1. Jaarverslag WSD 2023
Tekst van het document
leren en te ontdekken wat bij je past. Het behalen van
een certificaat of diploma behoort altijd tot de mogelijkheden.”
Persoonlijke ontwikkelmap
“WSD heeft haar methodiek om mensen te ontwikkelen
natuurlijk belangrijk is, net als een bepaalde mate van met onze ICT-partner of iemand de volgende stap
binnen de ICT-wereld kan zetten. Het kan ook zijn dat iemand een vak gaat uitoefenen waarin computer-
vaardigheden belangrijk zijn, zoals logistiek of facilitair.
Net als bij alle leerlijnen geldt ook bij ICT dat deze aansluit op de arbeidsmarkt.”
in 2023 verder geprofessionaliseerd. Elke professional
Leerlijnen actualiseren
iemand nodig heeft om zich zo goed mogelijk te ont-
onze leerlijnen, zodat onze medewerkers een ontwikke-
is nu in staat om te beoordelen welke vaardigheden
wikkelen. Die methodiek biedt niet alleen professionals inzicht hoe iemand zich ontwikkelt. Nóg belangrijker:
de medewerker heeft óók inzicht in zijn of haar eigen ontwikkeling.
Deze manier van uniform werken wordt verder uitgerold. Iedere medewerker beschikt straks over een ontwikkel-
“Bij WSD werken we continu aan het actualiseren van ling doormaken die aansluit bij de arbeidsmarkt. Dat
vereist hechte samenwerking binnen de keten waarin
we acteren. Een belangrijke rol is hier weggelegd voor onze werkleiding, consulenten en accountmanagers. We hebben oog voor innovaties en robotisering.
map waarin een portfolio wordt opgebouwd en per-
‘Ook medewerker heeft nu
documenten die verwijzen naar evaluaties, afgeronde
inzicht in eigen ontwikkeling’
soonlijke ambities zijn vastgelegd. De map bevat alle cursussen en trainingen en behaalde certificaten. Leskaarten bieden medewerkers gelegenheid om
samen met de teamleider leerdoelen op te pakken en
Judith
zich verder te bekwamen.”
Door onze leerlijnen aan te laten sluiten op de arbeids-
Bootcamp
maken en passend werk vinden. Daarom zijn we actief
“Een leerlijn die meer gestalte heeft gekregen, is ICT. In 2023 zijn de eerste zes medewerkers gestart, waarbij
er drie werkzaam zijn bij WSD en drie bij de Weener XL. Ondersteund door een deskundige ICT-organisatie
bieden we binnen deze leerlijn een bootcamp waarin
in drie maanden tal van basisvaardigheden op het gebied van ICT worden aangeboden: software, hardware, systeembeheer, programmeren en helpdeskwerk.
markt kunnen medewerkers ‘de stap naar buiten’
binnen tal van netwerkorganisaties en horen we elke dag van werkgevers welke vaardigheden vereist zijn.
Om de kansen op de arbeidsmarkt te vergroten, is het voor iedereen die een WSD-leerlijn doorloopt mogelijk
een praktijkverklaring te behalen. Die wordt afgegeven door het mbo.”
34 / 2023
WSD Jaarverslag \ 35
Leerlijn Groen Thomas van Korven
Ik zie in deze korte tijd al dat Thomas stappen maakt. Het kost mij natuurlijk als werkgever ook energie, maar deze krijg ik dubbel en dwars terug.
Thomas van Korven heeft zich ontwikkelt in de leerlijn Groen bij WSD
7
1
Ik werk sinds zes weken bij Vlemminx Bomen in Oirschot.
2
Na 10 jaar bij WSD Groen zocht ik een nieuwe uitdaging, ik was uitgeleerd. Toen ben ik met mijn werkbegeleider in gesprek gegaan.
4
9
3
Ik kwam er al snel achter dat Thomas gewoon mee kan werken in onze groep collega’s.
5
8
Bij Vlemminx Bomen heb ik veel nieuwe leerdoelen.
10
In het begin moest ik een beetje wennen. Ik was als werkgever aan het aftasten wat ik Thomas kon laten doen aan verschillende soorten taken in het bedrijf.
Maar ook bomen planten, bomen inkuilen en bomen rooien.
Er is een goede werksfeer, het is altijd gezellig en er is een prettige samenwerking.
6
Het werk is heel afwisselend, van bindbuizen eraan zetten en afhalen tot snoeien.
Bij Vlemminx Bomen vinden ze het mooi om Thomas te zien groeien en weten ze zeker dat er nog veel uit hem te halen valt!
11
Ik heb het hier heel goed naar mijn zin, dus we gaan ervoor!
Scan de QR-code en bekijk het filmpje
12 Voor zijn ontwikkeling bij WSD
in de leerlijn Groen is Thomas in november 2023 genomineerd voor de landelijke Topperverkiezing van SBCM.
36 / 2023
WSD Jaarverslag \ 37
Inburgering
Younes Yousry, projectleider inburgering WSD: “In
WSD richt zich uitsluitend op de Z-route, waarbij de Z
worden. Achttien nieuwkomers deden mee aan de
Onze professionals geven in de podcast uitleg over
Inburgering, die in 2022 van kracht werd. De helft
een uitgebreid programma om een gedegen inbur-
en werken bij WSD.
Roozendaal van de gemeente Meierijstad levert een
2023 zijn we vertrouwd geraakt met de nieuwe Wet van de nieuwkomers die bij WSD actief is, valt onder
de nieuwe wet, de andere helft is verbonden aan de
oude wet uit 2013. De Wet Inburgering kun je verdelen
in drie routes: de onderwijsroute voor jonge nieuwkomers die richting regulier onderwijs gaan, de taalge-
richte B1-route en de Z-route.
staat voor zelfredzaamheid. We bieden nieuwkomers geringstraject te kunnen doorlopen. De nieuwkomers
proef, vijf van hen hebben deze succesvol afgesloten
wonen in onze negen WSD-gemeenten en volgen 800
De pilot trok veel belangstelling in onze negen ge-
inburgeringsstages en workshops. De Z-route wordt
en uitnodigden om feedback te geven. Ook landelijk is
uren taalles. Daarnaast nemen ze bij ons deel aan
afgesloten met een eindgesprek bij de gemeente.” TaalDoen
“Ik werk sinds 1 december als projectleider Inburgering.
Daarvoor was ik bij WSD werkzaam als trajectconsulent
meenten, die we tijdens een kennissessie bijpraatten
er interesse. Begin 2024 zit WSD aan tafel bij de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid om de pilot
toe te lichten en steun te vergaren voor dit innovatieve initiatief.”
nieuwe Nederlanders. De nieuwkomers die de Z-route
Keurmerk Blik op Werk
Daarom werken we met de TaalDoen-methode, die
toetsing op kwaliteit door onafhankelijk instituut Blik op
volgen, zijn meestal laaggeletterd, soms analfabeet. praktijkgericht is en cursisten op allerlei manieren
activeert om de Nederlandse taal te leren. Dat gebeurt in een klassikale omgeving én op locatie.
Eind 2023 volgden 134 inburgeraars de Z-route. De
verwachting is dat dit aantal stijgt, mede door de aan-
houdende instroom en de Spreidingswet die begin van 2024 van kracht wordt. Om alle nieuwkomers onderwijs te kunnen bieden, is onze taalschool uitgebreid. Een
team van negen NT2-docenten verzorgt onderwijs in
“Een groot deel van 2023 stond in het teken van een
Werk. Ik ben trots dat WSD het keurmerk voor inburgering heeft behaald en spreek mijn bewondering uit voor
ons team dat collectief met toewijding heeft bijgedragen aan het behalen van het keurmerk.
‘Werk en taal gaan hand in hand op de werkvloer’
dertien klassen. De verwachting is dat het docententeam verder groeit om adequaat te kunnen inspelen
Younes
op de aanmelding van nieuwe cursisten.”
Onze inburgeringstak is verder geprofessionaliseerd.
Inburgeren in dienstverband
bedoeld voor gemeenten, verwijzers én inburgeraars
“Een bijzondere project dat in 2023 veel aandacht kreeg, was de pilot ‘Inburgeren in dienstverband’.
Nieuwkomers volgden daarin taallessen en inburgeringsstages in dienst van WSD en ontwikkelen zich dus
Belangrijk is onze nieuwe website voor inburgering,
natuurlijk. Voor onze gemeenten ontwikkelen we een portaal waar consulenten hun ontwikkeling online kunnen volgen.”
tijdens hun werk, in de tijd van de ‘baas’. Kortom, werk
‘Inburgeren. Samen. Doen.’
overtuiging dat nieuwkomers zo sneller geactiveerd
Samen. Doen.’ die we in 2023 hebben opgenomen.
en taal gaan hand in hand op de werkvloer. Het is onze
“Een noviteit was de vijfdelige podcast ‘Inburgeren.
onze aanpak en uitdagingen, ook wethouder Menno bijdrage. Alle afleveringen staan op het podcastkanaal dat WSD heeft gelanceerd. Meer dan het luisteren waard!”
