22-10 Begroting 2023 - bijlage 1 Begroting 2023.pdf
Tekst van het document
Gemeente Oisterwijk Begroting 2023
Datum: 4 oktober 2022 Versie: College 1.0
Inhoudsopgave
Nota van aanbieding .................................................................................................................................. 3 Algemeen
5
Begroting in één oogopslag ....................................................................................................................... 6 Beeld op de kernen .................................................................................................................................... 8 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 12 Financiële samenvatting .......................................................................................................................... 14 Programmaplan
17
Programma 1 Dienstverlenend Oisterwijk............................................................................................... 19 Programma 2 Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig Oisterwijk ...................................................... 31 Programma 3 Samenredzaam Oisterwijk ................................................................................................ 44 Paragrafen
53
Paragraaf Bedrijfsvoering ........................................................................................................................ 54 Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing ............................................................................ 58 Paragraaf Financiering ............................................................................................................................. 68 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................. 71 Paragraaf Grondbeleid............................................................................................................................. 75 Paragraaf Verbonden partijen ................................................................................................................. 80 Paragraaf Lokale heffingen ...................................................................................................................... 88 Financiële begroting
92
Overzicht van baten en lasten ................................................................................................................. 93 Mutaties reserves .................................................................................................................................... 94 Incidentele baten en lasten ..................................................................................................................... 95 EMU saldo ................................................................................................................................................ 97 Overzicht taakvelden ............................................................................................................................... 98 Bijlagen
100
Ontwikkelingen gemeentefonds............................................................................................................ 101 Lijst met afkortingen .............................................................................................................................. 102
Begroting 2023 | 2
Nota van aanbieding Duurzaam investeren in een betrokken samenleving Leden van de gemeenteraad, Begroten is een hachelijke zaak. Dat wisten we al. Want wie kan er eigenlijk echt een jaar vooruitkijken. Laat staan vier jaar. Maar nu we in deze begroting vooruitkijken naar het jaar 2023 en de periode 2023-2026, realiseren we ons hoe snel we ingehaald kunnen worden door een nieuwe werkelijkheid. Na de inval van Rusland in Oekraïne is onze wereld ingrijpend veranderd. Oekraïners zoeken hun toevlucht naar buurlanden. De markten van gassen en granen liggen overhoop. Sancties raken de Russen, maar ook onszelf. Prijzen van boodschappen en energie vliegen uit de bocht. Terwijl we nog bijkomen van de gevolgen van COVID-19, staan nu de zekerheden van naoorlogs Europa onder druk. Vrede, veiligheid en stabiliteit. En ook een warm huis, een volle boodschappentas en een gevulde orderportefeuille. Ze spreken niet meer vanzelf. Overheden halen alles uit de kast om mensen op te vangen en tegemoet te komen. Gelukkig op basis van een goed gevulde schatkist. Maar mensen en middelen zijn niet onuitputtelijk beschikbaar om de te doen wat nodig is. In deze sombere context zijn wij aan de slag gegaan met het opstellen van de begroting. Gelukkig konden we ondertussen op basis van de voorlopige resultaten van het jaar 2022 geld vrijmaken voor de aanpak van de crises.
Ook konden we een bedrag reserveren voor versnelling van de woningbouw. Maar zeker zo belangrijk is dat we onze ambities en financiën structureel op orde hebben. De Perspectiefnota gaf daar een eerste beeld van. In deze begroting hebben we deze nota uitgewerkt. Ook hebben we de actuele ontwikkelingen een plaats gegeven in de diverse programma’s en budgetten. Kernwoorden voor ons zijn ‘betrokken’ en ‘duurzaam’. Als gemeentebestuur kunnen en willen we niets alléén voor elkaar krijgen. Sterker nog, we krijgen pas echt iets voor elkaar als het aansluit bij de inzet en ambities van inwoners en bedrijven. Betrokkenheid versterkt het duurzame karakter van onze inzet. Daarom richten we ons extra op wat nodig is in ieders directe leefomgeving. De vele ideeën en initiatieven die leven pakken we extra actief op. We maken onze afvalstromen circulair en onze gebouwen duurzaam. In onze regio maken we werk van gezamenlijke energieopwekking en van uitbreiding van het fietsnetwerk. We kijken zorgvuldig en slim naar de manier waarop we onze dorpen laten groeien en ook natuur, biodiversiteit, bedrijvigheid en recreatie de ruimte geven. Het past bij onze gemeente om daarbij niet zozeer te werken aan ‘verstedelijken’, maar aan het leefbaar houden van onze dorpen en ons landelijk gebied. Daar ligt de kern van ons bestaansrecht als middelgrote gemeente in het Hart van Brabant.
We wonen en werken in een streek waar het leven goed is. Maar dat ‘goed’ is een gemiddelde. Want altijd zijn er mensen die het erg goed hebben en mensen die het minder goed hebben. We hopen dat het ons lukt om met Loket Wegwijs nog meer vindbaar te zijn voor mensen die niet beschikken over een gezond lijf, een dagelijks ontbijt, een nieuwste smartphone, een Begroting 2023 | 3
lidmaatschap van de sportclub en/of een veilige thuissituatie. We hopen ook dat onze inwoners nog meer de weg weten naar de vele mooie sociale en culturele basisvoorzieningen die we hebben. Duurzaam investeren in een betrokken samenleving. Dat is wat we in deze begroting voor ogen hebben. Onze medewerkers zijn daarvoor samen met ons dagelijks aan de slag. Over onze plannen gaan we graag het debat aan met u als gemeenteraad en met onze inwoners, instellingen en bedrijven. Het college oktober 2022
Begroting 2023 | 4
Algemeen
Begroting 2023 | 5
Begroting in één oogopslag
Begroting 2023 | 6
Begroting 2023 | 7
Beeld op de kernen In het coalitieakkoord is aangegeven dat er de komende jaren een aantal majeure projecten en ontwikkelingen aan de orde komen, de zogenaamde kompasprojecten. In deze en de volgende pagina’s wordt verder ingegaan op de kompasprojecten. Hieronder en op de volgende pagina is aangegeven in welke kern de kompasprojecten zijn gepland. Hiermee is een eerste start gemaakt met de uitvoering van het raadsbesluit om een paragraaf over de kernen op te nemen in de begroting en jaarrekening. Op de pagina daarna zijn de kompasprojecten weergegeven in een kaart. Dit is een eerste start om te komen tot een “dynamische” landkaart van de gemeente met hierop aangegeven de locaties, de omvang en het tijdspad. Vervolgens is in één document weergegeven welke processtappen moeten worden uitgevoerd in de komende jaren. Dit overzicht wordt bij de PPN en de begroting geactualiseerd.
Begroting 2023 | 8
Begroting 2023 | 9
Kaart met kompasprojecten
Begroting 2023 | 10
Processtappen kompasprojecten
Begroting 2023 | 11
Leeswijzer We gebruiken de programmabegroting 2023 om afspraken te maken tussen de gemeenteraad en het college over wat we in het begrotingsjaar gaan doen en welke middelen daarvoor beschikbaar zijn. Met deze begroting willen we de raad beter in positie brengen om op strategisch niveau te kunnen sturen op politieke thema’s. Bij de jaarstukken 2021 is in een motie aandacht gevraagd voor de leesbaarheid van de begroting. In juni 2022 is met een afvaardiging van de raad gesproken over de wensen en mogelijkheden om de begroting aan te passen. In deze begroting hebben we een aantal aanpassingen gedaan. Een onderdeel daarvan is het beperken van het aantal thema’s per programma. Ook is de lay-out aangepast aan de nieuwe huisstijl.
Ambities voor 2023 In het coalitieakkoord zijn een aantal ambities verwoord. De ambities voor 2023 worden vertaald in de volgende thema’s:
Programma 1 Dienstverlenend Oisterwijk 1.1 We hebben onze dienstverlening aan inwoners en ondernemers op orde 1.2 We steken veel energie in samenwerking en inwonersparticipatie 1.3 We zetten onze eigendommen optimaal in 1.4 We hebben de gemeente goed georganiseerd Programma 2 Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig Oisterwijk 2.1 Versterking van kwaliteit en identiteit van Oisterwijk door ruimtelijke ontwikkelingen 2.2 We streven naar een aantrekkelijke en duurzame openbare ruimte 2.3 Het is veilig voor onze inwoners 2.4 Oisterwijk is aantrekkelijk voor inwoners, ondernemers en bezoekers Programma 3 Samenredzaam Oisterwijk 3.1 We hebben een sterk sociaal domein door een goede basisstructuur 3.2 We hebben een sterk sociaal domein met goede ondersteuning 3.3 Alle inwoners kunnen zich ontwikkelen
Opbouw van de programma’s Elk programma kent een duidelijke opbouw, waarin per programma de beleidsdoelstelling en het maatschappelijk effect staat opgenomen waarop de raad op strategisch niveau kan sturen. Per programma zijn op tactisch niveau de politieke thema’s van het college weergegeven. Op sommige thema’s willen we meerdere ambities bereiken. Deze zijn apart benoemd. Per thema worden de volgende vragen beantwoord: • Wat willen we bereiken? • Wat gaan we daar voor doen? • Hoe kunnen we dat meten? Per programma wordt de volgende vraag beantwoord: • Wat kost het?
