RV d.d. 4 mei 2021 Zienswijze begroting Holland Rijnland 2022 Z-21-143984 Oegstgeest

*Z02566527D4*

raadsvoorstel onderwerp zaaknummer portefeuillehouder team opgesteld door datum voorstel datum raad

Zienswijze begroting Holland Rijnland 2022 Z/21/143984/282124 M. Huizing Bestuur, Strategie & Bedrijfsvoering M.J.P. Tönnissen 4 mei 2021 3 juni 2021

B&W stelt de raad voor het volgende te besluiten: voorstel

De volgende zienswijze ten aanzien van de conceptbegroting voor 2022 van de gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland naar voren te brengen: De gemeenteraad van Oegstgeest ziet geen belemmering(en) ten aanzien van het vaststellen van de conceptbegroting voor 2022 van Holland Rijnland door het Algemeen Bestuur op 30 juni 2021. Wel willen wij nogmaals de aandacht vestigen op de in het vierde kwartaal van 2020 verstuurde brief door de werkgroep financiële kaderstelling gemeenschappelijke regelingen. De gemeentefinanciën staan steeds verder onder druk en voor de komende jaren overheerst onzekerheid en dreigen tekorten. Hierbij willen we ons expliciet tot u als gemeenschappelijke regeling richten en te onderzoeken hoe in uw begroting en meerjarenraming alsnog structurele besparingen gevonden kunnen worden. Daarbij wordt met name gedacht aan besparingen in het slimmer en efficiënter werken, zuiniger te zijn en overheadkosten te beperken. Daarnaast zijn voorstellen om taken te verminderen ook mogelijk.

Burgemeester en wethouders van Oegstgeest

de secretaris Jeffrey Versluis

de burgemeester Emile Jaensch

toelichting voorstel inleiding

Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland is een samenwerkingsverband tussen gemeenten, van en voor dertien gemeenten op het gebied van wonen, ruimte, zorg en economie. In de Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland is het vaststellen van de begroting voorbehouden aan het algemeen bestuur (AB). Het dagelijks bestuur (DB) verzoekt de raden van de deelnemers hun zienswijzen aan het DB kenbaar te maken. Het dagelijks bestuur voegt de commentaren waarin deze zienswijze is vervat bij de ontwerpbegroting, zoals deze aan het algemeen bestuur wordt aangeboden, ter vaststelling op 30 juni 2021. De voorliggende begroting 2022 is opgesteld op basis van de uitgangspunten van de door het AB vastgestelde kaderbrief op 16 december 2020.

beoogd effect

Door het kenbaar maken van de zienswijze als deelnemer invloed uitoefenen op de besluitvorming door het bestuur van de gemeenschappelijke regeling over de begroting.

argumenten

1.1.

De conceptbegroting is in lijn met de doelstelling die / het publiek belang dat de gemeenschappelijke regeling dient. Er is een directe relatie tussen de doelstelling van Holland Rijnland, de ambities die Holland Rijnland nastreeft en de speerpunten die worden gehanteerd om de ambities te realiseren. Deze ambities en speerpunten sluiten aan bij de doelstelling van Holland Rijnland zoals is opgenomen in de gemeenschappelijke regeling: het behartigen van gemeenschappelijke belangen van de gemeenten op verschillende beleidsterreinen die bepalend zijn voor een evenwichtige en voorspoedige ontwikkeling van het gebied (Economische zaken, toerisme en recreatie, Natuur en Landschap, Ruimtelijke Ordening, Verkeer en Vervoer, Wonen, Sociale Agenda, Regionale Investeringsstrategie en Subsidies). Deze begroting is een uitwerking van de meerjarige regionale agenda 2019-2023, waarin de organisatie nader invulling geeft aan de samenwerking in haar samenwerkingsverband.

1.2.

