RV d.d. 4 mei 2021 Zienswijze Programmabegroting RDOG HM 2022 Z-21-143187 Oegstgeest
Tekst van het document
*Z0255904A24*
raadsvoorstel onderwerp zaaknummer portefeuillehouder team opgesteld door datum voorstel datum raad
Zienswijze programmabegroting RDOG HM 2022 Z/21/143187/281937 J. Nieuwenhuis Maatschappij H.C. Duyvendak 4 mei 2021 3 juni 2021
B&W stelt de raad voor het volgende te besluiten: voorstel
De raad voor te stellen: - De volgende zienswijze ten aanzien van de Programmabegroting voor 2022 van de Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg (RDOG) Hollands Midden (HM) naar voren te brengen: De gemeenteraad van Oegstgeest ziet geen belemmering(en) ten aanzien van het vaststellen van de programmabegroting voor 2022 door het Algemeen Bestuur. Dit onder voorbehoud van de volgende punten: 1. Doet uw toezegging gestand om scenario’s te hanteren in de begroting 2022 zodat de gemeenteraad keuzes over het niveau van de kwaliteit en kwantiteit van zowel de wettelijke taken als de aanvullende diensten kan meegeven; 2. Het verhogen van de bijdrage ten aanzien van het prenataal contactmoment (PHB) onder voorbehoud van het effectueren van de wetwijziging en dekking voor de gemeenten vanuit het gemeentefonds; 3. Het verhogen van de bijdrage ten aanzien van het Rijksvaccinatieprogramma onder voorbehoud van dekking voor de gemeenten vanuit het gemeentefonds. Wij willen de aandacht vestigen op de in het vierde kwartaal van 2020 verstuurde brief door de werkgroep financiële kaderstelling gemeenschappelijke regelingen. De gemeentefinanciën staan steeds verder onder druk en voor de komende jaren overheerst onzekerheid en dreigen tekorten.
Hierbij willen we ons expliciet tot u als gemeenschappelijke regeling richten en te onderzoeken hoe in uw begroting en meerjarenraming alsnog structurele besparingen gevonden kunnen worden. Daarbij wordt met name gedacht aan besparingen in het slimmer en efficiënter werken, zuiniger te zijn en overheadkosten te beperken. Daarnaast zijn voorstellen om taken te verminderen ook mogelijk. Burgemeester en wethouders van Oegstgeest
de secretaris Jeffrey Versluis
de burgemeester Emile Jaensch
toelichting voorstel inleiding
De Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden (RDOG HM) is een samenwerkingsverband tussen gemeenten op het gebied van Volksgezondheid. In de RDOG HM is het vaststellen van de begroting voorbehouden aan het Algemeen Bestuur (AB). Het Dagelijks Bestuur (DB) verzoekt de raden van de deelnemende gemeenten hun zienswijzen aan het DB kenbaar te maken. Op 14 april heeft de gemeenteraad van het Dagelijks Bestuur (DB) van de Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden (RDOG HM) het verzoek ontvangen om uiterlijk 16 juni 2021 haar zienswijze kenbaar te maken op de programmabegroting 2022 van de RDOG HM. Daarbij is de tweede businesscase RDOG2024 betrokken. Naast het woordvoerdersoverleg Leidse Regio op 10 maart is op 6 april jl. uw raad tijdens een extra bijeenkomst door de directeur van de RDOG HM over deze businesscase aanvullend geïnformeerd. De raadsleden hebben specifieke vragen kunnen stellen en krijgen een schriftelijke beantwoording. De relatie met de kosten voor deze tweede businesscase wordt onder het kopje ‘financiën’ in het raadsvoorstel toegelicht. De bovengenoemde zienswijze zal het DB met zijn reactie aanbieden aan het AB van de RDOG HM ter vaststelling op 30 juni 2021.
