1008074 -Verlenging WVG Pannenschuur 6 Oisterwijk - raadsvoorstel

Raadsvoorstel Onderwerp: Verlenging Wet voorkeursrecht gemeenten op de locatie Pannenschuur VI in Oisterwijk Raadsvergadering d.d. 29 juni 2023

Zaaknummer: 1008074

Raadsvoorstelnr: 1008074

Afdeling: Ruimte Voorstel Wij stellen u voor: 1. Een structuurvisie voor de woningbouwlocatie Pannenschuur VI vast te stellen om het gemeentelijk voorkeursrecht voor de komende drie jaar te verlengen

Inleiding Er ligt een grote opgave om de komende jaren veel woningen toe te voegen om te voorzien in de woningbehoefte in de gemeente Oisterwijk. In 2021 heeft de gemeenteraad bij het coalitieakkoord daarom diverse grote woningbouwlocaties als Kompas-projecten bestempeld, waaronder de locatie Pannenschuur VI in Osterwijk. Deze locatie is momenteel niet in eigendom van de gemeente. Om speculatie te voorkomen en de regie bij de verwezenlijking van de beoogde woningbouw te behouden heeft de gemeenteraad daarom op 2 juli 2020 besloten om de Wet voorkeursrecht gemeenten als grondbeleidsinstrument in te zetten. Op deze manier is het voor de gemeente mogelijk een actief grondbeleid te voeren bij de ontwikkeling van de desbetreffende percelen en -door verwerving van het eigendom op de percelen- zelf de regie te krijgen bij de uitvoering van haar woningbouwplannen. Het gemeentelijke voorkeursrecht komt nu in principe te vervallen op 2 juli 2023, tenzij deze termijn opnieuw wordt verlengd door het vaststellen van een structuurvisie. Tot dit doel is een structuurvisie opgesteld die nu gereed is om in uw raad voor vaststelling te worden behandeld.

Argumenten 1.1 De structuurvisie vormt een bestendiging van het gemeentelijk voorkeursrecht Op grond van artikel 9 van de Wet voorkeursrecht gemeenten vervalt het voorkeursrecht drie jaar na dagtekening van het eerdere raadsbesluit, tenzij voor dat tijdstip een structuurvisie is vastgesteld. Er hoeft daarvoor geen separaat verlengingsbesluit te worden genomen. Omdat het Koersdocument SRBT Oostflank dan wel de actualisatie van de Omgevingsvisie Oisterwijk niet voor 2 juli 2023 wordt vastgesteld, is een aparte structuurvisie noodzakelijk. Hierbij wordt opgemerkt dat deze visie daarom als een tussenversie dient te worden gezien en alleen dient om het voorkeursrecht te bestendigen. Het betreft daarom bewust een visie op hoofdlijnen waarin -op basis van een zorgvuldige analyse- een landschappelijk raamwerk wordt vastgelegd. Dit landschappelijk raamwerk kan vervolgens als basis dienen voor de nadere uitwerking van een stedenbouwkundig concept voor het gebied. 1.2 Met de verlenging van het voorkeursrecht blijft de regierol van de gemeente behouden De verlenging van de Wet voorkeursrecht gemeente voorkomt dat een andere partij zich in het gebied een positie verschaft die de gemeentelijke regierol verstoord.

In het bijzonder kan via deze wet behalve de regiefunctie van de gemeente, een slagvaardiger aankoopbeleid worden gevoerd, prijsopdrijving tegen worden gegaan en de transparantie op de grondmarkt worden verbeterd. Op deze manier verschaft de gemeente zichzelf maximale sturing in zowel de productie als de exploitatie van deze locaties. Een voordeel is ook dat de opbrengsten uit de grondexploitatie volledig door de gemeente zelf kunnen worden geïncasseerd.

1

1.3 Het voorkeursrecht is een beschermingsinstrument tegen ongewenste verkopen of prijsopdrijving Bij locaties die een andere bestemming krijgen kan tussenkomst optreden van projectontwikkelaars en/of speculanten die de grond voor te hoge prijzen (ver)kopen. De grondprijzen worden dan zo hoog dat realisatie van bestemmingsplannen grote risico’s met zich meebrengt. Eveneens komt door het opjagen van de grondprijzen de kwaliteit van de plannen in gevaar. Indien de gemeente de grond niet kan verwerven, dan is de kans ook groot dat de gemeente de te maken kosten voor de voorzieningen van openbaar nut niet volledig krijgt vergoed. Door deze interventie in het natuurlijke proces van aan- en verkoop kan de gemeente een langdurig en kostbaar verwervingsproces of onteigening voorkomen.

