21-127 Corona herstelplan- bijlage 1 Coronaherstelplan
Tekst van het document
CORONA HERSTELPLAN GEMEENTE OISTERWIJK
“SAMEN WERKEN AAN HERSTEL”
1
CORONA HERSTELPLAN GEMEENTE OISTERWIJK “SAMEN WERKEN AAN HERSTEL”
Er gloort hoop aan de horizon. Steeds meer mensen zijn gevaccineerd en we mogen en kunnen weer meer. We willen als gemeente Oisterwijk helpen met het herstellen van de sociale en economische schade, maar ook vooruitkijken hoe we sterker uit de crisis kunnen komen. Dat kan met een financiële impuls maar bevat ook acties om groepen weer opnieuw met elkaar te verbinden. Daarom dit herstelplan.
zien. Mogelijk is hierdoor het herstelplan onvolledig. We hebben er daarom voor gekozen om nog niet alle middelen in te zetten een gedeelte beschikbaar te houden voor bijvoorbeeld onontkoombare, onuitstelbare en onvoorziene effecten van corona. Voor de coördinatie van de uitvoering en de monitoring van het corona herstelplan is intern een projectleider aangesteld. Tijdens de brainstormdraaiknoppensessie van 15 juli 2021 hebben we de raad om input gevraagd voor het corona herstelplan. In de bijlage op hoofdlijnen de opbrengst van deze avond. In het herstelplan hebben we een aantal van de ideeën meegenomen, zie bijvoorbeeld maatregel 1, 3, 4, 8 en 10. Daarnaast zetten we extra in op de communicatie van het herstelplan, maar zeker ook op de bestaande mogelijkheden en regelingen.
In dit herstelplan brengen we in beeld welke uitgangspunten de gemeente Oisterwijk heeft gehanteerd om te komen tot een corona maatregelenpakket voor de gemeente Oisterwijk. Dit maatregelenpakket zet zowel in op preventie als herstel. Herstel voor de korte en middellange termijn. Met deze maatregelen komen we hopelijk zo goed mogelijk uit de crisis en bieden we de inwoners, de ondernemers en het maatschappelijk leven in Oisterwijk een steuntje in de rug. Tot slot geven we inzicht in het financieel kader waarbinnen dit herstelplan uitgevoerd moet worden.
Het college houdt de raad periodiek op de hoogte van de uitvoering van het herstelplan, door middel van een memo tijdens de actualiteitensessie van het college aan de raad.
Een risico van dit herstelplan en het voorgestelde maatregelenpakket is dat we nu niet weten wat we niet
2
UITGANGSPUNTEN
We hebben de volgende uitgangspunten geformuleerd: 1. De inzet van de middelen moet een maatschappelijk, sociaal en/of economisch belang dienen; 2. Doel van de inzet van de middelen is herstel (op korte of langere termijn) of preventie; 3. De compensatie (algemene deel gemeentefonds) vanuit het Rijk is niet gelabeld; 4. We geven niet meer geld uit dan we vanuit het Rijk krijgen; 5. We compenseren niet dubbel als er al andere regelingen zijn (vanuit Rijk, provincie of..); 6. Inzet 2020 is niet standaard de inzet in 2021; 7. We schelden geen schulden kwijt die tijdens corona zijn ontstaan (tenzij hier vanuit het Rijk compensatie voor komt, zoals bij TVS). We treffen wel betalingsregelingen; 8. Inzet van de middelen is proactief en gebeurt zoveel mogelijk in 2021; 9. De middelen zetten we ook in voor gederfde inkomsten en om kosten door corona van onze eigen bedrijfsvoering te dekken; 10.We leveren maatwerk indien nodig; 11.De maatregelen zijn laagdrempelig. Dus (financieel) uitvoerbaar. De voorwaarden die gesteld worden aan de maatregel en of de benodigde controles kosten niet meer tijd dan de maatregel zelf (oplevert); 12.We volgen de RIVM richtlijnen en handelen daarnaar. Als bijvoorbeeld een evenement of markt geen doorgang mag vinden dan heffen we geen leges. 13.We accepteren dat er onzekerheden blijven (we nemen dit risico mee in het weerstandsvermogen).
