1e Bestuursrapportage 2023 - bijlage 1 - Bestuursrapportage 2023

1e Bestuursrapportage 2023 Gemeente Oisterwijk

Datum: 7 maart 2023 Versie: Concept 2.0

Inleiding In tegenstelling tot voorgaande jaren wordt er nu eenmalig aan het begin van het jaar een extra tussentijdse rapportage opgesteld. Hierin zijn alle financiële ontwikkelingen opgenomen, die nu al bekend zijn. Normaal gesproken is er in de P&C cyclus één tussentijdse rapportage; deze wordt in oktober van het lopende jaar in de raad behandeld. Er zijn echter nu een aantal financiële ontwikkelingen die het college in een eerder stadium met de raad wil delen en verwerken in de begroting 2023. Deze tussentijdse rapportage bevat de belangrijkste afwijkingen op de begroting, zoals deze nu bekend zijn. De gemelde afwijkingen van € 25.000 of hoger zijn een prognose tot en met eind 2023. We nemen alleen afwijkingen kleiner dan € 25.000 op, indien dat politiek relevant is of als het om geoormerkt geld gaat. Posten die een nadeel opleveren zijn aangeduid met een (N) teken of als negatief bedrag; een (V) teken of een positief bedrag duidt op een voordelige afwijking. Leeswijzer De indeling van deze tussentijdse rapportage wijkt af van het normale format van de Berap, omdat er alleen financiële afwijkingen worden gemeld. In de financiële samenvatting is een overzicht opgenomen van alle financiële effecten van deze tussentijdse rapportage. Daarna worden de financiële afwijkingen per programma nader toegelicht. De aanpassingen in de investeringen worden apart weergegeven.

In de bijlage is een totaaloverzicht opgenomen met alle incidentele en structurele financiële afwijkingen van deze tussentijdse rapportage.

2

Financiële samenvatting Verwacht resultaat Op basis van de financiële ontwikkelingen, zoals opgenomen in deze tussentijdse rapportage, resteert er per saldo een resultaat van € 1.313.000 voordelig. Voorgesteld wordt om dit resultaat toe te voegen aan de algemene reserve.

(bedragen x € 1.000)

Begroting Begrotingsvoor wijzigingen wijziging

Bijstelling april

Begroting na wijziging

1. Dienstverlenend

34.044

-293

1.700

35.451

2. Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig

-8.595

-1.047

-353

-9.995

3. Samen redzaam

-24.698

-269

-35

-25.002

Saldo van baten en lasten

751

-1.610

1.313

454

Mutaties reserves programma 1

231

443

0

674

Mutaties reserves programma 2

476

1.047

0

1.523

Mutaties reserves programma 2 Grondbedrijf

-579

0

0

-579

0

269

0

269

Mutatie reserves

128

1.760

0

1.887

Resultaat (+ is overschot)

879

150

1.313

2.341

Mutaties reserves programma 3

De begrotingswijzigingen betreffen de budgetoverhevelingen ad € 1.760.000, conform besluitvorming december 2022, en de verhoging van de legesopbrengsten met € 150.000 in verband met het uitstel van de Omgevingswet. De belangrijkste afwijkingen in deze tussentijdse rapportage betreffen het gemeentefonds (€ 1.239.000 V), de correctie legesopbrengsten (€ 150.000 V), een toegekende subsidie voor vastgoed (€ 409.000 V) en de aanbesteding openbare ruimte (€ 380.000 N). Een compleet overzicht van de afwijkingen vindt u in de bijlage.

3

Programma 1 Dienstverlenend Oisterwijk Gemeentefonds – Septembercirculaire 2022 In de septembercirculaire zijn de volgende effecten opgenomen voor 2023: 2023

(bedragen x € 1.000)

Algemeen Uitkeringsfactor en accres

418

Taakmutaties Asiel (inburgering)

78

Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb)

21 517

Nodig voor budget in 2023 e.v. Asiel (inburgering)

-78

Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb)

-21

Gevolgen septembercirculaire voor 2023 e.v.

