21-124 Wijziging van de Verordening afvalstoffenheffing 2021- bijlage 1- Afdoening

toezegging raad Onderwerp: Beprijzing Haarense en Oisterwijkse milieustraten Nummer afdoening: 218

Datum vergadering 7-1-2021

Portefeuillehouder:

Toezegging:

wethouder Eric Logister

218

Datum : 8 juni 2021 Contactpersoon: Alba Campos dos Santos-van Rijzingen

In de eerste raadsvergadering van 2021 is het raadsvoorstel van de eerste wijziging van de Verordening afvalstoffenheffing 2021 behandeld. Tijdens de behandeling van het voorstel zijn er vragen vanuit de raad gekomen over prijsverschillen tussen de milieustraten Oisterwijk en Haaren. Te weten: 1) Waarom zijn de tarieven op de milieustraat in Haaren in 2021 zo veel verhoogd t.o.v. de tarieven in 2020? 2) Waarom worden niet dezelfde tarieven in Haaren en in Oisterwijk gehanteerd? 3) Wat zijn de financiële gevolgen van deze verschillen? Bovenstaande vragen worden hieronder beantwoord. Verder is een analyse van de tariefverschillen van enkele betaalde stromen tussen milieustraten Oisterwijk en Haaren uitgevoerd. Gekozen is om de analyse uit te voeren voor grof huishoudelijk restafval (GHRA), bouw- en sloopafval en puin. Voor een betere beeldvorming is ervoor gekozen om de analyse uit te breiden met gegevens van de milieustraten Vught en Hilvarenbeek (omliggende gemeenten). 1. Verhoging tarieven milieustraat Haaren De verwerkingstarieven van de afvalstromen van de milieustraat in Haaren zijn door een aanbesteding in 2015 vastgelegd. Daarbij is uitgegaan van vaste tarieven voor de duur van het contract (5 jaar). Deze tarieven zijn daarom jarenlang niet geïndexeerd door de verwerker en daarmee zijn de tarieven van de milieustraat ook niet aangepast.

De gemeente Oisterwijk kon de contracten van de gemeente Haaren met betrekking tot transport en verwerking van het afval niet doorzetten of overnemen. Door middel van een inbesteding zijn deze contracten bij de Afvalstoffendienst 's-Hertogenbosch ondergebracht. De markttarieven liggen inmiddels veel hoger dan in 2015, waardoor de exploitatiekosten voor de milieustraat Haaren aanzienlijk zijn gestegen. Om de stijgende exploitatie- en verwerkingskosten op de milieustraat Haaren op te vangen zijn de poorttarieven verhoogd naar € 0,15/kg voor de betaalde stromen. De tarieven van de milieustraat in Haaren zijn nu marktconform en eveneens afgestemd met de gemeente Vught en op basis van de eerste analyses lijken deze kostendekkend te zijn. 2. Tariefverschil milieustraten Oisterwijk en Haaren Tijdens de eerste wijziging van de Verordening afvalstoffenheffing 2021 is getracht om de tarieven van beide milieustraten zoveel mogelijk in evenwicht te brengen. Echter is het verschil in afrekenen per m3 of per kg nog te hoog gebleken, zeker bij enkele afvalstromen zoals grof huishoudelijk restafval, puin en bouw- en sloopafval. In de raadsinformatiebrief

