Begroting Oirschot_2025_vastgesteld
Tekst van het document
Programmabegroting 2025
Inhoudsopgave Inleiding
5
Leeswijzer
7
Beleidsbegroting
9
Programma 1 Sociale leefomgeving
11
Programma 3 Ruimtelijke leefomgeving
23
Programma 2 Ondernemen
17
Programma 4 Beheer openbare ruimte
29
Programma 5 Bestuur en dienstverlening
33
Onderdeel 11 Algemene dekkingsmiddelen
37
Onderdeel 12 Overhead
37
Onderdeel 13 Vennootschapsbelasting
38
Paragrafen Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf Financiering
39 41 52 60
Paragraaf Bedrijfsvoering
68
Paragraaf Verbonden partijen
75
Paragraaf Lokale heffingen
82
Paragraaf Grondbeleid
91
Financiële Begroting
95
Overzicht baten en lasten
97
Financiële begrotingsuitgangspunten
101
Bijlagen
109
Ontwikkeling meerjarig begroting saldo
106
Bijlage 1: Lasten en baten taakvelden per programma Bijlage 2: Kerngegevens begroting
Bijlage 3: Specificatie saldi reserves en voorzieningen
Bijlage 4: Specificatie stortingen en beschikkingen reserves en voorzieningen Bijlage 5: Overzicht mutaties reserves en incidentele baten en lasten Bijlage 6: Mutaties reserves met een structureel karakter Bijlage 7: Activiteitenplan investeringen Bijlage 8: Overhead (o.b.v. IV3-indeling)
110 112 114 116 120 124 125 131
Bijlage 9: Subsidies
132
Bijlage 10: Huren
135
Bijlage 11: Specifieke uitwerking wensen
136
Bijlage 12: Lijst van gebruikte afkortingen
148
Programmabegroting 2025
3
Inleiding Hierbij presenteren wij u de begroting voor 2025, inclusief de meerjarenramingen voor
2026-2028. Met de goedkeuring van deze begroting door de gemeenteraad verleent u het college toestemming om de in deze begroting beschreven ambities te realiseren. Beleidsinhoudelijk Kader
Financieel Perspectief
jaarbegroting wordt de toekomstvisie van
wat ook blijkt uit de tabel.
Voor het beleidsinhoudelijk kader voor de
Oirschot als eerste uitgangspunt genomen.
Daarnaast wordt het coalitieprogramma, en met name de uitwerking in het collegeprogramma,
als basis genomen voor de acties en ontwikke
De gemeente Oirschot is financieel gezond,
bedragen x € 1.000 positieve bedragen zijn nadelen, negatieve zijn voordelen 2025
2026
2027
2028
Saldo baten en lasten
3.376
3.560
135
-1.382
Resultaat begroting na mutaties reserves
242
1.661
-26
-1.336
deze voorgenomen beleidslijn. Dat doen we met
Incidentele baten en lasten
-454
861
-16
326
We richten ons hierbij op zes kernfactoren:
Structureel begrotingssaldo (na eliminatie incidentele posten)
-212
2.522
-42
-1.009
lingen voor de komende jaren. In elke nieuwe begroting worden de actiepunten voor het komende jaar vastgelegd en beschreven.
Daarnaast toetsen we elk jaar of er maatschap
pelijke ontwikkelingen zijn die van invloed zijn op een gedegen analyse (DESTEP) van de omgeving. •
Demografische veranderingen,
•
Sociaal-culturele verschuivingen,
• • • •
Economische trends,
Technologische innovaties,
Ecologische uitdagingen, en
Politiek-juridische ontwikkelingen
Op basis van deze inzichten maken we bewuste keuzes om de leefbaarheid en vitaliteit
van Oirschot te waarborgen. De beperkte financiële middelen en organisatorische
capaciteit, dwingen ons prioriteiten te stellen en niet alle ambities gelijktijdig na te streven.
Deze afwegingen worden duidelijk weerspiegeld in de programmabegroting, waarin we onze
beleidsdoelen en de bijbehorende acties nader toelichten.
De tabel laat zien dat we in 2025 een positief resultaat verwachten van € 212.000. In 2026 kantelt het saldo naar een negatief resultaat van € 2.522.000. Dit tekort is het gevolg van
het zogenaamde ‘ravijnjaar’ en de gewijzigde systematiek voor uitkeringen uit het
gemeentefonds. Onze huidige sterke financiële positie stelt ons in staat om het tekort op te vangen, hoewel dit leidt tot een afname van de reserves. In 2027 en 2028 zien we dan
ook positieve saldo’s. Hiermee verwachten wij dat de begroting voldoet aan de eisen
van het provinciaal financieel toezicht. In de voorliggende cijfers is overigens nog geen
rekening gehouden met de septembercirculaire 2024 van de algemene uitkering. Over de
financiële impact van de septembercirculaire
hebben wij u in de raadsinformatiebrief van eind
Programmabegroting 2025
5
oktober geïnformeerd. In onderstaande tabel presenteren wij u de financiële impact:
Risico’s
De voorziene risico’s zijn opgenomen in de
paragraaf “Weerstandsvermogen en Risico
Financieel effect septembercirculaire voor
beheersing”. De belangrijkste risico’s voor de
gemeente Oirschot:
komende jaren omvatten een sterke stijging van de inflatie, hogere energiekosten, toenemende
bedragen x € 1.000 positieve bedragen zijn nadelen, negatieve zijn voordelen
armoede, stijgende zorgkosten door vergrijzing en een toenemende vluchtelingenstroom. Tevens blijft de liquiditeitspositie van de
2025
2026
2027
2028
Structureel
-212
2.522
-42
-1.009
gemeente een aandachtspunt. Het verwachte
Mutaties -133
-495
-537
-636
op onze reserves, terwijl regionale afspraken
begrotingssaldo
septembercirculaire
Structureel begrotingssaldo
(na septembercirculaire)
tekort zal de komende jaren een beroep doen over schaalvergroting en grote investeringen
extra druk zullen uitoefenen op de gemeentelijke -345
2.027
-579
-1.645
middelen.
Naast dit alles zien we dat onze huidige regering op een aantal domeinen het beleid wijzigt.
Welke keuzes precies worden gemaakt met
welke consequenties is op dit moment nog niet helder.
Met vriendelijke groet, Het college van burgemeester en wethouders
Programmabegroting 2025
6
Leeswijzer De programmabegroting 2025 is de derde begroting die dit college u aanbiedt. Met deze
begroting legt het college van burgemeester en wethouders de voor 2025 geplande uitgaven
en inkomsten ter vaststelling aan de gemeenteraad voor. De begroting dient ter ondersteuning van de kaderstellende rol van de raad. In deze rol ligt de nadruk op kaderstelling, sturing op hoofdlijnen, autorisatie en allocatie van middelen. Een belangrijk kader bij het opstellen van deze
Ieder programma heeft de volgende
zich dat de afgelopen maanden ontwikkeld
•
begroting was het financieel perspectief zoals
heeft. Meer over deze ontwikkeling kunt u lezen in het hoofdstuk ‘dekkingsplan’. Daarnaast zijn bij het opstellen van deze begroting zowel het
coalitieakkoord, collegeprogramma en landelijke
programmaindeling:
•
ontwikkelingen betrokken. De opbouw van de
De begroting is globaal ingedeeld in de •
Beleidsbegroting,
•
Financiële begroting
•
Paragrafen
•
•
budgetten zodat een integraal inzicht verkregen wordt van het budgettaire beslag.
De indeling van de hoofdstukken gebeurt in lijn
Speerpunten met activiteiten: per
programma vermelden we onder ‘Wat willen
coalitieakkoord.
Verplichte beleidsindicatoren: vaste set
beleidsindicatoren die de raad mogelijkheden biedt om te sturen
Financiën: onder het kopje ‘Wat gaat het
kosten?’ zijn de kosten, de opbrengsten
en het saldo/resultaat van het programma vermeld. Hier is ook uitleg over de nieuwe
financiële wensen en onontkoombaarheden
teksten per programma en de bijbehorende
zijn de nieuwe wensen toegevoegd aan deze
activiteiten bezien moeten worden.
de speerpunten met activiteiten uit het
In het beleidsdeel van de begroting staan de budgetten. In afwijking met voorgaande jaren
context waarbinnen de ambities en
we bereiken en wat gaan we daarvoor doen?’
programma’s is ongewijzigd. De lay-out van de begroting is ook hetzelfde gebleven.
Omgeving en ontwikkelingen: de lokale
•
opgenomen.
In de tabellen ‘Wat gaat het kosten?’
per programma, zijn opgenomen
positieve bedragen (+) kostenposten en negatieve bedragen (-) opbrengsten.
met de nummering van de programma’s:
De paragrafen zijn opgesteld volgens het besluit
2. Ondernemen;
De financiële begroting bevat een toelichting op
1. Sociale leefomgeving;
3. Ruimtelijke leefomgeving; 4. Beheer openbare ruimte;
5. Bestuur en dienstverlening.
begroting en verantwoording (BBV).
de voorstellen om tot dekking van de begroting 2025-2028 te komen. Tot slot zijn er bijlagen met specifieke (financiële) informatie.
