22-177 Delegatie college besteding bestemmingsreserves aanpak crises en versnelling woningbouw - bijlage 1 Raadsinformatiebrief

Zaaknummer: 143675

Raadsinformatiebrief

Aan Van Behandeld in de collegevergadering d.d. Bijlage Onderwerp

: :

de gemeenteraad het college

: 1 november 2022 : geen : Voorgenomen maatregelen bestemmingsreserve aanpak crises Oisterwijk __________________________________________________________________________

Onderwerp: Voorgenomen maatregelen bestemmingsreserve aanpak crises Oisterwijk

Inleiding Er speelt momenteel veel in de wereld en in Nederland. De ene na de andere crisis dient zich aan. Ook onze inwoners ervaren hiervan (grote) gevolgen. Het college heeft daarom gesproken over de huidige crises in Nederland en de rol die wij als gemeente Oisterwijk kunnen spelen om de gevolgen te verzachten voor onze inwoners. Hierbij zijn de volgende crises benoemd: ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢ ➢

Wooncrisis Stikstofcrisis Koopkrachtcrisis Energiecrisis Klimaatcrisis Opvangcrisis Arbeidsmarktcrisis

Op 19 september heeft er een sessie met uw raad plaatsgevonden om voor het verzachten van de gevolgen ideeën op te halen. Daarnaast is er een uitvraag gedaan binnen de organisatie, bij onze sociale partners (ook op het gebied van duurzaamheid) en bij ondernemers. Om ideeën tot uitvoering te kunnen brengen, wordt uw raad voorgesteld om een bestemmingsreserve van €1 mln te vormen. Dit ligt aan u voor bij de behandeling van de bestuursrapportage op 3 november. In deze brief informeren wij u enerzijds over wat we momenteel al doen om de gevolgen van de crises te verzachten en anderzijds welke voorgenomen maatregelen nu in beeld zijn gebracht op basis van de opgehaalde input.

1

Kennisnemen van 1. Overzicht wat we al doen voor bestrijden gevolgen crises 2. Voorgenomen maatregelen bestemming €1 mln voor maatregelen bestrijden gevolgen crises

Informatie (1) Wat doen we al om de gevolgen crises te verzachten Er gebeurt al veel om de gevolgen van de verschillende crises voor onze inwoners te verzachten. Hieronder volgt een overzicht van de activiteiten die op dit gebied al plaatsvinden:

1

Coronaherstelplan, onderdeel hiervan zijn compensatieregelingen om maatschappelijke organisaties overeind te houden

Verzachten gevolgen welke crisis? Koopkrachtcrisis Coronacrisis

2

Specifieke uitkering sport

Koopkrachtcrisis

3

Beleidsregels invordering TOZO

Koopkrachtcrisis

4

Noodopvang Oekraïners en extra noodopvang asielzoekers op verschillende locaties

Opvangcrisis

5

Energietoeslag toekennen (€1.300 toeslag i.v.m. hoge energierekening).

Koopkrachtcrisis Energiecrisis

6

Aanpak energiearmoede. I.s.m. DEC Oisterwijk worden bij inwoners met een lager inkomen gratis energiebesparende maatregelen in de (huur)woning aangebracht

Koopkrachtcrisis Energiecrisis

7

Vroegsignalering voor mensen met betalingsachterstanden

Koopkrachtcrisis

8

Reguliere activiteiten basisstructuur ontlasting mantelzorgers.

Koopkrachtcrisis

9

Nationaal Onderwijs Programma NPO voor ondersteuning kwetsbare kinderen

Koopkrachtcrisis

10

Ondersteuning Voedselbank

Koopkrachtcrisis

No.

11

12 13 14 15 16

Wat doen we al?