De RDOG HM bestaat uit een drietal uitvoerende eenheden: de Gemeentelijke Geneeskundige Dienst de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) en de Regionale Ambulance Voorziening (RAV). Vanaf 1 januari 2021 is binnen de RDOG een vierde programma gevormd, te weten het Zorg- en Veiligheidshuis Hollands Midden (ZVH). Het Portefeuillehoudersoverleg Publieke Gezondheid (PPG) is vervangen door een tweetal Bestuurlijke Adviescommissies (BAC’s). Te weten de BAC Publieke Gezondheid (PG) en de BAC Zorg en Veiligheidshuis (ZVH) (waaronder Veilig Thuis, Meldpunt Zorg en Overlast, Crisis Interventie Team en Jeugd Preventie Team). Opnieuw is voor het opstellen van de zienswijze door de Leidse regio gemeenten actief samengewerkt. Dit heeft er toe geleid dat er een gezamenlijke (concept) zienswijze brief is opgesteld. Deze brief wordt, met daarin eventueel de lokale aanpassingen of aanvullingen, door alle gemeenten aan de raad voorgelegd (bijlage). Hiermee verwachten wij een grotere invloed uit te kunnen oefenen op de keuzes die door de gemeenten in Hollands Midden worden gemaakt met het oog op het noodzakelijk robuuster maken van de RDOG en de financiële consequenties daarvan. Uit de brief blijkt dat de gemeenten kritisch zijn op het functioneren van de RDOG, maar tevens zien dat de organisatie efficiënter en meer wendbaar lijkt te worden.
De huidige crisis laat zien waartoe de RDOG in staat is, maar dat laat onverlet dat het reorganiseren richting 2024 nog niet afgerond is. De aandachtspunten in de brief moeten de RDOG hierbij richting geven.
beoogd effect
Door het kenbaar maken van de zienswijze op de Concept programmabegroting RDOG HM 2022 kan invloed uitgeoefend worden op de besluitvorming door het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling RDOG HM. Deze zienswijze is richtinggevend voor de Programmabegroting RDOG HM 2022.
argumenten
1.1 De raad is bevoegd om een zienswijze naar voren te brengen op de begroting en op de begrotingswijziging. Dit volgt uit artikel 35, derde lid, van de Wet gemeenschappelijke regelingen en artikel 26 van de gemeenschappelijke regeling RDOG Hollands Midden.
2
1.2 De concept programmabegroting en de begrotingswijziging zijn in lijn met de doelstelling die de gemeenschappelijke regeling dient. De concept programmabegroting alsmede de begrotingswijziging RDOG HM omvatten de financiële consequenties voor de programma’s Openbare Gezondheidszorg (OGZ), Publieke Zorg voor de Jeugd (PZJ), Geneeskundige hulpverlening in de Regio (GHOR) en Regionaal Ambulance Vervoer (RAV). Dit komt overeen met de doelstellingen van de gemeenschappelijke regeling. 1.3 De concept programmabegroting draagt bij aan de beleidsdoelstellingen van Oegstgeest. In de programmabegroting van Oegstgeest onder programma 4 ‘Sociale Infrastructuur’ en het product Volksgezondheid staat dat de RDOG HM de wettelijke taken binnen de volksgezondheid uitvoert. Het gaat daarbij om onder andere algemene gezondheidszorg, jeugdgezondheidszorg, infectieziekte bestrijding, epidemiologisch onderzoek, toezicht (o.a. ook de Wmo) en Veilig Thuis. Bovendien worden ook aanvullende taken uitgevoerd op het gebied van preventie (landelijk preventieakkoord) en de jeugdgezondheidszorg. Dit sluit aan bij het lokale jeugd preventieakkoord in Oegstgeest. 1.4 De Tweede Businesscase programma RDOG 2024 is verwerkt in- en van invloed op de Programmabegroting 2022.
In 2020 heeft het bestuur aangekondigd de resultaten van de tweede businesscase, van het programma RDOG2024, in de begroting 2022 te willen verwerken omdat er naar verwachting, naast de lasten, ook baten zichtbaar zouden zijn. De lasten en baten zijn met de woordvoerders besproken en voor zover realistisch verwerkt in de begroting. Daarmee is zichtbaar wat de effecten zijn van de nieuwe governance bij de RDOG HM. 1.5 De voorgestelde tekst voor de concept zienswijze op de begroting is gezamenlijk als Leidse regio geformuleerd. Met een gezamenlijke zienswijze kunnen wij een grotere invloed uitoefenen op de keuzes die door de gemeenten in Hollands Midden worden gemaakt met het oog op het noodzakelijk robuuster maken van de RDOG en de financiële consequenties daarvan. kanttekeningen
1.1. De concept zienswijze op de begroting is in de Leidse Regio geformuleerd maar onderling zijn er wel verschillen. Mede op instigatie van de raad en het college van Oegstgeest is besloten om de baten niet in de begroting op te nemen, maar deze te verwerken bij de jaarrekening 2022. Dan is pas zichtbaar welke baten daadwerkelijk gerealiseerd zijn en kan besloten worden deze in de reserve op te nemen of uit te keren aan de gemeenten. De gemeente Leiderdorp en Leiden adviseren aan hun raad om de baten op voorhand (ook meerjarig) in de begroting te verwerken.