“Toekomst van de milieustraten in de gemeente Oisterwijk”, d.d. 6 oktober 2020 is aangegeven dat dit verschil van invloed kan zijn op de keuze waar de inwoner het afval naartoe brengt. Een inwoner zal voor het aanbieden van zwaarder afval (puur bezien vanuit het gewicht) eerder kiezen voor de milieustraat in Oisterwijk terwijl iemand met lichtere materialen eerder voor de milieustraat in Haaren zou kiezen. Bij de tariefstelling van de milieustraat Haaren is zo veel mogelijk gekeken naar kostendekkendheid en is ook rekening gehouden met de tarieven van de milieustraat in Vught. De tarieven bij de milieustraat Oisterwijk zijn voornamelijk geïndexeerd maar zorgen nog voor onduidelijkheid en discussie bij de poort. Daarom worden de wijzigingen voorgesteld zoals nu opgenomen in het raadsvoorstel. In bijlage 2 is een “Was-wordt lijst” opgenomen waar de verschillen duidelijker te zien zijn. Deze nieuwe wijze van heffing is eenvoudiger en zorgt naar verwachting voor meer duidelijkheid en begrip bij de poort. Daarmee wordt ook verwacht dat de inschattingen beter gemaakt kunnen worden waardoor de poortopbrengsten meer in lijn zijn met de afzettonnages. Verder wordt opgemerkt dat er in de PPN een is voornemen opgenomen om een pasjessysteem in te voeren in 2022.

Wanneer het mogelijk is om het pasjessysteem in te voeren kunnen verschillende tarievenstelsels worden gehanteerd op de milieustraat Haaren. Hierdoor kunnen bij de milieustraat Haaren verschillende tarieven worden gehanteerd voor inwoners uit Oisterwijk en uit Vught waardoor harmonisering van de tarieven van milieustraten Oisterwijk en Haaren nog beter gerealiseerd kunnen worden. 3. Financiële gevolgen van de verschillen in tarief Op basis van een extrapolatie van de huidige kosten en baten op het budget van de milieustraat Oisterwijk lijkt het erop dat als wij dezelfde tarieven in Oisterwijk blijven hanteren dat er sprake kan zijn van een tekort van circa € 70.000,-. Aan de hand van de huidige gegevens lijkt de milieustraat in Haaren voorlopig kostendekkend te zijn. Verder is er gekeken naar de kostendekkendheid van de afvalbegroting de laatste 3 jaar op totaal niveau (zie tabel 3.1). Geconcludeerd kan worden dat schattingen aan de poort, wisselende volumes en dagkoersen van de verwerkingskosten en –opbrengsten zorgen in de praktijk altijd voor verschillen tussen berekende en werkelijke opbrengsten in de afvalbegroting. Tabel 3.1 Analyse kostendekkendheid afvalbegroting 2018 tot 2020 Jaar Kostendekkendheid 2018

90%

2019

81%

2020

89%

4. Analyse verschillen hoeveelheid grof huishoudelijk afval + bouw- en sloopafval en puin van de milieustraten Haaren, Vught en Hilvarenbeek ten opzichte van Oisterwijk Gekozen is om deze analyse uit te voeren voor de betaalde afvalstromen die het meest worden aangeboden bij de milieustraten. Grof huishoudelijk en bouw- en sloopafval worden gezamenlijk weergegeven omdat deze 2 afvalstromen niet bij alle milieustraten apart worden ingezameld. Hieronder worden de verschillen in hoeveelheid afval die in Q1 van 2019, 2020 en 2021 bij 4 verschillende milieustraten in beeld gebracht. Bij deze verschillen per kwartaal worden de tonnages per kwartaal in Oisterwijk als basis gebruikt (1,00). Wanneer het verschil bij een andere milieustraat lager is dan 1,00 betekent het dat er bij deze milieustraat minder afval is aangeboden dan bij de milieustraat Oisterwijk. Wanneer

