22-114 WSD jaarstukken 2021 en ontwerpbegroting 2023 - Raadsvoorstel - aanvaard

Raadsvoorstel Onderwerp: WSD Jaarrekening 2021 en begroting 2023 Raadsvergadering d.d. 9 juni 2022

Zaaknummer: 133011

Raadsvoorstelnr: 22-114

Afdeling: Samenleving

Voorstel Wij stellen u voor 1. Kennis te nemen van de jaarrekening 2021 van de WSD 2. Kennis te nemen van de begroting 2023 van de WSD 3. De volgende zienswijze op de jaarstukken WSD, uitgewerkt in bijgevoegde brief, in te dienen: - Wij als raad waarderen dat er hard gewerkt is in twee moeilijke coronajaren en complimenteren de WSD met het positieve resultaat 2021; - Om goede ondersteuning te kunnen bieden aan onze inwoners, is verbondenheid tussen onze maatschappelijke partners van groot belang. Hierbij vinden wij het belangrijk dat er in de breedte van het sociaal domein lokaal de verbinding wordt gemaakt door de WSD. Juist een soepele overgang van (Wmo)zorg naar participatie / werk en de eventuele (tijdelijke) mogelijkheid om terug te schakelen is een beweging die we in onze gemeente inzetten en waar wij een rol voor de WSD in zien; - Ontschotting van dienstverlening in het sociaal domein vraagt om flexibele inzet van middelen. Daarom vragen wij als raad om de mogelijkheden van deze flexibiliteit binnen de reserve stimulus te bekijken via een evaluatie van het Stimulusprogramma.

Inleiding De gemeente Oisterwijk neemt deel aan de gemeenschappelijke regeling van het Sociaal Werkbedrijf WSD. De WSD is een uitvoeringsorganisatie die mensen met afstand tot de arbeidsmarkt een werkplek biedt en hen daarbij ondersteunt. Eind 2021 werkten vanuit Oisterwijk 154 mensen bij de WSD op basis van de voormalige Wet sociale werkvoorziening (WSW) en 31 mensen vanuit de Participatiewet (PW)1. Op grond van de artikelen 40.3 en 43.3 van de gemeenschappelijke regeling kan de gemeenteraad haar zienswijze geven op de begroting voor 2023. In dit raadsvoorstel gaan we in op de jaarrekening 2021 en de begroting 2023 en doen we een voorstel voor de zienswijze van uw raad. Daarnaast informeren wij u over de uitvoering van ons lokaal plan met de WSD.

1

Bron: kwartaalrapportage 4-2021. Eind 2020 waren dat er 130 personen WSW en 30 personen PW. De

toename van aantal WSW wordt veroorzaakt door toevoeging Haaren aan Oisterwijk.

1

Argumenten 1.1. Jaarrekening 2021 heeft een positief resultaat Het resultaat van 2021 is € 2.672.000,- positief. Dit is € 2,4 miljoen beter dan begroot. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door: - Hogere uitstroom van SW-medewerkers - Hogere compensatie vanuit het rijk voor de loon- en prijs ontwikkeling SW dan begroot. - Hogere loonkostenvoordelen op grond van de Wet Tegemoetkoming Loondomein en hogere begeleidingsvergoedingen dan begroot. - Ontvangen coronacompensatie WSW over 2021 van totaal € 0,8 miljoen. Het verschil tussen het resultaat over 2021 (afgerond € 2,7 miljoen) en 2020 (€ 4,2 miljoen) wordt voornamelijk veroorzaakt door het verschil in de coronacompensatie vanuit het rijk: resp. € 2,6 miljoen in 2020 en € 0,8 miljoen in 2021. 1.2. Wijziging afspraken reserve zorgt voor meer bestedingsvrijheid gemeente Uw raad heeft in de zienswijze op het voorstel Toekomstige koers WSD (d.d. 23 januari 2020) aangegeven ‘de WSD op te roepen een fundamenteel deel van de algemene reserve ter beschikking te laten komen aan de deelnemende gemeenten’. In 2021 zijn er gesprekken geweest met de WSD-gemeenten over het weerstandsvermogen en het dividend beleid. Het bleek dat de WSD-gemeenten onderling verschillend staan ten opzichte van de reserves bij de WSD.