Begroting 2023 | 12
Per programma wordt een toelichting gegeven op de belangrijkste financiële verschillen met de begroting van 2022. Bij ieder programma treft u een overzicht aan van de voorgestelde investeringen. De bijbehorende kapitaallasten zijn opgenomen in de meerjarenbegroting. De going-concern activiteiten zijn in de financiële begroting meegenomen en visueel weergegeven in de infographics per programma. In de programma’s zijn daarnaast de in de BBV verplicht voorgeschreven beleidsindicatoren opgenomen. Deze indicatoren zijn een gevolg van de gewijzigde begrotingsvoorschriften. Deze beleidsindicatoren zijn voor alle gemeenten gelijk en op “waar staat je gemeente” raadpleegbaar. Dat maakt het mogelijk om Oisterwijk op diverse terreinen te vergelijken met andere gemeenten. Global Goals for Sustainable Development In 2015 heeft de VN 17 ambitieuze doelen voor duurzame ontwikkeling vastgesteld. Deze Global Goals for Sustainable Development werden unaniem geadopteerd door alle lidstaten en vormen voor de periode tot 2030 een belangrijke gezamenlijke agenda. Oisterwijk is hier in 2019 bij aangesloten. In deze begroting wordt bij elk programma visueel inzichtelijk gemaakt hoe de politieke thema’s van de gemeente Oisterwijk verband houden met deze global goals. Tabellen In dit boekwerk komen veel financiële tabellen voor.
In deze tabellen zijn afgeronde bedragen gepresenteerd, hierdoor kan het gepresenteerde saldo afwijken van de opgetelde (afgeronde) bedragen. Daarnaast mag u een negatief bedrag interpreteren als een last of verslechtering van het begrotingssaldo. Bedragen die positief zijn kunt u interpreteren als een baat of verbetering van het programmasaldo. Mocht dit anders zijn, dan is dit bij de tabel vermeld.
Begroting 2023 | 13
Financiële samenvatting (bedragen x € 1.000)
Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026
1 Dienstverlenend
-30.458
-33.635
-33.221
-32.814
-32.415
2 Aantrekkelijk,duurzaam,gezond en veilig
-25.868
-23.355
-19.916
-21.795
-20.613
3 Samen redzaam
-28.155
-30.542
-30.335
-30.212
-29.897
Totaal lasten
-84.481
-87.532
-83.472
-84.821
-82.925
1 Dienstverlenend
62.336
67.679
67.483
67.254
62.144
2 Aantrekkelijk,duurzaam,gezond en veilig
19.880
14.760
10.994
14.593
14.593
3 Samen redzaam
5.738
5.844
5.824
5.824
5.824
87.954
88.283
84.301
87.671
82.561
3.473
751
828
2.850
-364
Mutaties reserves programma 1
375
231
122
32
32
Mutaties reserves programma 2
412
476
374
293
292
Mutaties reserves Grondbedrijf
-2.109
-579
0
-2.029
-3.149
Mutaties reserves programma 3
50
0
0
0
0
Mutatie reserves
-1.272
128
496
-1.704
-2.826
Resultaat
2.201
879
1.325
1.147
-3.190
Totaal baten Saldo van baten en lasten
Uitgangspunten begroting Indexering De kosten, inclusief de subsidies, zijn in 2023 geïndexeerd met de door het CPB verwachte algemene prijsindex (BBP) van 3,0%. De begroting 2022 was ook conform deze prijsindex geïndexeerd met 1,6%. Nu blijkt dat de inflatie sterk stijgt, is besloten om over 2022 nog een extra indexering plaats te laten vinden van 1,8%. Hiermee wordt de totale indexering voor 2023 4,8%. De laatste maanden is de inflatie sterker gestegen, dan eerder rekening mee is gehouden. Om die reden is in de risicoparagraaf een apart risico opgenomen (zie R215). In overeenstemming met de nota accommodatiebeleid zal de indexering van de huur voor gemeentelijke accommodaties, die in gebruik zijn bij gesubsidieerde instellingen, gelijkgesteld worden aan de indexering van de subsidies. De salarissen zijn in 2022 aangepast aan het CAO akkoord 2021 - 2022. Aangezien er voor 2023 nog geen nieuw CAO akkoord voor gemeenten bekend is, zijn de salarissen geïndexeerd met 5%. Zodra de uitkomst van het akkoord bekend is, zullen wij dit in de eerstvolgende begrotingswijziging verder verwerken. Gemeentefonds Het rijk heeft definitief besloten de herijking door te voeren bij de meicirculaire 2022. De korting is daarom volledig verwerkt in deze begroting. De korting loopt op tot € 1,2 mln. in 2025. Voorlopig loopt de herijking tot en met 2025.
Voor 2026 is het extra kortingsbedrag van € 196.000 ook al bekend. Dat bedrag hebben wij ook al verwerkt in deze begroting. Op grond van het advies van de VNG is voor de compensatie jeugd 75% van de verwachte compensatie opgenomen. De extra landelijke korting voor jeugd van € 511 miljoen is nog niet Begroting 2023 | 14
opgenomen in de begroting (voor Oisterwijk is dat een korting van € 610.000). En de tegenhanger hiervoor, voor hetzelfde bedrag een lager kostenbudget voor jeugd begroten, is ook nog niet opgenomen. Het rijk heeft aangekondigd om met maatregelen te komen, zodat de gemeenten minder kosten voor de jeugdzorg kwijt zijn. Dat wachten wij af. Rekenrente De interne rekenrente van 0,5% wordt gebruikt om de werkelijk begrote rentekosten te verdelen over de boekwaarden van de activa. Het verschil tussen de werkelijk begrote rente en de doorbelaste rente op basis van de boekwaarden wordt verwerkt in programma 1. Voor het grondbedrijf wordt, conform de BBV voorschriften, een apart rentepercentage gehanteerd van 0,67%. Het BBV schrijft voor dat bij de berekening van het rentepercentage rekening moet worden gehouden met de verhouding Eigen Vermogen / Vreemd Vermogen. Overhead De overhead is centraal in de begroting opgenomen. De overhead wordt aan de tarieven toegerekend op basis van personeelslasten. Overig In de begroting 2023 zijn de structurele effecten van de Berap 2022 en de meicirculaire 2022 verwerkt. Een nadere toelichting op de verschillen tussen de begroting 2023 en de voorgaande begroting is bij de drie programma’s opgenomen. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de ontwikkelingen volgend uit de PPN 2023 – 2026 en ontwikkelingen na het vaststellen van deze PPN.
Ontwikkelingen na PPN 2023 - 2026 In de periode tussen de vaststelling van de PPN en het opstellen van de begroting is het financieel meerjarenbeeld, met name door nieuwe informatie over het gemeentefonds, bijgesteld. De belangrijkste verschillen in het gemeentefonds ten opzichte van de PPN zijn opgenomen in onderstaand overzicht. Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Resultaat PPN 2023
324
426
463
-509
Meicirculaire 2022
4.236
4.563
4.744
586
Autonome ontwikkelingen
-1.451
-2.043
-2.257
-1.797
-748
-688
-688
-688
-1.482
-933
-1.114
-780
879
1.325
1.147
-3.190
(bedragen x € 1.000)
Structurele effecten Berap 2022 Overige ontwikkelingen Totaal algemene dekkingsmiddelen
Met name de effecten van de meicirculaire 2022 leiden er toe dat de meerjarenbegroting in de jaren 2023 – 2025 sluitend zal zijn en in 2026 een groot nadeel laat zien. Het rijk is bij Prinsjesdag in september 2022 de gemeenten beperkt tegemoet gekomen bij het oplossen van het nadeel in 2026. Het is op dit moment nog onduidelijk of het Rijk de gemeenten nog verder zal compenseren.