financiën
De begroting van de GR RDOG HM heeft een omvang van € 50.862.000 waarvan ongeveer 3,16% wordt bijgedragen door Oegstgeest. De GR bestaat uit een 18-tal gemeenten. Leeswijzer: Allereerst is er een korte algemene inleiding richting de tabel waarin per kolom de (extra) kosten voor de BPI en BPK voor Oegstgeest wordt toegelicht. Aansluitend volgt een inhoudelijke toelichting per onderwerp/dienst. Tot slot volgt een tabel met toelichting t.a.v. de gewogen kostenstijging. Voor de gemeente Oegstgeest stijgt in 2022 de BPI/BPK, met een totaalbedrag van € 66.000, van € 1.541.000 naar € 1.607.000 (incl. afrondingsverschillen). Programma Totaal RDOG HM 2022 Oegstgeest
Inwoners Kinderen BPI/BPK 2021
Mutaties
Index 1.34%
BPI/BPK 2022
814.457
33.276
49.356.000 1.506.000
682.000
51.474.000
25.064
1.132
1.541.000
22.000
1.607.000
44.000
Concept Programmabegroting 2022 De wijziging van de bijdrage betreft een negental onderdelen: • Groei inwonersaantal (BPI) en specifiek het aantal kinderen (BPK) • Rijksvaccinatieprogramma • Prenataal Huisbezoek (PHB) • Het Zorg en Veiligheidshuis • Khonraad (automatisering melding verwarde personen) • Meldpunt Zorg en Overlast • Veilig Thuis • Ondersteuning slachtoffers mensenhandel • Baten n.a.v. het programma RDOG2024 Inhoudelijke toelichting: Programma Begroting 2022 • Groei inwonersaantal (€ 29.000) en indexering (autonome stijging van € 22.000) De bijdrage per Inwoner/Bijdrage per Kind (BPI/BPK) stijgt in 2022 ten opzichte van 2021. De stijging van € 29.000 wordt veroorzaakt door een stijging van het aantal inwoners van 24.841 naar 25.064. De RDOG Hollands Midden past ook in de begroting 2022 de door de werkgroep Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen (FKGR) geadviseerde index toe. Dit betekent voor het jaar 2022 voor de loonkosten een indexpercentage van 1,4% en voor de materiële kosten een indexpercentage van 1,1%. Dit resulteert tot een gewogen indexpercentage van 1,34% voor 2022. Een stijging van de BPI met € 22.000 voor Oegstgeest. De mutaties • Rijksvaccinatieprogramma Het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) wordt uitgebreid met de meningococcenvaccinatie (ACWY) voor 14-jarigen. De middelen hiervoor worden aan het gemeentefonds toegevoegd.
