21-50D Woonzorgvisie 2022-2027 - Raadsvoorstel Woonzorgvisie - aanvaard

Raadsvoorstel Onderwerp: Woonzorgvisie 2022-2027 Raadsvergadering d.d. 21 april 2022

Zaaknummer: 130683 Raadsvoorstelnr: 21-50D

Afdeling: Ruimte en Samenleving

Voorstel Wij stellen u voor de woonzorgvisie 2022-2027 (bijlage 1) vast te stellen. Hiermee in te stemmen met de volgende speerpunten: 1. Meer woningen bouwen, op natuur-inclusieve wijze 2. Nieuwbouw is betaalbaar en gericht op doorstroming 3. Woningen van duurzame kwaliteit 4. Plek bieden aan bijzondere doelgroepen 5. Prettig wonen voor mensen met een zorgvraag 6. Gemixte, groene wijken voor een inclusieve samenleving Inleiding De vorige woonvisie is gemaakt in 2011 en is geactualiseerd in 2016. Er zijn genoeg redenen om een nieuwe woonvisie vast te stellen. Ten eerste ziet de woningmarkt er volledig anders uit dan in 2011 het geval was. Een tweede reden is de gemeentelijke herindeling met Haaren. Tot slot stelt de nieuwe Woningwet per 1 januari 2022 gemeenten verplicht een woonvisie te hebben. Voor u ligt de besluitvorming over de woonzorgvisie. Het is een bewuste keuze om de woonvisie te verbreden naar een woonzorgvisie: een integrale visie op wonen, zorg én leefbaarheid. Hiermee voldoen we als eerste gemeente in de Hart van Brabantregio aan het advies van de Taskforce Wonen en Zorg om een integrale woonzorgvisie op te stellen. Argumenten 1.1 Het vaststellen van de woonzorgvisie is de derde stap in het BOB-proces.

De eerste stap Beeldvorming heeft plaatsgevonden: de eerste resultaten van het woningbehoefteonderzoek en huisvestingsonderzoek wonen en zorg zijn op 7 juni 2021 met uw Raad gedeeld. De tweede stap Oordeelsvorming: op 18 november 2021 heeft u een discussienota ontvangen. De discussie ging in op onderstaande vier vragen: 1. Voor welke doelgroepen moeten we vooral bouwen? 2. Moeten we inzetten op betaalbaar houden van wonen in Oisterwijk ? 3. Hoe zorgen we ervoor dat mensen met een zorgvraag prettig kunnen wonen in de gemeente? 4. Hoe houden we de gemeente leefbaar? De input uit deze sessies is verwerkt en heeft uiteindelijk geleid tot de contouren van de woonzorgvisie. 1.2 De woonzorgvisie sluit aan op moties die uw raad eerder heeft vastgesteld. Uw raad heeft een aantal moties vastgesteld op het gebied van wonen. Dit zijn: • het bouwen van 35% woningen in het sociale segment (Motie vreemd aan de orde van de dag over wonen, motie 99) • het bouwen van 150 woningen per jaar (Versnelling woningbouw, motie 238)

1

•

het onderzoeken of een integraal plan van aanpak nodig is voor de problematiek van de dubbele vergrijzing (Dubbele vergrijzing, motie 257). Deze moties zijn verwerkt in de woonzorgvisie. 1.3 De woonzorgvisie sluit aan op het proces Koersdocument SRBT Oostflank Op dit moment werken we samen met gemeente Tilburg aan een visie op verstedelijking in het gebied ten oosten van Tilburg. Dit gebied omvat onze hele gemeente en de dorpen Berkel-Enschot, Udenhout en Biezenmortel. Wij laten ons daarbij adviseren door Strootman Landschapsarchitecten over een duurzame manier van verstedelijken, waarbij het landschap als basis wordt genomen. Onderdeel daarvan is ook wonen en de ambitie om in het gebied in de periode tot 2040 5.000 woningen te bouwen, waarvan zo’n 2.000 in onze gemeente. Wij hebben in de woonzorgvisie zoveel mogelijk aansluiting gezocht bij uitgangspunten die de basis vormen voor het Koersdocument SRBT Oostflank, zoals het natuur-inclusief bouwen en het bouwen in betaalbaar segment. U bent hierover op 17 februari geïnformeerd in een gezamenlijke sessie met de gemeenteraad van Tilburg. 1.4 We spelen met de woonzorgvisie in op actuele ontwikkelingen In de woonzorgvisie staat een groot aantal thema’s benoemd dat ten tijde van de vorige woonvisie nog niet actueel was. In de eerste plaats verbindt de woonzorgvisie wonen, zorg en leefbaarheid.