38 / 2023
WSD Jaarverslag \ 39
Inburgeren met dienstverband Pegah Rahmani Pegah volgt haar inburgering bij WSD en heeft tegelijk een dienstverband.
Ik was heel erg depressief, ik ben blij dat dit werk aangepast is op mijn thuissituatie.
7
1
WSD biedt inburgeraars de kans om in te burgeren in de baas zijn tijd.
2
Pegah Rahmani heeft na haar stage bij WSD laten weten dat ze heel graag wil werken.
3
Het unieke binnen WSD is dat we een taalschool hebben en werkplekken die we samen kunnen combineren.
9
4
Ik vind mijn werk goed. Het is niet moeilijk voor mij.
5
Ik heb problemen met de taal en mijn collega Simin helpt mij daarbij.
6
8
Daardoor kan ik ook mijn kinderen helpen om ze een goede toekomst te geven.
Wat we het allerliefste willen is dat Pegah regulier uitstroomt, maar die stap is nu nog te groot.
Pegah is onzeker over haar Nederlandse taal, daarin ondersteunen we haar met een taalbuddy op de werkplek.
10 Daarnaast zijn haar werktijden
aangepast zodat ze op tijd thuis kan zijn voor haar jonge kinderen.
Scan de QR-code en bekijk het filmpje
11 In het dienstverband krijgt
Pegah zowel werk als taallessen aangeboden. Voor al deze uren krijgt zij het minimumloon betaald. Dit is uniek in de pilot Inburgeren met dienstverband bij WSD.
40 / 2023
WSD Jaarverslag \ 41
Jongerenlabel
Kim Hagens, trajectconsulent jongeren en project-
Aan de hand van deze drie O’s bieden we met Kwikstart
bij WSD. Ze werken soms binnen onze muren, in andere
Piekfijn in orde
waarmee we in 2023 aan het werk zijn gegaan. Na de
moeite hebben met leren en/of werken. Alle lijntjes zijn
begeleiden we momenteel twintig jongeren die stage
groep. Hun ontwikkeling is indrukwekkend, ik geniet
leider WSD: “WSD Kwikstart is het jongerenlabel
succesvolle start van een project in 2022 - compleet met kick-off festival Startfest - is WSD Kwikstart nu
een vast onderdeel binnen onze dienstverlening.
Meer nog dan een vorm van dienstverlening is WSD
Kwikstart een community waar jongeren van 15 tot
27 jaar onder professionele begeleiding ontdekken, ontmoeten én ontwikkelen.
kansen aan jongeren die om welke reden dan ook
kort. Niet alleen de negen WSD-gemeenten verwijzen jongeren door naar WSD, ook met andere partners
gevallen zijn ze gedetacheerd. Bovenop deze groep lopen en tellen we zo’n tien diagnosetrajecten.
zitten we aan tafel. Denk aan jeugdwerkers, leerplicht-
Wie binnen WSD aan de slag gaat, blijft voortdurend in
professionals ook onderweg, bijvoorbeeld tijdens ouder-
door regelmatig te overleggen met werkleiders. Ook
ambtenaren en doorstroomcoaches. We treffen deze
avonden of banenmarkten op middelbare scholen en mbo’s.
beeld. We houden een vinger aan de pols, bijvoorbeeld bieden we trainingen en workshops die passen binnen de drie O’s: ontdekken, ontmoeten én ontwikkelen.”
Belangrijk is de komst van Sander van Eeuwijk, die dit
Ruiken, proeven, doen
en beschikt over veel deskundigheid in de ondersteuning
festival dat voortborduurde op het Startfest. Kwikfest
jaar aan het werk is gegaan als jobcoach voor jongeren van 15 tot 27-jarigen.” Goede handvatten
“Jongeren binnen WSD Kwikstart vormen een wezenlijk
onderdeel van de instoom. In 2023 ging het om 21 pro-
cent van de totale instroom. Het gaat niet alleen om
“Een van de hoogtepunten van 2023 was Kwikfest, een is een werkfestival waar jongeren ruiken, proeven en
doen. Alle leerlijnen van WSD waren vertegenwoordigd, zoals industrie, groen, catering en logistiek, maar ook
kringloopwarenhuis Het Goed, het textielsorteercentrum en onze Woon Omgevingsploeg (WOP).
jongeren die vroegtijdig van school gaan of uitvallen,
maar ook schoolverlaters van het praktijkonderwijs en
‘Enthousiast op zoek naar
tieners die een praktijkgerichte stage zoeken. Wat op-
valt: veel jongeren die door corona langdurig thuiszaten,
onbenut arbeidspotentieel’
komen pas dit jaar van de bank.
Het is een uitdaging om deze groep weer richting
onderwijs, stageplek of arbeidsmarkt te begeleiden,
Kim
maar met onze gereedschapskist bieden we goede
Een aantal externe bedrijven was ook present en liet
kaart wat ze leuk vinden en welke stip ze aan de horizon
thuiszorg en techniek. Kwikfest is laagdrempelig, soms
handvatten. In gesprek met jongeren brengen we in
willen zetten. Ze stellen zichzelf letterlijk de vraag: ‘Wat past bij mij?’.”
Vinger aan de pols
“Terugkijkend valt op dat WSD Kwikstart is geland. In
december zijn 142 jongeren in dienstverband werkzaam
de mogelijkheden zien van werken in groen, bouw,
ludiek en toont dat leren, werken en ontwikkelen leuk is. Wat te denken van een wedstrijdje ramen wassen bij
de stand van De Schoonmaak Coöperatie? Op 11 april 2024 is de volgende editie, opnieuw bij activiteiten-
boerderij ’t Dommeltje in Boxtel. Kwikfest is een blijvertje.”
“Eerlijk is eerlijk, ik vind jongeren een hele leuke doelelke keer weer als ik iemand zie opbloeien. Als je de
glimlach ziet van een jongere die een heftruckcertifi-
caat heeft behaald, dan schiet me maar één woord te binnen: onbetaalbaar.”
42 / 2023
WSD Jaarverslag \ 43
Yannick
bij WSD Kwikstart bloeide hij weer op . Hij ontdekte via de woonomgevingsploeg (WOP) dat hij werk in de
Yannick: Van isolement naar succes via Kwikstart Dit artikel beschrijft het inspirerende verhaal
van Yannick van Asfeldt, van sociaal isolement naar herwonnen zelfvertrouwen en een veelbelovende
toekomst via WSD Kwikstart. Het benadrukt het
belang van hulp zoeken en het nemen van kleine stapjes om uit een isolement te komen.
Yannick zat een paar jaar geleden in een lastige situa-
tie. Hij had geen werk of school en voelde zich angstig, waardoor hij nauwelijks zijn huis verliet. Het overlij-
den van zijn vader 6 jaar geleden viel hem zwaar. De
groensector leuk vond en het gaf hem de gelegenheid om zijn zelfvertrouwen terug te winnen.
“Bij WSD Kwikstart kwam ik weer een beetje terug in een kleine samenleving”
coronapandemie deed hem de ogen openen. Hij zag
Het belang van hulp zoeken
hem al jarenlang een probleem was.
rapie en het zoeken van hulp in tijden van isolement.
Eenzaamheid en angst
heeft hem geholpen om geleidelijk uit zijn schulp te
sociaal contact en worstelde met zijn angsten. Hij kon
ik weer een beetje terug in een kleine samenleving, de
angsten hielden hem gevangen. “Ik stond ’s middags
de voor een ommekeer.”
mijn moeder thuiskwam. In de avond kwam er soms
Een stralende toekomst
vaak met problemen, waardoor we in een negatieve
WSD Kwikstart, is hij vastberaden om een carrière op te
mensen worstelen met hun isolement, iets wat voor
Yannick benadrukt het belang van professionele theDe combinatie van werk bij WSD Kwikstart en therapie
Voor drie jaar leefde Yannick geïsoleerd. Hij had weinig
kruipen en herstel te bereiken. “Bij WSD Kwikstart kwam
geen opleiding volgen of werk vinden. Zijn sociale
vaste werktijden en de aanspraak met collega’s zorg-
op, en na mijn ontbijt ging ik TV kijken of gamen totdat iemand langs, maar mijn vrienden worstelden ook
Nu Yannick bijna klaar is met zijn traject via Kwikstart bij
spiraal terecht kwamen.”
bouwen in de boomverzorging. Hij heeft een werkgever
Een nieuwe start via Kwikstart, het jongerenlabel van
zich specialiseren in dit vakgebied. Zijn verhaal is een
Toen Yannick 22 was, vroeg hij een bijstandsuitkering
isolement en laat zien dat er altijd hoop is op een
gevonden waar hij een BBL-opleiding wil volgen en
WSD
inspiratie voor iedereen die worstelt met sociaal
aan. “Mijn moeder zei dat het zo niet langer kon door-
betere toekomst.
gaan, en ik wilde ook graag een financiële bijdrage
leveren aan het huishouden. Ik werd door de gemeente doorverwezen naar WSD Kwikstart.” Hier kreeg hij de
kans om te werken en te groeien. Door zijn ervaringen
----
44 / 2023
WSD Jaarverslag \ 45
Ontwikkelingsgerichte Arbeidsmatige Dagbesteding (OAD) Nadja Keijzers en Ellis de Poorter, ambulant bege-
Waar OAD vorig jaar nog niet in alle WSD-gemeenten
kelingsgerichte Arbeidsmatige Dagbesteding. Het
nadrukkelijk op de radar. We begeleiden kandidaten uit
leiders OAD, WSD: “OAD is de afkorting van Ontwik-
is een traject binnen WSD waarin kandidaten maximaal één jaar alle ruimte krijgen om te ontdekken welke vorm van arbeid bij ze past en hoe ze meer
zelfvertrouwen kunnen krijgen. OAD is een diagno-
se-instrument dat inzichtelijk maakt in welke mate kandidaten zelfredzaam zijn en - op termijn - weer
betaalde arbeid kunnen verrichten.
ingezet werd, staat het in 2023 in alle negen gemeenten
arbeid per week. Indien nodig schuiven we de eerste keren bij iemand aan op de werkvloer.