418

Uitkeringsfactor en accres Het verschil in de uitkeringsfactor en het accres ontstaat met name door de aanpassing van de stelpost voor inflatie. Taakmutaties De overige mutaties betreffen extra bijdrage voor inburgering en Wet kwaliteitsborging bouw in het kader van de Omgevingswet. Deze extra middelen worden direct ingezet en gebudgetteerd voor de betreffende onderwerpen.

Gemeentefonds – Decembercirculaire 2022 In de decembercirculaire zijn de volgende effecten opgenomen voor 2023: 2023

(bedragen x € 1.000)

Taakmutaties Wet Goed Verhuurderschap

23 23

Nodig voor budget in 2023 e.v. Wet Goed Verhuurderschap

-23

Gevolgen septembercirculaire voor 2023 e.v.

0

Wet Goed Verhuurderschap Gemeenten krijgen meer mogelijkheden om malafide verhuurderschap en discriminatie op de huurmarkt gerichter aan te pakken. Deze afspraken worden uitgevoerd in de vorm van het wetsvoorstel Goed Verhuurderschap, dat naar verwachting in juli 2023 in werking zal treden. Deze extra middelen worden direct ingezet en gebudgetteerd voor het betreffende onderwerp.

4

Gemeentefonds – Herrekening 2023 e.v. In 2023 is het nieuwe verdeelstelsel van het gemeentefonds ingegaan. Hierbij is het aantal verdeelmaatstaven verlaagd en aangepast. In mei 2022 zijn door ons voorlopige berekeningen voor het gemeentefonds gemaakt voor de jaren 2023 e.v. met de nieuwe verwachte maatstaven. Op 23 december 2022 is de 1e specificatie van het gemeentefonds 2023 van het ministerie van Binnenlandse Zaken ontvangen. Deze is gelegd naast de berekeningen die in mei 2022 zijn gemaakt voor 2023. Uit deze specificatie blijkt dat de wijze waarop de ‘WOZ waarde niet woningen’ in het gemeentefonds verwerkt moet worden, veranderd is. Deze verandering in systematiek is door ons niet opgemerkt en daarom niet doorgevoerd in de voorlopige berekeningen in mei 2022 voor de jaren 2023 e.v. Het gevolg is dat de gemeente structureel € 821.000 meer ontvangt in het gemeentefonds dan in mei 2022 berekend is.

Legesopbrengsten De invoering van de Omgevingswet wordt naar verwachting uitgesteld naar 1 januari 2024. In de begroting was voor 2023 rekening gehouden met een negatieve opbrengst van € 300.000 door invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2023. Tot de invoering van de Omgevingswet worden de leges in rekening gebracht zoals nu in de vastgestelde Legesverordening 2023 zijn opgenomen. In het raadsbesluit van 15 december 2022 is al een begrotingswijziging voor 2023 doorgevoerd van € 150.000, omdat toen nog de verwachting was dat de Omgevingswet per 1 juli 2023 zou worden ingevoerd. Nu de verwachting is dat de Omgevingswet pas in 2024 wordt ingevoerd, wordt voorgesteld om de gehele negatieve opbrengst van € 300.000 in 2023 terug te draaien.

Inflatie – contracten Bij diverse lopende contracten is er sprake van dat de prijzen 8% - 10% stijgen. Dit betreffen onder andere lopende contracten met software leveranciers, kosten voor arbeid en materiaal en energieprijzen (zowel bij vastgoed als bij openbare verlichting). Onzeker is of deze stijging ook doorwerkt naar de komende jaren of dat dit incidenteel is. Het is nog onduidelijk of en in welke mate het rijk deze gestegen prijzen zal compenseren. In de meicirculaire 2023 zal hier meer duidelijkheid over komen. In de begroting 2023 is wel een eenmalig budget van € 560.000 opgenomen voor hogere energiekosten gemeentelijk vastgoed. Eventuele financiële effecten worden in de 2e Berap meegenomen. In 2023 zal ook gekeken worden in hoeverre er maatregelen genomen kunnen worden om de kostenstijgingen als gevolg van inflatie zoveel mogelijk te beperken.