Programmabegroting 2025
7
Beleidsbegroting
Programmabegroting 2025
9
Programma 1 Sociale leefomgeving
Programmabegroting 2025
11
Programma 1 Sociale leefomgeving Omgeving en Ontwikkelingen, Samen leven, samen zorgen. In de afgelopen jaren hebben we een stevige lijn neergezet naar een vitale, positieve leef
omgeving, waarin inwoners vanuit eigen kracht samenredzaam zijn. Deze lijn is ingezet in de
We anticiperen op de verschillende ontwikke lingen, zoals de Hervormingsagenda Jeugd
en de eerdergenoemde dubbele vergrijzing.
En we gaan aan de slag met de plannen die we als gemeente hebben vastgesteld, zoals de
uitvoering rondom het beleidsplan ‘Kunst komt over de brug’ en het bestrijden van armoede en schuldenproblematiek door middel van vroegsignalering.
strategische visie sociale leefomgeving ‘Samen
We blijven werken vanuit eigen regie van de
stuk in deze bestuursperiode. Verschillende
en gelijke kansen op maat. Ons uitgangspunt
voor een sociaal Oirschot’ en is een centraal ontwikkelingen in de omgevingsanalyse onderstrepen het belang van deze lijn.
De toename van het aantal inwoners leidt tot meer zorgvragen en een grotere vraag naar
voorzieningen zoals onderwijs en verenigings
leven. Meer inwoners en de dubbele vergrijzing leggen druk op het zorgsysteem. De krapte op de arbeidsmarkt biedt uitdagingen maar ook
kansen in participatie. De inflatie leidt tot meer armoede. De sociale cohesie en samenred zaamheid zijn niet altijd vanzelfsprekend. Individualisme, meer laaggeletterdheid, psychische problematiek bij jongeren
(prestatiedrang, eenzaamheid, drank/drugs)
inwoner, leefplezier en veerkracht. Meedoen daarbij blijft een integrale toegang tot zorg
en ondersteuning: één gezin, één plan, één
regisseur. We wijzen onze inwoners zo goed mogelijk de weg in alle regelingen en naar
onze uitvoerende partijen. Die dienstverlening willen we in het kader van zichtbaarheid
en vindbaarheid optimaliseren, zodat onze
inwoners de hulp krijgen die ze nodig hebben. We maken daarbij op een zorgvuldige manier
keuzes in samenwerkingspartners. Zo zorgen we voor een juist voorzieningenniveau (waaronder ons verenigingsleven, o.a. op het gebied van sport en cultuur).
en maatschappelijke onrust en polarisatie
Zelfredzaamheid en eigen kracht is niet voor
Bij alles wat we in 2025 en verder oppakken
Dit kan leiden tot overlast, vormen van geweld
hebben impact op meedoen in onze gemeente. hebben we aandacht voor inwoners die als gevolg hiervan kwetsbaar zijn.
Deze ontwikkelingen en daarmee de stijgende complexiteit van casussen, leiden tot stijging
van zorgkosten. Het blijft belangrijk om inzicht te krijgen én te houden in het gebruik van
ondersteuning, budgetverloop, in-, door- en uitstroom en voortgang van de genomen
maatregelen, waaronder ook preventieve activiteiten.
iedere inwoner of ieder gezin weggelegd. en/of criminaliteit. Naarmate problemen
van inwoners complexer worden, neemt de
noodzaak van regie en verbinding toe tussen
de domeinen van zorg en veiligheid binnen de gemeente. Dit helpt om een optimale balans
te creëren tussen preventie, zorg en repressie. De gemeente kan de algehele regie voeren. Uitgangspunt is het doorzetten van de
ingezette lijn. We bouwen verder aan wat
we bedacht hebben. Vanuit het programma Sociale leefomgeving zien wij de volgende
aandachtspunten voor de Programmabegroting 2025 - 2028. Deze aandachtspunten pakken we integraal op vanuit een aantal thema’s.
Programmabegroting 2025
12
Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Speerpunt 1. Participatie en Meedoen. Ons uitgangspunt is dat iedereen naar vermogen kan meedoen.
Activiteit 1.1: We geven uitvoering aan het
beleidsplan Participatie & Meedoen, waarbij
we in het bijzonder aandacht besteden aan het stimuleren van arbeidsparticipatie, bestrijden
van laaggeletterdheid, dementievriendelijk(er) maken van onze gemeente, activiteiten
tegen eenzaamheid en ondersteuning van
Activiteit 2.3: We zorgen ervoor dat onze
onderwijsvoorzieningen op orde zijn en blijven. In dat kader actualiseren we het Integraal
Huisvestingsplan (IHP). Specifieke aandacht gaat daarbij uit naar de initiatieven vanuit
De Beerzen. In 2025 gaan we starten met
de bouw van kindcentrum De Vliertuin in de Beerzen met als doel dat deze begin 2026 gereed is.
Speerpunt 3. Gezondheid en Leefstijl.
We zetten in op een gezonde samenleving.
Activiteit 3.1: We hebben vanuit het
mantelzorgers.
gezondheidsbeleid en het preventie- en
Activiteit 1.2: Om armoede en schuldenproble
voor de aanpak van alcohol- en drugsgebruik.
matiek tegen te gaan, blijven we onder meer
inzetten op preventie/ vroegsignalering, energie besparende maatregelen en voorlichting.
Activiteit 1.3: In het kader van het kunst- en
cultuurbeleid geven we uitvoering aan de
CmK-regeling op scholen (Cultuureducatie met Kwaliteit).
Speerpunt 2. Opvoeden en Opgroeien.
Meer jeugdigen ontwikkelen zich optimaal.
handhavingsplan alcohol bijzondere aandacht Vooral voor onze jongeren is het belangrijk om de sociale basis, vroegsignalering en
preventie structureel te versterken. Op de lange termijn (>10 jaar) zou dit moeten leiden tot een afname van de bijbehorende problematiek
en minder zorgkosten. Met de inzet van een
preventiecoördinator maken we een keuze voor de langere termijn.
Speerpunt 4. Leefbaarheid en Veiligheid. Een leefbare en veilige leefomgeving.
Activiteit 4.1: Ter voorkoming van (het
Activiteit 2.1: We hebben extra aandacht voor
meewerken aan) ondermijning en criminaliteit
door de inzet van verschillende activiteiten,
toegepast. Door de verschillende woningbouw
de psychische kwetsbaarheid van jongeren
waaronder de STORM aanpak op onze scholen (deze aanpak richt zich op het voorkomen
van depressie en suïcide bij jongeren op het voortgezet onderwijs) en uitbreiding van het jongerenwerk.
Activiteit 2.2: In 2025 gaan we aan de slag om
de Lokale Educatieve Agenda (LEA) voor de komende 4 jaar te actualiseren.
is het noodzakelijk dat de Wet BIBOB wordt
projecten zien we het aantal BIBOB toetsen toenemen. Om deze aanvragen te kunnen
afhandelen, is (tijdelijk) extra capaciteit nodig.
Activiteit 4.2: De pilot Wijk-GGD’er is geëvalueerd
en is vooralsnog verlengd tot 1 juni 2025 om
tot een doorontwikkeling te komen en aan de slag te gaan met verbeterpunten. Er is een
subsidieaanvraag gedaan voor (aanvullende)
financiering om de inzet te kunnen verlengen tot september 2026.
Programmabegroting 2025
13
Activiteit 4.3: De aanhoudende stroom
Activiteit 5.3: Er is steeds vaker sprake van
vluchtelingen doet een beroep op ons als
complexe problematiek die kan leiden tot een
vormen van opvang. Daarbij gaat het om de
tussen professionals of dat de hulp niet effectief
gemeente voor het bieden van verschillende opvang van asielzoekers en Oekraïners.
Er is personele inzet nodig om deze taak goed te borgen in de organisatie.
Speerpunt 5. Integrale dienstverlening en bedrijfsvoering.
Meer grip op het sociaal domein.
Activiteit 5.1: Aangezien de DVO met Kempen
Plus afloopt, beleggen we de uitvoering van de
dreigende escalatie, stagnerende samenwerking is. Om die reden versterken we onze integrale
toegang door meer regie te pakken op dergelijke cases.
Activiteit 5.4: We richten de bestaande
bestuurlijke monitor Sociale leefomgeving beter in zodat het helpt bij het maken van keuzes en het sturen op inzicht.
Activiteit 5.5: Gelet op het succes van de
Participatiewet bij een nieuwe samenwerkings
projectsubsidies, hogen we het budget
afronding komen.
financiële ondersteuning te bieden aan goede
partner. Dit proces moet in 2025 tot een
Activiteit 5.2: Het contract met onze hoofd
partner van de integrale toegang loopt af per
in 2025 op. Daarmee zijn we in staat om
leefbaarheidsinitiatieven vanuit de samenleving op fysiek en sociaal gebied.