een cijfer groter is dan 1,00 betekent dat er bij deze milieustraat meer afval is aangeboden dan bij de milieustraat Oisterwijk. Deze analyse wordt uitgevoerd zowel op basis van tonnages per maand als in kg/inwoner/maand (correctie op basis van inwonersaantal). Kanttekening hierbij is dat voor de milieustraat Haaren alleen naar het inwonersaantal van de gemeente Oisterwijk per 1-1-2021 is gekeken. Samenvatting deelconclusies tabellen 4.1 t/m 4.4 Op basis van de eerste analyses is duidelijk te zien dat er in Q1-2021 bij de milieustraat Oisterwijk 2 tot 3 keer meer grof huishoudelijk restafval + bouw- en sloopafval wordt aangeboden dan bij de milieustraten van Haaren, Vught en Hilvarenbeek (zie tabel 4.1). Met betrekking tot puin kunnen de verschillen nog groter zijn (zie tabel 4.3). Naar aanleiding van deze eerste bevindingen is gekeken naar Q1-2020 en Q1-2019 van alle 4 de milieustraten. Het verschil met Haaren is in Q1-2020 en Q1-2019 minder groot voor deze afvalstromen maar worden nog steeds qua hoeveelheden 2 keer meer aangeboden. Hetzelfde geldt voor de verschillen bij Vught en Hilvarenbeek. Door de herindeling van Haaren is het aantal inwoners die gebruik kunnen maken van de milieustraten Haaren, Oisterwijk en Vught gewijzigd. Bij tabellen 4.2 en 4.4 is een correctie op aantal inwoners uitgevoerd.

Kanttekening hierbij is dat door de herindeling van Haaren bewoners uit Esch en Biezenmortel geen gebruik meer mogen maken van de milieustraat in Haaren. Inwoners uit Helvoirt mogen dan ook gebruik maken van de milieustraat Vught. Uit deze aanvullende analyses blijkt dat verschillen tussen Oisterwijk en Vught even groot zijn. De verschillen tussen Oisterwijk en Haaren en Hilvarenbeek worden dan minder evident. In Q1-2019 wordt er in Haaren per inwoner zelfs meer afval gebracht dan in Oisterwijk. Een mogelijke verklaring hiervoor kan zijn dat de tarieven in Haaren destijds lager waren dan nu. Tabel 4.1 Grof huishoudelijk afval + Bouw- en sloopafval (ton/maand) Jaar/maand Milieustraat 2021

Oisterwijk

Haaren

Vught

Hilvarenbeek

jan

65,00

24,44

27,82

27,78

feb

54,46

23,82

23,91

30,14

mrt Verschil Q1-2021 tov Oisterwijk

101,86

32,58

27,14

36,52

1,00

0,37

0,36

0,43

2020

Oisterwijk

Haaren

Vught

Hilvarenbeek

jan feb mrt Verschil Q1-2020 tov Oisterwijk

1,00

0,44

0,36

0,41

2019

Oisterwijk

Haaren

Vught

Hilvarenbeek

jan feb mrt Verschil Q1-2019 tov Oisterwijk

74,70 80,22 86,40

91,50 63,72 81,78 1,00

34,92 32,94 37,41

42,36 35,67 62,34 0,59

28,54 24,02 33,88

30,36 21,74 28,76 0,34

98,97

98,9

0,42

Deelconclusie: Uit bovenstaande tabel is duidelijk te zien dat er bij de milieustraat Oisterwijk 2 tot 3 keer meer grof huishoudelijk afval en bouw- en sloopafval wordt gebracht dan bij de milieustraten van Haaren, Vught en Hilvarenbeek.

Tabel 4.2 Grof huishoudelijk afval + Bouw- en sloopafval (kg/inwoner/maand) Jaar/maand Milieustraat 2021

Oisterwijk

Haaren

Vught

Hilvarenbeek

31.669

15.698

inwoners 1-1-2021

32.373

jan

2,01

0,55

0,88

1,77

feb

1,68

0,74

0,75

1,92

mrt Verschil Q1-2021 tov Oisterwijk

3,15

1,01

0,86

2,33

1,00

0,33

0,36

0,88

2020

Oisterwijk

Haaren

Vught

Hilvarenbeek

26.245 2,85 3,06 3,29

14.370 2,43 2,29 2,60

26.558 1,07 0,90 1,28

15.518

1,00

0,80

0,35

0,70

Oisterwijk

Hilvarenbeek

inwoners 1-1-2020 jan feb mrt Verschil Q1-2020 tov Oisterwijk 2019 inwoners 1-1-2019 jan feb mrt Verschil Q1-2019 tov Oisterwijk