5

Personeel Inleiding De gemeente heeft te maken met diverse ontwikkelingen op personeelsgebied. De huidige arbeidsmarkt zorgt er voor dat de openstaande vacatures moeilijk zijn in te vullen; 1 op de 5 vacatures is niet of nauwelijks in te vullen. Hierdoor zijn we genoodzaakt om meer capaciteit tijdelijk in te huren. Het inhuurpercentage ligt op dit moment rond de 20%. Ondanks het feit dat ons ziekteverzuim is gedaald ten opzichte van een jaar geleden (in de Coronatijd) heeft de gemeente nog altijd met enkele langdurig zieken te maken waarop we weinig invloed uit kunnen oefenen in de zin van re-integratie(versnelling). De druk op de organisatie is hierdoor groot. We zetten alles op alles om ervoor te zorgen dat onze inwoners en ondernemers er zo min mogelijk last van hebben, maar zien ook dat niet alle doelen volgens planning worden gehaald en het noodzakelijk is te (her)prioriteren. Strategische personeelsplan / HR21 Binnenkort wordt het strategisch personeelsplan door het college vastgesteld. Het strategisch personeelsplan (SPP) heeft tot doel om op een effectieve en gerichte manier te sturen op de meest optimale personele bezetting van onze organisatie, domeinen en teams. Dit binnen de context van de op dat moment bekende en/of verwachte ontwikkelingen. Ook wordt er een actualisatie van HR21 (een meetlat voor functiebeschrijvingen en waarderingen vanuit de VNG) uitgevoerd.

Dit is een onderzoek door een externe partij of de functies binnen de gemeente op de juiste schaal zijn gewaardeerd. Afhankelijk van de uitkomsten van dit onderzoek heeft dit eventueel gevolgen voor de personeelsbegroting. Inhuur Het inhuurbudget staat sinds 2022 nog meer onder druk dan voorgaande jaren door enerzijds de vele vacatures (20 openstaande vacatures), ziekteverzuim en krapte op de arbeidsmarkt en anderzijds de ambities en mede-bewindtaken die toenemen (Oekraïners, klimaatopgave, woningbouw). Het is de verwachting dat er in 2023 een overschrijding van het budget zal zijn. Dit zal mede afhankelijk zijn van de snelheid waarmee de openstaande vacatures worden ingevuld. In de 2e Berap (of eerder indien nodig) wordt hier op teruggekomen. Door het nemen van maatregelen wordt geprobeerd om deze overschrijding te voorkomen / te beperken. We nemen maatregelen om personeel te binden, ziekteverzuim terug te dringen en een aantrekkelijke werkgever te zijn. Daarnaast hebben we JS Consultancy ingehuurd om de openstaande vacatures in te vullen. De kosten van JS Consultancy zijn afhankelijk van hoe succesvol zij daarbij zijn. Hoe meer medewerkers zij plaatsen, hoe meer de gemeente moet betalen. CAO 2023 Werkgevers en vakbonden hebben dinsdag 21 februari een principeakkoord over de nieuwe cao’s voor de gemeentelijke sector bereikt. Het akkoord geldt voor 12 maanden.

Werkgevers en vakbonden leggen het akkoord voor aan hun achterbannen. In de nieuwe cao’s varieert de salarisstijging gemiddeld van ruim 13% aan de basis tot ruim 12% in schaal 5 en bijna 7% in schaal 11. In de begroting 2023 is rekening gehouden met een CAO verhoging van 5%.

6

In het verleden werden de CAO verhogingen (deels) gecompenseerd door het rijk. In de meicirculaire 2023 zal hier meer duidelijkheid over komen. Eventuele financiële effecten worden in de 2e Berap meegenomen. Formatie griffie De werkgeverscommissie heeft met de griffier de formatie en organisatie van de griffie in relatie tot de ambities van de raad en het takenpakket besproken. Dit heeft geleid tot een raadsbesluit (Raadsvoorstel 23-22) om de formatie van de griffie te wijzigen. De kosten hiervan bedragen € 35.000 (N – structureel).

Vastgoed Subsidie De subsidie voor verduurzaming gemeentelijk vastgoed van € 409.000 (V – incidenteel) is toegekend. Noodlokalen Ook in 2023 zijn de noodlokalen op het AZC nodig. De huurkosten voor 2023 bedragen € 25.000 (N – incidenteel). Er is ook voor 2023 een aanvraag voor een SPUK gedaan. Deze is nog in behandeling.