Voor Oegstgeest een stijging van € 4.582
•
Prenataal Huisbezoek (PHB) Er ligt een voorstel tot wijziging van de Wet publieke gezondheid (Wpg) bij de Eerste Kamer waardoor gemeenten de taak krijgen om een prenataal huisbezoek aan te bieden aan zwangere vrouwen en/of gezinnen in een kwetsbare situatie en deze taak te beleggen bij de organisatie die de Jeugdgezondheidszorg uitvoert. Op dit moment is nog onzekerheid over de omvang van de middelen die de gemeenten ontvangen van het Rijk voor deze taak en het moment waarop. De kans is reëel dat op het moment van vaststellen van deze begroting nog niet bekend is of, wanneer en hoeveel middelen de gemeenten ontvangen voor het prenataal contactmoment. Indien deze duidelijkheid er nog niet is op het moment van vaststellen van de programmabegroting 2022, dan is het ongewenst deze taak en bijbehorende middelen op te nemen in de programmabegroting. Mochten de middelen op een later moment toegevoegd worden aan het gemeentefonds, dan kunnen de gemeenten de middelen voor de taak ofwel toekennen via een tijdelijke subsidie voor 2022 of via een begrotingswijziging. Voor Oegstgeest een stijging van € 8.121
•
Zorg en Veiligheidshuis (ZVH) (via BPI) Per 1 januari 2021 is het ZVH binnen de RDOG HM gevormd. De taken op het gebied vna veiligheid en zorg zijn hierdoor bijeengebracht binnen één organisatie. De vorming van het ZVH heeft budgetneutraal plaatsgevonden. Door o.a. de indexering stijgt voor Oegstgeest de bijdrage met € 13.557
•
Wet Verplicht GGZ / Khonraad Khonraad is het landelijke registratiesysteem voor de Wet verplichte GGZ. Het ZVH dient dit systeem te gebruiken; er is geen keuze voor een ander systeem. De werkelijke kosten voor Khonraad zijn in 2020 zichtbaar geworden en blijken in de praktijk hoger te zijn dan begroot. Voor Oegstgeest een stijging van € 1.832
•
Meldpunt Zorg en Overlast Het Meldpunt Zorg & Overlast wordt op dit moment gefinancierd via de BPI/BPK met daarnaast aanvullende subsidies van de gemeenten Gouda, Leiden, Katwijk en Alphen aan den Rijn. Het AB stelt voor om het totale bedrag aan subsidies ad € 764.000 vanaf 2022 gezamenlijk te financieren middels de gemeentebijdrage. Voor Oegstgeest een stijging van € 24.142
•
Veilig Thuis Veilig Thuis wordt gefinancierd vanuit een bijdrage per gemeente via de BPI/BPK en bijdrage van de centrumgemeenten Gouda en Leiden. De centrumgemeenten ontvangen een DUVO-uitkering (decentralisatie-uitkering vrouwenopvang) waaruit zij een deel van deze middelen bestemmen voor de uitvoering van Veilig Thuis door de RDOG HM. De centrumgemeenten ontvangen voor 2022 meer middelen in de DUVO en hebben besloten de bijdrage voor Veilig Thuis (middels een subsidie) incidenteel te verhogen. Gevolg hiervan is een daling van de BPI/BPK voor alle gemeenten. Voor Oegstgeest en verlaging (-/-) van € 19.086
•
Ondersteuning slachtoffers mensenhandel In de Regiovisie aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling Hollands Midden 2019 2023 wordt de doelgroep slachtoffers van mensenhandel specifiek benoemd als prioriteit voor gemeenten.
• • • •
Arbeidsuitbuiting: als iemand werkt en de inkomsten (gedeeltelijk) moet afdragen en/of in mensonterende omstandigheden moet werken. Seksuele uitbuiting: als iemand gedwongen wordt om seks te hebben tegen betaling van geld, kleding of eten en dat moet afdragen aan de uitbuiter. Criminele uitbuiting: als iemand gedwongen wordt om te bedelen, stelen of andere criminele activiteiten uit te voeren en de buit moet afdragen aan de uitbuiter. Gedwongen orgaanverwijdering: hierbij wordt iemand gedwongen om zijn of haar organen af te staan.