Begroting 2023 | 15
De in de PPN voorgestelde taakstellingen, namelijk aframing onderuitputting budgetten van € 500.000, de taakstelling bedrijfsvoering van € 50.000 en de opgave sociaal domein van € 350.000, zijn allen nader ingevuld en verwerkt in deze begroting. Een nadere toelichting op bovenstaande tabel is opgenomen bij de programma’s.
Weerstandsvermogen Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Weerstandsratio met grondexploitatie
2,2
2,2
2,2
2,5
Weerstandsratio zonder grondexploitatie
1,7
1,6
1,6
1,6
(bedragen x € 1.000)
De weerstandsratio met grondexploitatie komt met 2,2 ruim boven de doelstelling van 1,5 uit. Dit komt met name door de verwachte resultaten van de grondexploitaties. Als de resultaten van de grondexploitatie niet worden meegenomen, dan komt de ratio uit op 1,7. Dit komt ook boven de gestelde doelstelling van 1,5 uit. Het meerjarenresultaat vanuit deze begroting is nog niet verwerkt in de opstelling van de reserves en is daarom ook nog niet meegenomen in de weerstandsratio.
Begroting 2023 | 16
Programmaplan
Begroting 2023 | 17
Begroting 2023 | 18
Programma 1 Dienstverlenend Oisterwijk Algemene beleidsdoelstelling van dit programma Het programma dienstverlenend Oisterwijk heeft als doel de organisatie gemeente Oisterwijk te besturen en faciliteren vanuit een goede verbinding tussen de Raad en Samenleving. Het college verricht met vooraf vastgestelde kaders de uitvoering binnen de financiële middelen die hiervoor beschikbaar zijn vanuit het gemeentefonds en inkomsten die de gemeente genereert door het heffen van gemeentebelastingen en leges.
Maatschappelijk effect In dit programma staan de thema’s dienstverlening vanuit de gemeentelijke organisatie en bedrijfsvoering. We zien hier een toenemende betrokkenheid van inwoners bij beleidsvoorbereiding en bestuur alsmede een voortschrijdende digitalisering. Daarnaast zien we steeds meer regionale en (boven)lokale samenwerking. De kern Haaren maakt inmiddels onderdeel uit van onze gemeente en de financiële afwikkeling heeft grotendeels plaatsgevonden.
Ambities voor 2023 De ambities voor 2023 worden vertaald in de volgende thema’s: 1.1 We hebben onze dienstverlening aan inwoners en ondernemers op orde 1.2 We steken veel energie in samenwerking en inwonersparticipatie 1.3 We zetten onze eigendommen optimaal in 1.4 We hebben de gemeente goed georganiseerd
Financiën De baten en lasten van dit programma worden hieronder schematisch weergegeven: Lasten - € 33.635 Baten € 67.769 Saldo € 34.044 Een toelichting wordt gegeven in de paragraaf “Wat kost het?”.
Begroting 2023 | 19
1.1 We hebben onze dienstverlening aan inwoners en ondernemers op orde Wat willen we bereiken? De gemeente Oisterwijk wil een betrouwbare partner zijn voor onze inwoners, ondernemers en organisaties. Een gemeente die zegt wat zij doet en waarmaakt wat zij zegt. Wij blijven investeren in de ontwikkeling van onze dienstverlening en in ondersteunende systemen. Het moet niet uitmaken via welk kanaal een inwoner de gemeente benadert, de informatie moet altijd op orde zijn. Als ambtelijke organisatie halen we het beste uit onszelf, voor de inwoners, ondernemers en organisaties. Dienstverlening is van ons allemaal. Inwoners weten wat zij van onze gemeente mogen verwachten en andersom.
Wat gaan we daar voor doen? Wij blijven onze dienstverlening verder ontwikkelen. De vastgestelde Visie op Dienstverlening en inwonersparticipatie (december 2021) dient hierbij als basis. Binnen GHO verband pakken we gezamenlijk bepaalde trajecten voor Dienstverlening op. We gaven in 2022 al aan, dat de meeste van deze projecten in 2023 doorlopen. We vernieuwen de gemeentelijke website. De voorbereidingen zijn in 2022 in gang gezet. Livegang verwachten we in het eerste kwartaal van 2023. We verbeteren hiermee ook de gebruiksvriendelijkheid en toegankelijkheid van onze online dienstverlening. Invoering van de wet WMEBV (wet Modernisering Elektronisch Bestuurlijk Verkeer) per 1 januari 2023. In 2022 hebben we met name de wettelijke aspecten geborgd en digitale processen daarop aangepast. In 2023 gaan we hiermee door, om daarmee ook de kwaliteit van de dienstverlening te verbeteren. Het is niet alleen belangrijk dat er tijdig geantwoord wordt en dat we dat ook kunnen aantonen, maar vooral de inhoud van het antwoord en dat we doen wat we beloven. We zetten in Oisterwijk meer in op Omni-channeling (hierbij worden meerdere kanalen ingezet om de klant op een optimale wijze van dienst te zijn). Een project wat we in 2022 stil hebben gezet, vanwege andere prioriteiten, maar ook vanwege landelijk nog te maken keuzes. Het gaat om een betere afstemming tussen de verschillende kanalen.
Hoe een inwoner de gemeente ook benadert, hij krijgt altijd hetzelfde antwoord. Het nieuwe klanttevredenheidssysteem zetten we in om voor de belangrijkste kanalen en contactmomenten de tevredenheid van onze inwoners te peilen. We starten begin 2023 met de 0-meting. We gaan door met Project Heldere Taal: we herschrijven nog meer brieven en leiden ook (nieuwe) medewerkers op, om te leren eenvoudig te schrijven richting onze inwoners.
Hoe kunnen we dat meten? • Klanttevredenheid meten bij gekozen kanalen; ook steekproefsgewijze peilingen (zoals klantreismethodiek) inzetten. Wat kost het? Lasten - € 1.286 Baten € 1.250 Saldo - € 36 Begroting 2023 | 20
1.2 We steken veel energie in samenwerking en inwonersparticipatie Wat willen we bereiken? Samenwerking is noodzakelijk om grote opgaven binnen en buiten onze gemeentegrenzen te realiseren. Hiervoor werken we samen binnen de gemeenschappelijke regeling Regio Hart van Brabant (HvB). De gevolgen van de corona pandemie zien we ook in de ambities in de samenwerkingsverbanden. We kiezen daarom niet voor nieuwe ambities, maar zetten in op behalen van de eerder bepaalde doelen. Met ingang van 2022 is de huidige strategische meerjarenagenda vervangen door een kern- en keuzeagenda. In de kernagenda leggen we unanieme, meerjarige commitment voor regionale samenwerking vast. De keuzeagenda maakt het mogelijk om flexibel in te spelen op actualiteit, met variërende en evoluerende coalities in onze regio. Daarnaast blijven we inzetten op de intergemeentelijke samenwerking met Goirle, Hilvarenbeek en Oisterwijk (GHO). We werken steeds meer toe naar ‘Wijkgericht werken’. De leefbaarheid in én de identiteit van Haaren, Heukelom, Moergestel en Oisterwijk blijven voorop staan. De inwoners weten zelf het beste wat nodig is; als gemeente kijken wij of en hoe we hierin faciliteren. Dit kan per dorp of buurtschap verschillend zijn. Inwoners zijn aan zet, (gemeente) Oisterwijk bouwt! mee.
Wat gaan we daar voor doen? Inwonersparticipatie De volgende punten verwerken we in het uitvoeringsprogramma 2023, wat we ter informatie aan de raad sturen. We voeren de aanbevelingen van het rapport van de Rekenkamercommissie “Dorpen, wijken en buurten in verbinding” uit. Hierbij past het aanstellen van dorpsondersteuners vanuit de organisatie. Een afgeleide van de zogeheten burgerbegroting is een vrij besteedbaar budget, waaraan het dorp of buurtschap zelf invulling kan geven. Zo zijn inwoners zelf meer en meer aan zet. Uiteraard is daarbij draagvlak van de inwoners erg belangrijk. De dorpsondersteuners begeleiden deze trajecten. In 2023 voeren we ook de verbeteragenda uit van de Quick Scan Lokale Democratie, waaronder de verbeterpunten rondom participatie. We blijven inwoners met nieuwe ideeën verwelkomen en faciliteren waar nodig. Wanneer we inwoners mee willen laten participeren in de totstandkoming van ‘ons’ nieuwe beleid, dan kiezen we daarvoor wisselende participatievormen, passend bij de doelgroep en het thema.