Verkiezingen 2023 In 2023 is onvoldoende rekening gehouden met de verkiezingen in maart. Er wordt een overschrijding van € 47.000 (N – incidenteel) verwacht.

Aanpassing budgetoverhevelingen jaarrekening 2022 In de raad van december 2022 zijn, vooruitlopend op de jaarrekening 2022, alvast budgetoverhevelingen vastgesteld door de raad. De opgenomen bedragen waren vaak schattingen, gebaseerd op de verwachtte uitgaven in 2022. Op basis hiervan is de begrotingswijziging voor 2023 gemaakt. Bij het opstellen van de jaarrekening 2022 blijkt bij een aantal onderwerpen dat de werkelijke kosten in 2022 afwijken van de schattingen. Om te zorgen dat de budgethouders in 2023 met de juiste budgetten kunnen werken, worden in deze eerste rapportage de wijzigingen opgenomen ten opzichte van het door de raad genomen besluit. - Onderhoud gemeentelijk vastgoed € 8.980 (V – incidenteel).

7

Programma 2 Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig Oisterwijk Aanbesteding openbare ruimte Op 13 september 2022 heeft het college besloten voor het onderhoud van de openbare ruimte nieuwe aanbestedingen te starten. Dit is noodzakelijk omdat er op tijd voorzien moet zijn in nieuwe contracten met aannemers, die het onderhoud van onze openbare ruimte uitvoeren. Nu alle bestekken zijn aanbesteed en (voorlopig) gegund blijken er verschillen te zijn tussen de aanneemsommen en de beschikbare middelen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door inflatie (energie, personeel, materiaal), het aanpakken van achterstanden in onderhoud en beter inzicht in het bestaande areaal (door inventarisatie van het te onderhouden gebied). Het totale tekort is berekend op € 590.000 (N – structureel). In 2023 kan eenmalig dekking gevonden worden via de WSD. De WSD houdt voor de deelnemende gemeenten een Algemene reserve gemeenten (AGR) aan. Hieruit kan eenmalig een bedrag van € 60.000 (V – incidenteel) worden ingezet voor het onderhoud groen in Oisterwijk. De gemeente heeft via het gemeentefonds een extra post ontvangen voor compensatie van inflatie. Van deze post kan € 150.000 (V – structureel) ingezet worden voor dekking van het tekort. Hiermee komt het tekort voor 2023 uit op € 380.000.

HSB Roef! Van het softbalveld van HSB Roef! moet de toplaag worden vervangen. In overleg met de vereniging is gezocht naar een geschikt moment om deze werkzaamheden uit te voeren. De renovatie was eind 2022 nog niet afgerond. De extra kosten in het eerste kwartaal 2023 bedragen € 25.000 (N – incidenteel).

Verplaatsen sportvelden Het project Rugby wordt opgestart (verplaatsing sportvelden en accommodatie Rugby van Scheibaan naar Taxandria velden). Het onderzoek naar de mogelijkheid van het verplaatsen van de sportvelden levert in 2023 een extra kostenpost op van € 50.000 (N – incidenteel).

Aanpassing budgetoverhevelingen jaarrekening 2022 In de raad van december 2022 zijn, vooruitlopend op de jaarrekening 2022, alvast budgetoverhevelingen vastgesteld door de raad. De opgenomen bedragen waren vaak schattingen, gebaseerd op de verwachtte uitgaven in 2022. Op basis hiervan is de begrotingswijziging voor 2023 gemaakt. Bij het opstellen van de jaarrekening 2022 blijkt bij een aantal onderwerpen dat de werkelijke kosten in 2022 afwijken van de schattingen. Om te zorgen dat de budgethouders in 2023 met de juiste budgetten kunnen werken, worden in deze eerste rapportage de wijzigingen opgenomen ten opzichte van het door de raad genomen besluit. - SRBT € 18.699 (V – incidenteel) - Volkshuisvesting € 56.112 (V – incidenteel) - Kerkenvisie € 4.767 (V – incidenteel)

8

Programma 3 Samenredzaam Oisterwijk Ontwikkelingen Jeugd Het budget voor de transformatie van € 70.000 (budgetneutraal – incidenteel) voor 2023 en 2024 is niet begroot. De dekking wordt via de jaarrekening 2022 van Hart van Brabant geregeld.