1-4-2026. We starten daarom in 2025 met een traject om een nieuwe hoofdpartner voor de integrale toegang te vinden.
Programmabegroting 2025
14
Verplichte beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Resultaat
Oirschot
Landelijk
Jaar
Bron
Taakveld: Veiligheid Verwijzingen Halt
Aantal per 1.000 jongeren van 12-18 jaar
8,0
8,0
2022
Stichting Halt
Winkeldiefstallen
Aantal per 1.000 inwoners
0,5
2,5
2023
CBS
Geweldsmisdrijven
Aantal per 1.000 inwoners
25
39
2023
CBS
Diefstallen uit woning
Aantal per 1.000 inwoners
0,5
1,3
2023
CBS
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
Aantal per 1.000 inwoners
28,6
61,9
2023
CBS
Absoluut verzuim
Aantal per 1.000 inwoners van 5-18 jaar
11,9
6,3
2023
DUO/Ingrado
Relatief verzuim
Aantal per 1.000 inwoners van 5-18 jaar
19
27
2023
DUO/Ingrado
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs
1,6
2,4
2023
DUO/Ingrado
Taakveld: Onderwijs
Taakveld: Sport, cultuur en recreatie Niet sporters % 44,7 46,4 2022 Gezondheidsmonitor volwassenen, GGD’en, CBS en RIVM Taakveld: Sociaal domein Banen
Aantal per 1.000 inwoners
940,4
714,7
2023
CBS/LISA
Jongeren met een delict voor de rechter
% 12 t/m 21 jarigen
0
1
2022
CBS
Kinderen in uitkeringsgezin
%
3
6
2022
CBS
Netto arbeidsparticipatie
% van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking
75,1
73,1
2023
CBS
Werkloze jongeren
% 16 t/m 22 jarigen
0
1
2022
CBS
Personen met een bijstandsuitkering
Aantal per 10.000 inwoners 18 jaar en ouder
106,9
344,8
2023
CBS
Lopende re-integratievoorzieningen
Aantal per 10.000 inwoners van 15 - 64 jaar
100,2
191,5
2023
CBS
Jongeren met jeugdhulp
% van alle jongeren tot 18 jaar
14,6
13,5
2023
CBS
Jongeren met jeugdbescherming % van alle jongeren tot 18 jaar
0,3
1,2
2023
CBS
Jongeren met jeugdreclassering
% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
onbekend
0,3
2023
CBS
Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement
Aantal per 10.000 inwoners
520
700
2023
CBS
Programmabegroting 2025
15
Wat gaat het kosten? Bedragen x € 1.000 Lasten & baten
Rekening
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
25.883
23.835
25.793
26.499
25.164
25.127
Baten
-5.703
-4.209
-4.127
-4.233
-3.875
-3.862
Saldo van baten en lasten
20.180
19.626
21.666
22.266
21.289
21.265
exclusief mutatie reserves
Meerjarenbegroting
Mutaties reserves
Rekening
Begroting
Begroting Meerjarenbegroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
770
0
0
0
0
0
Baten
-492
-151
-688
-1.213
-364
-160
Saldo mutaties reserves
278
-151
-688
-1.213
-364
-160
Resultaat
20.458
19.475
20.978
21.053
20.925
21.105
Hieronder volgt een specificatie van de onontkoombaarheden, structurele en incidentele wensen: Onontkoombaarheden
2025
2026
2027
2028
Sociale Werkvoorziening/WSD
297
279
382
268
Meerwerk GGD
89
66
53
54
Gymzalen Avontuurrijk & De Linde
49
49
48
Totaal onontkoombaarheden programma 1
386
394
484
370
Structurele wensen
2025
2026
2027
2028
Intermediair CmK-regeling (cultuurnota)
30
30
50
50
Preventiecoördinator: formatie JOGG en OKO
120
120
120
120
0
0
23
23
Totaal structurele wensen programma 1
150
150
193
193
Incidentele wensen
2025
2026
2027
2028
Projectsubsidie
50
Voorbereiding inkoop sociale toegang
83
Extra toetsing BIBOB
65
Jongerenwerk LEV
60
15
Procesregisseur LEV
106
27
Totaal incidentele wensen programma 1
364
42
STORM
0
0
Voor een toelichting op bovenstaande posten wordt verwezen naar bijlage 11.
Programmabegroting 2025
16
Programma 2 Ondernemen
Programmabegroting 2025
17
Programma 2 Ondernemen
Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen?
Omgeving en ontwikkelingen
Speerpunt 1. Strategische positionering en
Het prachtige Oirschot blijven wij op de kaart
profilering van Oirschot.
zetten als hét levend erfgoeddorp van de
Activiteit 1.1: Oirschot is uniek in haar monumen
balans tussen ontwikkeling en innovatie op elk
met Visit Oirschot geven we vorm aan deze
Brainportregio. Oirschot kent een optimale
gebied (wonen, werken, leven) en het behoud van onze karakteristieke cultuurhistorische waarden. Ook in 2025 voeren we diverse
vastgestelde uitvoeringsprogramma’s uit. In 2025 start de uitvoering van Centrumplan,
een breed gedragen nieuwe kijk op het centrum, uitgaande van de identiteit van Oirschot.
Met het nu lopende Uitvoeringsprogramma VLG (Vitaal Landelijk Gebied) 2022-2026
geeft de gemeente een extra dimensie aan
het buitengebied van Oirschot. Hierin komen
thema’s als natuur, cultuur, landschap, recreatie, erfgoed, landbouw en ondernemen in harmonie
samen, zodat het ruraal gebied gemeente breed op een hoger plan komt. Actualiteit
tale schoonheid en landelijke uitstraling. Samen profilering om nog meer bezoekers aan te
trekken. Denk hierbij aan bijv. evenementen als Halloween en GLOW Oirschot, waarin we ons erfgoed letterlijk in de spotlight zetten.
Activiteit 1.2: We continueren de versterking
van het erfgoedplatform, met name de
samenwerking van de erfgoedpartijen. Het is
immers de wens van alle erfgoedorganisaties van Oirschot, de Beerzen en Spoordonk,
vertegenwoordigd in het Erfgoedplatform, om de unieke mogelijkheden van de belangrijkste monumenten van Oirschot veel beter te
benutten als het verhaal van Oirschot. Dit werd door vertegenwoordigers ingebracht bij het
podium van de gemeenteraad en biedt een kans om de positionering en uitstraling van Oirschot, het toerisme en de horeca te bevorderen.
Lopende afspraken en kansen die zich aandienen
We breiden de formatie uit ter versterking van
•
Groenblauwe dooradering (samen met
van evenementen, economie en monumenten/
•
Participatie in twee Leaderprogramma’s
en waar Oirschot in wil bijdragen zijn o.a:
• •
Brabants Landschap)
de strategische positionering, o.a. ten aanzien erfgoed.
(Kempenland-West en Het Groene Woud)
Speerpunt 2. Het behoud van een
De totstandkoming van Time Tube, het
goed bereikbaar centrum van Oirschot.
Het herstellen van Oude Laan Structuren
kunstwerk in het kamp van Koning Willem I op het COT terrein vordert, verwachte realisatie in 2025
karakteristiek, veilig, levendig, duurzaam en
Activiteit 2.1: In 2025 wordt gestart met de
uitvoering. Het centrum gaat op de schop: het wordt mooier, groener, duurzamer, toegankelijker, veiliger, bruisender,
ondernemender en toekomstbestendig.
Programmabegroting 2025
18
Speerpunt 3. Het versterken van de
Speerpunt 5. Ruimte voor Ondernemers.
Zowel op SGE als op MRE-niveau ligt de focus
Activiteit 5.1: In overleg met o.a. Visit Oirschot,
samenwerking in de regio.
de komende jaren op de schaalsprong.
de nieuwe Stichting Oirschot Onderneemt!
de uitdaging om onze voorzieningen te laten
wordt actief samengewerkt met ondernemers,
We zetten gezamenlijk onze schouders onder meegroeien met de schaalsprong.
Activiteit 3.1: We blijven ons inzetten voor onze
gezamenlijke SGE-Strategie Groots! voor een kwaliteitsimpuls voor onze voorzieningen en evenementen. Daarnaast pakken we onze kansen op projecten en ontwikkelingen
die voorbijkomen en passend zijn bij onze profilering; zoals GLOW.
Activiteit 3.2: We zijn partner van het Van Gogh
Nationaal Park met als inzet een mooi,
gezond en groen Brabant met veelzijdige
natuur en een vitaal boerenland midden in
een economisch krachtige regio. Uitvoerend werken we samen met Stichting Landschap Het Groene Woud en met VGNP. Brabants Landschap coördineert het Aanvalsplan
Groenblauwe dooradering; initiatieven vanuit
de samenleving en samenwerkende partners
worden opgepakt, beoordeeld en uitgevoerd.
Zo wordt gemeentebreed het terugbrengen van landschapselementen gestimuleerd.
