22-17 Conceptbestuursovereenkomst COA- raadsvoorstel gewijzigd aanvaard

Raadsvoorstel Onderwerp: Concept van de mogelijk nieuwe bestuursovereenkomst met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) inzake de opvanglocatie voor vreemdelingen aan de Kievitsblekweg te Oisterwijk.

Zaaknummer: 123239

Raadsvergadering d.d. 3 februari 2022

Raadsvoorstelnr: 22-17

Afdeling

Contactpersoon/email

Samenleving

Daniel Platje / daniel.platje@oisterwijk.nl

Voorstel Wij stellen u voor 1. aan het college wensen en bedenkingen ter kennis te brengen ten aanzien van het concept van een mogelijk nieuwe bestuursovereenkomst met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) inzake de opvanglocatie voor vreemdelingen aan de Kievitsblekweg te Oisterwijk. Inleiding In de gemeente Oisterwijk is sinds 1990 een asielzoekerscentrum (AZC) gevestigd. Afspraken daarover tussen het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) en de gemeente Oisterwijk zijn overeengekomen in een bestuursovereenkomst. In 2020 is deze bestuursovereenkomst verlengd met twee jaar. Deze bestuursovereenkomst vervalt per juli 2022. Het COA heeft per brief laten weten in gesprek te willen gaan over een mogelijk nieuwe bestuursovereenkomst. Het college heeft op 9 november 2021 in een raadsinformatiebrief aangegeven een positieve grondhouding aan te nemen om dat gesprek aan te gaan. De uitkomst van het gesprek met het bestuur van het COA is een concept van een mogelijk nieuwe bestuursovereenkomst. Deze bestuursovereenkomst wordt hierbij voorgelegd waarbij de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld wordt om wensen en bedenkingen aan het college ter kennis te brengen. Argumenten 1.1.

De gemeenteraad wordt in de gelegenheid gesteld om ‘wensen en bedenkingen’ te uiten. Het college neemt pas een besluit nadat het de gemeenteraad in de gelegenheid heeft gesteld haar wensen en bedenkingen te uiten. E.e.a. conform artikel 169 lid 4 van de Gemeentewet.

1.2.

De verantwoordelijkheid voor opvang van asielzoekers is opgenomen in het coalitieakkoord 2021-2026. Het coalitieakkoord geeft het volgende aan: ‘Wij nemen onze verantwoordelijkheid voor de opvang van asielzoekers. Voorwaarde daarbij is wel dat de veiligheid van onze inwoners en de bewoners van het AZC voorop staat. Bij aantoonbare ernstige en aanhoudende overlast weegt het voorkomen daarvan zwaarder dan het openhouden va het AZC en zullen wij ons standpunt heroverwegen’.

1

De uitgebreide evaluatie en het actuele veiligheidsbeeld duiden erop dat er -na een periode van veel overlast en na het nemen van diverse maatregelen- geen sprake meer is van een ernstige en aanhoudende overlast. Diverse stakeholders geven aan dat het beeld in de media afwijkt van de realiteit. De gemaakte afspraak om geen vreemdelingen op te nemen die voorkomen op de TopX-lijst is een versterking van de veiligheidsaanpak in de huidige periode. 1.3.

Conclusies en aanbevelingen uit de evaluatie zijn opgenomen in het concept van de mogelijk nieuwe bestuursovereenkomst. De belangrijkste conclusies en aanbevelingen, uit de evaluatiedocumenten van PONTelos, het Verwey Jonker Instituut en de gezamenlijke evaluatie door het COA en de gemeente Oisterwijk zijn verwerkt in het concept van de mogelijk nieuwe bestuursovereenkomst. Op hoofdlijnen betreffen de afspraken: • De voorgenomen looptijd van 25 jaar; • De modaliteit van de opvanglocatie als Regionaal Opvang Locatie (ROL) voor gemeenten in de regio Hart van Brabant. E.e.a. conform de pilot regioplaatsing; • Het maatschappelijk vastgoed van het COA: o Vernieuwing van het vastgoed (duurzame investering van minimaal €27 miljoen door het COA); o Flexibel gebruik van het vastgoed ten behoeve van (tijdelijke) huisvesting voor andere doelgroepen; o Gebruik van vastgoed ten behoeve van inclusie in de Oisterwijkse samenleving. • Het maximale aantal capaciteitsplaatsen van de opvanglocatie (555, hiervoor: 490) en het maximaal aantal bewoners (500, hiervoor 450) (zowel regulier als met een maximum van 80 capaciteitsplaatsen voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) waarbij gestreefd wordt naar bezetting van maximaal 50 AMV); •