Schijndel en Boxtel en externe werkgevers zoals Berco
Belangrijk is dat ambulant begeleiders een kandidaat
mooi, zeker omdat we elke dag zien dat iedereen die
bieden. Op de werkplek wordt samen ontdekt wat op
Elk traject dat slaagt, is een heuse kroon op ons werk.
ning iemand nodig heeft. Het succes van OAD staat
bijvoorbeeld bij een jobcoach of een trajectconsulent.”
Sint-Michielsgestel, Son en Breugel en Vught. Dat is met OAD te maken heeft de meerwaarde van het traject ziet.” Verkennen
“OAD was in eerste instantie vooral bedoeld voor
wordt het traject breder ingezet en denken verwijzers
écht leren kennen en zo optimaal maatwerk kunnen
het gebied van werk mogelijk is en welke ondersteu-
of valt trouwens met de motivatie van een kandidaat en diens bereidheid om stappen te zetten. Het is een
bijzondere ontdekkingstocht die in kaart brengt welke doelen aan de horizon lonken.”
ook in andere casussen aan OAD als instrument om
iemands arbeidsvermogen in kaart te brengen. Denk bijvoorbeeld aan mensen die worstelen met een
verslaving of jongeren. In 2023 viel op dat vooral veel
jongemannen aangemeld werden en het OAD-traject zijn gaan volgen.
‘Iedereen die met OAD te maken heeft, ziet de meerwaarde van het traject’
OAD-kandidaten worden aangemeld door de gemeente. Als ambulant begeleiders gaan we met ze aan de
slag en verkennen we binnen onze eigen WSD-infra-
Kroon op het werk
bijvoorbeeld groen, productie, schoonmaak of
inzichtelijk dat (weer) loonvormend werk verricht kan
structuur waar iemand het meest tot zijn recht komt, catering. Belangrijk is dat betrokken professionals
korte lijntjes onderhouden en een kandidaat in het
vizier houden. Dat gebeurt trouwens nooit buiten de
kandidaat om. We communiceren altijd open en eerlijk.” Nadja
Coöperatie. Maar denk ook aan textielsorteercentra in
Best, Boxtel, Meierijstad, Nuenen, Oirschot, Oisterwijk,
mensen met een psychische kwetsbaarheid. Inmiddels
Ellis
kringloopwarenhuis Het Goed of De Schoonmaak
Ontdekkingstocht
“OAD onderscheidt zich nadrukkelijk van andere
“In het beste geval maakt OAD voor een kandidaat
worden. Gedurende het traject worden werknemersvaardigheden getraind en onderzoeken we samen of iemands inzet op de werkvloer al haalbaar is of
misschien meer tijd vergt. Soms komen we ook tot de conclusie dat iemand meer gebaat is bij dagbesteding en arbeid (nog) niet mogelijk is.
trajecten binnen WSD. Om het diagnose-instrument
In 2023 werd duidelijk dat meestal geen twaalf maanden
en aandacht nodig. Vaak gaan we in kleine stappen op
Meerdere kandidaten hebben hun traject succesvol
succesvol in te kunnen zetten, zijn veel meer tijd, ruimte zoek naar de beste route. Dat kan heel laagdrempelig
beginnen met een kopje koffie of thee of enkele uurtjes
nodig zijn om tot een goede diagnose te komen.
afgerond en zijn gedetacheerd binnen WSD. Ze zijn
aan het werk in de productie, industrie of groen, bij
en Kickfood.
En ook na afronding van OAD blijft iemand in beeld,
46 / 2023
WSD Jaarverslag \ 47
Monique
Even wennen…
“Omdat ik lang thuis heb gezeten, was het even
‘Na twintig jaar weer aan het werk, met dank aan OAD’ Monique van der Sanden, medewerker bedrijfsrestaurant, WSD: “Zal ik eens iets verklappen? Ik denk dat ik bijna klaar ben voor mijn eerste
contract! Ik werk sinds juni 2023 in het bedrijfs-
restaurant van WSD en dat bevalt goed. Ik kook,
bedien de kassa, ruim op en serveer koffie, thee en maaltijden. Vooral de rol als gastvrouw vind ik erg leuk en geeft veel voldoening.
wennen om weer aan het werk te gaan. Daarom ben
ik stapje voor stapje meer uren per week gaan werken. Eerst op variabele tijden, sinds zeven weken op vaste tijden op maandag, woensdag en vrijdag. Dat geeft
structuur en maakt het makkelijker om afspraken na
te komen, zoals op tijd komen en tijdig afmelden als je ziek bent.
Door persoonlijke omstandigheden heb ik twintig jaar
WSD is een fijn bedrijf waar ik het écht naar mijn zin
meer en heb ik bij de gemeente om hulp gevraagd.
geven. Het is prettig om te horen dat je met z’n allen
OAD: ontwikkelingsgerichte arbeidsmatige dagbesteding.
stapje extra zet en nu al uitkijk naar mijn eerste contract.
Ik hoop dat het over een tijdje meer wordt en ik meer
kennismaken met collega’s en bezoekers van WSD.
thuis gezeten. Op een gegeven moment hield ik het niet
heb. Ik waardeer dat mijn chefs vaak complimentjes
Zo is WSD op mijn pad gekomen en neem ik deel aan
goed je best hebt gedaan. Dat maakt dat ik graag een
Op dit moment werk ik iets meer dan tien uur per week.
Werk biedt afwisseling, breekt de week en laat je
verdien dan mijn uitkering.”
Vandaag werk ik trouwens voor het eerst niet op vaste
Arbeidsverleden
tijden. Er is een belangrijke middag- en avondverga-
geleden dat ik voor een baas heb gewerkt. Ik werkte
met mijn collega’s rijst en chili con carne koken en
een snackproducent. Ik heb ook in een lunchroom
morgen ben ik vrij. Tijd om lekker te gaan fietsen en de
“Ik heb een aardig arbeidsverleden, maar het is lang
dering waarvoor ik me heb aangemeld. Ik ga straks
vroeger in een supermarkt, een schoenenzaak en bij
daarna serveer ik koffie en thee met een koekje. En
gewerkt en dat beviel prima. Ik kon bij WSD in het groen
paarden van mijn nichtje te verzorgen.”
gaan werken, maar ik háát wespen en spinnen! Een job bij kringloopwarenhuis Het Goed beviel niet zo goed; ik werd tussen al die spulletjes erg onrustig.
Daarom is het fijn om dankzij OAD weer kennis te kunnen maken met de horeca. In het bedrijfsrestaurant van WSD zijn veel afwisselende werkzaamheden. Bovendien
werk ik graag samen met mensen met een beperking.
Ik ben zorgzaam en waardeer dat WSD haar medewerkers voldoende tijd en ruimte geeft om te ontwikkelen. Collega’s zijn begripvol en dat is goed voor je zelfvertrouwen.”
48 / 2023
WSD Jaarverslag \ 49
Bestaanszekerheid
Simone van Houtum, manager Personeel & Ontwik-
keling WSD: “Eén woord was in 2023 altijd dichtbij:
bestaanszekerheid. Niet omdat het de campagne
in de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen
in november bepaalde, maar omdat het veel mensen raakte, ook binnen WSD. Mondiale conflicten,
de energiecrisis en de alsmaar oplopende infla-
tie maakten dat steeds meer mensen problemen
kregen en de eindjes niet meer aan elkaar konden
knopen.”
Budgetcoach
crisis en de inflatie en geven we handige tips hoe
Gelukkig is er in 2023 veel gebeurd, zoals een verhoging
Dat was in 2023 niet anders, bijvoorbeeld tijdens een
energietips kregen een plekje in de uitgave. Bovendien
januari 2024 een verdubbeling van de tegemoetkoming
“Bij WSD staat bestaanszekerheid al jaren op de radar. sessie waar we werkbegeleiders en consulenten
informeerden over de inzet van een budgetcoach.
