22-138 Jaarstukken 2021 - memo uitleg risicomanagement

Memo risico’s t.b.v. raadsplein 30-06- 2021 Memo risicoverwerking Naris Afdeling

Ilse Houët

Kwaliteit, Administratie en

Zaaknummer:

Informatie (KAI)

In de auditcommissie werd de vraag gesteld hoe de paragraaf weerstandsvermogen tot stand komt en werd gevraagd om een uitleg hoe een en ander werkt. In deze memo wordt dit uiteengezet. Periodiek vindt er in de P&C cyclus (jaarrekening, berap/begroting) een actualisatie plaats van de risico’s die wij registreren. Door P&C wordt met de kredietbewakers c.q. budgethouders periodiek het overzicht met risico’s besproken en geactualiseerd. De opgenomen risico’s vinden hun oorsprong vanuit college-/raadsvoorstellen, of gebeurtenissen en informatie vanuit de actualiteit, waarbij zo goed mogelijk een inschatting wordt gedaan over het risico wat we lopen bij het betreffende onderwerp en de kans dat het voorkomt. Om een risico inventarisatie te maken en te bepalen wat wij nodig hebben aan (weerstands)capaciteit, zijnde de reservecapaciteit die een gemeente nodig heeft om onvoorziene uitgaven, die voortvloeien uit de risico’s, op te vangen, gebruiken wij een systeem dat Naris heet. NARIS (oorspronkelijk Nederlands Adviesbureau Risicomanagement) is in 2002 ontstaan als een spin-off van de Universiteit van Twente. Destijds ontstond er vanuit de gemeenten in Nederland de behoefte om kennis te delen over risico’s waarbij risico’s gekwantificeerd moesten worden om het weerstandsvermogen te vergelijken met de risico’s die worden gelopen.

Het systeem Naris wordt door meerdere gemeenten gebruikt en daarin registreren wij de risico’s die wij inschatten op diverse taakvelden, waarbij we kijken naar het maximale risico en de kans dat het zich voordoet. In Naris leggen wij vast wat de kans is dat een risico voorkomt en het bedrag wat wij aan risico inschatten. De omvang van het risico bepalen wij aan de hand van een zo goed mogelijke inschatting. De richtlijn die Naris hanteert voor het inschatten van de kans dat iets voorkomt is: • Komt maar eens per 10 jaar voor dan is de kans 5% • Komt tussen de 5-10 jaar voor dan is de kans 30% • Komt tussen de 2-5 jaar voor dan is de kans 50% • Komt tussen de 1-2 jaar voor dan is de kans 70% Het risicobedrag of de kans kun je verlagen door maatregelen te nemen, zie als voorbeeld hieronder bijvoorbeeld door langdurige contracten aan te gaan wordt de kans op het missen van huuropbrengst kleiner.

R013

Huurders van delen van gemeentelijke gebouwen haken af.

Financieel - Betreft met name huurderving bij de brede scholen. Leegstand van gebouwen leidt tot financieel nadeel

Actief - Kans op huurderving kan worden verkleind door langdurige contracten aan te gaan met de huurders.

1

20%

180.000

Bij de jaarstukken 2021 hebben we in totaal € 25 miljoen aan risico’s geïnventariseerd. De risico’s zullen echter niet allemaal tegelijk optreden, dus het systeem Naris heeft berekend dat het voor 90% zeker is dat alle risico’s kunnen worden afgedekt met een bedrag van € 6.067.928. Naris gebruikt hiervoor de zogenaamde Monte Carlo simulatie, een techniek waarbij door middel van simulatie wordt aangegeven wat er zou kunnen gebeuren en hoe waarschijnlijk dat is. Bijvoorbeeld: thuis is er een kans dat de koelkast stuk gaat (kosten vervanging € 1.000) en er is een kans dat de wasmachine stuk gaat (kosten vervanging € 1.000). De kans dat dit optreedt is bijv. 1x per 7 jaar = 30%. De kans dat ze beiden gelijktijdig stuk gaan, is niet zo groot, dus je hoeft niet € 2.000 op je spaarrekening te hebben om dit risico af te dekken. Terugkomend op de jaarstukken, er is dus € 6.067.928 nodig om risico’s af te kunnen dekken. Dat zetten we af tegen het weerstandsvermogen (lees algemene reserve plus reserve grondbedrijf) en zo bepalen we de ratio weerstandsvermogen die bij de jaarstukken uitkomt op 1,16 en voldoende is om risico’s op te kunnen vangen. Let wel, het totaal aan risico’s is een schatting, het is mogelijk dat er zich nog risico’s voordoen die wij niet hebben onderkend of dat risico’s lager zijn dan wat er is opgenomen.

De ratio is dan ook een indicatie, maar geen harde werkelijkheid. Ten aanzien van de vraag over precario, in de risicoberekening is uitgegaan dat we 50% risico lopen om het hoger beroep c.q. cassatie te verliezen en daarom is er 50% meegenomen bij de risico inventarisatie, op basis van inschatting van 2 juristen. Gemakshalve zou je kunnen zeggen dat er rekening is gehouden met 50% van € 6.236.000 in de simulatie wat er nodig is om dit risico af te kunnen dekken samen met alle andere risico’s die ook zijn geïnventariseerd.

2