21-27 Regelgeving Haaren-Oisterwijk - Memo proces en achtergrond beleid en regelgeving herindeling Haaren
Tekst van het document
Memo Betreft: Voor: Van:
Proces en achtergrond beleid & regelgeving invlechting Haaren-Oisterwijk Raadsplein 26 november 2020 Projectleiding Oisterwijk herindeling Haaren
Belangrijkste informatie Inleiding: Een belangrijke opgave in het herindelingstraject is het bepalen wat te doen met het beleid en de regelgeving van de gemeente Haaren. De wet arhi (wet algemene regels herindeling) schrijft namelijk voor dat het beleid en de regelgeving van de opgeheven gemeente nog maximaal twee jaar doorloopt voor het overgaande grondgebied. Dit betekent voor Oisterwijk dat wanneer er géén actie wordt ondernomen, beleid en regelgeving van de voormalige gemeente Haaren nog twee jaar doorloopt voor het dorp Haaren, tot 1 januari 2023. Dat er in bepaalde dorpen twee jaar lang ander beleid en regelgeving geldt dan in de rest van de gemeente is in veel gevallen niet wenselijk. De continuïteit, effectiviteit en uniformiteit van de bedrijfsvoering en dienstverlening kan in gevaar komen. Ook kan rechtsongelijkheid ontstaan tussen inwoners in dezelfde gemeente. Daarom is er in het invlechtingstraject HaarenOisterwijk een traject ‘beleid en regelgeving’ opgestart om na de herindelingsdatum duidelijkheid en rechtszekerheid aan inwoners te kunnen bieden. In de memo’s ‘stand van zaken invlechting’ ter voorbereiding op de raadsontmoetingen bent u gedurende het afgelopen jaar op de hoogte gehouden van dit proces. Dit memo dat nu voorligt is bedoeld ter ondersteuning van de sessie ‘beleid en regelgeving’ van het raadsplein van 26 november.
Het document is opgesteld om in één overzicht het totaalproces samen te vatten en toe te lichten zodat helder is hoe de inventarisatie van beleid en regelgeving tot stand is gekomen. Begin van het proces In oktober 2018 heeft Haaren een voorstel richting de gezamenlijke projectgroep gebracht om het onderwerp ‘beleid en regelgeving’ in het kader van het herindelingstraject te starten. Onderdeel hiervan is een inventarisatie die Haaren heeft opgesteld van al hun geldend beleid en regelgeving. Het gaat hierbij om stukken die vastgesteld zijn door een bestuursorgaan (gemeenteraad, college of burgemeester) en in werking zijn getreden door middel van publicatie. Deze lijst is vervolgens gedeeld met de ontvangende gemeenten. Tijdens het herindelingstraject zijn op deze inventarisatie nog enkele aanvullingen gekomen. Inhoudelijke vergelijking Deze inventarisatie is vervolgens uitgezet in de ambtelijke organisatie. Aan alle beleidsmedewerkers is gevraagd om op basis van de Haarense stukken te kijken welk vergelijkbaar stuk we in Oisterwijk hanteren. In een paar gevallen is er in Haaren voor bepaalde onderwerpen wél beleid en in Oisterwijk niet en vice versa. Deze stukken zijn uiteraard ook opgenomen in de inventarisatie. Van ieder item in de inventarisatie is vervolgens inhoudelijk gekeken welke van de volgende acties1 na de herindelingsdatum het meest gewenst is: 1
In de uiteindelijke voorstellen zal de formulering van de adviezen net anders zijn om de besluiten juridisch juist te laten vastleggen 1
1. Het Haarens stuk intrekken en (indien dit er is) het vergelijkbare stuk van Oisterwijk van toepassing verklaren op grondgebied dorp Haaren 2. Geen actie ondernemen: Het Haarens stuk is nog twee jaar van rechtswege geldig voor grondgebied dorp Haaren en vervalt hierna 3. Haarens stuk van toepassing verklaren voor heel de gemeente en (indien dit er is) vergelijkbaar stuk Oisterwijk intrekken Tijdens de inhoudelijke vergelijking zijn o.a. de volgende aspecten aan bod gekomen: 1. In hoeverre verschillen de stukken van elkaar? 2. Welke consequenties heeft de voorgestelde actie voor inwoners? 3. Wat is nodig voor een zachte landing van het dorp Haaren? 4. Moet besluitvorming voor dit stuk z.s.m. geregeld worden of kan dit ook later? Uitkomst vergelijking In de meeste gevallen in de inventarisatie is het advies geworden “Haarens stuk intrekken, Oisterwijks stuk van toepassing verklaren”. Dit heeft een aantal redenen: 1. Veel stukken verschillen inhoudelijk weinig van elkaar. Er is dan vaak gekozen om het stuk van de gemeente waaraan het dorp wordt toegevoegd te handhaven 2. Op veel terreinen kunnen er geen twee beleidsregimes naast elkaar bestaan, omwille van de continuïteit van dienstverlening en bedrijfsvoering en het voorkomen van rechtsongelijkheid.