Speerpunt 4. Behoud van monumenten.
Ontwikkeling en het beleefbaar maken hiervan vanuit toeristisch oogpunt.
Activiteit 4.1: Vanuit het meerjarenuitvoerings programma VLG 2022-2026 werken we aan behoud door ontwikkeling van gebouwd,
en het Oirschots Industrieel Contact (OIC)
vastgoedeigenaren en inwoners om Oirschot
en het centrum nóg aantrekkelijker, bruisender en toekomstbestendig te maken. Een goed ondernemersklimaat is belangrijk voor
de werkgelegenheid. Het levert daarmee een belangrijke bijdrage aan de brede
welvaart in onze gemeente. We hebben als
gemeente richting ondernemers als eerste
overheid voor wat betreft het vestigings- en
ondernemersklimaat een belangrijke rol: zorg
dragen voor een vraaggerichte dienstverlening en heldere en goede regelgeving. Daarnaast is een toekomstbestendig MKB voor onze
gemeente van belang: niet alleen wat betreft
de brede welvaart en werkgelegenheid, maar ook wat betreft de uitvoering van belangrijke
transities en grote maatschappelijke opgaven. Denk daarbij aan verduurzaming, energie, circulariteit en digitalisering.
Binnen SGE committeren we ons aan de
Brainport principles waar het gaat om de
kwaliteit van werklocaties. Dit betekent dat we
inzetten op duurzame werklocaties; werklocaties in SGE lopen voorop op thema’s duurzaam,
gezond en klimaatadaptief. Concreet betekent dit voor terreinen, zoals Stad en Steenfort,
gestreefd wordt naar energiepositief zijn, het herbergen van voldoende groen en water en dat maatregelen worden toegepast die de biodiversiteit bevorderen.
landschappelijk en archeologisch erfgoed. Prioriteit hebben het verder verduurzamen
van gemeentelijke monumenten, het verrichten van duurzaam groot onderhoud aan het Oude Raadhuis aan de Markt.
Programmabegroting 2025
19
Speerpunt 6. Een groen, karakteristiek, gezond buitengebied.
Een buitengebied met ruimte voor duurzaam ondernemen.
Activiteit 6.1: We voegen recreatie toe aan het
buitengebied om de mens te laten genieten van de natuurlijke omgeving waarmee we
gezondheid en (be)leefbaarheid stimuleren.
Waar dit vanuit ecologisch oogpunt onwenselijk is wordt ingezet op de versterking van de
biodiversiteit en wordt de natuur met rust gelaten.
Speerpunt 7. Bieden van voldoende ruimte voor bedrijvigheid en ondernemen.
Het behoud van voldoende werkgelegenheid, ook voor nieuwe generaties vraagt dat we
inzetten op sterke, vitale en toekomstgerichte werklocaties.
Activiteit 7.1: We gaan verder met het
uitvoeringsprogramma voor de revitalisering en upgrading van de bedrijventerreinen De Stad
en Steenfort. Ook kijken we of functiewijziging en/of inbreiding op de terreinen (deels) aan de orde kan zijn.
Activiteit 7.2: In Q1 2025 is de planning om tot
uitgifte van nieuwe kavels in De Scheper 2 over te gaan.
We zetten in op een verdere doorontwikkeling/
uitbreiding van bedrijventerrein De Scheper en werken we met partijen aan een Mobiliteitshub op Westfields 3. Daarnaast doen we ook
(strategisch) onderzoek naar nieuwe locaties en uitbreiding van bestaande terreinen.
Speerpunt 8. Klimaatbestendig maken van het beekdallandschap van de Beerze.
Activiteit 8.1: In het Uitvoeringsprogramma
VLG 2022-2026 wordt invulling gegeven aan gebiedsopgaven die gekoppeld zijn
aan deeltrajecten van de Beerze, dit zijn de
gebiedsopgaven 2: Spoordonks Watermolen
landschap, 3: Tussen de Mortelen en de Beerze, 4: Groote Beerze, 5: de Kleine Beerze en 6:
een weids voedsellandschap. Hierbij richten de werkzaamheden zich met name tot de flanken van het beekdal om daarbij te dragen aan het herstel door te streven naar een evenwicht tussen (de belangen van) onze agrarische
bedrijven, een goede waterhuishouding en
natuur. Gezien de status van de voorbereidingen van de faunapassages aan de Logtsebaan
vindt start werkzaamheden in 2025 plaats.
Door te participeren in de gebiedsgerichte
aanpak (GGA) van de Natura-2000 gebieden
Kampina en Kempenland-West geven we met gebiedspartners invulling aan de urgente
klimaat-, natuur-, water- en landbouwopgaven.
Uitkomsten hiervan verwerken we direct in onze eigen lokale planvorming.
Verplichte beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Resultaat
Oirschot
Landelijk
Jaar
Bron
Taakveld: Economie Functiemenging
%
62,3
54,2
2023
CBS BAG/LISA
Vestigingen (van bedrijven)
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
218,7
181,8
2023
LISA
Wat gaat het kosten? Bedragen x € 1.000 Lasten & baten
Rekening
Begroting
Begroting
Meerjarenbegroting
exclusief mutatie reserves
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
1.840
2.602
2.541
1.688
1.395
1.397
Baten
-472
-52
-126
-126
-66
-66
Saldo van baten en lasten
1.368
2.550
2.415
1.562
1.329
1.331
Mutaties reserves
Rekening
Begroting
Begroting Meerjarenbegroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
0
0
0
0
Baten
-186
-1.466
-1.342
-185
0
0
Saldo mutaties reserves
-186
-1.466
-1.342
-185
0
0
Saldo na bestemming
1.182
1.084
1.073
1.377
1.329
1.331
Hieronder volgt een overzicht van nieuwe structurele en incidentele wensen: Structurele wensen
2025
2026
2027
2028
Projectondersteuner FLO
117
117
117
117
Totaal nieuwe wensen programma 2
117
117
117
117
Incidentele wensen
2025
2026
2027
2028
Verduurzaming monumenten
50
GLOW
60
Museum Oirschot
45
Totaal incidentele wensen programma 2
155
0
0
60
60
Voor een toelichting op bovenstaande posten wordt verwezen naar bijlage 11.
Programmabegroting 2025
22
Programma 3 Ruimtelijke leefomgeving
Programmabegroting 2025
23
Programma 3 Ruimtelijke leefomgeving Omgeving en ontwikkelingen De ‘Regionale Woondeal Zuidoost-Brabant’
(maart 2023) kent afspraken over het versnellen van de woningbouw, de beschikbaarheid van voldoende betaalbare woonruimte en een
woningaanbod wat past bij de demografische ontwikkelingen. In de periode 2022–2030 zijn ruim 45.000 woningen voorzien. In Oirschot
zetten we conform het in 2021 vastgestelde
Actieplan Woningbouw Oirschot 2.0 in op het bouwen van 1.250 woningen in de periode
2021–2030. In december 2023 is het Actieplan
Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 is de implementatiefase
afgerond. Bij intreding volgt er een transitiefase die loopt tot 1 januari 2032, de datum waarop uiteindelijk het Omgevingsplan moet zijn
vastgesteld. In deze periode ontwikkelen we de nieuwe instrumenten zoals het Omgevingsplan en programma’s. Voor de werkprocessen, het
zaaksysteem en de RO-applicaties zal er sprake zijn van doorontwikkeling. We gaan verder met
het door ontwikkelen van een manier van werken die nog beter aansluit op de behoeften van
onze inwoners en ondernemers. Er zal continu
gemonitord, geëvalueerd en bijgesteld moeten
worden. In 2025 zullen we hier mee verder gaan.
Woningbouw Oirschot 2.0 met een addendum
Om als gemeente de woningbouwopgave te
‘Regionale Woondeal Zuidoost-Brabant’. Tot en
aantrekkelijk en gezond te blijven, blijven wij
geactualiseerd, zodat deze aansluit bij de
met 2025 worden – met een aan zekerheid
grenzende waarschijnlijkheid – 449 woningen opgeleverd in de gemeente Oirschot.
De energietransitie is in volle gang. In Oirschot hebben we de ambitie om in 2040 energie neutraal te zijn. Hiervoor hebben we het
uitvoeringsprogramma 2023 - 2028 vastgesteld. Hierin staan circa 20 projecten in beschreven
welke gericht zijn op het besparen en opwekken van energie en tevens het faciliteren van
inwoners en bedrijven bij de energietransitie. Daarnaast hebben we ook uitdagingen in de
energietransitie, zoals de netcongestie. Hierbij
zoeken we samen met de netbeheerder en regio naar oplossingen voor deze netcongestie.
Momenteel is de transitie van de veehouderij in volle gang. Veehouders kunnen zich
sinds 2023 inschrijven voor de Landelijke
Beëindigingsregeling Veehouderijlocaties (LBV (plus)). In deze gehele transitie
ondersteunen we agrarisch ondernemers in
de keuzes die zij willen gaan maken door middel van het ondersteuningsnetwerk.
kunnen accommoderen en om bereikbaar, investeren in het mobiliteitssysteem.