Tijdens dit soort kennissessies, die ook in 2024 op ons
programma staan, praten we onze professionals bij en
iemand verstandig met geld kan omgaan. Ook
was er specifieke aandacht voor ouders en jongeren
en werd uiteraard gewezen op de inzet van de budgetcoach.
leren we ze problemen onder medewerkers te signaleren en bespreekbaar te maken. In de meeste gevallen
komen medewerkers via hun teamleider bij de budget-
‘Bij WSD staat
verkent op welke extra toeslagen iemand recht heeft.
bestaanszekerheid al
coach terecht, die bijvoorbeeld op huisbezoek gaat of
De komst van de budgetcoach, die we inhuren bij
regionale welzijnsorganisatie ContourdeTwern, juich
jaren op de radar’
ik toe en blijkt bittere noodzaak. Eind 2023 begeleidde de budgetcoach maar liefst vijftien medewerkers die
kampen met stevige financiële problemen. Er was zelfs even geen ruimte voor meer aanmeldingen. Als blijkt
De Week van het Geld is een prima kapstok om het
schijnlijk dat de budgetcoach extra uren voor WSD
blijven brengen, ook in 2024. Gemeenten vinden het
dat dit een structureel probleem is, is het zeer waargaat werken of dat een tweede budgetcoach wordt ingezet.
Goed om te weten: de budgetcoach lost de financiële problemen van onze medewerkers niet meteen op, maar brengt wel rust en kan ervoor zorgen dat
geldzorgen even wat minder op de voorgrond staan. Kortom: minder stress.” Simone
Geldkrant
“Om de aantasting van bestaanszekerheid het hoofd
te kunnen bieden, heeft WSD in het voorjaar van 2023 tijdens de landelijke Week van het Geld de Geldkrant
uitgegeven. Die is aan onze medewerkers uitgereikt en
was op meerdere locaties voorhanden. In de Geldkrant
informeren we lezers over de gevolgen van de energie-
thema bestaanszekerheid onder de aandacht te
belangrijk dat we bij WSD ruimte bieden om met elkaar het gesprek aan te gaan en drempels over financiële zorgen te slechten. Onze campagne zal volgend jaar
bestaan uit het uitdelen van chocolademunten. Daar hangt een kaartje aan dat medewerkers met grote
geldzorgen uitnodigt om eens met een budgetcoach te praten en op zoek te gaan naar oplossingen.” Cliëntenraad
“Samen met onze gemeenten vragen we aandacht
voor het belang van de adviesraad sociaal domein.
Dat is een cliëntenraad waarbij medewerkers zich kun-
nen aansluiten en ze informeert over actuele financiële ontwikkelingen. Wie zich aansluit, wordt regelmatig bijgepraat en weet wat er speelt.
van de loonschalen, een eenmalige uitkering en per 1 woon-werkverkeer. Daarmee zijn bij veel mensen de zorgen over hun bestaanszekerheid mogelijk wat verminderd.”
50 / 2023
WSD Jaarverslag \ 51
Budgetcoach Ingrid Besters
Dorien krijgt hulp van Ingrid zodat ze minder zorgen om haar financiën heeft.
Hallo, ik ben Ingrid Besters en ik ben de budgetcoach van WSD.
7 Ingrid heeft toeslagen aangevraagd voor Dorien. Die vullen haar salaris aan.
1
Ingrid gaat vandaag op bezoek bij Dorien.
2
Als mensen inzicht nodig hebben dan help ik om dat te krijgen.
3
Ik help om de inkomsten en uitgaven op een rij te zetten…
Het is me een klein beetje te veel om goed overzicht te krijgen.
4
7
8
Een brief van de belasting vinden mensen spannend maar als je aangifte doet, kan je ook geld terugkrijgen.
Dat soort dingen, daar kan ik bij helpen.
9
… wat blijft er daarna over voor boodschappen en waar loop je dan tegenaan.
Er zijn heel veel regelingen waarvan mensen niet weten of ze die kunnen gebruiken. Ik help ze daar bij.
10 Het belangrijkste is om de
inkomsten en uitgaven goed op een rij te zetten. Dan weet je wat je te besteden hebt.
11 Er zijn trucjes voor boodschappen doen. De goedkopere boodschappen staan hoog en laag.
Scan de QR-code en
5
Nu Dorien een jaar thuis zit, wordt ze gekort op haar salaris.
6
bekijk het filmpje
Ik ben heel creatief maar met 900 euro in de maand ga ik het niet trekken.
12
Ik merk wel dat het me rust geeft nu Ingrid bij mij over de vloer komt.
13
Wil je hulp, ga naar je werkleiding en geef het aan. Dan zit je dadelijk ook weer lekker in je vel.
52 / 2023
WSD Jaarverslag \ 53
Sturen op Zelfsturing
Ingeborg de Kort, manager Werkacademie en lid van
Maatwerk
iedereen twee dagdelen aan workshops per jaar volgt.
Dit heeft ertoe geleid dat de gemeente Meierijstad
werk en doorontwikkeling. Deze twee begrippen zijn
zijn we trainingen, workshops en masterclasses steeds
laatste workshop oefenen deelnemers op speelse en
georganiseerd, die op locatie is verzorgd door een
de stuurgroep Sturen op Zelfsturing, WSD: “Maat-
kenmerkend voor Sturen op Zelfsturing in 2023. De gespreksmethodiek - sinds 2019 de professionele
standaard binnen WSD - motiveert én stimuleert
mensen om zelf vorm en inhoud te geven aan hun
ontwikkeling. Uitgangspunt is dat mensen zelf aan
het roer staan.”
“Waar Sturen op Zelfsturing een uniforme methodiek is, meer een eigen karakter aan het geven. Ze sluiten
daardoor nog beter aan bij de deelnemers. Ik ben trots op onze trainers die het aanbod binnen WSD zodanig inkleuren dat maatwerk we maatwerk bieden en elke training of workshop aansluit bij de belevingswereld
van alle deelnemers. Sturen op Zelfsturing beleeft hierdoor een continue doorontwikkeling.
Steeds meer zoeken onze trainers aansluiting bij de
praktijk waardoor het voor elke deelnemer - professional én medewerker - leuk en leerzaam is om mee te doen
Populair zijn ‘Beroepshouding’ en ‘The Game’. In die ludieke wijze met Sturen op Zelfsturing. Samen met
collega’s proberen ze in een escaperoomsituatie een
medewerker te begeleiden van intake tot detachering of plaatsing bij een reguliere werkgever.
Even wat mooie cijfers over de betekenis van Sturen op
Zelfsturing. In 2023 hebben 24 medewerkers deelgenomen aan twee basistrainingen. In vier masterclasses
verwelkomden we 31 deelnemers. Niet minder dan 107
medewerkers deden mee aan één of meer workshops.”
aan een van de trainingen, workshops of masterclasses. Eind 2023 hebben we onder deelnemers meerdere interviews en evaluaties gehouden en feedback
verzameld, zodat we in 2024 nog meer praktijkgericht
‘Het is leuk en leerzaam om
leren elkaar tijdens workshops en trainingen beter
mee te doen aan trainingen,
verbonden met WSD.”
workshops of masterclasses’
maatwerk kunnen bieden. Mooie bijvangst: collega’s kennen, wisselen volop ervaringen uit en voelen zich
Verdieping
“Sturen op Zelfsturing wordt aangestuurd door een stuurgroep die ook bestaat uit Marjanne Wassink,
Enthousiast
trainers die verder inhoud geven aan het aanbod, dat
deelnemers een positieve beroepshouding hebben,
Judith Robben en Nathalie den Hertog. Het zijn onze
uiteenvalt in drie onderdelen: de basistrainingen, de
workshops en de masterclasses. De basistrainingen en Ingeborg
masterclasses omvatten respectievelijk zes dagdelen en zes dagen en worden in een tijdsbestek van zes weken afgerond.
De kracht van alle binnen WSD ontwikkelde workshops
schuilt in de verdieping. Professionals en medewerkers die de basistraining of de masterclass hebben afgerond, kunnen hun kennis scherp houden door aan te sluiten bij een van de workshops. Het streven is dat
“De meerwaarde van Sturen op Zelfsturing is dat
betrokken zijn bij de koers die WSD vaart en bovendien autonomie ervaren in hun werk. Bijzonder is dat de
gespreksmethodiek sinds 2023 ook buiten WSD in het
oog springt. Klant- en casemanagers van onze negen gemeenten komen er regelmatig mee in aanmerking als ze aan tafel zitten met onze trajectconsulenten. Ze
zijn niet alleen enthousiast over de efficiëntie waarmee
gesprekken worden gevoerd, maar zien het ook als een meerwaarde dat ze volgens deze professionele standaard gehouden worden.
voor haar medewerkers een basistraining heeft
WSD-trainer. Daarop is enthousiast gereageerd en is de gemeente met WSD in gesprek gegaan om te
bekijken of ook vervolgtrainingen of masterclasses
Sturen op Zelfsturing aangeboden kunnen worden.”