Als gevolg van de toename van het aantal slachtoffers van mensenhandel stijgt de begroting van de RDOG HM per 2022. Voor Oegstgeest een stijging van € 3.950. •
Baten Programma RDOG 2024 Met het programma RDOG2024 wil de RDOG HM de organisatie betrouwbaar, wendbaar en datagedreven laten werken. Doel is dat de inwoners van Hollands Midden merkbaar betere ondersteuning krijgen doordat de organisatie de interne processen verbetert. De RDOG HM voert de dienstverlening op een moderne en kostenbewuste manier uit. Voor het programma zijn twee businesscases gemaakt. De eerste businesscase (vastgesteld door het AB in maart 2020) bestaat voor structurele middelen (uitbreiding van de personele capaciteit en kunde die nodig is om de veranderingen te realiseren) en incidentele middelen (programmamanagement). De tweede businesscase toont de maatschappelijke en financiële baten van het programma en de risico’s. Het AB stelt gelijktijdig met de programmabegroting RDOG HM 2022 de tweede businesscase vast. De totale investering voor het programma RDOG2024 bedraagt €4.387.000. Met de eerste businesscase is daarvan reeds €4.200.000 goedgekeurd. Vanaf 2021 worden de eerste financiële baten gerealiseerd. In 2022 zijn de verwachte financiële baten bijna gelijk aan de kosten. Vanaf 2023 bespaart de RDOG HM structureel middelen door de inzet van het programma RDOG2024. De totale investering van het programma is op basis van de tweede businesscase in 2027 terugverdiend.
De financiële baten van het programma RDOG2024 zijn voor 2022 niet verwerkt in de programmabegroting 2022 en de conceptmeerjarenbegroting 2022-2025. Het voorstel van de RDOG HM is om de financiële baten jaarlijks achteraf te verrekenen bij de jaarrekening. Hiermee wordt voorkomen dat tegenvallende baten leiden tot extra begrotingswijzigingen. De incidentele bijdrage van de gemeente aan het programma RDOG 2024 vervalt per 2022 (totaal € 718.000) en betekent een verlaging (-/-) van de BPI/BPK van € 22.688 voor Oegstgeest.
NB. Bij het toerekenen van de bedragen per dienst is uitgegaan van het Oegstgeester percentage/aandeel in het totaal van 3.16%. De totale stijging van de bijdrage voor Oegstgeest van € 66.000 is door afrondingsverschillen niet de optelsom van de hierboven genoemde bedragen.
Tabel gewogen uitgaven en dekking (x € 1.000): Dekking
Omzetting
Geen
Groei
Index
Extra
gemeentefonds
uit subsidies
meerkosten
inwoner
1,34 %
gevraagd
Totaal
aantal Schil1 RVP: Rijks
5
5
8
8
Vaccinaties Programma PHB: Prenataal Huisbezoek Schil 2 ZVH; Zorg en Veiligheids
14
14
Huis Kohnraad
2
Registratie systeem MZO: Meld -
24
24
punt Zorg en Overlast Ondersteuning
4
Slachtoffers Mensenhandel Schil 3 Veilig Thuis
-19
Subtotaal
13
38
Totaal
13
38
51
29
22
29
22
Incidentele
102 -13
89
-23
-23
-36
66
bijdrage RDOG2024 51
29
22
Schil 1: Het rijk verplicht via verschillende wetten, zoals de Wet verplichte GGZ, gemeenten de uitvoering van het Rijks vaccinatieprogramma (RVP) en het Prenataal Huisbezoek (PHB) door de RDOG te laten uitvoeren. Schil 2: Het rijk verplicht gemeenten voor wettelijke taken regionaal te kiezen voor één uitvoerende organisatie. Voor het Zorg en Veiligheidshuis (ZVH), het landelijke registratiesysteem voor de GGZ Kohnraad en het Meldpunt Zorg en Overlast (MZO) hebben gemeenten gekozen voor de RDOG. Ondersteuning Slachtoffers mensenhandel heeft Oegstgeest, net als de andere gemeenten in HM, in eerste instantie via een aanvullende subsidie bekostigd. Aangezien dit een wettelijke taak is en ook via de BPI zal worden bekostigd, is deze taak ondergebracht in schil 2. Schil 3: Voor aanvullende diensten kunnen gemeenten individueel een keuze maken of en waar zij taken beleggen.
Verklaring bijdrage RDOG voor Oegstgeest: • • •
duurzaamheid
N.v.t.
participatie
N.v.t.