Hoe kunnen we dat meten? • Evaluatie Plannen van aanpak 2023 Wat kost het? Lasten - € 284 Baten € 0 Saldo - € 284
Begroting 2023 | 21
1.3 We zetten onze eigendommen optimaal in Wat willen we bereiken? We zetten onze vastgoedportefeuille doelmatig in waarbij wordt gestuurd op maatschappelijk effect, kostenbewustzijn en financiële transparantie. Wij borgen daarbij dat de vastgoedportefeuille efficiënt en professioneel wordt beheerd. We passen een transparante en integrale aanpak toe op de huisvestingsvraagstukken op het gebied van onderwijs, maar ook op het gebied van cultuur, welzijn en sport. In het landelijke Klimaatakkoord en de gemeentelijke Duurzaamheidsagenda zijn duurzaamheidsdoelen gesteld. Ook maatschappelijke organisaties moeten hun gebouwen verduurzamen om aan deze opgave bij te dragen. In ons meerjarenuitvoeringsplan geven wij hier uitvoering aan. Daar waar we kunnen verduurzamen we in onderhoud, verbouw of nieuwbouw van het gemeentelijk vastgoed.
Wat gaan we daar voor doen? Vastgoedportefeuille We herijken onze vastgoedportefeuille om te komen tot een kernportefeuille die significant bijdraagt aan onze beleidsdoelstellingen en verduurzaamd kan worden. Panden die geen beleidsdoel meer dienen, dan wel niet rendabel kunnen worden verduurzaamd, zullen in de toekomst worden afgestoten. Aan de hand van het Klimaatakkoord (dat is doorvertaald in de gemeentelijke Duurzaamheidsagenda) bepalen we onze ambities over hoe en binnen welke termijn we onze vastgoedportefeuille effectief en kostenverantwoord kunnen verduurzamen, waarbij we extra rekening houden met de uitdagingen die de huidige energiecrisis met zich meebrengt. We plaatsen zonnepanelen op alle daarvoor geschikte panden uit de eigen portefeuille om een snelle stap te zetten in de verduurzaming van ons vastgoed. Tevens voeren we maatregelen uit zoals benoemd in de door het Rijk opgestelde ‘erkende maatregelen lijst’. Verduurzaming is onderdeel van het meerjarenonderhoudsplan van de panden en waar we kunnen maken we gebruik van subsidieregelingen. Door het aanbrengen van monitoringssystemen in alle panden die daarvoor in aanmerking komen, meten we pro-actief het energieverbruik en kunnen we aan de hand daarvan snel en adequaat de gebouwinstallaties bijsturen.
Accommodatiebeleid We stellen een nieuwe verordening onderwijshuisvesting en accommodatiebeleid vast, wat als basis dient voor de integrale aanpak van de diverse actuele huisvestingsvraagstukken op het gebied van onderwijs, sport, cultuur en welzijn. Accommodatiebeleid wat zich specifiek richt op onderwijshuisvesting (integraal huisvestingsplan onderwijs / IHP) wordt in de eerste helft van 2023 voorgelegd aan de raad. We geven in 2023 uitvoering aan projecten op het gebied van onderwijshuisvesting, zoals onder andere PI De Hondsberg, de school bij het AZC, Kindcentrum de Pannenschuur en OBS de Kikkenduut.
Begroting 2023 | 22
Hoe kunnen we dat meten? • Daling van het energieverbruik in onze panden
Wat kost het? Lasten - € 5.273 Baten € 1.618 Saldo - € 3.655
Begroting 2023 | 23
1.4 We hebben de gemeente goed georganiseerd Wat willen we bereiken? De verbinding en samenwerking tussen gemeente en samenleving wordt versterkt. Raads-, commissie- en collegeleden werken samen aan integer en weerbaar bestuur, mede op basis van een actuele gedragscode voor politiek ambtsdragers. Raad en college werken samen op basis van duidelijke rollen en heldere afspraken. De Rekenkamer(commissie) ondersteunt de raad bij het uitoefenen van zijn controlerende taak. We trekken kwalitatief goed personeel aan en behouden dat, zodat de continuïteit van de dienstverlening gewaarborgd is en blijft. Wij voldoen aan de (wettelijke) ontwikkelingen rondom de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) en de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). We zijn een financieel gezonde gemeente. De financiële afwikkeling van de overgang van Haaren naar Oisterwijk komt in een afsluitende fase.
Wat gaan we daar voor doen? Raad en college Raad en college nemen een (ver)nieuw(d) Bestuursinformatiesysteem in gebruik. Tevens wordt een voorstel uitgewerkt voor live videoverslaglegging van raadsvergaderingen. De Verordening Rekenkamercommissie gemeente Oisterwijk 2014 wordt, mede op basis van de Wet versterking decentrale rekenkamers, geactualiseerd. Raad en college maken samenwerkingsafspraken in het kader van Oisterwijk Bouwt. Op enkele dossiers wil de raad een meer proactieve rol in de beeldvormende fase (o.a. inwonerparticipatie) en in de kaderstellende fase. De raad wijst daarvoor top- en plusdossiers aan en bepaalt daarmee vooraf welke rol hij heeft in het besluitvormingsproces. Op een jaarlijkse Oisterwijk Bouwt-dag kijken raad en college terug op ieders rol en worden de samenwerkingsafspraken geëvalueerd. De raadswerkgroep Oisterwijk Bouwt neemt een voortrekkersrol bij het verstevigen van verbindingen met de samenleving. In 2023 is er extra aandacht voor e-participatie en het betrekken van groepen, die minder goed de weg naar de raad vinden.
Personeel We maken bij het invullen van vacatures gebruik van maatwerk bij de werving & selectie. Voor de moeilijk vervulbare vacatures boren we creatieve manieren aan van werving, zoals netwerkevents, social media, en dicht bij de poort van de opleidingsinstituten.
Rechtmatigheidsverantwoording Op basis van een wetswijziging draagt het college, met ingang van de jaarrekening 2023, zorg voor een rechtmatigheidsverantwoording. De rechtmatigheidsverklaring wordt nu nog door de accountant afgegeven.
Begroting 2023 | 24
Informatiebeveiliging Wij registreren en analyseren meldingen met betrekking tot gegevensbeveiliging en, indien van toepassing, melden we die bij de autoriteit persoonsgegevens.
Hoe kunnen we dat meten? • Respons op de opengestelde vacatures en aantal succesvolle plaatsingen • Het aantal en de soort meldingen in het kader van gegevensbeveiliging
Wat kost het? Lasten - € 26.792 Baten € 64.811 Saldo € 38.019
Begroting 2023 | 25
Reguliere werkzaamheden 2023 Onderstaande infografic geeft een indruk van de werkzaamheden die de gemeente uitvoert voor haar inwoners.