Dit proces heeft geleid tot nieuwe besluitvorming over het vormen van een personeelsfonds en de besteding van het beschikbare Algemene Gemeentelijke Reserve (AGR) – voorheen dividend2 genoemd. Vanaf de jaarrekening 2021 geldt voor de AGR de volgende bestedingsafspraak: - 50% van dit bedrag blijft beschikbaar voor besteding in enig jaar voor dienstverlening bij de WSD; - 50% kan gedurende het jaar ingezet worden voor dienstverlening gerelateerd aan participatie / sociaal domein – al dan niet bij de WSD. Indien deze 50% niet besteed is, kan de gemeente ervoor kiezen om dit bedrag uit te keren als vrij besteedbare middelen. Met deze afspraak hebben we meer mogelijkheden om de middelen uit ‘onze’ reserve, die geparkeerd is bij de WSD, in te zetten in het sociaal domein en/of uit te laten keren ten behoeve van onze eigen gemeentelijke begroting. Door deze wijziging wordt recht gedaan aan het belang van werk en de ambities in het koersdocument enerzijds, en de bestedingsmogelijkheden voor de individuele gemeenten anderzijds. 1.3. Wijziging verdelingssystematiek reserve sluit beter aan bij de koers Het Algemeen Bestuur (AB) heeft besloten om de verdeling van het resultaat over de 9 gemeenten via de AGR aan te passen. Vanaf de jaarrekening 2021 wordt de AGR-verdeling bepaald o.b.v. 2/3 op de omzet werk en voor 1/3 op volume personen Participatiewet

2

Hierbij gold de afspraak dat 100% van het dividend besteed moest worden aan trajecten bij de WSD.

2

verdeeld3. Dit doet volgens het AB recht aan het belang van werk en de ambities in het koersdocument. Deze wijziging heeft een beperkt effect op de AGR voor Oisterwijk. 1.4. Jaarrekening 2021 wordt goedgekeurd door de accountant De accountant is voornemens om een goed gekeurde controleverklaring af te geven over de jaarrekening 2021. Door aanscherpingen in de regels voor accountants vindt feitelijke afgifte van de controleverklaring sinds enige jaren plaats bij de formele vaststelling van de jaarrekening door het Algemeen bestuur. 2.1 Begroting voor 2023 en de financiële meerjarenraming 2024-2026 is sluitend De WSD presenteert een sluitende begroting die gebaseerd is op het vastgestelde koersdocument ‘Gezamenlijk doorontwikkelen’. De plannen uit dit koersdocument zijn vertaald in de begroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026. 2.2 Inzet op onbenut arbeidspotentieel Veel mensen staan onbedoeld langs de kant, terwijl ze wel kunnen en willen werken. Veelal gaat dit om mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Deze mensen kunnen met loonkostensubsidie (LKS) mogelijk wel aan de slag. Vanuit de rijksoverheid wordt met ingang van 2022 de LKS vergoed op basis van realisatie. De begeleidingskosten voor mensen met LKS worden helaas (nog) niet verdeeld op basis van realisatie.

Om dit geen drempel te laten zijn, om mensen met LKS aan het werk te krijgen via de WSD, is er het Stimulus-programma. Wanneer je als gemeente meer arbeidsplaatsen realiseert bij de WSD dan de omvang van het Participatiebudget van het rijk, worden de meerkosten vergoed uit het Stimulus-programma van de WSD. 2.3 WSD geeft meer inzicht in inventarisatie van de risico’s De WSD hanteert de door Deloitte ontwikkelde methode voor risico-inschatting en berekening van het benodigde weerstandsvermogen. In de bijgevoegde notitie ‘weerstandsvermogen’ is aandacht gegeven aan de risico-inschattingen en de berekening van de risico’s. Belangrijk om te vermelden is dat de geïnventariseerde risico’s afgedekt zijn binnen de begroting en er bij een tegenvallend exploitatieresultaat niet direct een extra financiële vraag aan de gemeenteraad wordt gedaan. 3.1 Wens gebruik te maken van indienen zienswijze Om integrale ondersteuning aan onze inwoners te bieden is het belangrijk dat maatschappelijke partners goed lokaal samenwerken en middelen flexibel ingezet kunnen worden. Wenselijk is om dit expliciet onder de aandacht te brengen en als zienswijze op de begroting 2023 in te dienen, conform bijgevoegde conceptbrief.