De woonzorgvisie biedt de basis om samen met partners oplossingen te ontwikkelen voor de dubbele vergrijzing waar we als gemeente mee te maken hebben, zoals levensloopbestendig bouwen of vernieuwende woonzorginitiatieven. Ook gaat de woonzorgvisie in op de groeiende behoefte aan passende huisvesting voor bijzondere doelgroepen, zoals vergunninghouders, uitstroom uit beschermd wonen en de maatschappelijke opvang en mensen die met spoed een woning zoeken. Ook gaat de woonzorgvisie in op thema’s als doorstroom op de woningmarkt, leefbare wijken, preventie, duurzaamheid en klimaatadaptatie. 1.5 De woonzorgvisie vormt de basis voor prestatieafspraken met de woningcorporaties Woningcorporaties doen een bod op basis van onze woonzorgvisie. In dit bod laten zij aan de gemeente weten op welke wijze zij een bijdrage leveren aan de woonzorgvisie. Dit proces leidt uiteindelijk tot prestatieafspraken tussen de gemeente en de woningcorporaties. Aan de hand van de vorige (verouderde) woonvisie was het lastig om te sturen op prestatieafspraken die aansluiten bij de actuele gemeentelijke ambities. Deze woonzorgvisie beschrijft de uitdagingen en ontwikkelrichting die wij als gemeente zien. Dat biedt een goede basis voor prestatieafspraken en het gezamenlijk ontwikkelen van passende woonruimte in de komende jaren.

Het concept van de woonzorgvisie is met de bestuurders van de woningcorporaties besproken. Zij staan achter de beschreven rol voor de woningcorporaties en leveren graag een bijdrage aan de grote opgave die voor ons ligt. 1.6 De woonzorgvisie geeft een helder kader mee voor initiatiefnemers De woonzorgvisie is een belangrijk beleidskader dat de gemeente gebruikt om te sturen op ruimtelijke ontwikkelingen. We geven hierin richting initiatiefnemers en ontwikkelaars aan welke kaders voor ons belangrijk zijn bij nieuwe woningbouwplannen. Het is aan de initiatiefnemers om hun plannen zo in te richten dat deze daar aan voldoen. Met de nieuwe woonzorgvisie hebben we een belangrijk en actueel sturingsinstrument in handen. Het Integraal Afwegingskader Woningbouwinitiatieven, kunnen we actualiseren op basis van de nieuwe visie.

2

1.7 De Adviesraad Sociaal Domein (ASD) heeft positief geadviseerd over de woonzorgvisie De ASD is gedurende het gehele proces betrokken bij het opstellen van de visie. Het advies van de ASD (bijlage 2) is positief kritisch. De ASD onderschrijft de inhoud van de woonzorgvisie en is kritisch over de haalbaarheid van de gestelde ambities. De adviezen van de ASD zijn in de woonzorgvisie verwerkt (zie bijlage 3). 1.8

De woonzorgvisie is tot stand gekomen middels een interactief proces met stakeholders en bewoners Onder ‘Samenwerking’ leest u op welke wijze de woonzorgvisie is opgesteld samen met partners en bewoners. Hierdoor is een gedragen visie ontstaan, waarin de verschillende perspectieven uit onze gemeente zijn verwerkt. Kanttekeningen 1.1 De woonzorgvisie is ambitieus De woonzorgvisie bestaat uit 6 speerpunten. Elk speerpunt bestaat uit meerdere ambities. Dit is het resultaat van o.a. de discussie in de raad en sessies met partners over de ambities op het gebied van wonen, zorg en leefbaarheid voor onze gemeente. Het is goed om in een visie ambitieus te zijn. We willen op voorhand geen concessies doen aan het ontwikkelen van betaalbare woningen, een groene omgeving, duurzaam en klimaatadaptief bouwen, de leefbaarheid in de wijken vergroten en het (preventief) zorgen voor elkaar stimuleren. We hebben gekeken naar de haalbaarheid van de visie en streven er naar om deze ook uit te voeren. Echter, mogelijk zal blijken dat deze te ambitieus is. Dit kan ook een gevolg zijn van externe omstandigheden, zoals het stijgen van de kosten van bouwmaterialen, een mogelijk nieuwe economische crisis, etc. Samenwerking De woonzorgvisie is tot stand gekomen in een interactief proces. Het aangaan van de uitdagingen op het vlak van de woningmarkt en wonen met zorg kunnen we als gemeente niet alleen.

Daarom hebben we deze woonzorgvisie ook samen met zoveel mogelijk betrokkenen opgesteld: • Als basis voor de visie is een woningbehoefteonderzoek en huisvestingonderzoek wonen en zorg uitgevoerd, waarbij gebruik is gemaakt van enquêtes die uitgevoerd zijn onder (potentiële) starters in de gemeente. Daarnaast heeft de Senioren vereniging Oisterwijk (SVO) een enquête uitgevoerd naar de woonwensen van senioren in de gemeente. • In een marktkennerspanel (o.a. makelaars, ontwikkelaars) zijn de uitkomsten van het onderzoek geduid en opgaven voor de toekomst besproken. Met een afvaardiging van dit panel is ook het eerste concept van de woonzorgvisie besproken. • Met zorgaanbieders, belangenorganisaties en woningcorporaties zijn in twee sessies eerst de trends en ontwikkelingen op het gebied wonen, welzijn en zorg besproken en in een tweede sessie heeft men gereflecteerd de eerste conceptvisie. • Met de woningcorporaties en huurdersorganisaties zijn tijdens de Middag van de Sociale huur de belangrijkste opgaven voor de sociale huursector besproken. Verder is gedurende het hele traject meerdere keren met de woningcorporaties van gedachte gewisseld over de opgaven en visie op wonen, zorg, welzijn en leefbaarheid. • Met inwoners van de verschillende dorpen hebben we specifiek gekeken naar de belangrijkste speerpunten voor Oisterwijk, Moergestel, Heukelom en Haaren.