Begroting 2023 | 26
Wat kost het? Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026
(bedragen x € 1.000)
1.1 Dienstverlening
-1.227
-1.286
-1.282
-1.270
-1.268
-158
-284
-284
-242
-182
1.3 Eigendommen
-4.554
-5.273
-4.975
-5.057
-4.887
1.4 Bedrijfsvoering
-24.519
-26.792
-26.680
-26.245
-26.079
Totaal lasten
-30.458
-33.635
-33.221
-32.814
-32.415
1.329
1.250
1.250
1.550
1.550
0
0
0
0
0
1.604
1.618
1.678
1.678
1.678
1.2 Samenwerking en participatie
1.1 Dienstverlening 1.2 Samenwerking en participatie 1.3 Eigendommen 1.4 Bedrijfsvoering
59.403
64.811
64.554
64.026
58.916
Totaal baten
62.336
67.679
67.483
67.254
62.144
Saldo van baten en lasten
31.878
34.044
34.261
34.440
29.729
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
375
231
122
32
32
Onttrekkingen reserves
375
231
122
32
32
Mutatie reserves
375
231
122
32
32
32.253
34.275
34.383
34.472
29.761
Stortingen reserves Stortingen reserves Onttrekkingen reserves
Saldo
Toelichting Hieronder worden de belangrijkste ontwikkelingen in de begroting 2023 benoemd. Bedragen x € 1.000, V=voordelig verschil, N=nadelig verschil Thema
Omschrijving
€
V/N
Ontwikkelingen uit PPN 2023 -2026 1.1
Dienstverlening
Lagere baten i.v.m. invoering Omgevingswet
1.3
Eigendommen
Onderwijshuisvesting (Kikkenduut)
1.3
Eigendommen
Bijstellen verzekeringsbudgetten
-50
N V N
1.3
Eigendommen
Hogere energiekosten gemeentelijk vastgoed
-560
N
1.4
Bedrijfsvoering
CAO verhoging
-480
N
1.4
Bedrijfsvoering
Uitbreiding formatie Ruimte en Samenleving
-739
1.4
Bedrijfsvoering
Uitstel Omgevingswet
1.4
Bedrijfsvoering
Gemeentefonds: septembercirculaire 2021 / Maartbrief
1.4
Bedrijfsvoering
1.4
Bedrijfsvoering
1.4
Bedrijfsvoering
Taakstelling bedrijfsvoering
50
V
1.4
Bedrijfsvoering
Bijstellen verzekeringsbudgetten
-50
N
1.4
Bedrijfsvoering
Raadsinformatiesysteem
-20
N
Indexering salarissen 5%
-834
N
Correctie kapitaallasten
-77
N
Indexering 4,8%
234
V
Budget dorpen en buurtschap
-60
N
-300 60
-50
N N
1.602
V
Inzet stelpost Haaren
723
V
Structurele aframing onderuitputting
500
V
Ontwikkelingen na vaststellen PPN 2023 – 2026
1.2
Samenwerking
Begroting 2023 | 27
Thema
Omschrijving
€
V/N
1.3
Eigendommen
Aframen huuropbrengst Pannenschuur
1.4
Bedrijfsvoering
Gemeentefonds: meicirculaire 2022
-60
N
4.722
V
1.4
Bedrijfsvoering
Versterking Loket Wegwijs
-288
N
1.4
Bedrijfsvoering
Extra inzet op sport, gezondheid en cultuur
-82
N
1.4
Bedrijfsvoering
Extra inzet op accommodatiebeleid
-82
N
1.4
Bedrijfsvoering
Coördinator Circulaire Ambachtscentrum (Progr. 2)
-82
N
1.4
Bedrijfsvoering
Kwaliteitsbewaker Participatiewet (Progr. 3)
-82
N
1.4
Bedrijfsvoering
Dorpsondersteuners
-200
N
1.4
Bedrijfsvoering
Aframen opbrengst precario
-70
N
Investeringen (bedragen x € 1.000)
Begroting 2023
OBS de Kikkenduut 2023
1.183
PI school de Hondsberg
5.900
Totaal
7.083
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
0
0
0
Overzicht algemene dekkingsmiddelen In onderstaand overzicht zijn de algemene dekkingsmiddelen opgenomen van de gemeente. Deze bestaan uit de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de belastingen (OZB, parkeren, precario, reclame, toeristen) die door de gemeente worden geheven. Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Gemeentefonds
52.090
51.833
51.909
46.799
Belastingen
11.316
11.316
11.316
11.316
Totaal algemene dekkingsmiddelen
63.405
63.149
63.225
58.115
(bedragen x € 1.000)
Post onvoorzien De post onvoorzien betreft een apart budget waar gedurende het jaar, indien noodzakelijk, onvoorziene en onvermijdelijke uitgaven uit kunnen worden gedekt. De omvang van deze post bedraagt € 50.000.
Vennootschapsbelasting (Vpb) Wij verwachten, uitgaande van de voorlopige Vpb-berekeningen, over 2023 geen Vennootschapsbelasting te hoeven betalen over de grondexploitaties.
Begroting 2023 | 28
Verplichte beleidsindicatoren Indicator Formatie
Eenheid fte per 1.000 inwoners
Periode 2022
Oisterwijk 7,1
Nederland n.v.t.
Bezetting
fte per 1.000 inwoners
2022
6,1
n.v.t.
Apparaatskosten
kosten per inwoner
2022
€ 422
n.v.t.
Externe inhuur
kosten inhuur externen als % van totale loonsom + kosten inhuur externen % van totale lasten
2022
23,8%
n.v.t.
2022
16,4%
n.v.t.
Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden
euro
2021
€ 731
€ 733
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
euro
2021
€ 874
€ 810
Gemiddelde WOZ-waarde woningen
per € 1.000
2021
€ 373
€ 290
Overhead
Begroting 2023 | 29
Begroting 2023 | 30
Programma 2 Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig Oisterwijk Algemene beleidsdoelstelling van dit programma Het programma Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig Oisterwijk heeft als doel de leefomgeving van de gemeente Oisterwijk te beheren, te ontwikkelen en te faciliteren door middel van vastgestelde kaders binnen de daarvoor beschikbare middelen.
Maatschappelijk effect Oisterwijk is de Parel in ’t Groen door de prettige leefomgeving met een veilige, toegankelijke, schone en duurzame openbare ruimte. Voor alle inwoners is voldoende sport- en cultuuraanbod aanwezig. Er is aandacht voor de verschillende woonbehoeften van de inwoners en we stimuleren energieneutraal wonen, ondernemen en denken. De ondernemers zijn positief over het vestigingsklimaat.
Ambities voor 2023 De ambities voor 2023 worden vertaald in de volgende thema’s: 2.1 Versterking van kwaliteit en identiteit van Oisterwijk door ruimtelijke ontwikkelingen 2.2 We streven naar een aantrekkelijke en duurzame openbare ruimte 2.3 Het is veilig voor onze inwoners 2.4 Oisterwijk is aantrekkelijk voor inwoners, ondernemers en bezoekers
Financiën De baten en lasten van dit programma worden hieronder schematisch weergegeven: Lasten - € 23.355 Baten € 14.760 Saldo - € 8.595 Een toelichting wordt gegeven in de paragraaf “Wat kost het?”.
Begroting 2023 | 31
2.1 Versterking van kwaliteit en identiteit van Oisterwijk door ruimtelijke ontwikkelingen Wat willen we bereiken? In samenwerking met de gemeente Tilburg ontwikkelen we een integrale visie over de duurzame verstedelijking van het gebied Berkel-Enschot, Udenhout, Biezenmortel, Haaren, Oisterwijk, Heukelom en Moergestel (Koersdocument Oostflank). Deze visie vormt de basis voor ontwikkelingen op het gebied van wonen, bedrijven, recreatie en toerisme, natuur, landschap, landbouw en mobiliteit. Het vormt ook de basis voor onderhandelingen met het Rijk en provincie over onze bijdrage aan nationale doelstellingen. Een concreet voorbeeld is het verhogen van het aantal woningen dat wij mogen bouwen volgens de provinciale prognose om een bijdrage te kunnen leveren aan de nationale woningbouwopgave. Hierbij geven we voorrang aan woningbouwprojecten die een bijdrage leveren aan de gemeentelijke woondoelstellingen. We geven uitvoering aan de afspraken over versneld bouwen. Deze visie vormt ook de basis voor de actualisatie van de omgevingsvisie in 2023. Op 1 januari 2023 treedt naar verwachting de Omgevingswet (en daarbij de Wet Kwaliteitsborging Bouw) in werking. Om te voldoen aan de per 1 januari 2023 geldende wettelijke vereisten hebben we ons in 2022 voorbereid op de komst van de Omgevingswet. De transitie Omgevingswet loopt door tot 2029.
We willen de ruimtelijke kwaliteit van Oisterwijk versterken en een bijdrage leveren aan de gemeentelijke woningbehoefte. We willen een woningvoorraad die aansluit bij de woningbehoefte van de gemeente Oisterwijk, zowel kwalitatief als kwantitatief. Hieronder vallen ook voldoende betaalbare woningen en huisvesting van bijzondere doelgroepen. We willen daarbij voldoen aan de (versnelde) taakstelling voor huisvesting van vergunninghouders en aan de landelijke eisen op het gebied van woonwagenbeleid. Ook willen we de regionaal afgesproken opgave voor de huisvesting van short en midstay arbeidsmigranten realiseren. Daarnaast willen we een bijdrage leveren aan het realiseren van de regionale woningbehoefte en inzetten op het realiseren van flexwonen. We willen inzicht in de behoefte aan woningen, zowel lokaal als regionaal. We willen ook zicht op de stappen die we zetten om hieraan een bijdrage te leveren door middel van datagestuurd werken. We zetten in op een toekomstgerichte en duurzame landbouw. Ook zorgen we voor een passende oplossing bij de sloop of herbestemming van voormalige agrarische bedrijfsgebouwen.