54 / 2023
WSD Jaarverslag \ 55
René
omgaan met mensen die soms een extra ruggen-
steuntje nodig hebben. Mijn uitgangspunt is altijd dat
‘Stap voor stap, in een rustig tempo en vooral niet overhaast’
ik collegiaal met iedereen omga. Ik vind het belangrijk
dat collega’s mij een aardige vent vinden, al is ook duidelijk dat ik leiding geef en de lijntjes uitstippel. Ik heb
aandacht voor het wel en wee van mijn medewerkers.
Ik voel me betrokken en biedt een luisterend oor als dat nodig is.
Dankzij de mastertraining Sturen op Zelfsturing lukt het Sturen op zelfsturing René Ligthart, werkbegeleider WSD: “Wie denkt dat
het volgen van de masteropleiding Sturen op Zelfstu-
ring bij WSD saai en bureaucratisch is, heeft het mis. Op de trainingsdagen die ik met andere werkbege-
leiders heb gevolgd, heb ik veel geleerd en bovendien genoten van de verschillende interactieve manieren
waarop de trainer de methodiek voorgeschotelde.
Juist door allerlei praktijksituaties te simuleren,
leerden we gesprekstechnieken die dagelijks van pas
komen.”
Hand in hand
voeren van gesprekken met medewerkers nog beter.
meer op het eiland Sint-Maarten en was ik bijna 25 jaar
leer ze zelf ontdekken hoe ze meer uit hun werk kunnen
heer bij een grote GGZ-instelling. Berlicum en Middel-
bleem kunnen vinden. Dat gaat trouwens heel orga-
bureau in het WSD-kantoor dat is ondergebracht in
en ze waar nodig te begeleiden.”
overleg en vind je het materieel waarmee we elke dag
Betrokken
“Ik werk nu drie jaar bij WSD. Daarvoor werkte onder
Ik heb meer handvatten om collega’s te motiveren en
als voorman en uitvoerder werkzaam in het groenbe-
halen of hoe ze een oplossing voor een bepaald pro-
ronde vormen mijn werkgebied, daarom vind je mijn
nisch omdat ik het fijn vind om met mensen te praten
de brandweerkazerne van Berlicum. Daar voeren we op pad gaan. Van schoffel tot tractor…
“Laatst heb ik een medewerker geholpen bij de aan-
Als werkbegeleider ben je eerst en vooral leiding-
gelijkse woon-werkverkeer. Via WSD is het mogelijk
‘Leiding geven en
werkzaamheden in het groen verrichten. Denk aan
ondersteuning geboden omdat zo’n regeling best
begeleiden van
Heel belangrijk: als werkbegeleider ga je óók zelf aan
soms thuis; als het even kan praat ik ook met hun be-
schaf van een fiets omdat die nodig is voor het da-
gevende en stuur je collega’s aan die eenvoudige
om mee te doen aan een fietsenplan en ik heb hierbij
blad ruimen, schoffelen en kleinschalig snoeiwerk.
ingewikkeld is. Collega’s die begeleid wonen bezoek ik
de slag en neem je hark, schoffel en bezem ter hand.
geleiders zodat ik me kan inleven in hun thuissituatie.
dus hand in hand. Natuurlijk staat voorop dat het
Ook leuk: een taalstagiaire uit Eritrea leert tijdens het
Maar het is ook belangrijk dat de collega’s goed bege-
en zinnen. Inmiddels doen alle collega’s mee om deze
taak.”
ring en lonkt een klein dienstverband. Dat gaat spelen-
Collegiaal
slaan. Een goed gesprek is voldoende om alle neuzen
Leiding geven en begeleiden van medewerkers gaan WSD-groenonderhoud volgens planning plaatsvindt.
groenwerk in Berlicum heel veel Nederlandse woorden
leid en ondersteund worden. Daar ligt een belangrijke
enthousiaste jongen te ondersteunen bij zijn inburge-
“De ruime werkervaring die ik heb opgedaan binnen
de GGz-instelling komt elke dag van pas. Ik kan goed
derwijs, zonder dat ik als werkbegeleider op tafel moet dezelfde kant op te krijgen.”
medewerkers gaan hand in hand’
56 / 2023
WSD Jaarverslag \ 57
Verbouwing
René Overman, facilitair manager WSD: “Een lo-
gistieke uitdaging. Zo zou ik de verbouwing van
ons hoofdgebouw aan de Schouwrooij 20 in Boxtel willen omschrijven. Tijdens de renovatie moest de
spreekwoordelijke winkel open blijven en dat vergde
soms veel van de organisatie. Terugkijkend durf ik te
stellen dat kwaliteit is geleverd. Dat de verbouwing
door onvoorziene omstandigheden iets langer heeft geduurd dan gepland, is iedereen over twee jaar vergeten.”
Huisvestingsonderzoek
en dak zijn blijven staan, de rest is gestript. Bijzonder
Wie het prachtige eindresultaat van de verbouwing
gelegd in 2019. Toen zijn we gestart met een onderzoek
bijgestuurd. Zo is de indeling van de kantoren door
20 april 2024 wordt gehouden. We zijn dan trouwens
“De kiem voor de verbouwing van ons hoofdgebouw is naar de toekomstige huisvesting van WSD. Naast
renovatie is ook gekeken naar volledige nieuwbouw op de bestaande locatie en zelfs verhuizing; alle opties
lagen op tafel. Uiteindelijk is gekozen voor een duurzame verbouwing van het pand dat in 1986 door WSD in ge-
vind ik dat we ook tijdens de verbouwing hebben
voortschrijdend inzicht aangepast en beschikken onze medewerkers over nog fijnere werkplekken. Het resultaat mag er zijn en ik ben supertrots op het resultaat. Nog mooier: we zijn binnen ons budget gebleven.”
bruik is genomen en door de jaren heen is uitgebreid.
Duurzaamheid
Het startschot voor de fasegewijze verbouwing klonk
zaamheid. WSD heeft dat begrip hoog in het vaandel
in het voorjaar van 2022, de oplevering vond plaats
in september 2023. Omdat we daarna nog wat losse
eindjes moesten afwerken, zou je kunnen zeggen dat
de verbouwing het hele kalenderjaar zichtbaar was. En gevolgen had voor onze medewerkers…
Sommige afdelingen werden intern verplaatst, andere
“Een belangrijk aspect van de verbouwing was duur-
en dat zie je op veel fronten terug in ons hoofdgebouw. Dat was trouwens door eerdere aanpassingen al
uitermate zuinig en droeg energielabel A. De grootste investering was de installatie van warmtepompen
inclusief warmte- en koudeopslag. Daarmee besparen we 70 tot 80 procent op ons gasverbruik.
verhuisden tijdelijk naar een huurlocatie in de omgeving. Zo realiseerden we prikkelarme werkplekken in een nabijgelegen pand en verhuisde een deel van de
trainingen en taallessen naar De Baanderije. Inderdaad, het pand aan de Parallelweg Zuid waar WSD tot 1986 gehuisvest was.”
‘Het resultaat mag er zijn en ik ben supertrots op het resultaat’
Metamorfose
“Een verbouwing brengt altijd hinder met zich mee.
Meer dan eens was inschikken het devies; als er gesloopt
René
en getimmerd werd, leverde dat soms geluidsoverlast
Verder is dubbele beglazing vervangen door HR++ glas
in duidelijke fases uit te voeren, lukte het om vleugel
je overal en het hemelwater dat op de hogere delen van
op. Maar door goed te communiceren en de renovatie voor vleugel om te vormen tot een moderne kantooren productie-omgeving.
Daarvoor heeft de aannemer alle registers openge-
trokken. Je zou kunnen zeggen dat alleen het skelet van ons hoofdgebouw overeind is gebleven. Muren, kozijnen
en zijn alle wanden extra geïsoleerd. Ledverlichting vind ons pand valt, wordt afgevoerd naar sloten in de
omgeving. Ruim vierhonderd zonnepanelen zorgen voor extra energieopwekking. De luchtcirculatie is
gemoderniseerd en voorzien van warmte-terugwininstallaties.
wil zien, is welkom op de Open Deurendag die zaterdag nog niet helemaal klaar. Ons tweede pand aan de
Schouwrooij 22 wordt nog verduurzaamd. Bouwvakkers, schilders en installateurs blijven dus nog even aankloppen bij WSD.”