Ondanks dat voor beide opties dan iets te zeggen is (Haarens beleid is niet kwalitatief minder dan dat van Oisterwijk), is er gekozen om het stuk van de gemeente waaraan het dorp wordt toegevoegd te handhaven. 3. Dankzij de vergelijking met Haarense stukken zijn er verbeter- en actualisatiepunten ten opzichte van het huidige Oisterwijks beleid ontdekt. In een aantal gevallen is het voornemen van de beleidsafdelingen in de loop van 2021 en 2022 ons beleid hiermee te verbeteren. In de tussentijd wordt dan wel voorgesteld het ‘oude’ Oisterwijkse beleid nog van toepassing te verklaren op dorp Haaren. Daarnaast is een belangrijke conclusie van de vergelijking dat wanneer beleid van Oisterwijk (zo snel mogelijk) na de herindelingsdatum van toepassing wordt verklaard op dorp Haaren, dit een zachte landing zeker niet in de weg staat. De zachte landing zit met name in de uitvoering en de communicatie en minder in beleid en regelgeving. Besluitvorming De herindeling levert een atypische situatie op qua besluitvorming voor beleid en regelgeving. Zoals geregeld in de wet arhi, mogen zowel de gemeenteraad als het college pas ná herindelingsdatum officieel beslissen over welk beleid en regelgeving gaat gelden voor het dorp Haaren. Maar in veel van deze gevallen moeten de voorbereidingen op dit besluit al eerder plaatsvinden.
Zo kunnen verenigingen niet pas in januari horen welk subsidiebeleid er voor hen gaat gelden en inwoners niet welke belastingtarieven. De communicatie moet dus voor de herindelingsdatum worden ingezet en intern moeten alle systemen en procedures vóór 2021 al ingeregeld zijn. De officiële besluitvorming wordt dan zo kort mogelijk na de herindelingsdatum geregeld. Voor stukken die een raadsbevoegdheid zijn, is de eerste mogelijkheid 4 januari 2021, voor stukken die een collegebevoegdheid zijn, is de eerste mogelijkheid 5 januari 2021. Om de gemeenteraad zo goed mogelijk voor te bereiden op deze besluitvorming is een aantal stappen gezet. Zo is het onderwerp ‘beleid en regelgeving’ standaard onderwerp geweest van 2
de memo’s stand van zaken invlechting en van de agenda van de klankbordgroep. Het proces is daarnaast uitvoerig toegelicht tijdens de raadsontmoeting van 3 september waarbij ook vertegenwoordigers van Haarense partijen aansloten. Het raadsplein van 26 november – ‘stempel van goedkeuring’ Op 26 november tijdens het raadsplein ligt een nieuwe versie van de inventarisatie voor. Waar eerst ál het beleid en regelgeving met de klankbordgroep is gedeeld en ook is toegelicht tijdens de raadsontmoeting van 3 september, ligt nu de inventarisatie voor van stukken die een raadsbevoegdheid zijn. Dit zijn stukken waar de nieuwe gemeenteraad na de herindelingsdatum iets van kan vinden. Meer informatie over de verschillen tussen deze inventarisaties is te vinden in de ‘Oplegger inventarisatie beleid en regelgeving’. Het doel van het raadsplein van 26 november is het vragen van een zogenoemd ‘stempel van goedkeuring’ van de nieuwe gemeenteraad op de adviezen in de inventarisatie voor de raad. Voor informatie over de werkwijze van de sessie, verwijzen wij naar de memo ‘voorbereiding en werkvorm sessie beleid en regelgeving raadsplein 26 november’ die in overleg met de griffie tot stand is gekomen. Zo vragen wij bijvoorbeeld om uw vragen over de adviezen en de inventarisatie zo snel mogelijk aan te leveren. De stempel van goedkeuring heeft geen officiële juridische status.