Wat gaan we daar voor doen? Integrale visie Oostflank We werken samen met gemeente Tilburg een Koersdocument Oostflank uit op de thema’s wonen, mobiliteit, economie, natuur, landschap en landbouw. In het Koersdocument zetten we in op een natuur-inclusieve gebiedsontwikkeling, waarbij we zoeken naar ruimtelijk inpassingsvermogen om betaalbare woningen te realiseren en naar kansen zoals het versterken van de mobiliteitsnetwerk. Omgevingswet We voeren de acties uit die de VNG heeft opgesteld om klaar te zijn voor de invoering van de Omgevingswet. We pakken het actualiseren van de omgevingsvisie verder op vanaf begin Begroting 2023 | 32
2023 (na vaststelling SRBT Oostflank). Het college stelt in 2023 een gemeentelijke adviescommissie ruimtelijke kwaliteit in en de legesverordening wordt volgens de Omgevingswet aangepast. We gaan werken met de door de raad vastgestelde kaders voor de vergunningsprocedure, de kaders voor participatie en het delegatiebesluit. Daarnaast evalueren de omgevingsdialoog, de intaketafel en omgevingstafel waar al mee wordt gewerkt. Samen met de Equalit gemeenten sluiten we aan op het Digitaal Stelsel Omgevingswet. Versnelling woningbouw We zetten in op de realisatie van grotere woningbouwprojecten met gebruikmaking van het afwegingskader woningbouw, waarbij woningbouwprojecten die een bijdrage leveren aan gemeentelijke doelstellingen voorrang krijgen. Met het Koersdocument Oostflank en het versnellingsteam woningbouw maken we de ambitie van 150 woningen per jaar mogelijk. We realiseren flexwoningen. Indien nodig zetten we hiervoor via het grondbedrijf ook eigen grond in. We geven uitvoering aan de acties die zijn opgenomen in het uitvoeringsprogramma van de Woonzorgvisie. Enkele van de initiatieven die we in 2023 starten zijn: • We nemen deel aan Hart van Brabant onderzoeken op het gebied van regionale woningbehoefte. In 2022-2023 is dit het kwalitatief woningbehoefteonderzoek (kwbo) dat iedere 4 jaar wordt uitgevoerd.
• We ontwikkelen een lokaal digitaal informatiesysteem op het gebied van wonen en woonzorg met een bijbehorend dashboard. • We maken de stap naar meerjarige prestatieafspraken met de corporaties over het aanbod van sociale huurwoningen (hierin nemen we de onlangs afgesloten landelijke prestatieafspraken mee). Zo werken we in strategisch partnerschap samen, ook op de lange termijn. • We maken lokaal beleid voor woonwagenstandplaatsen. • We verruimen de huisvestingsmogelijkheden binnen bestaande bouw (onder andere door het opstellen van een beleidsregel woningsplitsen). Buitengebied We geven uitwerking aan de visie op het buitengebied. Op het gebied van boomkwekerij en plantenteelt doen we dit in het kader van het project Versailles van het Noorden en het Koersdocument Oostflank. Op het gebied van stikstof doen we dit samen met de provincie en andere stakeholders, via de gebiedsgerichte aanpak Kampina en Oisterwijkse Vennen. We werken verder aan de ontwikkeling van Ruimte-voor-Ruimte-woningen (met daarbij aandacht voor mogelijkheden om kleinere kavels en dus goedkopere woningen te realiseren). Deze zijn gekoppeld aan de sanering van enkele varkenshouderijen en aan de sloop en herbestemming van voormalige agrarische bedrijfsgebouwen.
Hoe kunnen we dat meten? • Het aantal nieuwgebouwde woningen die voldoen aan de gemeentelijke beleidsdoelstellingen, waaronder de woonzorgvisie
Wat kost het? Lasten - € 349 Baten € 391 Saldo € 42
Begroting 2023 | 33
2.2 We streven naar een aantrekkelijke en duurzame openbare ruimte Wat willen we bereiken? Een veilige, toegankelijke, schone, groene en duurzame openbare ruimte voor onze inwoners om te wonen, werken en recreëren. Met oog voor de biodiversiteit en natuurwaarden op het gekozen kwaliteitsniveau. We leveren – waar mogelijk in samenwerking met de regio Hart van Brabant – een bijdrage aan de doelstellingen uit het Klimaatakkoord en onze lokale Duurzaamheidsagenda. We zetten in op vermindering van de CO2-uitstoot, onder andere door het verhogen van het aandeel opwekking hernieuwbare energie (zon en wind). Om deze doelstellingen te kunnen behalen evalueren en actualiseren we de gemeentelijke Duurzaamheidsagenda en stellen we de Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS) 2.0 vast. Gemeente Oisterwijk is een groene en duurzame gemeente, die meewerkt aan de circulaire economie. Hierbij denken wij niet in afval, maar in grondstoffen. De landelijke VANGdoelstellingen zijn herijkt. De nieuwe VANG-doelstelling voor 2025 is het recyclen van 55% van de recyclebare stromen. Onze inwoners gebruiken voet, fiets en openbaar vervoer voor zoveel mogelijk verplaatsingen. We ontmoedigen doorgaand verkeer door onze woonwijken. De gemeente blijft met de auto wel bereikbaar, inclusief bij de doelgroep passende parkeergelegenheid.
We stimuleren het gebruik van duurzame vervoersmiddelen, zoals de fiets (voor verplaatsingen binnen 10 km) en openbaar vervoer ten opzichte van de auto. Daarnaast faciliteren we het gebruik van elektrische vervoermiddelen.
Wat gaan we daar voor doen? Duurzaamheidsagenda en REKS We evalueren en actualiseren de gemeentelijke Duurzaamheidsagenda en geven uitvoering aan de Regionale Energie- en Klimaatstrategie (REKS). Projecten die in 2023 in dit kader worden uitgevoerd of gecontinueerd zijn onder andere: • Het stimuleren van energiebesparing en zonne-energie op (bedrijfs)daken. • Het uitwerken van REKS-gebiedsopgaven met aandacht voor het opwekken van hernieuwbare energie en klimaatadaptatie. • Het vaststellen van de voortgangsrapportage REKS 1.0. • Het continueren van het project ‘aanpak energie-armoede’ door (via het energieloket Oisterwijk) inwoners te adviseren over energiebesparende maatregelen en deze, waar mogelijk, direct uit te voeren. • Het verstrekken van leningen voor het verduurzamen en/of levensloopbestendig maken van woningen. • Het stimuleren, faciliteren en regisseren van duurzaamheidsinitiatieven van inwoners, ondernemers, energiecoöperaties en andere organisaties. Daarnaast continueren we de uitvoering van de Transitievisie Warmte en zetten daarvoor extra capaciteit in. We nemen in 2023 een besluit over deelname aan het Regionaal Publiek Ontwikkelbedrijf REKS en voeren daarmee de motie Capaciteit REKS van uw raad uit.
Begroting 2023 | 34
Omdat klimaatadaptatie veel omvattend is, wordt in elk op te stellen beleidsstuk dat betrekking heeft op de openbare ruimte aandacht besteed aan klimaatadaptatie. Voor klimaatadaptatie buiten de openbare ruimte wordt een separaat beleidsstuk opgesteld. Circulaire economie In 2023 wordt een nieuwe grondstoffennota (voorheen afvalbeleid) opgesteld. We voeren activiteiten uit die leiden tot minder restafval en verbetering van de kwaliteit van de recyclebare stromen. We werken in 2023 aan projecten om bewustwording rondom recyclebare stromen te creëren, zodat inwoners nog beter afval kunnen scheiden en we de VANG doelstellingen bereiken. Rondom verschillende afvalthema’s (scheiden, zwerfafval, etc.) willen we bewustwording onder bewoners, scholen en BSO’s vergroten. In 2021 is het traject gestart om te komen tot de toekomstbestendige milieustraat van de gemeente Oisterwijk. Wij zijn hiervoor in gesprek gegaan met de raad, bewoners en verschillende belanghebbenden. In 2022 wordt er minstens 1 scenario als voorkeur voorgelegd aan de raad, om deze in 2023 uit te werken. We verkennen de mogelijkheden rondom de invoering van een pasjessysteem en starten met de uitbreiding van de milieustraat Oisterwijk en de realisatie van een tweede weegbrug. We nemen een coördinator voor het Circulaire Ambachtscentrum aan.