3
4
MAATREGELENPAKKET PER DOELGROEP
Hieronder maken we per doelgroep de in te zetten maatregelen inzichtelijk. We pakken de maatregelen zo snel als mogelijk op. Een aantal maatregelen, zoals bijvoorbeeld het tegengaan van isolement en eenzaamheid, lopen nog door in 2022.
het Rijk. De compensatie binnen TVS 1 was 100%. Te laat voor de afwikkeling van het jaar 2020 werd bekend dat TVS 2 geen volledige compensatie bood. Voor TVS 4 en 5 is nog de vraag welke compensatie vanuit het Rijk komt, maar in deze periode mochten de sportaccommodaties al weer open dus vullen we de compensatie niet aan. We hebben ook geen signalen dat het nog gedeeltelijk betalen van de huur problemen geeft.
Maatschappelijke organisaties Maatregel 1: Subsidieregeling COVID-19 maatschappelijke organisaties 2021 € 350.000
Ondernemers
Om onze maatschappelijke organisaties tegemoet te komen in de schade die ze hebben geleden door corona en om te voorkomen dat organisaties gaan omvallen, stellen we geld beschikbaar via de subsidieregeling COVID-19 2021.
Maatregel 3: We heffen geen leges voor evenementen voor het jaar 2022 € 50.000 We willen de evenementenbranche, zodra er weer evenementen georganiseerd mogen worden, een boost geven. Dit doen we door geen leges op te leggen voor 2021 (dekken we uit bijdrage Rijk voor gederfde inkomsten, zie maatregel 12) en voor 2022. De evenementen moeten uiteraard binnen de voorwaarden van het RIVM plaatsvinden. Mocht het evenement onverhoopt toch geen doorgang kunnen vinden door wijziging van de RIVM regels dan kan aanspraak gemaakt worden op een vergoeding van gemaakte kosten via de subsidieregeling
Maatregel 2: we vullen de tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties (TVS) regelingen aan tot 100% voor die periode zonder volledige openstelling. Dit doen we met terugwerkende kracht voor TVS2 en voor TVS 3 € 33.377 De verschillende TVS regelingen voor compensatie van huur voor binnen en buitensportaccommodaties kennen allemaal een andere hoogte van compensatie door
5
evenementen van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO).
50% meer uren in op het accountmanagement. Maatregel 6: Aanslag precario terrassen halveren en geen precario terrasuitbreidingen heffen voor heel 2021 € 46.500
Maatregel 4: We geven een impuls aan evenementen gericht op muziek, sport en cultuur € 20.000
Omdat de horeca en dus de terrassen tot mei volgens de RIVM richtlijnen niet open mochten heffen we voor de eerste helft van 2021 geen precario op terrassen. I.v.m. de RIVM richtlijnen staan we toe dat een aantal terrassen hun terrassen uitbreiden. Hiervoor heffen we geen extra precario.
Om dit mogelijk te maken voor cultuur hogen we de regeling “subsidie cultuurproducties gemeente Oisterwijk” op. Voor sport hogen we het budget op. Er kunnen dan extra activiteiten voor jeugd en ouderen georganiseerd worden door onze combinatiefunctionarissen. Ook kunnen andere doelgroepen bediend worden met beweegactiviteiten/sport, als dat gewenst is, en we zoeken hiervoor ook de samenwerking op met sportverenigingen.
Maatregel 7: Hulp aan ondernemers € 4.000 Voor ondernemers die in financiële problemen zijn gekomen door corona, bieden we hulp in de vorm van een adviesgesprek.
Daarnaast gaan we ruimhartig om met het gebruik van de openbare ruimte (vergunningen) om deze evenementen mogelijk te maken.
Inwoners Maatregel 8: Impuls aan evenementen voor inwoners € 65.000
Maatregel 5: impuls accountmanagement € 27.500
•
Om ondernemers nog beter van dienst te kunnen zijn, en te zorgen voor een goed herstel na corona, geven we een impuls aan het accountmanagement. We zetten een jaar lang
6
Naast de evenementen voor ondernemers willen we ook een impuls geven aan kleinschalige evenementen in de buurt. Hier heffen we geen leges voor (zit in bedrag van maatregel 3);
•
Stellen we budget beschikbaar aan Tiliander, Den Boogaard en Den Domp voor de organisatie van een dag vullend programma voor jong en oud;
•
Faciliteren ook een prijsvraag per kern (prijs € 5.000 per kern) (uitreiking op de dag genoemd bij punt b.