58 / 2023
WSD Jaarverslag \ 59
Leon
werkzaamheden. Besef dat verhuizen naar een ande-
Het was fijn om te zien dat zowel de directie als de
impact heeft.”
de medewerkers. Dankzij hun lage drempels was het
re werkplek, buiten het vertrouwde WSD-gebouw, ook
“Inmiddels keert de rust terug op onze afdeling’
Zuinig op onze mensen
“Het is knap dat onze afdeling erin geslaagd is te blijven draaien, ondanks alle onrust die de verbouwing heeft
beseffen we ook dat de gevolgen van een anderhalf
Leon van Rooij, teamleider WSD, en Elonka Huisman,
onze productiemedewerkers, werkbegeleiders en
medewerkers onrust veroorzaken. Denk aan het
improvisatietalent voor gezorgd hebben dat iedereen
een toiletgroep.
de werkvloer nadrukkelijk te maken hebben gehad
en waarvan de gevolgen ook in 2024 invloed zullen
hebben op het welbevinden van onze medewerkers. Geen dag was hetzelfde, vaak hebben we ad hoc
keuzes moeten maken om de productie-omgeving
zo rustig en vertrouwd mogelijk te houden.
formaat. Vol overtuiging geven we alle credits aan
werkzaamheden, die juist voor de meest kwetsbare
eerste medewerkers die er met toewijding en
vervangen van een deur of het tijdelijk sluiten van
zo goed mogelijk kon functioneren. Een verbouwing
heden of minimale veranderingen in het dagritme kunnen grote gevolgen hebben.” Prikkelarm werken
“De verbouwing was in 2023 altijd dichtbij. In en om de
‘Ogenschijnlijk onschuldige bouwactiviteiten kunnen soms grote gevolgen hebben’
productiehallen werden tal van bouwkundige aanpassingen doorgevoerd. De technische dienst verhuisde,
meerdere kantoren verdwenen en overal werd de vloer vernieuwd en kregen muren een likje verf. Vooral voor
Het is ons gelukt om de afdeling op de rails te houden
wing soms een kwelling. Het leidde tot meer ziektever-
ons als strijders die alles op alles hebben gezet om de
de werkplek het juiste ritme te vinden.
en overal vragen hoe het met iemand gaat. Kijken wat
Juist voor medewerkers die gebaat zijn bij prikkelarm
prikkelarm te kunnen werken. Op tijd signaleren als
Aan de Mijlstraat werd een bedrijfsruimte gehuurd
momenten zoals verhuisdagen de meest gevoelige
medewerkers die prikkelarm werken, was de verbou-
en dat komt omdat we zuinig zijn op onze mensen. Zie
zuim. Anderen vonden het lastig om op hun vertrouw-
rust te bewaren. Hoe we dat hebben gedaan? Altijd
iemand nodig heeft om fijn, onbezorgd en desgewenst
werken, heeft WSD een tijdelijke oplossing gevonden.
extra inspanningen vereist zijn. En op hectische
waar per dagdeel zo’n zestig medewerkers aan de
medewerkers thuis houden.
slag gingen en geen hinder ondervonden van de
“Inmiddels keert de rust terug op onze afdeling, maar jaar durende verbouwing niet binnen drie maanden weggepoetst kunnen worden. Hier en daar zijn aanpassingen nodig om alle medewerkers optimaal te laten werken. Dat is belangrijk omdat iedereen zich bij WSD optimaal moet kunnen ontwikkelen. Na de
coronacrisis en daarna de verbouwing richten we ons vizier eindelijk weer op de toekomst. Fijn!”
heeft altijd impact, voor onze medewerkers zijn de
gevolgen nóg groter. Ogenschijnlijk kleine werkzaam-
oplossingen.”
we iets eerder bij het proces betrokken waren. Te vaak
van de werkzaamheden kleiner had kunnen zijn als
werden we (te) laat geconfronteerd met onverwachte
we terug op de verbouwing waarmee we in 2023 op
aan te kaarten en constructief op zoek te gaan naar
Ontwikkelen
Dat we daarin geslaagd zijn, is een prestatie van
best veel gebeurd hier. Met dat eufemisme blikken
altijd mogelijk om de gevolgen van de verbouwing
veroorzaakt. Terugkijkend denken we dat de impact
Verbouwing
assistent-teamleider, WSD Productie intern: “Er is
ondernemingsraad altijd een luisterend oor bood aan
3
60 / 2023
WSD Jaarverslag \ 61
Sociaal verslag
3.1 Algemeen
3.2 Ontwikkeling totale bezetting doelgroep
Met het sociaal verslag geven we inkleuring aan de
Het Dagelijks bestuur heeft in november 2020 de Lokale
gepresenteerd. Een belangrijke succesfactor voor het
geaccordeerde Koersdocument. Onderdeel van dit
financiële jaarcijfers zoals verderop in de jaarstukken
Plannen goedgekeurd, de uitwerking van het eerder
realiseren van onze doelen is het realiseren van vol-
besluit is de ambitie om in het collectief de werkge-
doende arbeidsplaatsen voor de inwoners van onze
legenheid te behouden voor 2100 personen. Hierbij is
gemeenten met een afstand tot de arbeidsmarkt. We
als peildatum 31 december 2014 gehanteerd met een
gaan in dit sociaal verslag eerst in op de ontwikkeling
groeipad van de beoogde bezettingsgraad eind 2026.
van de totale bezetting doelgroepmedewerkers om
Onderstaand wordt inzicht gegeven in de vertaling van
daarna wat dieper in te gaan op de prestaties in de
de bezettingsgraad per gemeente, eindstand decem-
uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening en de Par-
ber 2014 - beoogd aandeel 2026:
ticipatiewet om af te sluiten met het niet-gesubsidieerde (reguliere) personeel.
Jaar
2014 Eindstand
2021 Eindstand
Q4
Referentie
Best
161
163
164
165
166
160
166
153
SW
110
110
109
107
104
104
PW
53
54
56
59
56
62
467
459
467
476
471
461
460
SW
323
299
297
285
280
274
Boxtel
PW
136
168
179
186
181
186
Meierijstad
486
429
418
420
427
426
420
SW
327
307
304
302
296
287
PW
102
111
116
125
130
133
Nuenen, C.A.
89
90
90
92
96
89
91
SW
49
47
47
47
44
46
PW
41
43
45
49
45
45
153
108
108
108
108
107
106
SW
87
85
85
83
82
81
Oirschot
PW
21
23
23
25
25
25
195
185
179
180
177
177
175
SW
154
145
144
140
138
136
Oisterwijk
Leila
2022 2023 Eindstand Q1 Q2 Q3
PW
31
34
36
37
39
39
265
210
202
206
207
207
214
SW
156
146
146
143
139
138
PW
54
56
60
64
68
76
Son en Breugel
52
50
51
49
49
44
44
SW
28
26
25
24
22
22
Sint-Michielsgestel
PW
22
25
24
25
22
22
Vught
253
220
219
221
222
222
222
SW
167
156
155
153
152
149
PW
53
63
66
69
70
73
Overige gemeenten
6
7
7
6
25
25
93
SW
1
2
2
2
2
PW
6
6
5
4
23
23
1921
1906
1925
1930
1919
1924
SW
1401
1322
1314
1286
1259
1239
PW
520
584
611
644
660
685
Totaal
2214
458
461
84
145
229
251
49
270
2100
Aantal personen in gesubsidieerde banen
62 / 2023
WSD Jaarverslag \ 63
3.3 Wet Sociale Werkvoorziening (Wsw)
Arbeidsvoorwaarden Wsw-werknemers
De VNG, Cedris en de vertegenwoordigers van de
De SW-bezetting van WSD bedroeg ultimo 2023 totaal
2021 tot en met 2025. De cao SW volgt de zogenaamde
heid hebben op 10 november 2023 een onderhande-
leid Werken houdt in dat een persoon met een Wsw-
De cao Sociale Werkvoorziening kent een looptijd van
Met de invoering van de Participatiewet per 1 januari 2015 vallen mensen met een arbeidsbeperking die
LPO-systematiek. De kern van deze systematiek is dat
Nieuwe instroom in de SW is vanaf die datum gestopt.
minimumloon volgen. Medewerkers die meer dan het
den vallen nu onder de Participatiewet wat inhoudt
verhoging per 1 januari van elk jaar ter hoogte van de
alsnog melden. Er stromen nog beperkt mensen die
voorgaand jaar.
huizing naar het werkgebied van WSD. Ook zijn er met
een compensatie voor de loon – en prijsontwikkeling (LPO)
Begeleid werken en omgekeerd en tot slot is er sprake
gemeentefonds 2023 is een LPO van 7,04% toegekend.
banden.
Sinds het voorjaar van 2022 is de inflatie enorm opge-
Instroom:
van energie en brandstoffen, in de problemen gekomen.
medewerkers in principe de stijging van het Wettelijk
werkzaam waren in de SW onder de Participatiewet.
Mensen die ultimo 2014 nog op de wachtlijst SW ston-
LPO in het Wsw-budget volgens de meicirculaire in het
dat zij een voorrangspositie genieten indien zij zich
we overnemen van collega SW-bedrijven na een verenige regelmaat mutaties van SW-dienstverband naar van uitbreidingen of beperking van de uren dienstver-
Dienstverband Wsw Begeleid Werken Totaal instroom
Uitstroom:
Naar reguliere arbeid
Ontslag op eigen verzoek Door verhuizing
Voortijdige beëindiging *
Einde contract voor bepaalde tijd Wegens (vroeg)pensioen
Overlijden / 2 jaar ziek Overige Totaal uitstroom *
2023
5
1
6
2022
2
2021 6
2
0
4
6
naar BW Van BW naar
Wsw-dienstverband Totaal instroom
lingsresultaat bereikt over het tussentijds openbreken
van de cao Sociale Werkvoorziening (SW) wat inhoudt:
De Rijksoverheid heeft maatregelen genomen om de
Verhoging WML per 1 januari 2024
Financiering Wsw
schaalbedragen met € 50.
de Participatiewet onderdeel van het Participatie-
• •
Per 1 januari volgt een nominale verhoging Voor alle werknemers die een bestaand recht
hebben op een tegemoetkoming woon – werkverkeer wordt de vergoeding vanaf 1 januari 2024
•
verhoogd van € 0,10 naar € 0,21 per kilometer.