Hiervoor hebben wij ons gecommitteerd
aan de Regionale Mobiliteitsvisie MRE 2040,
de daaraan gekoppelde Bekostigingsstrategie en Uitvoeringsprogramma (MMMP). De pijlers hieronder zijn een schaalsprong in het OV,
het bewerkstelligen van een mobiliteitstransitie (minder groei van het autoverkeer ten opzichte van alternatieve vervoerswijzen) en meer
samenhang tussen het hoofdwegennet en het onderliggende wegennet. Bij de uitwerking van concrete projecten is brede welvaart
een randvoorwaarde. Dit betekent dat we
nadrukkelijk rekening houden met mogelijke negatieve consequenties van de uitvoering
van maatregelen voor de bereikbaarheid voor
iedereen en de voetafdruk van mobiliteit op de leefomgeving, gezondheid en de veiligheid.
Oirschot richt zich hierbinnen primair op het
verbeteren van de (snel)fietsinfrastructuur, de
positie binnen het OV-netwerk, het functioneren van de ontsluitingswegen in relatie tot de
woningbouwopgaven en de inpassing van het
onderliggende wegennet bij de verbreding van
de A58. In de 2025 komen een aantal concrete maatregelen in uitvoering. Programmabegroting 2025
24
Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Speerpunt 1. We blijven uitvoering geven aan de ambitie om voor alle toekomstige en huidige bewoners van Oirschot
voldoende betaalbare, bereikbare en
toekomstbestendige woningen te realiseren.
woningtypologieën en prijssegmenten in
relatie tot bevolkingsgroei en -ontwikkelingen We stellen vervolgens in 2025 een volkshuis
vestingsprogramma op (een woonvisie onder
de nieuwe Omgevingswet) ter vervanging van de huidige woonvisie.
Activiteit 1.4: We staan open voor initiatieven
We werken in alle kernen aan de realisatie
uit de samenleving door onder meer
de beleidsuitgangspunten in het Actieplan
Dit doen we ook door - waar mogelijk -
van woningbouw. Hierbij gaan we uit van
Woningbouw Oirschot 2.0 inclusief addendum.
Activiteit 1.1: In de De Kemmer in Oirschot
werken we toe naar een Omgevingsplan.
We verwachten dit Omgevingsplan eind 2025
vast te kunnen stellen. Ondertussen verwerven
we in de Kemmer in geheel 2025 actief gronden. Bij Oostrand Middelbeers faciliteren we
betrokken partijen om te komen tot een
passend woningbouwprogramma binnen de
gestelde kaders. In 2025 verwachten we een ondertekende anterieure overeenkomst te hebben.
Activiteit 1.2: In samenwerking met
woningcorporaties Wooninc. en ‘thuis
experimenteer- en innovatieruimte te bieden. tijdelijke/verplaatsbare woningen te realiseren, aanvullend op permanente woningbouw.
Vooruitlopend op het vaststellen van het
omgevingsplan De Kemmer, onderzoeken we of het inzetten van tijdelijke/verplaatsbare
woningen haalbaar en wenselijk is (vooruit lopend op de definitieve kamerinrichting).
We zorgen ervoor dat in 2025 méér inwoners
een (pré)mantelzorgwoning of meergeneratie woning kunnen realiseren op eigen terrein.
Speerpunt 2. Behouden en waar mogelijk vergroten van de aantrekkelijkheid van Oirschot als woongemeente.
Activiteit 2.1: We waarborgen kwalitatieve ruim
- die is gestoeld op één- en meerjaren
telijke ontwikkeling, waarbij we voorzieningen
van nieuwbouwwoningen voor de sociale
en sturen hierop middels de ambitieroos uit
prestatieafspraken - richten we ons op realisatie doelgroep. Na de realisatie van de 24 sociale huurappartementen in Ekerschot Noord, realiseren we 18 eengezinswoningen en
12 appartementen in Veld 7 die worden verhuurd tegen een sociale huurprijs. Daarbij kijken we
zoveel mogelijk in stand houden. We toetsen
het Actieplan Woningbouw Oirschot 2.0 én via participatie van onze leefbaarheidsnetwerken en inwoners.
Activiteit 2.2: Niet alleen door nieuwbouw, maar
geheel 2025 naar nieuwe locaties waar we
ook via herbestemming, herstructurering en
kunnen voegen.
locaties, voorzien we in de woonbehoefte.
sociale huurwoningen aan de voorraad toe
Activiteit 1.3: We monitoren de voortgang van
het Actieplan Woningbouw Oirschot 2.0 doorlopend en sturen daar waar nodig
proactief bij. Daarvoor breiden we vanaf 2025 de structurele formatie uit. Daarnaast onder zoeken we de behoefte voor wat betreft
transformatie van bestaande gebouwen en We behalen hiermee twee doelen: 1) We
voorkomen leegstand en benutten bestaand
vastgoed of (onbebouwde) locaties optimaal. 2) Door herbestemming verbeteren we het
straatbeeld en voorkomen we verloedering (verbetering beeldkwaliteit).
Programmabegroting 2025
25
Activiteit 2.3: We doen onderzoek naar de
Activiteit 2.5: We wensen in 2025 in
mogelijkheden om (bij) te sturen op de woning
gezamenlijkheid met Wooninc. te komen tot
nieuwe wettelijke kaders. Zo hebben bijv.
Koolmond, wat voorziet in 8 tot 10 woon
markt. Hierbij kijken we naar bestaande en
op basis van de Wet betaalbare huur huurders betere huurbescherming. Eerder moesten
zij zelf een maximale huurprijs afdwingen bij
hun verhuurder, maar niet alle huurders waren daartoe instaat. Gemeenten kunnen vanaf 1 januari ingrijpen als verhuurders te veel
huur vragen. Ook de (nog niet aangenomen) Wet versterking regie volkshuisvesting zet
een omgevingsplan voor woonwagenlocatie wagenstandplaatsen. Na vaststelling van het omgevingsplan, maken we concrete
afspraken over de inrichting van de woon wagenstandplaatsen met de betreffende
woonwagenbewoners (behoefte zelfbouw en haalbaarheid daarvan, in relatie tot realisatie
standaard woonwagenwoningen van Wooninc.).
in op vereenvoudiging van bestaande en
Om dit alles te realiseren is extra formatie nodig.
Het wetsvoorstel introduceert (onder meer)
Speerpunt 3. Agrarische ondernemers
opstellen en vaststellen van een volkshuisves
die zij moeten maken voor de toekomst.
eventueel te vernieuwen beleidsinstrumenten. de verplichting voor gemeenten tot het
tingsprogramma, een huisvestingsprogramma, een huisvestingsverordening en een
ondersteunen en begeleiden in de keuzes
Activiteit 3.1: Het ondersteuningsteam
Wmo-beleidsplan. Gemeenten hebben
bespreekt de casussen in relatie tot de
volkshuisvestingprogramma de huidige
met agrarisch ondernemers en/ of plannen
hiervoor twee jaar de tijd. Zo vervangt het woonvisie. Met het wetsvoorstel en de nog uit te werken lagere regelgeving, worden
nieuwe bepalingen of eisen geïntroduceerd
met betrekking tot de inhoud van de plannen
mogelijkheden naar aanleiding van gesprekken die zijn ingediend ten behoeve van een doorontwikkeling, herbestemming of
omschakeling van een agrarisch bedrijf.
en komt er de nieuwe verplichting om de
Speerpunt 4. Uitvoering geven aan projecten
(onder meer andere gemeenten, provincies,
om te komen tot een energieneutrale
plannen af te stemmen met betrokkenen
Rijk, woningcorporaties, zorgaanbieders, etc.).
Dit betekent dat een aantal bestaande plannen moet worden aangepast danwel dat nieuwe
uit het uitvoeringsprogramma Energiebeleid gemeente in 2040.
Activiteit 4.1: In 2025 wordt verdere uitvoering
plannen moeten worden opgesteld.
gegeven aan de Projecten uit het Uitvoerings
Activiteit 2.4: We zoeken binnen de kaders
Het uitvoeringsprogramma bestaat uit circa
van de actuele Nota Grondbeleid en de Nota Kostenverhaal actief naar kansen om ook
in 2025 strategisch gronden te verwerven.
We passen deze actieve grondpolitiek en de
bijbehorende instrumenten toe in die situaties waar regievoering vanuit de gemeente gewenst is.
programma Energiebeleid 2023 - 2028.
20 projecten en is een levend document. Vanuit deze 20 projecten wordt o.a. in 2025 gestart
met De Groene Zone Isoleren met als doel om
292 woningen te isoleren voor 2030. Daarnaast gaan we 51 woningen per jaar voorzien van
zonnepanelen (looptijd van het project is 3 jaar)
met het project De Groene Zone Zonnepanelen.
Programmabegroting 2025
26
Speerpunt 5. Omgevingsvisie en -plan.