3

Tot en met 2020 was de verdeelsystematiek gebaseerd op 100% omzet werk. Deze nieuwe verdeling betekent

dat gemeenten die meer werk afnemen bij de WSD of meer mensen via de WSD aan het werk hebben, meer AGR ontvangen.

3

Kanttekeningen 2.1 Bezetting 2100 personen De ambitie van 2100 personen (uit de doelgroep WSW en PW) is in het koersdocument vastgesteld. In de begroting 2023 is verondersteld dat dit aantal personen nodig zijn om tot een ‘break-even’ scenario voor de exploitatie van de WSD te komen. Afgelopen jaren is met een lager aantal personen ook een positief resultaat behaald. Het behalen van de 2100 personen moet geen doel op zich zijn. Mogelijk zou er nog eens gekeken kunnen worden naar een bijgesteld aantal als ‘break even point’.

Samenwerking De WSD is een gemeenschappelijke regeling met de volgende gemeenten: Best, Boxtel, Meierijstad, Nuenen, Oirschot, Oisterwijk, Sint Michielsgestel, Son en Breugel en Vught.

Financiën De WSD werkt binnen het budget voor de Sociale Werkvoorziening en Participatie dat de gemeente Oisterwijk meerjarig beschikbaar heeft voor de doelgroep. Het jaar 2021 heeft de WSD positief afgesloten met een positief resultaat van € 2.672.000,-. Aan het Algemeen Bestuur WSD wordt op 13 juli 2022 voorgesteld om dit resultaat als volgt te bestemmen: Resultaat 2021 Toevoeging algemene en

€ 2.672.000 -/- € 1.005.000

bestemmingsreserves

Bij het bepalen van de algemene reserve wordt de minimale reservepositie gehanteerd (10,4 miljoen)

Vrij besteedbaar resultaat

€ 1.667.000

25% personeelsfonds

-/-€ 417.000

Voor 2021 is het percentage van 25% gehanteerd. Over de hoogte en bestemming van dit personeelsfonds worden in 2022 nadere afspraken gemaakt in het DB

Beschikbaar voor Algemene

€ 1.250.000

Voor Oisterwijk betekent dit een bedrag van € 99.500,-.

Gemeentelijke Reserve (AGR)

Tot en met de jaarrekening 2020 is gesproken over dividend. Het nog te besteden dividend voor Oisterwijk bedroeg op 31-12-2021: € 321.500,-4. Dit bedrag is bestemd om WSD-trajecten in te zetten. Na het vaststellen van de jaarrekening 2021 door het AB voegt WSD € 99.500 toe aan de AGR voor Oisterwijk. Hiervan is 50% bestemd voor trajecten bij de WSD. De andere 50% is vrij in te zetten voor het sociaal domein of kan op het einde van het jaar uitgekeerd worden.

Communicatie De WSD geeft aan dat de zienswijze tot en met 15 juni 2022 ingediend kan worden. Bij een besluit over de zienswijze in de raad van 2 juni 2022 is er voldoende tijd om de zienswijze van de gemeente Oisterwijk over te brengen aan het bestuur van de WSD. Het college informeert het dagelijks bestuur van de WSD conform bijgevoegde brief over de zienswijze van de gemeenteraad. 4

Inclusief het aandeel van de gemeente Haaren voor Oisterwijk.