Energietoeslag De regeling Energietoeslag wordt verlengd in 2023. De voorwaarden van de regeling zullen waarschijnlijk afwijken van die van 2022; er zal vermoedelijk wel een vermogenstoets worden toegepast. Het college heeft het voornemen om de regeling te verlengen. De kosten worden betaald uit de extra inkomsten, zoals opgenomen in de decembercirculaire 2022. De extra inkomsten van het rijk en de bijbehorende kosten worden budgetneutraal verwerkt in de begroting.

Inburgering Een gedeelte van de extra SPUK Inburgering gaat naar subsidie voor Vluchtelingenwerk. Hiervoor wordt het subsidie budget verhoogd met € 45.000 (budgetneutraal – incidenteel).

Opvang Oekraïense ontheemden Ook in 2023 heeft de gemeente de taak om Oekraïense ontheemden op te vangen. Vanaf afgelopen augustus zijn de gemeenten verplicht om deze ontheemden ook naar werk toe te leiden. Voor deze taak ontvangt de gemeente geld vanuit het Rijk. De extra inkomsten van het rijk en de bijbehorende kosten worden budgetneutraal verwerkt in de begroting.

Buurtgezinnen We zetten als gemeente vol in op preventie en het voorkomen van extra zorgkosten. Met het project buurtgezinnen wordt ingezet op het voorkomen dat kinderen in de zorglandschap terecht komen. Voor 2023 is hiervoor een bedrag van € 34.500 (N – incidenteel) benodigd.

9

Investeringen In de begroting 2023 zijn van een aantal investeringen wel de kapitaallasten in de begroting verwerkt, maar moet de raad voor deze investeringen nog een krediet beschikbaar stellen. Daarnaast zijn van twee bestaande kredieten overschrijdingen te melden. Het effect van deze overschrijdingen is dat vanaf 2024 de kapitaallasten hoger zullen worden. Dit is zichtbaar in onderstaande tabel. Omschrijving

Voordeel

Nadeel

I/S

18.904

S

1. Dienstverlenend Oisterwijk 2. Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig Oisterwijk Materieel buitendienst

3. Samen redzaam Oisterwijk SUBTOTAAL

0

Resultaat mutaties investeringen Effect op kapitaallasten in 2024 en verder

18.904 -18.904

Nadeel

-2.714

Nadeel

Investering raadszaal De investering raadszaal betreft zowel de technische aanpassingen voor de digitale uitzending van beeld en geluid van de raadsvergaderingen, als vervanging en uitbreiding van het meubilair. Door de samenvoeging van Haaren bij Oisterwijk is het aantal zetels uitgebreid in de gemeenteraad. De raad wordt verzocht om een investeringskrediet van € 280.000 beschikbaar te stellen. Naar verwachting zal niet het volledige begrote bedrag benut worden, omdat er ook gebruik gemaakt wordt voor de raadsvergaderingen van het Tilliander en er gekozen is om geen camera’s ten behoeve van de raadsvergaderingen in het raadhuis te plaatsen.

Investering gymzalen De investeringen in de gymzalen ten behoeve van de verbetering van de akoestiek zijn noodzakelijk omdat we niet voldoen aan de wettelijke arbeidsnormen. De verwachting is dat de uitvoering in de zomervakantie kan plaatsvinden. De raad wordt verzocht om een investeringskrediet van € 106.000 beschikbaar te stellen.

Investering 2e weegbrug milieustraat De raad heeft op 15 december 2022 een voorkeursscenario voor de Toekomstbestendig milieustraat vastgesteld, waarbij samen met gemeente Tilburg gewerkt wordt aan de nieuwbouw van een milieustraat op een perceel nabij de N65. De verwachting is dat gemeente Oisterwijk een periode van zo’n 4-6 jaar moet overbruggen, voordat er een nieuwe milieustraat in Tilburg gerealiseerd is en in gebruik genomen kan worden. Tot die tijd is het de wens van het college om de huidige dienstverlening in stand houden.