• • • • •

Het feit dat er geen vreemdelingen worden opgenomen die op de zogenaamde TopXlijst staan, danwel stonden danwel op moment van (de) plaating(s procedure) op de TopX-lijst staan; Garantstelling door het COA over het levensvatbaar houden van de onderwijsinstellingen door een minimum aantal leerlingen te garanderen; Zorg en Welzijn en inclusie van bewoners in de Oisterwijkse samenleving en specifiek de intensivering van de samenwerking van het COA met Loket Wegwijs; Veiligheid en samenwerking in de veiligheidsketen; Samenwerkingsafspraken en overlegvormen tussen het COA en de gemeente; Een intensivering van de communicatie van het COA ten behoeve van omwonenden, inwoners en andere stakeholders.

Kanttekeningen 1.1. •

•

Een overeenkomst voor een kortere periode heeft invloed op de vernieuwing van het vastgoed. Het COA heeft drie scenario’s beschreven voor de vernieuwing van het vastgoed op locatie van de opvanglocatie. Het COA geeft aan dat een periode vanaf 25 jaar een substantiële vernieuwing van het vastgoed mogelijk maakt. Wordt de termijn korter, dan worden ook de mogelijkheden voor vernieuwing / (her)ontwikkeling minder. De duur van de mogelijk nieuwe bestuursovereenkomst heeft daarnaast ook grote invloed op de mogelijkheden voor de benodigde vernieuwing van de huisvesting van de

2

aanwezige onderwijsvoorzieningen en professionalisering van kinderopvang. Dit is een gemeentelijke verantwoordelijkheid. 1.2. •

• •

In het geval het gebruik van de huidige opvanglocatie niet wordt voortgezet zal rekening moeten worden gehouden met enkele consequenties: De door het COA aan de regio Hart van Brabant gekoppelde bewoners (75%, medio oktober 2021, Verwey Jonker Instituut) moeten verhuizen naar een andere opvanglocatie al dan niet buiten de regio Hart van Brabant. De beslissing raakt daarmee ook de andere gemeenten in Hart van Brabant. Sluiting van de opvanglocatie betekent ook de sluiting van de onderwijsvoorzieningen van Opmaat Groep en 2College. Einde gebruik, voorkeursrecht en bestemming Wanneer het COA de opvanglocatie sluit heeft de gemeente het voorkeursrecht van koop van de aan het COA in eigendom behorende percelen. Dat betekent dat de gemeente dan een besluit zal moeten nemen over een eventuele aankoop en een toekomstige bestemming.

Financiën 1.1. Faciliteitenbesluit Opvangcentra De gemeente Oisterwijk heeft recht op uitkeringen volgens het Faciliteitenbesluit Opvangcentra. We ontvangen deze via de algemene uitkering. De uitkering betreft een aanvulling op de gemeentefondsuitkering op basis van het aantal personen dat (nog) niet staat ingeschreven in de Basisregistratie Personen en die dus niet mee tellen in de aantallen voor de algemene uitkering. Ter indicatie: voor 2021 betreft dit een bedrag van € 90.047. Het zijn middelen, die niet geoormerkt worden, omdat deze bedoeld zijn ter dekking van algemene voorzieningen. De uitkering fluctueert mee met het aantal niet ingeschreven bewoners en stijgt met de voorgestelde toename van het maximaal aantal capaciteitsplaatsen. 1.2. Realisatie nieuwbouw onderwijsvoorzieningen Het COA spant zich maximaal in om een minimaal aantal leerlingen voor de onderwijsvoorzieningen op de opvanglocatie te garanderen. Dat legitimeert een benodigde investering in nieuwe onderwijshuisvesting voor de Opmaatgroep en voor 2CollegeEOA alsook de integratie van professionele kinderopvang en voorschoolse educatie. Voor de huisvesting van het basisonderwijs ontvangen we een jaarlijkse uitkering van het COA (de zogenaamde OHBA-regeling).

