Verslag Monumentencommissie d.d. 2 februari 2021

Verslag van de Monumentencommissie Oegstgeest d.d. 9 februari 2021 Opgesteld op 12 februari 2021. 10.2 Gevers-Deutz Terweeschool Omdat er binnenkort beslist moet worden over de verdere planvorming voor de Gevers-Deutz Terweeschool maakt de wethouder graag van de gelegenheid gebruik om het standpunt van de monumentencommissie hierover te polsen. 4 scenario’s Voor de Gevers-Deutz Terweeschool zijn 4 scenario’s gepresenteerd: 1. Het bestaande gebouw verbouwen en een nieuw programma implementeren. 2. (Ver)nieuwbouw incl. een nieuwe gymzaal; het voorste monumentale gedeelte blijft staan. 3. Volledige sloop; nieuwbouw in de vorm van een ‘look-a-like’ 4. Volledige sloop; nieuwbouw in de vorm van een modern schoolgebouw. De goedkoopste oplossing is scenario 4, hetgeen de wethouder vanuit zijn andere verantwoordelijkheid -de portefeuille voor Financiën- bijzonder aanspreekt. Aan de andere kant heeft hij ook oog voor de karakteristieke verschijningsvorm van in het bijzonder de voorzijde van de school. Die is bepalend voor het beeld van de wijk. Voor het behoud daarvan zou hij eventueel extra geld ter beschikking willen stellen. De gemeenteraad moet daar dan wel mee instemmen. Advies van de monumentencommissie Scenario 1, voldoet niet Scenario 1 -het bestaande gebouw verbouwen en een nieuw programma implementeren- voldoet niet.

Het nieuwe programma voor de school kan, door middel van alleen verbouwingen, niet in het bestaande gebouw gerealiseerd worden. Scenario 2, voorkeur Monumentencommissie en Welstand Scenario 2 -(Ver)nieuwbouw incl. een nieuwe gymzaal; het voorste monumentale gedeelte blijft staan- heeft de voorkeur van de monumenten- en welstandscommissie. De huidige school vormt het cultuurhistorische en architectonische hart van de buurt. Zij is zowel het middelpunt als het ijkpunt van alle bouwkundige ingrepen die in de loop der jaren in de buurt hebben plaats gevonden. Mede daardoor heeft de buurt zijn karakter en architectonische kwaliteit weten te behouden. Met het behoud van de beeldbepalende bebouwing aan de voorzijde blijft ook het hart -het ijkpunt- voor de buurt behouden. Het geïntegreerde nieuwbouwgedeelte aan de achterzijde dringt zich -mits niet boven de nok van het te behouden dakvlak aan de voorzijde uitstekend- niet op, faciliteert de programmatische vernieuwing van de school en geeft op architectonisch ondergeschikte, maar voor iedereen begrijpelijke wijze, uiting aan de voortdurende dynamiek binnen de wijk. Het belang van een gymzaal voor de buurt wordt door alle aanwezigen onderschreven. Een goede architectonische integratie van de grootschalige, doosvormige gymzaal in het nieuwe plan is daarbij essentieel. In dit stadium is dit vooralsnog goed realiseerbaar gebleken.

Omdat het mogelijk is de school -ook programmatisch- te vernieuwen met behoud van haar monumentale beeldbepalende voorkant, incl. ‘toren’ en kap, heeft scenario 2 -met of zonder (hoge) gymzaal- de voorkeur van zowel de monumenten- als de welstandscommissie. Scenario 3, heeft niet de voorkeur Scenario 3 -Volledige sloop; nieuwbouw in de vorm van een ‘look-a-like’- wordt door de commissie afgeraden. Met name door haar unieke (stedenbouwkundige) maat en (menselijke) schaal, samen met het authentieke materiaalgebruik, de verfijnde detaillering en het ambachtelijke vakmanschap, is de oorspronkelijke school het huidige cultuurhistorische en architectonische middelpunt van de wijk geworden; de commissie vraagt zich af of het mogelijk is dit met nieuwbouw te evenaren. Het zou contraproductief zijn indien het ‘look-a-like’ gebouw in deze grotendeels authentieke wijk als imitatie door de mand zou vallen. In wezen is scenario 3 een pleidooi voor scenario 2. 1

Scenario 4, heeft niet de voorkeur Scenario 4 -Volledige sloop; nieuwbouw in de vorm van een modern schoolgebouw- heeft niet de voorkeur van de commissie. Dit scenario is financieel de goedkoopste variant, en wellicht is de realisatie van een nieuwe school op deze locatie op zich goed mogelijk. Maar met name het wegvallen van de beeldbepalende bebouwing aan de voorzijde is ingrijpend voor het karakter van de wijk; het monumentale middelpunt van de buurt, het verbindende element, valt weg. En het is maar de vraag of met een nieuwe moderne functionele school op deze gevoelige, complexe en beperkende locatie ook een nieuw hart aan de buurt gegeven kan worden. Het realiseren van een architectonische drager voor deze authentieke wijk vormt programmatisch geen speerpunt binnen de regelgeving voor scholen. De commissie vreest dan ook dat met de sloop van de oude school het ijkpunt voor de buurt voorgoed verdwijnt; De buurt krijgt een moderne nieuwe school, maar verliest haar hart. En als de vervangende school niet het nieuwe middelpunt van de wijk kan zijn, staat zij op deze markante en beschermde plek eigenlijk in de weg. De ‘prijs’ die dan uiteindelijk voor deze financieel goedkoopste variant betaald wordt, kan -alle facetten in aanmerking genomen- wel eens veel hoger uitpakken dan aanvankelijk gedacht.

Vervolg De wethouder dankt de commissie voor haar adviezen en het open constructieve overleg. De informatie en de adviezen van de commissie zal hij betrekken bij de verdere besluitvorming.

2