Onze maatregelen zijn bijvoorbeeld extra inzet schoolmaatschappelijk werk, extra inzet jongerenwerk, een beweegcoach en het stimuleren van extra activiteiten voor jongeren. De inzet start nog zo snel als mogelijk in 2021 en loopt in de meeste gevallen door in 2022. Maatregel 10: Tegengaan isolement en eenzaamheid € 145.000
Maatregel 9: Fysieke en mentale gezondheid jongeren € 75.000 Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat de mentale gezondheid van jongeren sinds de coronapandemie sterk is gedaald. Zo staat in de kamerbrief Steunpakket sociaal en mentaal welzijn en leefstijl beschreven dat uit onderzoek blijkt dat bijna de helft van de jongeren (18-24 jaar) zich nu slechter voelt dan voor de crisis en geven kinderen en jongeren (8-18 jaar aan) zich somberder te voelen en meer angstklachten te hebben. Om te voorkomen dat deze problemen verergeren is het belangrijk om hier nu extra op in te zetten. Daarnaast blijkt uit cijfers van de GGD dat er een toename is van het aantal kinderen in Oisterwijk met een gewichtstoename en/of overgewicht sinds corona.
Niet alleen jongeren hebben last van de coronapandemie, eigenlijk is het mentale welbevinden van alle inwoners gedaald. Er komt extra activiteitenbudget via Buurt aan Zet en er komt een extra buurtondersteuner om deze activiteiten te helpen opzetten. Daarnaast gaan we aan de slag met het plan van aanpak eenzaamheid. De inzet start nog zo snel als mogelijk in 2021 en loopt zo in de meeste gevallen door in 2022.
7
Maatregel 11: Extra inzet taalachterstand € 10.000
Eigen gemeentelijke organisatie
De schoolsluitingen lijkt voor forse achterstanden te zorgen, vooral voor kwetsbare kinderen. De effecten op vaardigheden die kinderen leren werken levenslang door. We willen hiervoor extra inzetten op voor en vroegschoolse educatie (VVE), activiteiten richting ouders/ activiteiten taalakkoord en ondersteuning van participatietrajecten onderwijs.
Maatregel 13: Gederfde inkomsten dekken uit rijksbijdrage € 292.000 Vanuit de rijksbijdrage zorgen we er voor dat alle gederfde inkomsten die we binnen de gemeente Oisterwijk hebben, zoals bijvoorbeeld minder parkeerinkomsten door corona, gedekt worden. We hebben op basis van de ervaringen uit 2020 een inschatting gemaakt van de gederfde inkomsten.
Maatregel 12: Reserveren voor extra inzet binnen sociaal domein € 70.000
Maatregel 14: Invoering van hybride werken € 38.500
Om proactief te kunnen handelen op de risico’s die we nog niet in beeld hebben en dus daar de inzet te plegen waar dat het hardste nodig is reserveren we een bedrag van € 70.000.
Thuiswerken blijft, maar wel in combinatie met werken op kantoor. Om deze combinatie succesvol te maken zijn er zowel op kantoor als thuis faciliteiten nodig. Dit is de invoering van hybride werken. De verwachting is dat we hybride werken budgettair neutraal kunnen invoeren. We moeten extra kosten maken, maar we besparen ook op bijvoorbeeld reiskosten. Mogelijk komt er nog een bijdrage vanuit het Rijk voor hybride werken. In dat geval kan (een gedeelte van) dit bedrag ingezet worden voor andere maatregelen.