De conceptbegroting draagt bij aan de beleidsdoelstellingen Oegstgeest De prioriteiten van Holland Rijnland voor 2022 zijn, op basis van vastgestelde regionale agenda: - Afronding actualisatie van de regionale woonagenda en vastleggen van nieuwe afspraken. - Inzet op (icoon)projecten, voor versterking en behoud van de kwaliteit van natuur en landschap. Daarmee streven ze naar een verhoging van de biodiversiteit, versterking van cultuurhistorische waarden en recreatieve aantrekkelijkheid. - Actualisatie van de regionale bedrijfsterreinenstrategie indien nodig, dit in relatie tot provinciale behoefteraming en nieuw provinciaal beleid. Hiermee wordt invloed door toename thuiswerken meegenomen. - Uitgewerkt in de regionale strategie mobiliteit, blijft er aandacht voor mobiliteit, het versterken van woonmilieus en economische ontwikkeling door aanpak van en lobby voor urgente bereikbaarheidsopgaven. Hieruit volgt ook de mogelijke vormgeving van een nieuw regionaal fonds. - De regionale energiestrategie (RES) ontwikkelen in 2022/2023 tot een RES 2.0. - De doorcentralisatie van maatschappelijke zorg van centrumgemeente Leiden naar de subregio’s. - De regionale samenwerking op jeugdhulp vastleggen in een regiovisie, voor een effectieve uitvoering van de jeugdhulptaken van gemeenten en beperking van administratieve lasten voor jeugdhulpaanbieders.

Hierbij is ook oog voor het anticiperen op de gevolgen van de wijziging van de Jeugdwet in 2023. - De bestaande regionale governance op jeugdhulp tegen het licht houden en met een voorstel te komen voor aanpassing van de gemeenschappelijke regeling of het inrichten van een andere samenwerkings-/uitvoeringsvorm. - Inzet vanuit Regionale Bureau Leerplicht op het voorkomen en terugdringen van herhalend verzuim en schooluitval.

2

kanttekeningen

1.3.

De conceptbegroting voldoet aan het Financieel kader gemeenschappelijke regelingen 2022 De ontwerpbegroting volgt het advies van de werkgroep Financiële Kaderstelling Gemeenschappelijke Regelingen van gemeente in de regio Hollands-Midden. De indexatie voor 2022 bedraagt 1,40% voor loonkosten en 1,10% voor materiële kosten. Het gebruikte gewogen indexcijfer door Holland Rijnland is 1,28%. Op grond hiervan is de maximale reguliere bijdrage van gemeenten vastgesteld op €6.082.405,--. Deze indexatie wordt ook toegepast op de uitvoeringskosten van TWO Jeugdhulp.

1.4.

De begroting past binnen de kaders van de meerjarenramingen uit de begroting van 2021 en de kadernota 2022 van de gemeenschappelijke regeling De ontwerpbegroting past binnen de kaderbrief van Holland Rijnland voor 2022, die door het AB op 16 december 2020 is vastgesteld.

1.5.

De risico’s en bijbehorend weerstandsvermogen worden inzichtelijk gemaakt In de paragraaf ‘weerstandsvermogen en risicobeheersing’ wordt aangegeven dat Holland Rijnland geen weerstandsvermogen en weerstandscapaciteit hoeft te hebben. De deelnemende gemeenten zijn op grond van de Gemeenschappelijke regeling geheel gezamenlijk verantwoordelijk voor mogelijke tekorten of financiële meevallers. Binnen Holland Rijnland liggen de risico’s voornamelijk binnen de reguliere bedrijfsvoering, welke wordt geraamd op €100.000 (1% van de lasten, afgerond).

1.6.

In de begroting van Oegstgeest is voldoende budget beschikbaar De ontwerpbegroting 2022 past grotendeels binnen de budgettaire ruimte van de meerjarenbegroting van Oegstgeest. Zie ‘kanttekeningen’ en ‘financiën’ voor verdere informatie.

1.7.