Vanaf 2023 kunnen we als gemeente gebruik maken van een SUP (single-use-plastics) vergoeding. Hiermee kunnen we onder andere opruimkosten van zwerfafval vergoeden. De hoogte van deze vergoeding wordt eind 2022 bekend gemaakt en zal vervolgens pas in oktober 2024 worden overgemaakt (over het jaar 2023). Integrale visie openbare ruimte We stellen een integrale Visie Openbare Ruimte vast, als basis voor het waarborgen van de ruimtelijke kwaliteit en efficiënt beheer. Na vaststelling van de Visie Openbare Ruimte, verwacht in het 4e kwartaal 2022, starten we met het actualiseren van diverse beleidsstukken, zoals de Kadernota en beleidsplan Wegen en Openbare Verlichting en het Groenbeleid. Hierin komen groen en bomen op particulier terrein en ook groencompensatie aan de orde. Daarmee wordt de toezegging nagekomen zoals gedaan bij de PPN 2022. In het op te stellen groenbeleid is aandacht voor biodiversiteit en natuurwaarden. Ook werken we hierbij het onderdeel ‘Basiskwaliteit Natuur’ verder uit. Samen met het B-team zetten we in op projecten om de biodiversiteit te verbeteren en stimuleren we onze bewoners hieraan bij te dragen. In 2022 is een start gemaakt met het borgen van de ruimtelijke kwaliteit door een stedenbouwkundige blauwdruk te maken van het bestaande areaal (de Gebiedspaspoorten).
Deze dienen als basis voor de Handboeken Openbare Ruimte, waarmee we consequenter en integraal overwogen de openbare ruimte kunnen inrichten en beheren. De basis is naar verwachting eind 2023 gereed. Het beheer en onderhoud van de openbare ruimte wordt aanbesteed (bestekken voor onderhoud bomen, onderhoud beplantingen (WSD), maaien bermen en sloten en machinaal onderhoud). Duurzaamheid is hierbij één van de gunningscriteria. Het aanbesteden van de nieuwe onderhoudsbestekken wordt naar verwachting duurder gezien de stijging van de brandstofprijzen en de krapte op de arbeidsmarkt. Om de kwaliteit en veiligheid van ons bomenbestand duurzaam in stand te houden is het noodzakelijk meer onderhoud en inspecties uit te voeren. Gezien de beperktere inzet van onze buitendienst nemen we onderhoud bomen mee in de aanbesteding om zo profijt te hebben van schaalvoordelen.
Begroting 2023 | 35
Infrastructuur Naast het regulier onderhoud aan (onverharde) wegen, civieltechnische kunstwerken, openbare verlichting en bermen, werken we verder aan het herstellen van de achterstand in het onderhoud door deze locaties zoveel mogelijk integraal en wijkgericht aan te pakken. Met de uitkomsten van de driejaarlijkse inspectie kunstwerken stellen we een uitvoeringsplan op. Het beleidskader openbare verlichting actualiseren we met aandacht voor lichtvervuiling in het buitengebied. We geven uitvoering aan het herzien en het verduurzamen van de openbare verlichting in het buitengebied, waardoor we in de komende jaren ca. 800-1200 lichtmasten saneren. Het Basis Rioleringsplan (BRP) is een beoordeling van het rioolstelsel met adviezen voor optimalisatie. Deze wordt momenteel opgesteld en eind 2022 afgerond. We werken aan een Programma Water en Riolering (PWR, ter vervanging van v-GRP). Deze wordt uiterlijk begin 2023 voorgelegd aan de raad. De aanbevelingen uit het uitvoeringsprogramma worden in het PWR overwogen en mogelijk toegepast. Groen Voor de duurzame instandhouding van het openbaar groen en de bomen zijn reconstructies noodzakelijk. Dit pakken we integraal aan, samen met andere geplande werken. Soms zullen bomen moeten wijken en elders gecompenseerd worden.
We richten ons, naast het regulier onderhoud, op het herstellen van de achterstand in het onderhoud door deze locaties zoveel mogelijk integraal en wijkgericht aan te pakken. In het kader van doelmatig en duurzaam beheer van de bermen in het buitengebied en het stimuleren van de natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups is er een Quickscan uitgevoerd. Op basis van deze Quickscan wordt het maaibeleid voor 2023 afgestemd. Vervoer We stimuleren het gebruik van de fiets via een campagne en verbeteren fietsknelpunten. Bij herinrichtingen van wegen geven we langzaam verkeer prioriteit boven gemotoriseerd verkeer. We realiseren het Oisterwijkse deel van de snelfietsroute F58. Overige initiatieven: • We voeren de korte termijn maatregelen van het Verkeersplan Moergestel uit. • We monitoren de afsluiting Kerkplein – Begijnhofstraat. • We voeren een evaluatie uit van het ‘vol-vrij’ systeem op de parkeerplaats Spoorlaan. • We zorgen voor meer en een goede spreiding van openbare laadpunten voor elektrisch vervoer (zowel voor auto als fiets). • We faciliteren initiatieven op het gebied van duurzaam vervoer.
Hoe kunnen we dat meten? • Het aantal verkeersdoden is jaarlijks 0. • De hoeveelheid recyclebare ingezamelde afvalstoffen. Wat kost het? Lasten - € 10.430 Baten € 7.690 Saldo - € 2.739
Begroting 2023 | 36
2.3 Het is veilig voor onze inwoners Wat willen we bereiken? Oisterwijk heeft de doorlopende ambitie om een gastvrije gevarieerde gemeente te zijn, waar het goed wonen, werken en recreëren is. Veiligheid is hierin de bepalende factor, zowel objectieve veiligheid als subjectieve veiligheid. Het streven is een veilig en leefbaar Oisterwijk door minder criminaliteit, overlast en onveiligheidsgevoelens.
Wat gaan we daar voor doen? In het veiligheidsbeleid is een aantal prioriteiten bepaald, namelijk ‘hennep & synthetische drugs’, ‘overlast’ en ‘woninginbraken, fietsendiefstal en overvallen’. In het kader daarvan wordt een aantal concrete maatregelen ingevoerd of gecontinueerd: • We optimaliseren de controles in het buitengebied, op bedrijventerreinen en op recreatieparken. • We zetten een “Digitaal Opkopers Register” op om heling te voorkomen; • We voeren BIBOB-toetsen uit bij o.a. drank- en horecavergunningen en bepaalde omgevingsvergunningen. • We bespreken alle overlastmeldingen van jongeren met politie, BOA en R-Newt (jongerenwerk). Indien nodig maakt R-Newt binnen 6 weken een scan van de jongeren, aard van de overlast en locatie; We ontwikkelen een systematische aanpak van overlastgevende (hang)jeugd op basis van de scans door R-Newt en een analyse daarvan. • We blijven zowel in- als extern inzetten op het bewustzijn en de meldingsbereidheid over georganiseerde criminaliteit.
Hoe kunnen we dat meten? • Een hogere meldingsbereidheid met betrekking op georganiseerde criminaliteit. • Een afname van het aantal meldingen over overlast, overvallen/ramkraken, openlijke geweldplegingen, woninginbraken en fietsendiefstallen
Wat kost het? Lasten - € 2.431 Baten € 82 Saldo - € 2.350
Begroting 2023 | 37
2.4 Oisterwijk is aantrekkelijk voor inwoners, ondernemers en bezoekers Wat willen we bereiken? Een actieve, culturele, sportieve en gezonde leefstijl voor onze inwoners. We zetten in op stimuleringsprogramma’s op het gebied van sport en cultuur, waarbij kwalitatieve sport-, cultuur-, beweeg- en speelvoorzieningen noodzakelijk zijn. Het behouden van bestaande bedrijven en bezoekers en het aantrekken van nieuwe bedrijven en bezoekers die passen bij het economisch profiel van de gemeente Oisterwijk.
Wat gaan we daar voor doen? Cultuur We stellen in 2023 de nieuwe cultuurvisie vast. We onderzoeken de wensen en mogelijkheden voor een bibliotheekvoorziening in Haaren. Sport en gezondheid De verwachtingen van de inwoners op het gebied van sport en gezondheid neemt toe. Dit betekent dat er (meer) ingezet moet worden op preventie en een gezonde leefstijl. In 2023 zullen er keuzes gemaakt worden op gebied van het leefstijlakkoord. Er wordt gewerkt aan toekomstscenario’s van het Staalbergven, waarover in 2023 een besluit wordt genomen. We beginnen met de herinrichting van sportpark Stokeind. Economie en toerisme We actualiseren onze Economische visie. We blijven werken aan een prettig vestigingsklimaat voor onze huidige en potentiële nieuwe ondernemers. We voeren acties uit binnen de pijlers van het economisch Uitvoeringsprogramma 2020-2022 (innovatie-, organisatie- en klantstrategie) door het inzetten van onze accountmanager ondernemers. Wij zetten in op het verder verstevigen en verdiepen van de samenwerking voor, door en tussen ondernemers in diverse sectoren. Onze inzet betreft het creëren van meer bekendheid voor het ondernemersloket, ondersteuning van ondernemers bij ontwikkelingen op langere termijn (3 tot 5 jaar). Ook organiseren we thema georiënteerde sessies in samenwerking met diverse partners.