Activiteit 5.1: Het opstellen van een Omgevings
visie en van een Omgevingsplan voor het
gehele grondgebied van de gemeente, is een omvangrijke opgave. Uiterlijk 1 januari 2032 moet elke gemeente één omgevingsplan hebben voor het hele grondgebied.
Dit is een enorme opgave, zowel qua inhoud en doorlooptijd als qua benodigde capaciteit en
middelen. De komende jaren zetten we daarop extra capaciteit in. In 2025 starten we formeel met de pilot Oostelbeers.
Activiteit 6.3: Vanuit de kaders in de Regionale
Mobiliteitsvisie MRE 2040 en de daar
aangekoppelde bekostigingsstrategie en
Meerjaren Multimodale Mobiliteitsprogramma (MMMP) werken wij de komende jaren aan
het realiseren van gemeente overschrijdende mobiliteitsprojecten, zoals een mogelijke
Regionale Mobiliteitshub op Westfields en de Multimodale Knoop Eindhoven XL.
Vanuit deze afspraken starten wij in 2025 ook
met de realisatie van de snelfietsroute F58 en de doorfietsroute Groene Corridor, waarmee
we ook invulling geven aan de motie inzake het verbeteren van het fietspad Eindhovensedijk.
Speerpunt 6. Mobiliteit.
Activiteit 6.4: In 2025 verwachten wij de
Activiteit 6.1: Studie naar de lange termijn
Verbindingsweg Kempenweg - Eindhovensedijk
gemeente Oirschot in relatie tot de woning
gegeven aan de aanpak van de rotonde bij de
opgaven voor de verkeersstructuur van de bouwopgave, inclusief een heroverweging
van nut en noodzaak 2e fase randweg Oirschot (verbinding Eindhovensedijk - Bestseweg).
gereed te hebben. Daarnaast wordt uitvoering Lidl en het verbreden van het fietspad over de Prinses Irenebrigade brug.
Activiteit 6.5: Wij blijven de ontwikkelingen
Activiteit 6.2: Evaluatie herinrichting N395 en
rondom het verbreden van de A58 kritisch
oplossingen komtraverse N395 in samenwerking
voetafdruk van de A58 op onze leefomgeving,
verkenning naar duurzame lange termijn
met Provincie Noord-Brabant en de gemeente Hilvarenbeek.
volgen. Doel is het minimaliseren van de gezondheid en de veiligheid.
We breiden met ingang van 2025 de formatie uit ten behoeve van het begeleiden van ruimtelijke procedures.
Verplichte beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Resultaat
Oirschot
Landelijk
Jaar
Bron
2021
ABF SysWov
Taakveld: Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing (Vhrosv) Nieuw gebouwde woningen
Aantal per 1.000 woningen
13,6
8,9
Programmabegroting 2025
27
Wat gaat het kosten? Bedragen x € 1.000 Lasten & baten
Rekening
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
12.989
9.581
13.882
14.218
12.461
19.854
Baten
-11.252
-6.716
-11.667
-11.607
-10.436
-18.801
1.737
2.865
2.215
2.611
2.025
1.053
exclusief mutatie reserves
Saldo van baten en lasten
Meerjarenbegroting
Mutaties reserves
Rekening
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
1.603
254
4.207
77
137
604
Baten
-1.320
-715
-4.313
-436
0
0
283
-461
-106
-359
137
604
Saldo mutaties reserves
Begroting Meerjarenbegroting
Saldo na bestemming
2.020
2.404
2.109
2.252
2.162
1.657
Hieronder volgt een specificatie van de onontkoombaarheden, structurele en incidentele wensen: Onontkoombaarheden
2025
2026
2027
2028
Verhoging baten omgevingsvergunning
-314
-314
-314
-314
Totaal onontkoombaarheden programma 3
-314
-314
-314
-314
Structurele wensen
2025
2026
2027
2028
Beleidsmedewerker RO
128
128
128
128
Projectleider Wonen
140
140
140
140
Overige kosten - structurele kosten in progr. 3
20
20
20
20
Totaal nieuwe wensen programma 3
288
288
288
288
Incidentele wensen
2025
2026
2027
2028
Uitvoeren actieve grondpolitiek
155
Projectleider transitieopgave
62
62
Projectleider wonen i.r.t. actieplan wonen
100
100
Project omgevingsvisie & omgevingsplan
311
Totaal incidentele wensen programma 3
311
317
162
0
Voor een toelichting op bovenstaande posten wordt verwezen naar bijlage 11.
Programmabegroting 2025
28
Programma 4 Beheer openbare ruimte
Programmabegroting 2025
29
Programma 4 Beheer openbare ruimte Omgeving en ontwikkelingen Elke dag maken inwoners en bezoekers van
Oirschot gebruik van de openbare ruimte in de gemeente; ieder op zijn of haar eigen wijze en
met een eigen doel. De openbare ruimte vervult zo honderden verschillende functies voor
evenzoveel mensen die al net zo verschillend
zijn. Daarmee vormt het een onmisbaar element in een gezonde en actieve gemeenschap.
Die openbare ruimte moeten we dus koesteren. En dat doen we met gedegen beheer en
onderhoud van de kapitaalgoederen, waarvoor
nieuwe wet- en regelgeving op dit gebied, die landelijk of zelfs Europees wordt opgelegd. Daarom gaat het IMBK ook over deze
veranderingen en uitdagingen én over de
oplossingen die beheer hierbij kan vormen.
Naast duurzaamheid, klimaat, circulariteit en
energietransitie gaat die ook over participatie, werkgelegenheid en de veranderende rol van
de inwoners. Met gerichte doelstellingen en een duidelijke visie kan hier in de komende jaren op worden ingespeeld, zodat de gemeente
Oirschot beschikt over een toekomstbestendige openbare ruimte. Zo wordt voorkomen dat de
gemeente in een later stadium achter de feiten aan komt te lopen, met alle gevolgen van dien.
die wordt gemaakt op het vlak van budget
Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen?
kwaliteit van de openbare ruimte en daarmee
Speerpunt 1. Prioriteit voor verkeersveiligheid.
de gemeente verantwoordelijk is. Elke keuze
en investeringen heeft direct resultaat op de de leefbaarheid van Oirschot.
Activiteit 1.1: In 2025 geven we uitvoering aan
Hoe de gemeente Oirschot de komende
het uitvoeringsprogramma wat is vastgesteld
beheer en onderhoud van de openbare ruimte
programma worden concrete aanpassingen
jaren (tot en met 2027) invulling geeft aan het
is vastgelegd in het Integraal Maatschappelijk
Beheerkader (IMBK), geactualiseerd vastgesteld in 2023. Het vertrekt vanuit de behoorlijk solide beheerbasis die met het vorige IMBK is gelegd. Maar naast dit kader voor de korte termijn dwingen maatschappelijke kwesties
met het vervoersplan. Middels het uitvoerings autonoom en integraal doorgevoerd in de openbare ruimte.
Speerpunt 2. Aanpakken van riolering, wegen, fietspaden en voetpaden.
de gemeente tot verder kijken en het
Activiteit 2.1: Jaarlijks bepalen we de onder
Klimaatbestendigheid is hierbij het codewoord:
zoals onderhoud kapitaalgoederen, inclusief
maken van plannen voor de lange termijn.
de openbare ruimte moet het hoofd kunnen
bieden aan de effecten van klimaatverandering en beter bestand zijn tegen zowel extreme
hitte en droogte als hevige regenval. Dit vraagt niet alleen om een nieuwe inrichting van de openbare ruimte, maar ook om een andere manier van beheren. Dat kost tijd en geld,
maar de transitie is onvermijdelijk: de effecten van de klimaatverandering zijn nu al merkbaar. Daarnaast heeft de gemeente te maken met
houdsplannen op basis van rekenmodellen,
beheerdiscipline schoon. Een rekenmodel is
een rekentool waarmee we, op basis van jaarlijks
geactualiseerde hoeveelheden (areaalgegevens) en kostenkengetallen, de benodigde onder houdsbudgetten voor het verzorgend en
technisch beheer bepalen voor het opvolgende
jaar. Op basis van deze rekenmodellen bereiden wij aanbestedingen voor en gaan we het
onderhoud en de vervangingen daadwerkelijk realiseren. Uitgangspunt hierbij is het Programmabegroting 2025
30
gekozen basisscenario. In 2024 is gestart
Activiteit 2.4: In 2025 worden de speelbossen in
met het opstellen van de rekenmodellen
Oirschot en Middelbeers gerenoveerd en weer
en Sportaccommodaties. In 2025 starten
te spelen, ontmoeten en bewegen.
onderhoud kapitaalgoederen Gebouwen we met de rekenmodellen investeringen kapitaalgoederen (groot onderhoud en
vernieuwing), deze zullen in 2027 klaar zijn en opgenomen worden in de nieuwe versie van het IMBK wat in 2027 geactualiseerd wordt
ter besluitvorming en ambities en middelen bijgesteld kunnen worden.