Daarnaast hebben we met diverse jongeren uit de dorpen de ambities in de visie ten aanzien van jongeren en starters op de woningmarkt besproken. In Oisterwijk zijn we direct na de gemeentelijke herindeling gestart met het proces om te komen tot een woonzorgvisie. De overige gemeenten in Hart van Brabant hebben deze stap nog niet gezet. Daar worden nu eerst een regionale woonzorganalyse en een woningmarktonderzoek uitgevoerd. Oisterwijk neemt ook deel aan deze onderzoeken, daarnaast brengen we onze expertise in. Wij willen aangehaakt blijven bij de regio en de

3

discussies die daar spelen. De informatie die deze onderzoeken opleveren, kunnen we gebruiken om onze eigen cijfers de actualiseren. Financiën Als de woonzorgvisie door de gemeenteraad is vastgesteld wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld. Dit uitvoeringsprogramma bevat alle acties die we de komende jaren willen uitvoeren om ervoor te zorgen dat de visie ook daadwerkelijk tot uitvoering komt. Hier zal ook budget en capaciteit voor nodig zijn. Zonder voldoende financiële middelen kunnen we niet tot uitvoering van de visie komen. Hiervoor wordt in de perspectiefnota (PPN) een eerste aankondiging gedaan. Op basis van het uitvoeringsprogramma, zal in de begroting (najaar) het benodigde bedrag worden opgenomen. Communicatie De woonzorgvisie voldoet aan de wettelijk verplichte toegankelijkheidseisen. De visie kan vanuit www.oisterwijk.nl gedownload worden en op overheid.nl wordt de visie gepubliceerd als geldende wet- en regelgeving. Verder ontvangen alle betrokken partijen en bewoners een bericht over de vaststelling van de woonzorgvisie. Ook besteden we er aandacht aan op social media. Uitvoering Voor de uitvoering van de woonzorgvisie wordt een uitvoeringsprogramma opgesteld. Dit doen we in samenwerking met de partners. Wij zien namelijk een rol voor meerdere partijen, niet alleen voor de gemeente. Het vaststellen van het uitvoeringsprogramma is een collegebevoegdheid.

Dit zal voor de zomer 2022 worden vastgesteld. De gemeenteraad ontvangt hierover een raadsinformatiebrief. Uw raad heeft ook gevraagd om inzicht in de locaties waar de woningen gebouwd kunnen worden. Deels zijn deze locaties in beeld, via de KOMPAS projecten. Deels worden deze in beeld gebracht binnen het proces om te komen tot het Koersdocument SRBT Oostflank. Daar wordt gekeken op welke plaatsen in onze gemeente het beste verstedelijking kan plaatsvinden. Dit is een integrale studie, waarbij niet alleen naar wonen wordt gekeken, maar ook naar bedrijventerreinen, mobiliteit, landschap, natuur, landbouw en recreatie/toerisme. Besluitvorming over het Koersdocument SRBT Oostflank vindt plaats door de gemeenteraad. Bijlagen 1. Woonzorgvisie 2022-2027 met bijlagen a. Woningbehoefteonderzoek b. Huisvestingsopgave wonen en Zorg 2. Advies Adviesraad Sociaal Domein 3. Reactiebrief college op advies Adviesraad Sociaal Domein

Oisterwijk 15 maart 2022, Het college, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

Coen Boode

Hans Janssen

4

Raadsbesluit Voorstel tot Woonzorgvisie 2022-2027

De raad van de gemeente Oisterwijk, gelezen het voorstel van het college d.d. 15 maart 2022, afdelingen Ruimte en Samenleving, raadsvoorstel nr. 21-50D;

gelet op - de noodzaak om een (nieuwe) woonzorgvisie vast te stellen; - het interactieve proces dat is gelopen; - het advies van de Adviesraad Sociaal Domein; besluit : De woonzorgvisie 2022-2027 (bijlage 1) vast te stellen. Hiermee in te stemmen met de volgende speerpunten: 1. Meer woningen bouwen, op natuur-inclusieve wijze 2. Nieuwbouw is betaalbaar en gericht op doorstroming 3. Woningen van duurzame kwaliteit 4. Plek bieden aan bijzondere doelgroepen 5. Prettig wonen voor mensen met een zorgvraag 6. Gemixte, groene wijken voor een inclusieve samenleving

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Oisterwijk op 21 april 2022 de griffier,

de voorzitter,

Daniëlle Robijns

Hans Janssen

5