Kanttekeningen 1.1 Bij de totstandkoming van de structuurvisie heeft geen participatie plaatsgevonden Er zijn weliswaar geen vormvereisten en procedures voor een structuurvisie maar normaliter trachten we als gemeente dit in samenspraak met onze inwoners vorm te geven. Mede door een gebrek aan ambtelijke capaciteit en personele wisselingen is echter geconstateerd dat er onvoldoende tijd resteerde om voor deze structuurvisie ook nog een participatietraject te doorlopen. Zoals in dit voorstel echter is toegelicht vinden we de verlenging van het voorkeursrecht dermate belangrijk dat prioriteit is gegeven aan het tijdig vaststellen van de structuurvisie. Daarnaast is het ook bewust een structuurvisie op hoofdlijnen. Bij de nadere uitwerking van het stedenbouwkundig concept wordt gezorgd dat dit gecombineerd wordt met een zorgvuldig participatietraject. 1.2 Het voorkeursrecht biedt geen garantie voor de verwerving van deze gronden Het vestigen van een gemeentelijk voorkeursrecht biedt geen zekerheid dat de aangewezen gronden daadwerkelijk in eigendom van de gemeente komen. Het gemeentelijk voorkeursrecht kan namelijk alleen worden toegepast als de betrokken grondeigenaar vrijwillig van plan is om zijn grond te verkopen. Zolang de grond dus niet aan de gemeente te koop wordt aangeboden ontstaat dus ook niet de mogelijkheid om tot aankoop over te gaan.

Het voorkeursrecht is daarom enkel een beschermingsinstrument dat ongewenste verkopen kan tegengaan. 1.3 Het voorkeursrecht vormt een belasting voor de eigenaar De eigenaar kan de desbetreffende gronden niet meer vrijelijk verkopen maar moet deze eerst te koop aanbieden aan de gemeente. Bovendien kan het college vragen om een rechterlijke prijsbepalingsprocedure. Op deze manier besluit de rechtbank over de verkoopprijs en is het aan de eigenaar om te besluiten of de gemeente voor dit bedrag de desbetreffende gronden mag kopen. Alleen als de gemeente niet op het aanbod ingaat mag de grond aan anderen worden verkocht. De vestiging van een gemeentelijk voorkeursrecht kan voor de eigenaar dus een forse impact hebben. Zoals echter in dit voorstel is toegelicht vinden we dat de argumenten voor het verlengen van het voorkeursrecht zwaarder wegen dan deze belasting voor de eigenaar.

Financiën Het vaststellen van de structuurvisie en de verlenging van het gemeentelijk voorkeursrecht heeft geen financiële consequenties.

Communicatie Via de landelijke website www.ruimtelijkeplannen.nl is de structuurvisie straks voor iedereen raadpleegbaar. Indien gewenst is het ook mogelijk om een afspraak te maken om de stukken op het gemeentekantoor in te zien. Daarnaast ontvangen de eigenaren en beperkt gerechtigden van de desbetreffende percelen ieder afzonderlijk, per aangetekende brief, bericht over de inhoud van dit besluit en de verlenging van het gemeentelijk voorkeursrecht. Uitvoering

2

De structuurvisie treedt de dag na de bekendmaking in werking en heeft een kaderstellende status voor andere gemeentelijke ruimtelijke plannen, zoals bestemmingsplannen of het toekomstig omgevingsplan. Voor de gemeente is de structuurvisie dan ook een zelfbindend document. Tegen het besluit van de gemeenteraad tot vaststelling van de structuurvisie, en daarmee de verlenging van het gemeentelijk voorkeursrecht, kan echter géén bezwaar of beroep door derden worden ingesteld. Bijlagen 1. Structuurvisie Pannenschuur VI 2. Kaart en kadastrale gegevens Wvg-gebied

Oisterwijk 16 mei 2023, Het college, de gemeentesecretaris,

de burgemeester,

Marco Wilke

Hans Janssen

3

Raadsbesluit Voorstel tot het vaststellen van een structuurvisie voor de woningbouwlocatie Pannenschuur VI in Oisterwijk om het gemeentelijk voorkeursrecht voor de komende drie jaar te verlengen

De raad van de gemeente Oisterwijk, gelezen het voorstel van het college d.d. 16 mei 2023, afdeling fysieke leefomgeving, raadsvoorstel nr. 1008074;

Overwegende dat: - Voorkomen moet worden dat de gevestigde voorkeursrechten op de woningbouwlocatie Pannenschuur VI van rechtswege vervallen. -

Dit gelet op de wens om gronden beschikbaar te houden om een actieve gemeentelijke grondpolitiek te kunnen uitvoeren.

-

Met het vaststellen van een structuurvisie het gemeentelijk voorkeursrecht voor de komende drie jaren kan worden verlengd.

-

Het een structuurvisie op hoofdlijnen is die als basis kan dienen voor de nadere uitwerking van het stedenbouwkundig concept.

besluit : 1. De structuurvisie voor de woningbouwlocatie Pannenschuur VI in Oisterwijk vast te stellen om het gemeentelijk voorkeursrecht voor de komende drie jaar te verlengen

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van de gemeente Oisterwijk op 29 juni 2023 de griffier,

de voorzitter,

Daniëlle Robijns

Hans Janssen

4