgever wel voorbehouden blijven aan gevallen waarin sprake is van een complexe aanvraag of een aanvraag waar naar verwachting meerdere belanghebbenden bedenkingen hebben. Wanneer de gemeenteraad veel gevallen onder het bindend adviesrecht brengt, is het met de huidige vergaderfrequentie van de raad, niet goed mogelijk om procedures te versnellen. De raad is geïnformeerd over het voorgaande en voorgaande overwegingen hebben een rol gehad bij de totstandkoming van de bindend lijst (zie bijlage 1). Voor het type aanvragen die niet zijn aangewezen voor het bindend advies geldt een beslistermijn van in beginsel 8 weken. Zodra duidelijk is dat een aanvraag passend is in het beleid, kan dan ook sneller vergunning worden verleend. Dit is een groot pluspunt voor de inwoner.

Figuur 1: verschillen nu en straks

1.3

De lijst zorgt voor vermindering van werkdruk bij de raad en het ambtelijk apparaat

Gemiddeld genomen worden per jaar 13 ruimtelijke procedures bij de raad ingebracht. De raad heeft aangegeven hiervan werkdruk te ervaren. De Omgevingswet nodigt uit om kritisch te kijken naar de onderwerpen die onder het adviesrecht worden gebracht. Daar waar mogelijk, kan de beoordeling van de vraag of medewerking aan een ruimtelijke ontwikkeling wenselijk is aan het college worden gelaten. Deze wenselijkheid wordt bepaald door de behoefte aan

versnelling van procedures (bijvoorbeeld bij woningbouw, veel behoefte aan versnelling dus ook meer loslaten), de mate waarin een onderwerp al is uitgewerkt in beleid en/of wetgeving of de impact dat een plan op omwonenden kan hebben (bijvoorbeeld oprichting van windturbines). Door kritisch te zijn in het aantal aan te wijzen gevallen is de verwachting dat de werkdruk zal afnemen. 1.4

De lijst bevat alle nu voor de raad voorzienbare belangrijke onderwerpen

De raad is tijdens drie bijeenkomsten meegenomen in het onderwerp bindend advies. Samen is besproken welke onderwerpen van belang zijn om op een bindend advies lijst te plaatsen. In bijlage 1 is de lijst toegevoegd waarop is terug te lezen welke categorieën het betreft. In bijlage 2 is nog een extra toelichting gegeven op wat het afzien van bindend advies, voor plannen op basis van de voormalige wijzigingsbevoegdheden in het bestemmingsplan, betekent voor de raad. Dit naar aanleiding van een vraag tijdens de bijeenkomst van 13 januari 2022 2.1

De lijst kan pas in werking treden na inwerkingtreding van de Omgevingswet

Op dit moment is er nog geen bindend advies bevoegdheid in de wet, maar wordt er gewerkt met de verklaring van geen bedenkingen (zie ook argument 1.1.). De grondslag ontbreekt om eerder dan inwerkingtreding van de Omgevingswet een bindend advies lijst vast te stellen. 3.1

Evaluatie zorgt voor behoud van draagvlak

Zoals onder 1.1 aangeven wordt het vaststellen van een lijst als lastig ervaren. Dit heeft te maken met de verandering van systematiek van advies geven te maken. Onder huidige wetgeving hoeft men enkel aan te wijzen waarover men niet meer wil adviseren, straks moet worden aangegeven waar men nog wel over wil adviseren. Deze omgedraaide systematiek zorgt ervoor dat beslissen lastiger is. Om er zeker van te zijn dat we achter de lijst blijven staan, wordt deze jaarlijks geëvalueerd. De input voor deze jaarlijkse evaluatie wordt opgehaald tijdens twee raadsontmoetingen. 3.2

Jaarlijks evalueren zorgt voor een duidelijkheid bij inwoners over de regels

Evaluatie kan leiden tot een aanpassing van de lijst. Evaluatie moet daarom gaan over een substantiële periode, het is namelijk niet in belang van de inwoner om steeds weer opnieuw geconfronteerd te worden met andere beslistermijnen en procedures. Vooral niet als dit ten nadele van de inwoner is. Hierdoor stellen wij voor om in te stemmen met een jaarlijkse evaluatie. Kanttekeningen 1.1