De raad is bevoegd om een zienswijze naar voren te brengen op de begroting Dit volgt uit artikel 35, derde lid, van de Wet Gemeenschappelijke regelingen en artikel 29, vierde lid van de Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland. 1. Voor de bijdrage TWO staat een tekort van €30.670, waarvoor we bij de kadernota 2022 e.v. verzoeken dit bedrag beschikbaar te stellen. Binnen de budgetten is verder voldoende ruimte voor de reguliere bijdrage, eventuele frictie en transitie en de bijdrage aan het Regionaal Investeringsfonds (RIF). 2. Eind 2020 heeft de werkgroep financiële kaderstelling gemeenschappelijke regelingen (FKGR) een brief gestuurd naar de besturen van alle GR’en met een algemene oproep, naar aanleiding van de financieel lastige positie van gemeenten. Dit was een niet nader gespecificeerd uitnodiging om “een bijdrage te leveren om tekorten te reduceren”. Alhoewel de begroting van Holland Rijnland hier expliciet aandacht aan besteed is de conclusie dat de GR zich niet in staat acht om structureel te bezuinigen “zonder dat dit consequenties heeft voor de taken of het niveau van de uitvoering”. Mits de raad wil vasthouden aan de opgenomen taakstelling in de Oegstgeester begroting 2022, is nu het moment om met een stevige reactie, eventuele takenreductie of ander voorstel te komen.

Dit vraagt een consensus over takenreductie met een meerderheid van de gemeenten; een logische eerste stap om hier toe te komen is om op bestuurlijk niveau hier het gesprek over te initiëren.

financiën

Algemeen: Holland Rijnland bestaat uit 13 gemeenten. De totale gemeentelijke bijdrage komt, wanneer er rekening gehouden wordt met de afgesproken index van 1,28%, uit op € 8.431.310. 2021 Reguliere bijdrage gemeenten Bijdrage jeugd gemeenten

2022 6.005.352 2.319.148

6.082.405 2.348.904

Totaal

8.324.500

8.431.310

De begroting 2022 is hoger dan in 2021, waarvoor de twee belangrijkste oorzaken: 1. Toename algemene bijdrage Naast de standaard indexering wordt de bijdrage berekent o.b.v. het aantal inwoners en leerlingen. Beide aantallen zijn zowel absoluut als relatief toegenomen ten opzichte van 2021. a. Absoluut is het aantal inwoners van Oegstgeest toegenomen naar 24.840, wat voor de begroting 2021 op 24.426 stond. b. Relatief had de begroting in 2021 als basis 567.000 inwoners en voor 2022 571.066, waarvan de toename procentueel veel lager is dan voor Oegstgeest (bijna 2.5x hogere toename i.v.m. de totale regio). c. Voor het leerlingenaantal is dat verschil nog sterker, doordat het aantal leerlingen in de regio in absolute aantallen is gedaald (van 60.792 naar 60.393), terwijl het aantal leerlingen in Oegstgeest juist is toegenomen: van 4063 naar 4139. 2. Toename bijdrage Jeugdhulp De verdeling van de budgetten per gemeente staan in relatie met de realisatie van de Jeugdhulp in euro’s. Voor de begroting van 2022 is de meest actuele verdeelsleutel gehanteerd en dat is op dit moment die van de realisatie van het budgetjaar 2019. Echter, de definitieve verdeelsleutel zal worden gebaseerd op de realisatie Jeugdhulp van budgetjaar 2020. Deze is vanaf eind mei beschikbaar. De bijdragen per gemeente aan de TWO kunnen dus nog wijzigen.

Deze twee oorzaken resulteren, naast de standaard indexatie, in een toename in de respectievelijke bijdragen. Vanwege deze toename is de begroting niet geheel passend binnen het afgesproken meerjarige financiële kader en wordt hiertoe bij de kadernota 2022 e.v. verzocht om voor de uitvoeringskosten TWO een bedrag van €30.670,- beschikbaar te stellen. De begroting Holland Rijnland 2022 is opgebouwd op basis van de opgaven. Op programmaniveau zijn de opgaven en de strategische doelen beschreven, gevolgd door wat de gemeenten willen bereiken, wat Holland Rijnland daarvoor in 2022 gaat doen en wat het gaat kosten. De begroting van Holland Rijnland bestaat uit de volgende inhoudelijke programma’s: 1. Ruimte en Energie 2. Maatschappij en Jeugd 3. Strategisch positioneren 4. Organisatie en samenwerking 5. Algemene dekkingsmiddelen Geconstateerd wordt dat de begroting sluitend is en de inkomsten in overeenstemming zijn met de uitgaven. Cijfermatig: Reguliere bijdrage Op individueel niveau is de reguliere bijdrage voor de gemeenste Oegstgeest: Gemeente Oegstgeest