8
9
SAMENGEVAT HET MAATREGELENPAKKET VOOR 2021 EN 2022
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16
Corona steunpakket via algemene uitkering Subsidieregeling maatschappelijke organisaties 2021 Aanvulling TVS Impuls evenementen, geen leges Impuls evenementen muziek, cultuur en sport Impuls accountmanagement Aanslag precario 50% Hulp aan ondernemers Impuls evenement inwoners + prijsvraag Perspectief en jongeren Bestrijden eenzaamheid Taalachterstanden Reserveren voor sociaal domein Gederfde inkomsten Invoering hybride werken Totaal
Algemeen risico corona herstelplan
maatregelenpakket 350.000 33.377 50.000 20.000 27.500 46.500 4.000 65.000 75.000 145.000 10.000 70.000 292.000 38.500 1.226.877
mee gehouden hebben. Uiteraard kunnen zich ook nog mogelijke voordelen voordoen die we nu nog niet in beeld hebben.
Binnen dit maatregelenpakket hebben we met de huidige inzichten een zo goed mogelijke verdeling gemaakt van de beschikbare middelen per maatregel.
Een voorbeeld is bijvoorbeeld vervoer, er is meer ruimte nodig door de 1,5 meter regel, maar tot nu toe zijn er ook minder ritten. Dit kan in de loop van het jaar nog anders worden, voor of nadelig.
Voor deze beschikbare middelen is een inschatting gemaakt van de bijdrage die nog komt bij de september of decembercirculaire, dit kan kloppen, maar ook meer of minder zijn.
Naast het bedrag dat we al reserveren binnen dit herstelplan specifiek voor het sociaal domein, hebben we in ons weerstandsvermogen dit risico, ook voor de onzekerheden rondom de lange termijn effecten, meegenomen.
Ook kan het zo zijn dat corona nog onverwachte kosten met zich meebrengt waar we nu nog geen of onvoldoende rekening
10
Communicatie Na behandeling in het college geven we breed aandacht aan het coronaherstelplan, het doel en de doelstelling. Het belang van sociaal en economisch herstel en de mogelijkheid om een beroep te doen op het maatregelenpakket maken we gemeentebreed bekend via een persgesprek en/of persbericht. Communicatie over de afzonderlijke steunmaatregelen is maatwerk. De inhoudelijk beleidsmedewerker stelt samen met een communicatieadviseur een aanpak voor per maatregel. Dit kan via algemene kanalen (bijvoorbeeld gerichte plaatsing via social media), specifieke kanalen (denk aan e-mailnieuwsbrieven), persoonlijke communicatie of via partners (denk aan de Twern) en/of tussenpersonen. Bijkomend voordeel van deze maatwerkaanpak is dat we snel en tegelijkertijd over de verschillende maatregelen kunnen communiceren, zonder dat de doelgroepen overvoerd worden met informatie en zich vervolgens door de veelheid niet herkennen in de aangeboden aan steunmaatregelen.
Financieel kader € 1,5 miljoen voor corona herstelplan We ontvangen een bijdrage voor corona uit het gemeentefonds, voor de gemeente Oisterwijk, voor 2021, voor gederfde inkomsten en extra gemaakte kosten. We hebben op dit moment zekerheid op wat we tot de meicirculaire ontvangen. En kunnen, op basis van berichten vanuit het Rijk een inschatting maken van de middelen die nog bij de september en/of decembercirculaire komen. Ook zijn er nog een aantal middelen beschikbaar die een relatie hebben met 2020 en die we beschikbaar willen houden voor corona. Het geschatte totale beschikbare budget voor corona voor 2021 bedraagt ruim € 1,5 miljoen en is vrij inzetbaar.