Onder de vlag van ‘Bezoek Oisterwijk’ zorgen we voor meer naamsbekendheid van Oisterwijk. Onze citymarketingorganisatie werkt aan een eenduidig en aantrekkelijk beeld, waarbij het buitengebied en het centrum één geheel zijn. Door deze verbinding bereiken we dat toeristen onze voorzieningen in zowel het centrum als het buitengebied bezoeken.
Hoe kunnen we dat meten? • Een toename of minimaal gelijk houden van het aantal vestigingen van bedrijven • Het aantal banen in recreatie en toerisme blijft minimaal gelijk • Sportvoorzieningen voldoen aan de normen en toetsingscriteria van de betreffende bond Wat kost het? Lasten - € 4.905 Baten € 783 Saldo - € 4.121 Begroting 2023 | 38
Reguliere werkzaamheden 2023 Onderstaande infografic geeft een indruk van de werkzaamheden die de gemeente uitvoert voor haar inwoners.
Begroting 2023 | 39
Wat kost het? Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2022 2023 2024 2025 2026
(bedragen x € 1.000)
2.1 Ruimtelijke ontwikkelingen
-382
-349
-321
-321
-300
2.2 Openbare ruimte
-9.442
-10.430
-10.319
-10.471
-10.599
2.3 Veiligheid
-2.283
-2.431
-2.431
-2.431
-2.416
2.4 Cultuur, sport en economie
-4.298
-4.905
-4.753
-4.889
-4.736
2.5 Grondbedrijf Totaal lasten
-9.463
-5.241
-2.092
-3.682
-2.562
-25.868
-23.355
-19.916
-21.795
-20.613
307
391
353
333
333
7.153
7.690
7.690
7.690
7.690
2.1 Ruimtelijke ontwikkelingen 2.2 Openbare ruimte 2.3 Veiligheid
78
82
82
82
82
2.4 Cultuur, sport en economie
775
783
783
783
783
2.5 Grondbedrijf
11.566
5.814
2.086
5.705
5.705
Totaal baten
19.880
14.760
10.994
14.593
14.593
Saldo van baten en lasten
-5.989
-8.595
-8.922
-7.202
-6.020
0
0
0
0
0
Stortingen reserves Stortingen reserves Grondbedrijf
-2.109
-579
0
-2.029
-3.149
-2.109
-579
0
-2.029
-3.149
412
476
374
293
292
0
0
0
0
0
412
476
374
293
292
Mutatie reserves
-1.697
-103
374
-1.736
-2.858
Saldo
-7.686
-8.698
-8.548
-8.938
-8.877
Stortingen reserves Onttrekkingen reserves Onttrekk reserves Grondbedrijf Onttrekkingen reserves
Toelichting Hieronder worden de belangrijkste ontwikkelingen in de begroting 2023 benoemd. Bedragen x € 1.000, V=voordelig verschil, N=nadelig verschil Thema
Omschrijving
€
V/N
Ontwikkelingen uit PPN 2023 -2026 2.1
Ruimtelijke ontwikk.
Implementatie woonzorgvisie
-50
N
2.1
Ruimtelijke ontwikk.
Opbrengst grondverkoop / huur / pacht
90
V
2.2
Openbare ruimte
Dekking beleidsadviseur verkeer uit budget verkeer
90
V
2.3
Veiligheid
Bijdrage Veiligheidsregio i.v.m. Haaren
-90
N
2.4
Cultuur/sport/econ
Staalbergven continueren huidige exploitatie
-30
2.4
Cultuur/sport/econ
Stokeind correctie kapitaallasten
-55
N N
Correctie kapitaallasten
171
V
Ontwikkelingen na vaststellen PPN 2023 – 2026 Indexering 4,8%
-257
N
2.2
Openbare ruimte
Kostendekkendheid riool
-222
N
2.2
Openbare ruimte
Verkeersplan Moergestel
-104
N
2.2
Openbare ruimte
Duurzaamheidsagenda
-130
N
2.2
Openbare ruimte
Hogere opbrengst papier (zie Progr. 1)
2.4
Cultuur/sport/econ
Stokeind: tegemoetkoming Audacia i.v.m. kleedkamer
82
V
-300
N
Begroting 2023 | 40
Thema
Omschrijving
2.9
Mutaties n.a.v. actualiseren grondexploitaties
Grondbedrijf
€
V/N
-2.337
N
Incidentele budgetten in 2023 vervallen 2.1
Ruimtel. ontwikk.
Amendement: versnellen sociale woningbouw
-300
N
2.4
Cultuur/sport/econ
Advieskosten Sportpark Stokeind
-50
N
Investeringen Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Begroting 2026
Rioolvervanging 2023 - 2026
1.239
1.300
1.300
1.300
Vervanging wegen investeringen 2023 - 2026
1.375
875
875
500
Openbare verlichting investeringen 2023 - 2026
200
200
200
200
(bedragen x € 1.000)
Verkeersplan Moergestel 2023: - Kruispunten Rootven-Raadhuisstraat
80
- Voetgangersvoorziening Kloosterlaan
25
- Waterhoefstraat incl fietsvriendelijke bermen
300
- Verbetering fietsverbinding Waterhoefstraat
30
Aanp. installatie werf ivm elekt
50
Vervanging tractor Claas
75
Verv.Mitsubishi VL-971-S (Fuso C )
65
Verv.Mitsubishi VL-975-S (Fuso C)
65
Verv.Mitsubishi VL-976-S (Fuso C)
65
Verv.Mitsubishi VL-991-S (Fuso C)
65
Fiat Ducato (6-VLL-50) 2023
60
Lamborghini tractor sport 2023
25
Verv.Mitsubishi Canter kraan VL-
60
Verv.Mitsubishi VL-973-S
52
Verv.Mitsubishi VL-974-S (sport)
52
Zoutstrooier 5 m3 (2024)
45
Zoutstrooier 5 m3 (2024)
45
Zoutstrooier 1 m3 opzet (2024)
33
Zoutstrooier 0,8 m3 (2024)
33
Zoutstrooier Haaren Fuso Haaren
33
Sneeuwploegen (2024) sneeuwschuif
35
Sneeuwborstels (groot en klein)
40
Sneeuwschuiven klein 3 2024
40
Opslag tank pekel 2024
50
Fiat Ducato (VP-184-V) 2024
60
Fuso Canter breed gladheid (VV-4
52
Grasmaaier sportvelden 2024
25
Vervanging hogedrukrioolspuit
45
Vervanging Ford connect v-209-bd
70
Vervanging Ford werf gladheid 20
35
Vervanging Ford Ranger (V-397-DR
45
Vervanging Ford Ranger (V-396-DR
45
Begroting 2023 | 41
Begroting 2023
(bedragen x € 1.000)
Begroting 2024
Begroting 2025
Vervanging Ford Connect (V-210-B
Begroting 2026
70
Tractor Deutz sportparken
80
Tractor Fendt
115
Houtversnipperaar en kar
45
Veegmachine, verticuteermachine
30
Bezandingswagen
32
Totaal
3.719
3.030
2.685
2.302
Verplichte beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Oisterwijk
Nederland
Winkeldiefstal
aantal per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners aantal per 1.000 inwoners
2021
0,5
1,8
2021
2,5
4,3
2021
1,2
1,3
2021
5,6
6,1
aantal per 1.000 inwoners 12-17jr %
2021
10
8
2020
1
1
aantal per 1.000 woningen aantal per 1.000 inwoners 15-64jr aantal per 1.000 inwoners 15-74jr %
2021
7,3
8,9
2021
748,1
805,5
2021
209,6
165,1
2021
51,2
53,3
%
2020
42,3
49,3
aantal kg per inwoner %
2020
95
170
2020
20,6
26,9
Geweldsmisdrijven Diefstallen uit woning Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) Verwijzingen Halt Jongeren met delict voor rechter Nieuw gebouwde woningen Banen Vestigingen (van bedrijven) Functiemenging verhouding banen/wonen Niet-sporters Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare energie