Reguliere bijdrage 2021 293.623

Bijdrage met 1,28% 297.381

Reguliere bijdrage 2022 308.558

Zoals uitgelegd in de eerste paragraaf bedraagt de bijdrage meer dan het gewogen indexcijfer van 1,28% omdat zowel absoluut als relatief het aantal inwoners en leerlingen voor onze gemeente is gestegen. TWO Daarnaast zijn er nog de uitgaven voor de TWO. Dit komt vooralsnog neer op:

Gemeente Oegstgeest

Bijdrage TWO 2021 123.842

Bijdrage TWO 2022 146.792

De begroting van TWO wordt verdeeld op basis van de realisatie jeugdhulp per gemeente. De tabel is nu gebaseerd op de definitieve productieverantwoording jeugdhulp 2019. Dit wordt aangepast als de productieverantwoording 2020 bekend is. Gemeente Oegstgeest

Totale bijdrage 2021 417.466

Totale bijdrage 2022, incl. indexatie 455.350

Regionaal Investeringsfonds: De bijdrage voor het Regionaal Investeringsfonds (RIF) blijft voor alle gemeenten in 2022 gelijk, ter illustratie wordt verwezen naar onderstaande tabel: Bijdrage RIF Oegstgeest

Bijdrage 2021 €400.880

Bijdrage 2022 €400.880

Het Regionaal Investeringsfonds (RIF) loopt tot en met 2024. Het fonds is een belangrijke motor voor cofinanciering van specifieke regionale projecten om de bereikbaarheid en leefbaarheid van de regio te verbeteren. De bedragen voor de projecten en programma’s zijn grotendeels gereserveerd (AB-besluit 29 juni 2011). Indien de gereserveerde middelen niet worden besteed aan projecten zoals vastgesteld door het AB, moet het AB besluiten over een alternatieve besteding van de middelen of terugstorting aan de gemeenten. Voor het Regionaal Groenprogramma is Holland Rijnland ook verantwoordelijk voor de programmering. In het AB van 16 december 2020 is besloten om de cofinanciering van de uiteindelijk gerealiseerde projectkosten te verhogen van 25% naar 40% daar waar geen provinciale financiering mogelijk is. Per 1 januari 2021 is van de beschikbaar gestelde €20mln voor het Groenprogramma een bedrag van €7,5mln uitgegeven en verantwoord. Op een bedrag van €7,7mln rusten verplichtingen op basis van vastgestelde uitvoeringsovereenkomsten en principebrieven. Derhalve is er nog bedrag van circa €4,8mln beschikbaar. In 2019 is besloten om het Groenprogramma te verlengen tot en met 2025. In nieuwe uitvoeringsovereenkomsten krijgen icoonprojecten prioriteit zoals besloten is in het AB op 16 december 2020.

Naast financiering uit het Groenprogramma willen de samenwerkende gemeenten voor bovenstaande ambities gelden mobiliseren vanuit Provincie Zuid-Holland en andere partijen zodat er een multiplier bereikt wordt. Algemene reserve De staat van de reserves was in 2021 €683.894, waarvan €232.471 voor de algemene reserve waarover Holland Rijnland vrij mag beschikken. In 2022 bedraagt de algemene reserve €200.000. Daarnaast zijn er enkele bestemmingsreserves. Aan de reeds bestaande fondsen is in de concept begroting 2022 het Transformatiefonds Jeugd toegevoegd. Voor dit fonds is een bedrag van €868.416 opgenomen. In totaal bedraagt de staat van reserves €1.596.997 in 2022. BTW-compensatiefonds Een gemeenschappelijke regeling in de vorm zoals die van Holland Rijnland wordt niet in de BTWheffing betrokken. Evenals in voorgaande jaren zijn alle geraamde lasten in de begroting dus inclusief BTW. Holland Rijnland geeft per gemeente aan welke voorbelasting compensabel is en kan worden doorgeschoven naar deze gemeente. Voor Oegstgeest komt het totale BTW-bedrag neer op €34.890, waarvan €10.675 betrekking heeft op de TWO.