6,38

Haaren

Vught

26.140 3,50 2,44 3,13

14.195 2,98 2,51 4,39

26.396 1,15 0,82 1,09

15.334

1,00

1,09

0,34

0,71

6,45

Deelconclusie: Uit bovenstaande tabel is duidelijk te zien dat er bij de milieustraat Oisterwijk 2 tot 3 keer meer grof huishoudelijk afval en bouw- en sloopafval wordt gebracht dan bij de milieustraten van Haaren (2021) en Vught. In vergelijking met Hilvarenbeek lijkt het verschil kleiner te zijn. Mogelijke verklaring hiervoor is een vergelijkbare tariefopbouw. Verder waren de tarieven op de milieustraat Haaren in 2019 en 2020 aanzienlijk goedkoper dan in 2021.

Tabel 4.3 Puin (ton/maand) Jaar/maand 2021

Milieustraat Oisterwijk

Haaren

Vught

Hilvarenbeek

jan

46,98

8,46

9,46

13,20

feb

35,96

0,00

8,82

12,38

mrt Verschil Q1-2021 tov Oisterwijk

80,98

15,02

20,4

21,86

1,00

0,14

0,24

0,29

2020

Oisterwijk

Haaren

Vught

Hilvarenbeek

jan feb mrt Verschil Q1-2020 tov Oisterwijk

1,00

0,33

0,22

0,42

2019

Oisterwijk

Haaren

Vught

Hilvarenbeek

jan feb mrt Verschil Q1-2019 tov Oisterwijk

59,04 15,96 68,14

36,00 39,42 42,22 1,00

13,22 11,30 23,36

8,92 20.18 10,96 0,34

10,64 8,98 12,58

10,36 17,26 13,42 0,35

59,56

47,6

0,40

Deelconclusie: Uit bovenstaande tabel is duidelijk te zien dat er bij de milieustraat Oisterwijk 3 tot 7 keer meer puin wordt gebracht dan bij de milieustraten van Haaren, Vught en Hilvarenbeek.

Tabel 4.4 Puin (kg/inwoner/maand) Jaar/maand 2021

Milieustraat

Oisterwijk

Haaren

Vught

Hilvarenbeek

31.669

15.698

inwoners 1-1-2021

32.373

jan

1,45

0,26

0,30

0,84

feb

1,11

0,00

0,28

0,79

mrt Verschil Q1-2021 tov Oisterwijk

2,50

0,46

0,64

1,39

1,00

0,14

0,24

0,60

2020

Oisterwijk

Haaren

Vught

Hilvarenbeek

26.245 2,25 0,61 2,60

14.370 0,92 0,79 1,63

26.558 0,40 0,34 0,47

15.518

1,00

0,61

0,22

0,70

Oisterwijk

Hilvarenbeek

inwoners 1-1-2020 jan feb mrt Verschil Q1-2020 tov Oisterwijk 2019 inwoners 1-1-2019 jan feb mrt Verschil Q1-2019 tov Oisterwijk

3,84

Haaren

Vught

26.140 1,38 1,51 1,62

14.195 0,63 1,42 0,77

26.396 0,39 0,65 0,51

15.334

1,00

0,63

0,35

0,69

3,10

Deelconclusie: Uit bovenstaande tabel is duidelijk te zien dat er bij de milieustraat Oisterwijk 2 tot 7 keer meer puin wordt gebracht dan bij de milieustraten van Haaren (2021) en Vught. In vergelijking met Hilvarenbeek lijkt het verschil kleiner te zijn. Mogelijke verklaring hiervoor is niet voorhanden. Het tariefopbouw voor puin in Hilvarenbeek is anders dan in Oisterwijk. Verder waren de tarieven op de milieustraat Haaren in 2019 en 2020 goedkoper dan in 2021.