RV d.d. 31 augustus 2021 Besluitvorming governance regionale jeugdhulp Z-21-146782 Oegstgeest

*Z0271C73DC 4*

raadsvoorstel onderwerp

Besluitvorming governance regionale jeugdhulp Z/21/146782/287508 portefeuillehouder J. Nieuwenhuis team Maatschappij zaaknummer

opgesteld door

Kamerling 31 augustus 2021 datum raad 28 oktober 2021

datum voorstel

B&W stelt de raad voor het volgende te besluiten: voorstel

1. Het college toestemming te verlenen om over te gaan tot de oprichting van de Gemeenschappelijke regeling Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland op grond van Wgr art. 1 lid 2.

Burgemeester en wethouders van Oegstgeest

de secretaris Jeffrey Versluis

de burgemeester Emile Jaensch

toelichting voorstel inleiding

Gemeenten zijn wettelijk verplicht om passende jeugdhulp in te kopen voor haar jeugdige inwoners en hun ouders. In de regio Holland Rijnland zijn bij de uitvoering van de Jeugdhulp drie sub-regio’s betrokken. Deze drie subregio’s kiezen er voor om samen verantwoordelijk te zijn voor een evenwichtig zorglandschap in de gehele regio. Dat is ook een belangrijke reden om gezamenlijk de governance van de uitvoering te willen verbeteren. De huidige overeenkomst van de gemeenten en de gemeenschappelijke regeling Holland Rijnland voor de uitvoering van deze taak loopt eind 2021 af. De gemeenten van de regio hebben de ambitie om meer te sturen op de transformatie van jeugdhulp. Deze ambitie is versterkt door de financiële druk van uitgaven aan jeugdhulp op de begrotingen. Het is de wens van de regio om de samenwerking van een nieuwe governance te voorzien die bijdraagt aan een effectieve uitvoering(sorganisatie) voor de jeugdigen en gezinnen in de regio. Hiervoor is de afgelopen maanden door adviesbureau KokxDeVoogd breed onderzocht hoe de nieuwe governance er uit kan zien. Het advies luidt: de nieuwe governance jeugdhulp krijgt vorm door oprichting van de nieuwe Gemeenschappelijke regeling Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland (‘bedrijfsvoeringsorganisatie’). Deze nieuwe governance kent twee onderdelen: de inrichting en de werking.

Dit is verwoord in de concept GR-tekst en het concept samenwerkingshandvest1. In 2021 is gestart met de doorontwikkeling van de bedrijfsvoering voor jeugdhulp uitgevoerd door TWO. In de nieuwe governance komt voortzetten van deze doorontwikkeling tot uiting in een aanvullende investering in monitoring en data-analyse. Dit komt tegemoet aan de wens van de afzonderlijke gemeenten om de bedrijfsvoering van de uitvoeringsorganisatie blijvend te versterken. Dit wordt niet alleen gerechtvaardigd door het maatschappelijke belang van een stevig inkoop- en contractmanagement dat bijdraagt aan de gewenste inhoudelijke transformatie. Ook de omvang van het gezamenlijke bedrag (ruim 80 miljoen euro op jaarbasis) rechtvaardigt een investering in professionele uitvoering. De richting uit het advies zoals hierboven omschreven is besproken in het PHO Jeugd van 7 juli jl. en met een positief advies voorgelegd aan de individuele colleges van de gemeenten in Holland Rijnland. Het Oegstgeester college heeft op 31 augustus jl. ingestemd met de definitieve tekst van de GR, het samenwerkingshandvest en de financiële consequenties. Aan u als raad wordt nu op basis van de Wgr (art. 1) toestemming gevraagd voor deze samenwerking in de vorm van een bedrijfsvoeringsorganisatie. De toestemming door de raden kan onthouden worden wegens strijd met het recht of het algemeen belang (Wgr art. 1 lid 2).

beoogd effect

De oprichting van de Gemeenschappelijke regeling Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland in combinatie met samenwerkingsafspraken tussen gemeenten in de vorm van een Samenwerkingshandvest is nodig om gezamenlijk inkoop en contractmanagement voor jeugdhulp vorm te geven. Hiermee wordt bijgedragen aan versteviging van opdrachtgeverschapsrol gemeenten en een heldere verantwoordelijkheidsverdeling en daarmee aan sturing op de transformatieopgave voor jeugdhulp.

1 De concept GR-tekst en het concept Samenwerkingshandvest worden definitief na vaststelling in de afzonderlijke

colleges. Waarna de aan de afzonderlijke gemeenteraden om toestemming gevraagd wordt voor het aangaan van de gemeenschappelijke regeling.