Werknemers die op 1 december 2023 in dienst zijn
hebben recht op een eenmalige uitkering van € 75 als een brutobedrag naar rato van het dienst-
verband en deze is met de salarisuitbetaling van december 2023 uitgekeerd.
Tijdens de onderhandelingen zijn er aandachtspunten
met meer dan 17% gestegen. Ondanks dat het WML
LPO-model, het loongebouw en de loonontwikkeling.
en knelpunten geconstateerd met betrekking tot het Aanvullende arbeidsvoorwaardenruimte is noodza-
12
minimum verdienen. Ook kunnen veel werknemers,
0
niet fulltime werken. Helaas bieden de bestaande bud-
57
van SW-werknemers. De VNG, Cedris en de vakbonden
Arbeidsplaatsen Wsw
6
beschikbaar te stellen voor arbeidsvoorwaarden nu en in
WSD is geplaatst is in 2023 afgenomen van gemiddeld
0
2
35 32
7
91
0
2
32
28
9
79
1
vanwege hun psychische en/of lichamelijke klachten,
2
getten geen ruimte om iets extra’s te doen in de beloning
30
hebben de minister van SZW gevraagd om extra geld
110
de toekomst. Helaas is er geen geld structureel toegezegd. Een teleurstellende boodschap voor én werknemers én
werkgevers in de sector. Tijdens de algemene ledenvergadering in juni 2023 is de VNG, met name de Kamer Inclu-
sieve Arbeid (KIA), opgeroepen om de onderhandelingen 2023 11 2
13
2022 10 1
11
hierover. Daarnaast lopen er nog externe ontwikkelinpunten worden opgenomen in een evaluatie van de cao.
alisatie (in arbeidsjaren) per gemeente is opgebouwd uit realisatie dienstverbanden en Begeleid Werken. Begeleid
4
WSD-Groep
2023
2022
102
94
911
1.013
2021
984
1.069
1.078
1.160
91
Werken
87,5
9,4
222,7
16,3
96,9
239,0
25,7
243,9
Oirschot
65,9
6,9
72,8
Sint-Michielsgestel
106,7
Vught
123,4
*
30,4
11,6
110,4
10,4 12,2
19,8
985,1
Taak
bij WSD Totaal stelling
218,2
Totaal
arbeidsplaatsen (fte).
het ontbreken van structurele financiering, afspraken voor
bij WSD
Meierijstad *)
van de ontwikkeling van de gemiddelde bezetting in
Werk & Ontwikkeling
In dienst
Boxtel
Son en Breugel
4
deze kwetsbare groep werknemers de enige juist keuze is.
In onderstaande tabel wordt getoond hoe de totale re-
Nuenen
de afgelopen jaren geeft dat het onderstaande beeld
Begeleid Werken
8
van de blijfkans (vertraagd) gecorrigeerd.
1.078 fte in 2022 naar 1.011 fte gemiddeld in 2023. Over
met SZW, helaas zonder resultaat. Uiteindelijk heeft de KIA in overleg met het VNG-bestuur besloten dat, ondanks
ontwikkeling van het bestand wordt in de herziening
Oisterwijk
Gemiddelde SW-bezetting
voorwaarden te hervatten. De KIA is in gesprek gebleven
per gemeente het budget wordt geschat. De werkelijke
Het aantal personen dat in het kader van de Wsw bij
met de vakbonden over de verbeteringen van de arbeids-
2021
gaand boekjaar afgezet tegen de berekende blijfkans
Best
5 2
betekent dat per gemeente de stand ultimo voor-
gen die effect hebben op de cao. In 2024 zullen al deze
12 1
vindt plaats aan de hand van en actuarieel model. Dat
2021
inflatie heftiger dan werknemers die ver boven het
budget. De landelijke verdeling van het macrobudget
kelijk. Partijen gaan opnieuw in gesprek met het Rijk
2022
2
ding van een jobcoach.
De financiering van de Wsw is sinds de invoering van
2023
1
eventueel met werkplekaanpassing en onder begelei-
•
1 januari 2024 naar 1 oktober 2023
werknemers onder de cao SW de prijsstijgingen en
2
indicatie in dienst treedt bij een reguliere werkgever,
Eenmalig vervroegen verhoging met de LPO van
problemen te verzachten. In de tussentijd is het wet-
telijk minimumloon (WML) ten opzichte van 1 juli 2021
1.212 personen, waarvan 118 in Begeleid Werken. Bege-
•
toegevoegd aan het Wsw-budget. Met de meicirculaire
als aanvaardbaar minimum is vastgesteld ervaren
redenen of tijdens proeftijd.
Van Wsw-dienstverband
Jaarlijks wordt door de rijksoverheid via de Meicirculaire
lopen en zijn meer werknemers, vanwege de prijzen
Door werkgever beëindigd wegens disciplinaire
Doorstroom:
wettelijk minimumloon verdienen krijgen een loons-
werknemersorganisaties FNV Overheid en CNV Over-
2,9
8,8
42,1
120,8 118,9
22,7
132,2
104,2 1.089,3
99,9
244,8 253,9 41,6
74,5
123,7 121,7
24,7
134,2
1.119,0
Betreft het deel van de voormalige gemeenten Schijndel en Sint-Oedenrode
In 2023 hebben de WSD-gemeenten gezamenlijk in
totaal 29,7 AJ onder de fictieve taakstelling gerealiseerd. Om het financieel effect van deze ‘onderrealisatie’ te
kunnen beoordelen is het van belang om de complexi-
64 / 2023
WSD Jaarverslag \ 65
teit van de financieringssystematiek met de betrekking
exploitatie te realiseren, waarbij er ook ruimte is om het
In het financieel verdeelmodel spelen een aantal
is om in een groeipad dit break-evenscenario ultimo
tot doelgroep ‘oud-Wsw’ te doorgronden.
gezamenlijke expertisecentrum te bekostigen. Besloten
factoren een rol die vervolgens elkaar over en weer
2026 te bereiken.
bepaald door het aflopend rijksbudget (taakstellende
Om gemeenten te faciliteren bij de invoering en de
landelijke uitstroom ten opzichte van de gecalculeerde
van WSD in totaal € 2,6 miljoen vrijgemaakt.
voor enig jaar een van de verwachtingen afwijkende
Ten tijde van de besluitvorming over de koers en de
vergoeding per arbeidsjaar.
beschikbaarheid van toereikende rijksbudgetten nog
beïnvloeden. Enerzijds is er het prijseffect dat wordt
korting macrobudget), anderzijds de lagere werkelijke
blijfkansen. Gevolg is dat bij een gefixeerd macrobudget bestandsontwikkeling wordt gecorrigeerd op de
3.4 Participatiewet (PW)
uitvoering van de lokale plannen is vanuit de reserves
doorrekening van het break-evenscenario was de een belangrijke onzekere factor. Vanuit Den Haag
kwamen er steeds meer geluiden dat de herziening
van de financiering van de Participatiewet noodzakelijk was. De financieringssystematiek moet meer dienstbaar
Met de invoering van de Participatiewet in 2015 zijn de
worden aan het realiseren van meer Participatiebanen.
traject in te gaan om de koers van WSD opnieuw te
Vanuit de evaluatie van de Participatiewet in 2020 is
tijd van bijna 4 jaar is in juli 2020 de nieuwe koers
gestart met het Breed offensief. Meer dan 20 maat-
deelnemende gemeenten en WSD gezamenlijk een
bepalen. Na een gedegen proces met een doorloop-
de (inmiddels demissionaire) staatssecretaris van SZW
vastgesteld die is uitgewerkt in de volgende pijlers:
regelen zijn aangekondigd en zijn in 2023 van kracht
1.
preferent administratief proces, aanpassen van de
Ontwikkel gezamenlijk de infrastructuur door,
geworden. Het gaat van het invoeren van een landelijk
2. Ontwikkel een WSD-breed expertisecentrum,
no-risk polis, aanvraagrecht op no-risk, tot betere
3. Ontwikkel de plusdiensten verder door.
informatie voor werkgevers etc.