Het staat de gemeenteraad dus vrij om alsnog anders te beslissen op 4 januari 2021. We gebruiken de stempel van goedkeuring als belangrijke indicatie of de gemeenteraad zich kan vinden in de voorstellen die op 4 januari besloten moeten worden. Afwijking van de voorstellen op 4 januari zou in een aantal gevallen voor problemen kunnen zorgen op het gebied van dienstverlening, communicatie en bedrijfsvoering. Uiteraard kunnen stukken na besluitvorming op 4 januari in de loop van 2021 terugkomen voor een inhoudelijke behandeling. Een overzicht van de stappen in het proces beleid en regelgeving is in bijlage 1 op de volgende pagina te vinden.
3
Bijlage 1: tijdlijn proces beleid en regelgeving Hieronder volgt een overzicht van alle stappen in het proces beleid en regelgeving. In dit overzicht staan zowel de stappen die afgesloten zijn, als de toekomstige stappen.
Datum
Processtap
Wie
1
Herfst 2018
Oplevering inventarisatie Haaren geldend beleid & regelgeving
Haaren
2
Zomer 2019
Onderwerp beleid en regelgeving vast onderdeel memo’s stand van zaken invlechting en bijeenkomsten klankbordgroep
Klankbordgroep en gemeenteraad
3
Oktober 2019
Opdracht beleid en regelgeving voor organisatie uitgezet
Interne projectleiding
4
31 januari 2020
Deadline aanleveren vergelijkbare Oisterwijkse stukken
Beleidsafdelingen
5
31 maart 2020
Deadline ambtelijk conceptadviezen
Beleidsafdelingen
6
11 juni 2020
Presentatie beleid en regelgeving klankbordgroep
Klankbordgroep
7
1 augustus 2020
Deadline definitieve en bestuurlijk afgestemde adviezen
Beleidsafdelingen en portefeuillehouders
8
3 september 2020
Presentatie beleid en regelgeving raadsontmoeting
Gemeenteraad
9
31 september 2020
Deadline beschikbaar stellen voorlopige inventarisatie aan gemeenteraad
Gemeenteraad
10
29 oktober 2020
Inhoudelijke bespreking inventarisatie beleid en regelgeving klankbordgroep
Klankbordgroep
11
26 november 2020
Stempel van goedkeuring op voorstellen beleid en regelgeving t.b.v. raadsvergadering 04-10-2021
Gemeenteraad
12
8 december 2020
Behandeling raadsvoorstel beleid en regelgeving in college
College
13
10 december 2020
Raadsvoorstel beleid en regelgeving (voor 04-01-2021) beschikbaar voor raad
Gemeenteraad
14
4 januari 2021
Behandeling raadsvoorstel beleid en regelgeving
Gemeenteraad
15
5 januari 2021
Behandeling collegevoorstel beleid en regelgeving
College
Afgerond?
4