4

Uitvoering Algemeen Bestuur Het algemeen bestuur van de WSD behandelt op 13 juli 2022 de jaarrekening 2021 en de begroting 2023. Lokaal plan Oisterwijk De samenwerking tussen de gemeente en WSD vormt de basis om onze inwoners zo goed mogelijk te ondersteunen bij het uitvoeren van een zinvolle dagactiviteit en de ontwikkeling naar werk. Met het lokaal plan willen WSD en gemeente Oisterwijk in de periode 2021-2025 de samenwerking intensiveren en op een inspirerende manier de dienstverlening voor inwoners doorontwikkelen. Dit willen we doen door de focus te leggen op verschillende doelgroepen in de participatiewet en vanuit daar de dienstverlening doorontwikkelen. De eerste doelgroep waar de focus op ligt is de doelgroep jongeren. Het gaat hierbij om jongeren van 16/18 tot 27 jaar. De eerste stap hierin is het creëren van ruimte voor dialoog en begrip. Consulenten van de WSD en gemeente Oisterwijk gaan bij elkaar op werkbezoek en verdiepen zich in elkaars dienstverlening. Hierna wordt er een gezicht gegeven aan jongeren in Oisterwijk en worden zij in beeld gebracht op basis van informatie van het inlichtingenbureau5. Met deze casussen gaan we samen aan de slag. Hierdoor wordt de dienstverlening in Oisterwijk en van WSD zichtbaar, en worden eventuele dubbelingen en hiaten in dienstverlening zichtbaar.

Welke jongere valt tussen wal en schip? Hier wordt gezamenlijk naar passende oplossingen gezocht. Na(ast) deze doelgroep gaan we aan de slag met andere groepen inwoners die gebruik maken van de participatiewet – zoals bijv. statushouders en mensen met GGZ -problematiek. In het najaar 2022 vindt een actualisatie van het lokale plan plaats voor 2023.

Bijlagen 1. Conceptbrief jaarstukken 2021 en 2023 WSD 2. Jaarverslag WSD 2021 3. Concept accountantsverslag WSD 2021 4. Voorstel bestemming resultaat 2021 5. Eindrapportage rechtmatigheidsonderzoek 2021 6. Begroting 2023 en financiële meerjarenraming 2024-2026 7. Notitie weerstandsvermogen WSD

5

Het Inlichtingen Bureau geeft informatie over Oisterwijkse jongeren die geen startkwalificatie hebben, niet

staan ingeschreven bij een onderwijsinstelling, geen werk of te weinig inkomen hebben en geen uitkering hebben.

5

Ter inzage gelegde stukken -------

Oisterwijk 25 april 2022, Het college, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

Coen Boode

Hans Janssen

6

Raadsbesluit Voorstel WSD Jaarrekening 2021 en begroting 2023

De raad van de gemeente Oisterwijk, gelezen het voorstel van het college d.d. 25 april 2022, afdeling Samenleving, raadsvoorstel nr. 22-114; gelet op artikel 35 lid 3 Wet gemeenschappelijke regelingen en de artikelen 40 lid 3 en 43 lid 3 van de Gemeenschappelijke regeling WSD; besluit: 1. Kennis te nemen van de jaarrekening 2021 van de WSD 2. Kennis te nemen van de begroting 2023 van de WSD 3. De volgende zienswijze op de jaarstukken WSD, uitgewerkt in bijgevoegde brief, in te dienen: - Wij als raad waarderen dat er hard gewerkt is in twee moeilijke coronajaren en complimenteren de WSD met het positieve resultaat 2021; - Om goede ondersteuning te kunnen bieden aan onze inwoners, is verbondenheid tussen onze maatschappelijke partners van groot belang. Hierbij vinden wij het belangrijk dat er in de breedte van het sociaal domein lokaal de verbinding wordt gemaakt door de WSD. Juist een soepele overgang van (Wmo)zorg naar participatie / werk en de eventuele (tijdelijke) mogelijkheid om terug te schakelen is een beweging die we in onze gemeente inzetten en waar wij een rol voor de WSD in zien; - Ontschotting van dienstverlening in het sociaal domein vraagt om flexibele inzet van middelen. Daarom vragen wij als raad om de mogelijkheden van deze flexibiliteit binnen de reserve stimulus te bekijken via een evaluatie van het Stimulusprogramma.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Oisterwijk op 9 juni 2022 de griffier,

de voorzitter,

Daniëlle Robijns

Hans Janssen

7