De eerste twee pijlers betreffen de ontwikkeling van de
Een aantal van die maatregelen raken de financiering
aanvullende plusdiensten voor onze doelgroep in het
is dat er een nieuwe financiering komt die gemeenten
basisdienstverlening terwijl de derde pijler zich richt op
van gemeenten vanuit de Participatiewet. Belangrijk
sociaal domein.
stimuleert om meer mensen te plaatsen. De aan-
Realisatie van de koers en de lokale plannen kan alleen
het begeleidingsbudget naar de Algemene uitkering
toekomstbestendigheid. Het Algemeen bestuur van
betaalbaar blijven zijn een aantal goede stappen. De
voor het break-evenscenario. Concreet betekent dat
2022 in positieve zin gewijzigd waarbij het realiseren
PW-dienstverband in dienst heeft of via WSD direct
in latere jaren. Per 1 januari 2023 is ook de financiering
Samen met het expertisecentrum betreft dit de basis-
Participatiebanen aangepast door overheveling van
WSD. Met dit volume is WSD in staat een sluitende
Gemeentefonds. De aanvankelijke onduidelijkheid over
passingen in het Buigbudget en de overheveling van
plaatsvinden onder de voorwaarde van financiële
waardoor gerealiseerde banen met LKS structureel
WSD heeft daartoe als einddoel van de koers gekozen
financiering van de loonkostensubsidies is per 1 januari
WSD tenminste 2.100 personen met een SW- of een
van LKS-banen wordt beloond door extra financiering
zijn geplaatst en begeleid bij een externe werkgever.
van de begeleidingsvergoeding voor de reguliere
dienstverlening van de gemeenschappelijke regeling
het budget Nieuwe doelgroep Regulier naar het
de herleidbaarheid van dit eerder duidelijk herkenbare
ciering op basis van realisatie te laten zijn. De wijze
is inmiddels van tafel. Op verzoek van Cedris en Divosa
SZW. Deze verhoging met € 2.157 per werkplek per jaar
begeleidingsbudget na opname in het gemeentefonds heeft Bureau Berenschot een handreiking en reken-
model ontworpen waarmee het begeleidingsbudget Regulier weer herkenbaar is per gemeente. Ook de
waarop dit te realiseren wordt nog onderzocht door
is binnen de businesscase beschut helaas niet meer dan een druppel op de gloeiende plaat.
financiering via het gemeentefonds voorziet in
SWZ onderkent dat er extra maatregelen nodig zijn om
waarmee ook hier een incentive op plaatsing in banen
Met de kamerbrief van 22 december 2023 worden een
financiering op basis van realisatie voorgaand jaar met LKS is gerealiseerd.
Daarmee is in elk geval de q-component (hoeveelheid
gerealiseerde banen) in de financiering van LKS-banen in belangrijke mate gedekt. Maar dit alleen is onvoldoende. De financiering (p-component) van Participatiebanen met loonkostensubsidie is structureel onvoldoende
om de business case rond te krijgen. Door de invoering
van de Wet arbeidsmarkt in balans per 1 januari 2020, leidend tot een cao voor de Participatiewet en een
pensioenregeling zijn de kosten voor de gemeenten opgelopen met ca. 20% per arbeidsplaats PW. De
stijging van het WML per 1 januari 2023 met 10,15% en
de invoering van een Wettelijk minimum uurloon per 1
januari 2024 o.b.v. 36 uur (verhoging van het WML met
7,46) zorgen voor verdere verhoging van de kosten van een Participatiebaan die niet te financieren is vanuit
de doelstellingen van de Participatiewet te realiseren. 3-tal varianten voor versterking van de infrastructuur
benoemd met daarbij verschillende doelstellingen qua nagestreefde omvang van plaatsingen beschut en de tussengroep die (nog) niet via reguliere werkgevers in een P-baan geplaatst kan worden.
Voorkeur van de minister gaat uit naar variant 2 waarin realisatie van een basisinfrastructuur gekoppeld aan
30.300 beschutte banen in 2048 en daarnaast in 2048 10.000 banen voor andere doelgroepen die nog niet regulier aan het werk kunnen de doelstelling is.
Voor de transformatie van de sociale ontwikkelbe-
drijven wordt in 2024 éénmalig € 64 mln. en voor de periode 2025 tot 2035 totaal € 330 mln. in tranches
beschikbaar gesteld. Over de wijze waarop deze middelen beschikbaar komen voor de sociale ontwikkelbedrijven loopt nog onderzoek.
de te realiseren netto toegevoegde waarde.
Ter stimulering van de realisatie van 10.000 extra nieuwe
op basis van een tweetal onderzoeken van APE (stand
2025 voor de komende 25 jaar structureel € 34,7 mln.
In haar kamerbrief van juli 2023 heeft de staatsecretaris van zaken beschut werk) en Berenschot (toekomstbestendigheid sociaal ontwikkelbedrijven) gecon-
cludeerd dat financiële maatregelen nodig zijn om
de doelstellingen van Participatiewet te realiseren. Zij heeft dartoe een aantal maatregelen genomen en budgetten vrij gemaakt.
Er komt extra budget om de begeleidingsvergoeding
banen naast de beschutte werkplekken komt vanaf
beschikbaar volgens een groeimodel van 400 extra
plaatsen per jaar leidend tot 10.000 plaatsen in 2048 waarbij het bedrag jaarlijks oploopt tot uiteindelijk € 34,7 ml. in 2048. Voor 2025 is dit een bedrag van
€ 3.465 per fte. Ook met deze budgetaanpassing is
de businesscase Participatiewet nog bij lange na niet sluitend.
Beschut vanaf 2024 structureel te verhogen met als
Al met al bewegingen richting een betere financiering
realiseren. Hiervoor is budget oplopend van € 13,1 mln. in
te laten zijn is nog steeds substantieel meer geld nodig.
doelstelling in 2048 30.300 beschutte werkplekken te
2024 tot € 64,7 mln. (structureel vanaf 2024) beschikbaar. Voor 2024 komt dit neer op een bedrag van € 2.157 per fte. Het streven van SZW is om vanaf 2025 de finan-
van de Participatiewet maar om deze echt succesvol Met onze branchevereniging maken we ons daar de komende tijd sterk voor.
66 / 2023
WSD Jaarverslag \ 67
Vooralsnog investeren WSD en gemeenten in nieuwe
ter van SZW gevraagd om extra geld beschikbaar te
Structureel aanvullende arbeidsvoorwaardenruimte
opdat als de regelgeving feitelijk wijzigt de WSD-trein al
Daarbij zijn de cao Wsw en de cao “Aan de slag” in één
nieuwe cao’s te kunnen afsluiten.
banen mede door inzet op het stimulusprogramma
rijdt. Dankzij prudent beleid in het verleden is WSD ook in staat deze investering te doen zonder dat daarvoor gemeentelijke budgetten moeten worden ingezet. Inzet Werkpartners BV
Bij het inregelen van de Participatiewet door WSD
werd al snel duidelijk dat werkgevers huiverig zijn om
mensen uit deze doelgroep zelf in dienst te nemen. De risico’s en onzekerheden zijn daarvoor te groot. WSD
biedt hierin samen met Werkpartners BV een oplossing voor werkgevers.
Collega-bedrijf Weener XL maakt inmiddels 8 jaar
stellen voor arbeidsvoorwaarden nu en in de toekomst. onderhandelingstraject samengevoegd.
De VNG, Cedris en de vertegenwoordigers van de
werknemersorganisaties FNV Overheid en CNV Over-
heid hebben op 10 november 2023 een onderhande-
lingsresultaat bereikt over het tussentijds openbreken van de cao’s Sociale Werkvoorziening (SW) en Aan de slag, én over het verlengen van de cao “Aan de slag”
met één jaar. In de verlengde cao “Aan de slag” is afgesproken dat: •
gebruik van de diensten van Werkpartners voor de in-
procentuele verschillen van de schaalbedragen
Participatiebanen in de regio ’s-Hertogenbosch.
ten opzichte van het wettelijk minimumloon, zoals
De samenwerking rondom het werkgeverschap voor
afgesproken in 2021, hersteld. Dit gebeurt voor 2023
Participatiebanen verloopt tot wederzijdse tevreden-
met terugwerkende kracht met de salarisbetaling
heid en is vastgelegd in een samenwerkingsover-
in december 2023. uitgekeerd. Ook na de invoering
eenkomst tussen WSD en de sector Weener XL van de
van het wettelijk minimum uurloon worden de
gemeente ’s-Hertogenbosch. Per ultimo 2023 waren
procentuele verschillen ten opzichte van het
382 door Weener XL toegeleide Participatiewetters
Arbeidsvoorwaarden PW-werknemers
Wettelijk minimumloon voor alle schaalbedragen •
Voor PW-werknemers was sinds 1 juli 2021 de cao
“Aan de slag” van kracht die geldt voor mensen met een arbeidsbeperking die: • •
•
niet zelfstandig het minimumloon kunnen verdienen;
met behulp van subsidie werken (loonkostensubsidie) of werken in een veilige, aangepaste omgeving (beschut werk);
in dienst zijn bij een (onderdeel van een) gemeente, gemeenschappelijke regeling of andere publieke
organisatie die belast is met de uitvoering van de •
om de loontabel per 1 oktober 2023 aan te passen. Gedurende de looptijd van de cao worden de
vulling van de formele werkgeversrol voor te realiseren
werkzaam in een dienstverband.
De cao Aan de slag wordt tussentijds opengebroken
doorgevoerd in bedragen in euro’s.
Trajecten Participatiewet
WSD ontwikkelt al dan niet op verzoek van en in samen-
2021
Diagnose/intake
765
693
364
werk en bijstand als de nieuwe doelgroep (voorheen SW
Trajecten met dienstverband
lening steeds afgestemd op de behoefte en de vraag.