Regelingen waar mensen gebruik van kunnen maken als ze het financieel moeilijk hebben, denk aan mogelijkheden voor kwijtschelding belastingen (we attenderen onze inwoners hier ook goed op), betalingsregelingen om schulden gespreid te betalen (voor zowel burgers als ondernemers) Pragmatisch te werken als het gaat om opvangcrisis, kijken naar slimme oplossingen om het proces te vereenvoudigen om leefgeld te verstrekken e.d. Onderzoek naar geschikte locaties flexwonen met de afdeling Ruimte Onderzoek naar flexibele woonvormen in bestaand vastgoed met de afdeling Samenleving We nemen actief maatregelen gericht op het terugdringen van het eigen energiegebruik en zijn daarover in gesprek met onze huurders en gebruikers Waar we kunnen verduurzamen we versneld de gemeentelijke vastgoedportefeuille;

Koopkrachtcrisis

Opvangcrisis Wooncrisis Wooncrisis Energiecrisis Klimaatcrisis Energiecrisis Klimaatcrisis

2

No. 17 18 19 20

Wat doen we al? We letten op onze uitgaven en proberen bij vervanging van apparatuur zo duurzaam mogelijk aan te schaffen Indien mogelijk vervangen we brandstof voertuigen voor elektrisch voertuigen bij einde lease contract In opdracht van het college is een plan uitgewerkt om meer nadruk te leggen op intern energie verbruik binnen het gemeentekantoor en suggesties om energie te besparen. Led verlichting bij vervanging op het gemeentekantoor en binnensportaccommodaties

Verzachten gevolgen welke crisis? Energiecrisis Klimaatcrisis Klimaatcrisis Energiecrisis Klimaatcrisis Energiecrisis Klimaatcrisis Energiecrisis Klimaatcrisis

21

Subsidies op energiebesparingsmaatregelen (isolatie/zonnepanelen enz.)

22

De stikstofcrisis pakken we onder andere aan via de GebiedsGerichte Aanpak Kampina (GGA Kampina), samen met de provincie en andere belanghebbenden rondom de Kampina. En door veehouderijen te saneren. Een 'groenere' mobiliteit kan daaraan mogelijk bijdragen

Stikstofcrisis

23

Inwoners motiveren om 'groen’ te rijden.

Klimaatcrisis

Energiecrisis en klimaatcrisis lopen o.a. via het spoor van de REKS waarbij we intensief betrokken zijn. Investeren in ontwikkeling personeel inclusief aanbieden opleidingen en aandacht voor loopbaanwensen Inzetten netwerk regiogemeenten en expertisebureaus om taken uit te voeren en ambities te realiseren

Energiecrisis Klimaatcrisis

Bieden van een aantrekkelijk arbeidsvoorwaardenpakket

Arbeidsmarktcrisis

24 25 26 27 28 29 30

Als werkgever ons te onderscheiden met een prettig werkklimaat met ruimte voor groei van medewerkers Gebruik maken van slimme (digitale) wervingstechniek, een samenwerking met wervingsbureaus en het inzetten van ons eigen netwerk van ambassadeurs, de medewerkers Investeren in balans ervaren personeel met praktijkervaring en nieuw personeel met actuele theoretische kennis

Arbeidsmarktcrisis Arbeidsmarktcrisis

Arbeidsmarktcrisis Arbeidsmarktcrisis Arbeidsmarktcrisis

31

Terugdringen ziekteverzuim

Arbeidsmarktcrisis

32

Samenwerking met Burgerzaken dienstverlening richting asielzoekers

Opvangcrisis

33

Samenwerking in de regio met betrekking tot huisvesten statushouders

Opvangcrisis Wooncrisis

34

35 36

In samenwerking met de gemeente Tilburg ontwikkelen we een integrale visie over de duurzame verstedelijking van het gebied Berkel-Enschot, Udenhout, Biezenmortel, Haaren, Oisterwijk, Heukelom en Moergestel (Koersdocument Oostflank) Inzetten op versnelling woningbouw door voor te stellen hiervoor €1 mln in een bestemmingsreserve op te nemen Aanbieden van een stimuleringslening. Hiermee kunnen huizen verduurzamen én levensloopbestendig gemaakt worden