Op de lijst genoemde aantallen en/of grenzen zijn arbitrair

Op de lijst zijn enkele grensaantallen genoemd die arbitrair kunnen overkomen. Tot op zekere hoogte is dit ook arbitrair. Bij vaststelling van grenzen is echter zo veel als mogelijk gekeken naar logische grenzen die aansluiten bij het beleid of nu ook voorkomen in wet- en regelgeving. Zo is het aantal te bouwen grondgebonden woningen waarvoor geen bindend advies geldt ( maximaal 11) gerelateerd aan de vraag of iets onder huidig recht een ‘stedelijk ontwikkelingsproject’ is. Een ander voorbeeld is de hoogte van antennes (40 meter) waarvoor onder huidig recht geldt dat deze aanvragen door het college worden afgedaan. Hoewel niet in alle gevallen een uitvoerige onderbouwing te geven is waarom een bepaalde grens gekozen is, biedt een vaste grens rechtszekerheid. Inwoners kunnen door het raadplegen van de bindend

advies lijst precies zien wat hen te wachten staat. onderwerp wordt verwezen naar bijlage 1.

Voor een uitgebreidere toelichting per

1.2 De datum voor inwerkingtreding van de Omgevingswet is nog niet definitief Op 24 februari 2022 heeft de betrokken minister het ontwerp-Koninklijk Besluit ter goedkeuring aangeboden aan de Eerste en Tweede Kamer. In dit besluit wordt een nieuw voorstel gedaan voor de inwerkingtredingsdatum van de Omgevingswet, te weten 1 januari 2023. Ten tijde van het schrijven van dit collegevoorstel is nog niet bekend of beide Kamers ook daadwerkelijk kunnen instemmen met deze nieuwe datum of dat verder uitstel toch noodzakelijk is. Als gemeente hebben we zelf geen invloed op de datum van de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Het blijft wel onverminderd belangrijk om op tijd klaar te zijn met alle vereiste voorbereidingen. Vanuit dit oogpunt is het zinvol dat de raad reeds heeft nagedacht én een besluit heeft genomen over de toepassing van de bindend advies lijst voor bopa’s. Samenwerking In voorliggend raadsvoorstel wordt een voorstel gedaan om op basis van de Omgevingswet een verdeling van bevoegdheden te maken tussen raad en college voor aanvragen van omgevingsvergunningen die niet passend zijn in het omgevingsplan. Het raadsvoorstel benoemt daarnaast kansen tot versnelling van de formeel juridische procedure bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten.

Parallel hieraan lopen er ook trajecten om onder meer te komen tot een versnelling van de woningbouwopgave (organisatorisch en gericht op de projectfase die voorafgaat aan de formele besluitvorming bij procedures tot het wijzigen van een bestemmingsplan/omgevingsplan) en de realisatie van een nieuwe woonzorgvisie (kwantitatieve en kwalitatieve behoefte). Elk van deze trajecten heeft een eigen doel maar heeft raakvlakken op het punt van het versnellen van procedures. De trajecten richten zich op andere aspecten om een procedure te versnellen en zullen elkaar versterken. Financiën Niet van toepassing Communicatie Voor inwoners verandert er veel wanneer zij met hun ruimtelijke ontwikkeling niet meer langs de gemeenteraad hoeven voor een bindend advies (onder huidig recht de verklaring van geen bedenkingen). Zodra de lijst is vastgesteld zullen wij hierover communiceren op onze website. Verder wordt nog onderzocht hoe aanvragers persoonlijk geïnformeerd kunnen worden over de consequenties van het indienen van een aanvraag voor en na inwerkingtreding van de wet. In de afgelopen periode zijn er drie raadsontmoetingen geweest over de Omgevingswet. De eerste raadsontmoeting vond plaats op 9 december 2021 als introductie op de Omgevingswet.

Op 20 december 2021 vond de tweede raadsontmoeting plaats waarin nadere informatie is gegeven over drie specifieke thema’s, waaronder het bindend advies bij Bopa’s. In deze bijeenkomst zijn de scenario’s toegelicht en besproken waaruit gekozen kan worden. Op 13 januari 2022 vond de derde en laatste raadsontmoeting plaats waar aan de hand van concrete voorbeelden de raad is geconsulteerd over de gewenste doorvertaling in de bindend advies lijst. Uitvoering Na vaststelling door de raad wordt het besluit bekend gemaakt en gepubliceerd. Tegen het besluit zelf staan geen rechtsmiddelen open. De regeling is van kracht vanaf het moment dat de Omgevingswet in werking treedt. Na inwerkingtreding start ook de monitoring voor de jaarlijkse evaluatie met de raad. Bijlagen

1. Lijst van gevallen waarbij de gemeenteraad gebruik maakt van het bindend adviesrecht bij aanvragen om een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit; 2. Extra toelichting over de wijzigingsbevoegdheid Ter inzage gelegde stukken Niet van toepassing

Oisterwijk 8 maart 2022, Het college, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

Coen Boode

Hans Janssen