duurzaamheid

Holland Rijnland levert een directie bijdrage aan het thema duurzaamheid door haar inzet op onder andere de regionale energiestrategie. De aandacht voor dit thema is ook voor 2022 goed herkenbaar in de prioriteitenstelling van deze begroting.

participatie

Alhoewel de begroting niet direct ingaat op participatiethema’s doordat hier geen concrete taken liggen voor de gemeenschappelijke regeling, is onze ervaring dat er in de regionale projecten wel ruimte is ingebakken voor burgerparticipatie. Denk bijvoorbeeld aan het participatietraject dat bij de RES 1.0 is gelopen.

communicatie of vervolg

Het dagelijks bestuur van Holland Rijnland wordt na besluitvorming in de gemeenteraad schriftelijk geïnformeerd door de griffie over de zienswijze ten behoeve van de behandeling van de begroting van 2022. Het DB zal deze zienswijze – met de zienswijzen van andere gemeenteraden – vervolgens behandelen en meenemen in een nota van beantwoording. De binnengekomen zienswijzen zullen voor de vergadering aan de leden van het algemeen bestuur worden nagezonden. Het algemeen bestuur zal in de vergadering van 30 juni 2021 een besluit nemen over de vaststelling van de begroting 2022.

publiekssamenvatting

De gemeente Oegstgeest neemt deel aan de Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland: een samenwerkingsverband van en voor dertien gemeenten op het gebied van wonen, ruimte, zorg en economie. De gemeenschappelijke regeling heeft een ontwerpbegroting voor 2022 opgesteld. Deze is aan de deelnemende gemeenten voorgelegd, zodat die hun zienswijze kenbaar kunnen maken. De gemeente Oegstgeest ziet geen belemmeringen ten aanzien van het vaststellen van de ontwerpbegroting door het algemeen bestuur op 30 juni 2021.

bijlage(n)

1.

Ontwerpbegroting 2022 t.b.v. AB Holland Rijnland d.d. 30 juni 2021

*Z02566527D4*

raadsbesluit onderwerp zaaknummer portefeuillehouder team opgesteld door datum voorstel datum besluit

Zienswijze begroting Holland Rijnland 2022 Z/21/143984/282124 M. Huizing Bestuur, Strategie & Bedrijfsvoering M.J.P. Tönnissen 4 mei 2021 3 juni 2021

De gemeenteraad van Oegstgeest; gelezen

het voorstel van burgemeester en wethouders van 4 mei 2021;

gelet op

Artikel 35, derde lid, van de Wet Gemeenschappelijke regelingen en artikel 29, vierde lid van de Gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland;

besluit

De volgende zienswijze ten aanzien van de conceptbegroting voor 2022 van de gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland naar voren te brengen: De gemeenteraad van Oegstgeest ziet geen belemmering(en) ten aanzien van het vaststellen van de conceptbegroting voor 2022 van Holland Rijnland door het Algemeen Bestuur op 30 juni 2021. Wel willen wij nogmaals de aandacht vestigen op de in het vierde kwartaal van 2020 verstuurde brief door de werkgroep financiële kaderstelling gemeenschappelijke regelingen. De gemeentefinanciën staan steeds verder onder druk en voor de komende jaren overheerst onzekerheid en dreigen tekorten. Hierbij willen we ons expliciet tot u als gemeenschappelijke regeling richten en te onderzoeken hoe in uw begroting en meerjarenraming alsnog structurele besparingen gevonden kunnen worden. Daarbij wordt met name gedacht aan besparingen in het slimmer en efficiënter werken, zuiniger te zijn en overheadkosten te beperken. Daarnaast zijn voorstellen om taken te verminderen ook mogelijk.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van Oegstgeest op 3 juni 2021. de griffier

de voorzitter

Fred Kromhout

Emile Jaensch