Wooncrisis

Wooncrisis Energiecrisis Klimaatcrisis

37

Extra inzet uitvoeren Transitievisie Warmte (o.a. het instellen van een centrale inkoopregeling voor zonnepanelen en isolatie)

Klimaatcrisis

38

Organiseren van een arbeidsmarkt (Arbeidsmarkt Dichtbij)

Arbeidsmarktcrisis

3

(2) Voorgenomen maatregelen De afgelopen weken zijn er veel ideeën opgehaald voor het verzachten van de gevolgen van de huidige crises in Oisterwijk. Het belangrijkste uitgangspunt dat bij het beoordelen van de ideeën gebruikt is, is de uitvoerbaarheid van het idee. Sommige ideeën klinken namelijk sympathiek en haalbaar, maar blijken in de uitvoering te complex te zijn. Een goed voorbeeld hiervan is het idee om de norm voor toegang tot de Voedselbank te verruimen naar 130% van de bijstandsnorm in plaats van de huidige 120%. In de praktijk blijkt dit idee moeilijk uitvoerbaar. De maatregelen moeten snel uitgevoerd kunnen worden omdat onze inwoners nu al de nadelige gevolgen ervaren. Daarnaast is het belangrijk dat het idee binnen de ambtelijke organisatie op korte termijn te realiseren moet zijn, gezien de huidige werkhoeveelheid. Op basis van de huidige inschatting zijn de volgende voorgenomen maatregelen geformuleerd. Hierbij is een onderscheid gemaakt tussen voorgenomen maatregelen die relatief eenvoudig in te zetten zijn en maatregelen die nog nader onderzocht moeten worden op haalbaarheid: I. Voorgenomen maatregelen – relatief eenvoudig uitvoerbaar A. Impuls inkomensondersteuning op bestaanszekerheid Hieronder valt bijvoorbeeld het uitkeren van de bijzondere bijstand, het declaratiefonds en het opvangen van de extra aanvragen energietoeslag.

Er zijn nu al signalen dat het aantal aanvragen voor inkomensondersteuning toeneemt ten opzichte van voorafgaande jaren. Om ervoor te zorgen dat we hieraan kunnen voldoen, kan de hieruit volgende budgetoverschrijding (gedeeltelijk) gedekt worden uit de te vormen bestemmingsreserve. B. Impuls subsidieregelingen sociale partners bestaanszekerheid Binnen de gemeente werken we samen met sociale partners op het gebied van bestaanszekerheid waarbij we werken met een subsidieregeling. Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld de Voedselbank, het Sociaal Huis, Stichting Leergeld en de Kredietbank. Ook schuldhulpverlening, bijvoorbeeld via Over Rood voor ondernemers, valt hieronder. Ook via deze partners krijgen we signalen dat het aantal hulpvragen toeneemt en de reeds ontvangen subsidie onvoldoende blijkt. Om ervoor te zorgen dat we de sociale partners kunnen ondersteunen bij deze extra hulpvragen, kan een gedeelte van de bestemmingsreserve hiervoor worden ingezet. C. Oproep rondom de €190,- energiekostenteruggaven We realiseren ons dat we met het instellen van een bestemmingsreserve van €1 mln de crises niet gaan oplossen. Er zal de komende tijd veel van onze samenleving gevraagd worden. Vandaar dat we in willen zetten op de solidariteit binnen Oisterwijk die we ook tijdens de coronacrisis hebben gezien.

Voor de maanden november en december ontvangen alle huishoudens in Nederland €190,- als tegemoetkoming in de energiekosten. We hopen dat mensen die de energietoeslag niet nodig hebben het geld weggeven aan een goed doel. Als gemeente gaan we hiertoe oproepen.