11
12
Hieronder een overzicht van de (verwachte) bijdrage vanuit het Rijk: Corona steunpakket via algemene uitkering Algemeen Programma 1 Tweede kamerverkiezingen Programma 2 Afvalverwerking Programma 3 Perspectief en jongeren Jongerenwerk Jeugd aan zet Mentale ondersteuning Activiteiten en ontmoetingen Bestrijden eenzaamheid ouderen Extra begeleiding kwetsbare groepen TONK Impuls reingetratie Lokale culturele voorzieningen Heroriëntatie zelfstandigen Algemeen aanvullend pakket re-integratiekosten Algemeen gemeentelijk schuldenbeleid Algemeen bijzondere bijstand 2020 Totaal Inschatting september of decembercirculaire Lokale cultuur -buurt en clubhuizen Regionale en lokale cultuur Gederfde inkomsten TONK Totaal Correcties corona tov JR 2020 Restant subsidieregeling COVID 19 2020 Extra kosten huishoudelijke hulp Tekort Staalvergven zit in JR 2020, in 2021 compensatie via SPUK dus nu een voordeel in 2021 Totaal Totaal t/m decembercirculaire beschikbaar
13
Tm meicirculaire 248.528 46.553 51.204 24.021 17.331 10.000 14.500 10.001 81.147 73.029 71.576 10.356 193.647 15.195 19.394 33.866 11.614 931.962
60.000 51.000 200.000 190.000 501.000
88.000 -19.095 38.059 106.964 1.539.926
Al bekende problematiek die we moeten dekken uit deze middelen (bijna € 300.000) Met deze € 1,5 miljoen moeten we de extra corona gerelateerde kosten die al gemaakt zijn tot nu toe (bv van de Tweede Kamer verkiezingen, extra kosten afval, niet doorgaan van de kermis, extra inhuur binnen dienstverlening voor corona gerelateerde taken) ook dekken. Hogere kosten afval komen door verruiming openingstijden van de milieustraat Oisterwijk, hogere kosten voor inzameling en verwerking van verschillende afvalstromen (zowel vanuit de milieustraat als van huisaan-huis inzameling) en lagere opbrengsten van bepaalde afvalstromen (bv glas). Daarnaast zit in de 1,5 miljoen ook de middelen voor de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) regeling in. De TONK regeling is een open einde regeling. Dit kan financiële risico’s met zich meebrengen. Tot nu toe is het aantal aanvragen beperkt (t/m juni) en blijven we binnen het beschikbare budget.
Voor de maatregelen 1 t/m 14 in het herstelplan is, na aftrek van de al bekende extra kosten, zoals hierboven benoemd, nog ongeveer € 1,2 miljoen beschikbaar. Bovenop de rijksmiddelen van 1,5 miljoen uit het gemeentefonds ontvangt de gemeente Oisterwijk in 2021 budget vanuit het Rijk voor het uitvoeren van regelingen zoals Tijdelijke Overbruggingsregeling Zelfstandige Ondernemers (TOZO), Tegemoetkoming Verhuurders Sportaccommodaties (TVS) (voor 2021: 2, 3, 4 en 5), Specifieke Uitkering IJsbanen en Zwembaden (SPUK-IJZ) en uit het Nationaal Programma Onderwijs (NP Onderwijs). De maatregelen binnen NP onderwijs zijn gericht op herstel én ontwikkeling van het onderwijs. Op het inhalen én compenseren van vertraging. En op het ondersteunen van leerlingen en studenten die het moeilijk hebben. Bovenstaande regelingen zijn aparte regelingen, in te zetten voor een specifiek doel en kennen een aparte afrekening met het Rijk.
14
BIJLAGE HOOFDLIJNEN BRAINSTORMDRAAIKNOPPENSESSIE 15 JULI 2021, ONDERDEEL CORONA HERSTELPLAN
Tafel 3: corona herstelplan, wat mag niet ontbreken? •
Aandacht voor mensen in de zorg. Meer personeel en meer tijd.
•
Stimuleer buiten sporten, bijvoorbeeld door fitness parcours in Lindepark.
•
Kom evenementen, verenigingen etc. tegemoet, zodat er weer samenhang en positieviteit komt.
•
Hulp sportverenigingen; minder leden dus minder contributie.
•
Psychosociale hulp bij verenigingen.
•
Organiseer/ faciliteer/ stimuleer (buurt)activiteiten/ evenementen.
•
Programma aanbieden in Tiliander voor kids (bv circus) en ouderen.
•
Prijsvraag per kern pitchen in Tiliander. De raad is de jury.
•
Ondersteun maatschappelijke instellingen.
•
Eenzaamheidsaanpak.
•
Feestje voor de jeugd.
•
Communiceer helder en breed wat de gemeente aan hulp kan bieden. Mogelijk komen door corona nieuwe inwoners/ gezinnen in beeld die gebruik kunnen maken van onze (bestaande) regelingen.
15