Activiteit 2.2: In 2025 wordt uitvoering
gegeven aan het nieuwe contract Integraal Maatschappelijk Beheer. Het Integraal
Maatschappelijk Beheerkader (IMBK) geeft weer hoe Oirschot de komende jaren invulling geeft
aan maatschappelijke opgaven en beleidsdoelen bij het beheer van de openbare ruimte. Het IMBK richt zich op de middellange termijn en sluit
aan op de landelijke beheersystematiek van CROW. Door het aansluiten op de landelijke
systematiek volgen we hierdoor ook de laatste
ontwikkelingen en trends en kiezen we voor een
een uitnodigende plek om naar toe te gaan om
Speerpunt 3. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed.
Activiteit 3.1: In 2025 gaan we verder met het
op orde brengen van het gemeentelijk vastgoed. Na aanschaf van het vastgoedmanagement systeem gaan we deze vullen met alle
noodzakelijke data dat hiervoor nodig is.
Ook vindt in 2025 de implementatie van een tool plaats om het energieverbruik per gebouw te
kunnen monitoren. Vervolgens kunnen we heel gericht werken aan energiebesparing en een
rekenmodel investering gemeentelijk vastgoed opstellen voor verdere verduurzaming.
Speerpunt 4. Versnellen verduurzaming
openbare verlichting en plaatsing laadpalen.
Activiteit 4.1: Ook in 2025 zetten we weer een
uniforme systematiek. Het IMBK is de uitwerking
stap in de fasering van het verledden van het
beheerplannen per asset. De beheerplannen
in 2027 het gehele areaal in de LED te hebben
van beleid en strategie. Verder zijn er beknopte worden jaarlijks door de beheerders geactualiseerd.
Activiteit 2.3: Jaarlijks wordt het integraal
meerjarenprogramma (IMMP) geactualiseerd
en in het activiteitenplan (onderdeel begroting)
OVL-areaal (openbare verlichting) om uiteindelijk staan.
Speerpunt 5. Uitvoeren Oirschots
Samenwerkingsmodel Onderhoud.
Activiteit 5.1: In 2025 wordt het onderhoud van
opgenomen. Zo maken we op basis van de
sportaccommodaties opnieuw aanbesteed.
onderhoudsplanning voor wegen, fietspaden
vervolgens in uitvoering wordt gebracht.
uitgevoerde weginspectie, een geactualiseerde en trottoirs voor de periode 2025-2028 als
onderdeel van het IMMP. Vanuit dit programma worden in 2025 nieuwe onderhouds-, en
vervangingsprojecten voorbereid en uitgevoerd. In het activiteitenplan is vastgelegd welke wegen, fietspaden en trottoirs we in 2025 oppakken om te blijven voldoen aan de
OSMO wordt hierin meegenomen, zodat deze
Speerpunt 6. Omgang met Afval en bredere inzet Milieustraat.
Activiteit 6.1: In 2025 ronden we de ombouw van
milieustraat naar grondstoffencentrum af.
vastgestelde onderhoudsniveau’s.
Programmabegroting 2025
31
Verplichte beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
Resultaat
Oirschot
Landelijk
Jaar
Bron
51
148
2022
CBS
50,3
41,3
2022
Berekening
Taakveld: Volksgezondheid en milieu Omvang huishoudelijk restafval
Kg/inwoner
Hernieuwbare elektriciteit
%
Wat gaat het kosten? Bedragen x € 1.000 Lasten & baten
Rekening
Begroting
Begroting
Meerjarenbegroting
exclusief mutatie reserves
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
7.578
7.871
8.705
8.843
9.095
9.402
Baten
-2.910
-2.485
-3.223
-3.305
-3.370
-3.370
Saldo van baten en lasten
4.668
5.386
5.482
5.538
5.725
6.032
Mutaties reserves
Rekening
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
403
364
328
294
294
294
Baten
-367
-147
-114
-51
-51
-51
36
217
214
243
243
243
Saldo mutaties reserves
Begroting Meerjarenbegroting
Saldo na bestemming
4.704
5.603
5.696
5.781
5.968
6.275
Hieronder volgt een overzicht van de onontkoombaarheden: Onontkoombaarheden
2025
2026
2027
2028
Index IMBK
104
104
104
104
Dekking Index IMBK via stelpost programma 4
-104
-104
-104
-104
Mutatie Areaal IMBK 2025
210
210
210
210
Totaal onontkoombaarheden programma 4
210
210
210
210
Voor een toelichting op bovenstaande posten wordt verwezen naar bijlage 11.
Programmabegroting 2025
32
Programma 5 Bestuur en dienstverlening
Programmabegroting 2025
33
Programma 5 Bestuur en dienstverlening Omgeving en ontwikkelingen We werken mét onze gemeentelijke organisatie, onze inwoners en ondernemers aan de
ontwikkeling van Oirschot. We streven ernaar
dat onze gemeente dienstverlenend is en zich
optimaal servicegericht opstelt. We investeren
in een professionele organisatie en aantrekkelijk werkgeverschap. We gaan binnen de regio op
zoek naar samenwerking om onze slagkracht te vergroten en kwetsbaarheid te verminderen.
Wat willen we bereiken en wat gaan we daarvoor doen? Speerpunt 1. Goede dienstverlening:
digitaal, flexibel inspelen op wensen klant.
Activiteit 1.1: De tijdshorizon van de visie op
dienstverlening 2020-2022 ‘Digitaal waar het
kan en persoonlijk waar het meerwaarde heeft’ is verlopen. In de afgelopen tijd zijn er vanuit
de aanbevelingen van het rekenkamerrapport diverse stappen gezet om de dienstverlening te verbeteren. Tegelijkertijd is er in 2024 vol
ingezet op een meting van de kwaliteit die we
voren, waarop geacteerd dient te worden.
De noodzaak naar een veilige en gezonde
werkomgeving is niet alleen nodig voor onze
huidige medewerkers, maar heeft ook te maken met onze algehele verantwoordelijkheid als
gemeente en onze arbeidsmarktpositie. In het
najaar van 2024 ontvangt de raad een voorstel voor het verplaatsen van de organisatie en het aankopen van een pand. De lasten van
dit raadsvoorstel zijn meegenomen in deze
begroting, maar afhankelijk van een definitief akkoord van de gemeenteraad.
Speerpunt 2. Professionele ambtelijke
organisatie die is uitgerust om de toevertrouwde taken uit te voeren en de ambities waar te maken.
Activiteit 2.1: In de begroting 2024 is fors ingezet
om de basis op orde te brengen. De formatie is op meerdere plekken uitgebreid om te
professionaliseren en om beter te gaan voldoen
aan wet- en regelgeving. Ook in 2025 en de jaren daarna zullen we keihard moeten werken om de basis verder op orde te krijgen. Specifiek staan de volgende projecten voor 2025 centraal: •
•
in huis hebben en wordt er samengewerkt
•
dienstverlening digitaler te maken. Er wordt ook
•
door te ontwikkelen en de benodigde kwaliteits verbetering binnen burgerzaken in te zetten.
Activiteit 1.2.: In het voorjaar van 2024 is er
een onderzoek geweest naar de kwaliteit van onze huisvesting. Uit dit onderzoek
komen verschillende aandachtspunten naar
De volgende fase van project ‘Digitaal
Samenwerken’ waarin we de verdere digitali
Archiefwet, de Wet digitale toegankelijkheid
samen binnen het programma ‘digitaal
geld vrijgemaakt om het klantcontactcentrum
werkprocessen;
te voldoen aan de Wet Open Overheid, de
We gaan in 2025 wel verder met het verbeteren
samenwerken’ verdere stappen zetten om de
systeem en de implementatie van nieuwe
sering van werkprocessen oppakken, om zo
binnen het programma ‘digitaal samenwerken’. van de kwaliteit van de interne organisatie,
De borging van het nieuwe financieel
etc. en om efficiencyverbetering te realiseren. Implementatie van een P&C tool voor
gezamenlijke documentcreatie in 2025.
Het verkrijgen van een veilige en gezonde
werkomgeving waarin hybride werken ook door de fysieke omgeving mogelijk wordt
gemaakt. Daarnaast het ondersteunen van
gedragsverandering naar hybride en digitaal werken.
Activiteit 2.2: Ten aanzien van HR staat 2025 in
het teken van borgen en verdiepen wat er in de Programmabegroting 2025
34
jaren daarvoor is ontwikkeld. In de paragraaf Bedrijfsvoering leest u hier meer over. Speerpunt 3. Duidelijkheid over samenwerkingsverbanden.
Activiteit 3.1: We willen samen met Best aan
de slag met gezamenlijke activiteiten ter
voorbereiding van het formele proces, zoals
najaar van 2024. Financiële consequenties van
de besluitvorming in het najaar van 2024 worden later in 2024 voorgelegd aan de gemeenteraad en zijn derhalve pm.
Speerpunt 4. Inwoners digitaal goed bedienen.