4

D. Tegemoetkoming energiekosten verenigingen en maatschappelijke organisaties We zien dat veel van onze verenigingen en maatschappelijke organisaties in de problemen komen door de gestegen energiekosten. Daarom willen we kijken naar een tegemoetkoming in deze energiekosten. In eerste instantie gaan we hierbij proberen aan te sluiten bij de regeling die momenteel vanuit de Rijksoverheid in de maak is. Wanneer er meer over deze regeling bekend is, kunnen we bijvoorbeeld kijken of we geld bij deze regeling kunnen leggen of de regeling kunnen verruimen zodat meer verenigingen en maatschappelijke organisaties in aanmerking kunnen komen. II. Voorgenomen maatregelen – haalbaarheid nog nader onderzoeken E. Impuls communicatie gedragsverandering en tips energiebesparing Een belangrijk middel in het tegengaan van hogere energiekosten is energiebesparing door gedragsverandering of andere kleinere maatregelen die weinig tijd of geld kosten. Zo kan er bijvoorbeeld gedacht worden aan het aanbrengen van radiatorfolie, korter douchen, apparaten op ecostand gebruiken en tochtstrips plaatsen. Er wordt op dit gebied al veel actie ondernomen, bijvoorbeeld binnen onze duurzaamheidsagenda, bij onze aanpak energiearmoede en in onze samenwerking met het DEC. We willen onderzoeken of het bovenop deze acties effectief is een impuls te geven aan de communicatie voor dit onderwerp.

Een andere mogelijkheid waarnaar gekeken wordt, is het opzetten van een subsidieregeling voor een teruggave van de kosten voor het inschakelen van een energiecoach. F. Tegemoetkoming energiekosten ondernemers buiten de 12,5%-regeling Er bereiken ons veel signalen dat ondernemers het moeilijk hebben het hoofd boven water te houden te midden van alle gestegen kosten. Met name de hoge bedragen voor energie spelen hierbij een rol. Dit is zorgelijk, zeker wanneer het ondernemers betreft die belangrijk zijn voor de leefbaarheid in onze kernen. Onder B. is al benoemd dat we vol in willen zetten op de ondersteuning die we ondernemers kunnen bieden via de schuldhulpverlening van Over Rood. Het Rijk heeft inmiddels aangekondigd dat er een regeling voor Mkb-ondernemingen komt bij wie de energiekosten meer dan 12,5% van de omzet bedragen. We zien dat veel ondernemers hier niet voor in aanmerking komen die het wel zwaar hebben met de gestegen energiekosten. Vandaar dat we willen kijken of het mogelijk is een tegemoetkoming in de energiekosten voor deze groep te realiseren. Hierbij moet worden opgemerkt dat het nog goed moet worden onderzocht in hoeverre het instellen van een aparte regeling voor deze specifieke doelgroep daadwerkelijk haalbaar is.

Vervolg Op 3 november ligt de bestuursrapportage aan u voor waarin u gevraagd wordt een bestemmingsreserve van €1 mln te vormen voor de aanpak van de crises. In deze RIB worden een aantal mogelijkheden genoemd waarmee de gemeente kan bijdragen aan het verminderen van de crises voor de inwoners en ondernemers. Indien u positief besluit, komen wij in de raad van 15 december met een raadsvoorstel waarbij u het college mandateert om binnen de € 1 mln de benoemde maatregelen uit te voeren.

5

Aangezien het nu niet duidelijk is wat elke maatregel kost en of ze daadwerkelijk te realiseren zijn, zal het college u regelmatig op de hoogte houden van de uitvoerbaarheid van de maatregelen en de bijbehorende kosten. Dat zal gebeuren via de reguliere producten uit de planning en control cyclus en via memo’s in de actualiteitensessie van de portefeuillehouder financiën.

Communicatie Deze raadsinformatiebrief wordt proactief gedeeld met inwoners die daarom gevraagd hebben naar aanleiding van het persbericht over het vormen van een bestemmingsreserve voor de aanpak gevolgen crises.

Bijlagen Geen

6