10

Om te zorgen dat de dienstverlening bij de milieustraten van Oisterwijk en Haaren gelijk zijn, is besloten om in de milieustraat van Oisterwijk over te gaan op betaling op basis van gewicht. Dit kan alleen gerealiseerd worden door het uitbreiden van de milieustraat en het realiseren van een tweede weegbrug. De raad wordt gevraagd om voor de weegbrug en de herinrichting van het terrein tussen de milieustraat en de gemeentewerf een investeringskrediet van € 250.000 ter beschikking te stellen. De kapitaallasten van deze investering worden na realisatie gedekt vanuit de afvalstoffenheffing.

Bij de berekening van de kapitaallasten wordt een kortere afschrijvingstermijn gehanteerd van 6 jaar in plaats van 10 jaar, omdat deze aanpassingen alleen bedoeld zijn om een periode te overbruggen. Hiermee wijken we af van de Nota waardering en afschrijving. Tevens zijn er voor een bedrag van € 50.000 (N – incidenteel) eenmalige kosten, die uit het Frictiebudget Haaren gedekt kunnen worden.

Investering Voetbalvelden fusieclub Den Donk In maart volgt de laatste afrekening met de aannemer. De verwachting is dat er dan een overschrijding van het krediet is. De reden van deze overschrijding is doorvoering van diverse prijsstijgingen, zoals stijging olie- en energieprijzen en beperkte beschikbaarheid van diverse andere grondstoffen voor materialen zoals staal en kunstgras, etc. Op dit moment is het exacte bedrag van de overschrijding niet aan te geven. De financiële effecten worden in de 2e Berap meegenomen.

Materieel buitendienst In de begroting is opgenomen dat er tractoren vervangen moeten worden. De inruilwaarde voor twee oude tractoren bedraagt € 22.500 (V – incidenteel). Daar staat tegenover dat de twee kredieten voor de nieuwe tractoren € 16.994 resp. € 1.910 hoger uitkomen. De oorzaak hiervan is inflatie en het feit dat er een groter type tractor wordt aangeschaft. Het aantal sportparken en daarmee het aantal te onderhouden (kunst-)grasvelden is toegenomen door de herindeling Haaren en sportpark Den Donk. Om efficiënter en veiliger (Arbo) het onderhoud uit te kunnen blijven voeren is een investering in een duurdere machine noodzakelijk. De kapitaallasten hiervan worden in de begroting verwerkt.

11

BIJLAGE – Overzicht van de afwijkingen per programma Exploitatie Omschrijving

Voordeel

Nadeel

I/S

1. Dienstverlenend Oisterwijk Septembercirculaire 2022: Uitkeringsfactor en accres

418

S

Septembercirculaire 2022: Asiel (inburgering) Septembercirculaire 2022: Wet kwaliteitsborging bouw Decembercirculaire 2022: Wet Goed Verhuurderschap

78

78

I

21

21

I

23

23

I

Gemeentefonds: herrekening

821

S

Legesopbrengsten

150

I

Inflatie - contracten

PM

S

Personeel - HR21

PM

S

Personeel - Inhuur

PM

I

Personeel - CAO 2023

PM

S

35

S

Personeel - Formatie griffie Vastgoed - Subsidie

409

I

Vastgoed - Noodlokalen AZC

25

I

Verkiezingen 2023

47

I

Aanpassing budgetoverhevelingen jaarrekening 2022 SUBTOTAAL

9 1.929

Resultaat programma 1

I 229 1.700 Voordeel

2. Aantrekkelijk, duurzaam, gezond en veilig Oisterwijk Aanbesteding openbare ruimte

590

S

HSB Roef!

210

25

I

Verplaatsen sportvelden

50

I

Materieel buitendienst

23

Tweede weegbrug milieustraat

50

Aanpassing budgetoverhevelingen jaarrekening 2022 SUBTOTAAL

I 50

80 362

Resultaat programma 2

I I

715 -353

Nadeel

3. Samen redzaam Oisterwijk Ontwikkelingen Jeugd

70

70

I

Energietoeslag

PM

PM

I

Inburgering

45

45

I

Opvang Oekraïense ontheemden

PM

PM

I

35

I

Buurtgezinnen SUBTOTAAL

115

Resultaat programma 3

150 -35

Resultaat 1e Berap 2023

Nadeel

1.313 Voordeel

Waarvan: Structureel

764

Incidenteel

549

12