Nominaal stijgt de gevraagde bijdrage van Oegstgeest met 66.000. Daarvan wordt 51.000 door het rijk gecompenseerd dan wel gaat het om het omzetten van bestaande subsidie naar het BPI / BPK. Daarvan hangt 51.000 samen met de stijging van ons inwoner- en kinderenaantal en de indexering, zoals voorgesteld door de werkgroep FKGR.
communicatie of vervolg
De zienswijze van de gemeenteraad moet worden ingediend vóór 16 juni 2022 bij het Dagelijks Bestuur van de Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden (RDOG HM). Het AB stelt op 30 juni 2021 de begroting voor 2022. Het Dagelijks Bestuur van de RDOG HM wordt na besluitvorming in de gemeenteraad schriftelijk, met de bijgevoegde zienswijze brief, geïnformeerd door de griffie over de zienswijze ten behoeve van de behandeling van de programmabegroting van 2022.
publiekssamenvatting
De gemeente Oegstgeest neemt deel aan de gemeenschappelijke regeling Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden (RDOG HM). De RDOG HM heeft een concept programmabegroting voor 2022. Deze zijn aan de deelnemende gemeenten voorgelegd, zodat die hun zienswijze hierop kenbaar kunnen maken. Het college stelt de gemeenteraad voor om in de zienswijze een aantal aandachtspunten mee te geven aan het bestuur. Deze zienswijze zal worden betrokken bij de vaststelling van de programmabegroting 2022 door het Algemeen Bestuur van de RDOG HM op 30 juni 2021. De RDOG HM verzorgt voor alle gemeenten in Hollands Midden, waaronder Oegstgeest, de Publieke (jeugd) gezondheidszorg, het ambulancevervoer (RAV) en gezondheidszorg bij rampenbestrijding (GHOR).
bijlage(n)
1. 2. 3.
Aanbiedingsbrief van het DB van de RDOG HM Z/21/143187/282095 Concept programmabegroting 2022 t.b.v. de vergadering van het Algemeen Bestuur van de 30 juni 2021 Concept zienswijze Z/21/143187/281936
onderwerp zaaknummer portefeuillehouder team opgesteld door datum voorstel datum besluit
Zienswijze programmabegroting RDOG HM 2022 Z/21/143187/281937 J. Nieuwenhuis Maatschappij H.C. Duyvendak 4 mei 2021 3 juni 2021
*Z0255904A24*
raadsbesluit
De gemeenteraad van Oegstgeest; gelezen
het voorstel van burgemeester en wethouders van 4 mei 2021;
gelet op
gelet op artikel 35, derde lid van de Wet Gemeenschappelijke regelingen en artikel 26 derde lid van de Gemeenschappelijke regeling RDOG Hollands Midden;;
besluit
De volgende zienswijze ten aanzien van de concept programmabegroting voor 2022van de Regionale Dienst Openbare Gezondheidszorg Hollands Midden (RDOG HM) naar voren te brengen: De gemeenteraad van Oegstgeest ziet geen belemmering(en) ten aanzien van het vaststellen van de programmabegroting 2022 van de RDOG HM door het Algemeen Bestuur. Dit onder voorbehoud van de volgende punten: 1. Doet uw toezegging gestand om scenario’s te hanteren in de begroting 2022 zodat de gemeenteraad keuzes over het niveau van de kwaliteit en kwantiteit van zowel de wettelijke taken als de aanvullende diensten kan meegeven; 2. Het verhogen van de bijdrage ten aanzien van het prenataal contactmoment (PHB) onder voorbehoud van het effectueren van de wetwijziging en dekking voor de gemeenten vanuit het gemeentefonds; 3. Het verhogen van de bijdrage ten aanzien van het Rijksvaccinatieprogramma onder voorbehoud van dekking voor de gemeenten vanuit het gemeentefonds. Wij willen de aandacht vestigen op de in het vierde kwartaal van 2020 verstuurde brief door de werkgroep financiële kaderstelling gemeenschappelijke regelingen. De gemeentefinanciën staan steeds verder onder druk en voor de komende jaren overheerst onzekerheid en dreigen tekorten.
Hierbij willen we ons expliciet tot u als gemeenschappelijke regeling richten en te onderzoeken hoe in uw begroting en meerjarenraming alsnog structurele besparingen gevonden kunnen worden. Daarbij wordt met name gedacht aan besparingen in het slimmer en efficiënter werken, zuiniger te zijn en overheadkosten te beperken. Daarnaast zijn voorstellen om taken te verminderen ook mogelijk.
Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van Oegstgeest op 3 juni 2021. de griffier
de voorzitter
Fred Kromhout
Emile Jaensch