Activiteit 4.1: In 2025 gaan we verder met het
onderzoek en participatie. Met de stappen
digitaliseren van de dienstverleningsprocessen.
voor om het voornemen tot herindeling uit te
binnen publiekszaken nodig om de kwaliteit
die we zetten bereiden we het principebesluit spreken. De stappen die we in 2025 zetten voor de verkenning van toekomstige samenwerking
zijn onder voorbehoud van besluitvorming in het
Tegelijkertijd is er een bredere ontwikkeling te verbeteren. Dit speerpunt wordt daarom
verbreed waarbij de basis ook uitgevoerd wordt.
Verplichte beleidsindicatoren Resultaat Indicator
Eenheid
Oirschot
Landelijk
Jaar
Bron
Taakveld: Bestuur en dienstverlening Formatie Fte per 1.000 inwoners 7,14 9,70 2025 Eigen begroting / cijfers landelijk personeelsmonitor A&O fonds 2023 Bezetting Fte per 1.000 inwoners 5,74 9,60 2025 Eigen begroting / cijfers landelijk personeelsmonitor A&O fonds 2023 Apparaatskosten Kosten per inwoner 502 457 2025 Eigen begroting / cijfers Externe inhuur
Kosten als % van totale 6,8% 18,1% 2023 loonsom + totale kosten inhuur externen
Eigen begroting cijfers landelijk personeelsmonitor A&O fonds 2023
Overhead % van totale lasten 17,8% 10,6% 2025 Eigen begroting / cijfers Taakveld: Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Stedelijke Vernieuwing (Vhrosv) Gemiddelde WOZ-waarde alle woningen
x €1.000
465
368
2023
CBS
Demografische druk
%
78,1
70,4
2024
CBS
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
In Euro’s
815
860
2023
COELO
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
In Euro’s
942
942
2023
COELO
Wat gaat het kosten? Bedragen x € 1.000 Lasten & baten
Rekening
Begroting
Begroting
Meerjarenbegroting
exclusief mutatie reserves
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
3.053
2.970
2.810
2.935
2.968
2.932
Baten
-278
-334
-370
-433
-507
-433
Saldo van baten en lasten
2.775
2.636
2.440
2.502
2.461
2.499
Mutaties reserves
Rekening
Begroting
Begroting Meerjarenbegroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
6.312
0
2.988
0
0
0
Baten
-7.813
-1.095
-3.868
-178
-124
-327
Saldo mutaties reserves
-1.501
-1.095
-880
-178
-124
-327
Saldo na bestemming
1.274
1.541
1.560
2.324
2.337
2.172
Hieronder volgt een toelichting op de nieuwe wensen: Structurele wensen
2025
2026
2027
2028
Jurist Handhaving
110
110
110
110
Senior Burgerzaken / projectleider verkiezingen
104
104
104
104
Beleidsmedewerker Belastingen
77
77
77
77
Totaal nieuwe wensen programma 5
291
291
291
291
Incidentele wensen
2025
2026
2027
2028
Verbeterplan Burgerzaken
100
75
50
Verbeterplan InwonerContactCentrum
35
35
Bedrijfsleider Bedrijfsvoering
120
120
Budget arbeidsmarktcommunicatie
10
10
Totaal incidentele wensen programma 5
265
240
50
0
Voor een toelichting op bovenstaande posten wordt verwezen naar bijlage 11.
Programmabegroting 2025
36
Onderdeel 11 Algemene dekkingsmiddelen Wat gaat het kosten? Bedragen x € 1.000 Lasten & baten
Rekening
Begroting
Begroting
Meerjarenbegroting
exclusief mutatie reserves
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
684
464
665
676
669
674
Baten
-39.966
-40.544
-44.221
-43.809
-45.181
-46.323
Saldo van baten en lasten
-39.282
-40.080
-43.556
-43.133
-44.512
-45.649
Mutaties reserves
Rekening
Begroting
Begroting Meerjarenbegroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
0
0
0
0
Baten
0
0
0
0
0
0
Saldo mutaties reserves
0
0
0
0
0
0
Saldo na bestemming
-39.282
-40.080
-43.556
-43.133
-44.512
-45.649
Rekening
Begroting
Begroting
exclusief mutatie reserves
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
9.573
10.083
12.649
12.227
11.830
12.100
Baten
-102
-52
-31
-31
-31
-31
Saldo van baten en lasten
9.471
10.031
12.618
12.196
11.799
12.069
Onderdeel 12 Overhead Wat gaat het kosten? Bedragen x € 1.000 Lasten & baten
Meerjarenbegroting
Mutaties reserves
Rekening
Begroting
Begroting Meerjarenbegroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
304
0
250
0
0
0
Baten
-811
0
-580
-205
-50
-311
Saldo mutaties reserves
-507
0
-330
-205
-50
-311
Saldo na bestemming
8.964
10.031
12.288
11.991
Programmabegroting 2025
11.749
11.758
37
Hieronder volgt een overzicht van de onontkoombaarheden en nieuwe wensen: Omschrijving onontkoombaarheden
2025
2026
2027
2028
Afboeking stelpost groslijst salarissen en woon werk
-595
-503
-313
-313
Verhoging ziekteverzuimbudget
203
203
203
203
Totaal onontkoombaarheden programma 12
-392
-300
-110
-110
Omschrijving nieuwe wens
2025
2026
2027
2028
Huisvesting
336
343
350
358
Totaal nieuwe wensen programma 12
336
343
350
358
Voor een toelichting op bovenstaande posten wordt verwezen naar bijlage 11.
Onderdeel 13 Vennootschapsbelasting Wat gaat het kosten? Bedragen x € 1.000 Lasten & baten
Rekening
Begroting
Begroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
-31
78
97
20
20
20
Baten
0
0
0
0
0
0
-31
78
97
20
20
20
exclusief mutatie reserves
Saldo van baten en lasten
Meerjarenbegroting
Mutaties reserves
Rekening
Begroting
Begroting Meerjarenbegroting
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Lasten
0
0
0
0
0
0
Baten
-3
-3
-3
-3
-3
-3
Saldo mutaties reserves
-3
-3
-3
-3
-3
-3
Saldo na bestemming
-34
75
94
17
Programmabegroting 2025
17
17
38
Paragrafen
Programmabegroting 2025
39
Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Inleiding
Deze paragraaf gaat in op ontwikkelingen binnen en buiten de organisatie die van invloed kunnen zijn op de financiële huishouding, maar nog niet financieel zijn vertaald. Het is een verplichte paragraaf op grond van artikel 11 van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de daarop van toepassing zijnde toelichting. Achtereenvolgens gaan we in op: •
Het beleid betreffende weerstandscapaciteit en risico’s.
•
Een inventarisatie van de weerstandscapaciteit.
• • •
Een inventarisatie van de risico’s.
Een berekening van het weerstandsvermogen en een oordeel over het gevormde vermogen.
Kengetallen die inzicht geven in de financiële positie van de gemeente en daaruit voortvloeiende risico’s.
Conclusie: Het weerstandsvermogen drukken we uit in een ratio (beschikbare weerstandscapaciteit/ 90% van
de benodigde weerstandscapaciteit) en komt uit op 3,09. Dit betekent dat ons weerstandsvermogen ruim boven de vastgestelde ratio van 2,0 uitkomt en dat we met ons weerstandsvermogen met een zekerheid van 90% alle geïnventariseerde risico’s kunnen opvangen.
Het beleid voor weerstandscapaciteit en risico’s Het beleid op het gebied van risicomanagement en weerstandsvermogen is te vinden in de nota
“Risicomanagement en Weerstandsvermogen”, vastgesteld op 28 juni 2022. Op 28 juni 2022 is bij
de vaststelling van de ‘nota reserves en voorzieningen 2022’ de ratio van het weerstandsvermogen in 1e instantie bepaald op 1,4. Bij het opstellen van deze begroting 2025 actualiseren we de
paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing. Hieruit zetten we de risico’s die de gemeente loopt af tegen het beschikbare weerstandsvermogen om inzichtelijk te maken of dit voldoende is om de risico’s af te dekken. Als norm voor het benodigde weerstandsvermogen is gedurende de
coalitie periode van 2022 tot 2026 gekozen voor de norm ratio 2,0. Dit wordt landelijk gezien als de bovenkant van de norm ‘voldoende’. Het werkelijke weerstandsvermogen van onze gemeente is
op dit moment uitstekend. Uitgangspunt voor de komende raadsperiode is het handhaven van het weerstandsvermogen op het huidige werkelijke waarderingsniveau A “uitstekend” (NAR). Dit houdt in dat we, naar aanleiding van het voeren van een verantwoord financieel beheer, zoals benoemd
in het coalitieakkoord 2022-2026 blijven uitgaan van de ratio 2,0. Op basis van de berekening van het benodigde weerstandsvermogen wordt het saldo van de reserve Weerstandsvermogen en risicobeheersing aangepast.
Voor de objectivering van de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen bestaan geen
wettelijke normen. Om de ratio te duiden maken we gebruik van waarderingstabel van het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement (NAR) en de Universiteit van Twente op de volgende pagina: Programmabegroting 2025