Voor de huisvesting van het voortgezet onderwijs is dat niet het geval; als we ervoor kiezen om hierin te investeren, dan moeten we daarvoor dekkingsmiddelen regelen. De vorm waarin de huisvesting van onderwijs geboden wordt hangt uiteindelijk ook samen met de vaststelling van de duur van de bestuursovereenkomst. Hierover moet nog besluitvorming plaatsvinden. De plannen voor onderwijshuisvesting zullen te zijner tijd worden opgenomen in het ‘programma voorzieningen onderwijshuisvesting’. Dit besluit wordt verwerkt in onze reguliere P&C producten. Communicatie Naar aanleiding van het collegebesluit om een concept van een mogelijk nieuwe bestuursovereenkomst met het COA voor wensen en bedenkingen voor te leggen is op 15-122021 een persbericht uitgegaan. Voorafgaand daaraan zijn omwonenden hiervan op de hoogte

3

gesteld. Tevens is hier aandacht aan gegeven in de Nieuwsklok en op Social Media. Inwoners zijn daarbij gewezen op de behandeling van dit voorstel van uw raad op 3 februari 2021. Uitvoering Nadat de gemeenteraad haar wensen en bedenkingen ter kennis heeft gebracht aan het college, zal het college het gesprek met het COA aangaan over de wensen en bedenkingen van de raad en vervolgens een definitief besluit nemen met betrekking tot de mogelijk nieuwe bestuursovereenkomst. Bijlagen 1. Concept van een mogelijk nieuwe bestuursovereenkomst; 2. Raadsinformatiebrief van 9 november en daarbij behorende bijlagen: a. Brief Centraal Orgaan opvang Asielzoekers; b. Visiedocument maatschappelijke meerwaarde vastgoed, Brink i.o.v. het COA; c. Evaluatie van het AZC Oisterwijk – 2021, PON-Telos; d. Evaluatieonderzoek Pilot Regioplaatsing Hart van Brabant (tussenrapportage), Verwey Jonker Instituut; e. Evaluatie Bestuursovereenkomst, gemeente Oisterwijk en Centraal Orgaan Asielzoekers; f. Huidige bestuursovereenkomst. Ter inzage gelegde stukken

Oisterwijk 14 december 2021, Het college, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

Coen Boode

Hans Janssen

4

Raadsbesluit Voorstel tot het aan het college ter kennis brengen van wensen en bedenkingen ten aanzien van het concept van een mogelijk nieuwe bestuursovereenkomst met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) inzake de opvanglocatie voor vreemdelingen aan de Kievitsblekweg te Oisterwijk.

De raad van de gemeente Oisterwijk, gelezen het voorstel van het college d.d. 14 december 2021, afdeling Samenleving, raadsvoorstel nr. 22-17;

gelet op de Gemeentewet, artikel 169 lid 4 besluit : tot het aan het college ter kennis brengen van de navolgende wensen en bedenkingen ten aanzien van het concept van een mogelijk nieuwe bestuursovereenkomst inzake de opvanglocatie voor vreemdelingen aan de Kievitsblekweg te Oisterwijk: -

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Oisterwijk op 7 februari 2022 de griffier,

de voorzitter,

Daniëlle Robijns

Hans Janssen

5