2

argumenten

1.1 Oprichting van deze nieuwe GR sluit goed aan bij de wet. De oprichting van deze nieuwe GR sluit beter aan bij nieuwe wetgeving dan de huidige situatie. Landelijke wet- en regelgeving verandert met de komst van de Norm voor Opdrachtgeverschap en het wetsvoorstel 'Verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen' waardoor regionale samenwerking binnen een wettelijk kader verplicht wordt voor in ieder geval de jeugdhulp in het gedwongen kader. Dat vraagt om vernieuwing van de huidige governance. Het voorliggende voorstel sluit aan bij zowel de wettelijke verplichtingen als de geest van deze nieuwe wetgeving en de Norm voor Opdrachtgeverschap. 1.2 Oprichting van deze nieuwe GR is in het algemeen belang van de inwoners- en specifiek jeugdigen en hun ouders- van Oegstgeest en de brede Holland Rijnland regio. 1.2.1

De huidige DVO tussen gemeenten en Holland Rijnland voor de TWO loopt op 31 december 2021 af. De DVO loopt af en kan niet meer verlengd worden (de overeenkomst biedt hier geen mogelijkheden meer toe). Omdat de toegevoegde waarde van gezamenlijke uitvoering van de jeugdhulp taken op verschillende niveaus (in de praktijk, ambtelijk, bestuurlijk en landelijk) erkend wordt is gezocht naar een nieuwe vormgeving van deze samenwerking. Er is behoefte om de tijdelijke situatie in de vorm van TWO structureel vorm te geven en daarbij verbeteringen aan te brengen die aansluiten bij de toekomstige opgave.

1.2.2

De huidige governance (op papier) sluit niet meer aan bij de (sub-)regionale werkelijkheid en wensen. De verdeling tussen PHO en DB Holland Rijnland zoals die nu is, wordt niet meer als passend ervaren. Directere betrokkenheid van- en verantwoordelijkheid nemen door de portefeuillehouders vraagt om een andere governance. In de nieuwe governance is het PHO Jeugd verantwoordelijk voor beleidsontwikkeling en vormen diezelfde leden van het PHO het bestuur van de serviceorganisatie in het kader van de Wgr. Daarmee komen beleid en uitvoering samen in het bestuurlijk opdrachtgeverschap van de portefeuillehouders Jeugd.

1.2.3 Het oprichten van deze vorm van GR is voor de beoogde taken een passende keuze. De lichte uitvoeringsvariant, namelijk een bedrijfsvoerings GR in de vorm van een collegeregeling, past bij het beoogde uitvoerende karakter van de serviceorganisatie. Doordat het bestuur van de GR gevormd wordt door de portefeuillehouders jeugd sluit deze vorm ook goed aan bij de ambities van de regio om meer te sturen op de uitvoering van jeugdhulp. 1.2.4

Samenwerking tussen beleid en uitvoering, opdrachtgever en opdrachtnemer kan versterkt worden door verheldering van rollen en verantwoordelijkheden. Uiteraard kent de GR een verantwoordelijkheidsverdeling. Deze vullen we aan met specifieke samenwerkingsafspraken. Dit samenwerkingshandvest, maar ook het feit dat de nieuwe governance beter aansluit op de praktijk, draagt bij aan de verheldering van deze rollen.

kanttekeningen

1.2.1 Overgang van organisatie kan leiden tot discontinuïteit in dienstverlening Elke verandering van organisatie bergt het risico in zich van discontinuïteit van de dienstverlening. Dit kan bijvoorbeeld ontstaan als de benodigde formatie niet is bezet per 1 januari a.s. Doordat er sprake is van overgang van onderneming en daarmee behoud van werk en bijbehorende arbeidsvoorwaarden voor de huidige medewerkers van TWO verwachten we een beperkt aantal vacatures naast de vacatures voor de nieuwe functies. Om het risico van discontinuïteit te verkleinen wordt ervoor gekozen om de uitvoering van ondersteunende en facilitaire zaken door SP71 te continueren op de wijze zoals dat nu ook voor de regio Holland Rijnland gebeurt. Ofwel we veranderen alleen dat wat nodig is en continueren wat kan.

1.2.2 Er kunnen zich onvoorziene zaken en risico’s voordoen De opdracht is onder hoge tijdsdruk uitgevoerd. Zo vraagt een aantal zaken nog nadere uitwerking, bv. is het budget voor de secretaris- en beleidsondersteuning toereikend. Maar ook de borging van de archieffunctie van Holland Rijnland naar gemeenten en nadere afspraken over de verwerking van persoonsgegevens. Deze zaken kunnen financiële consequenties met zich meebrengen. Het voorstel is om hier uiterlijk in oktober als de kwartiermaker is aangetreden over te rapporteren en waar nodig een voorstel te doen aan het PHO. 1.2.3 Inhoudelijke complexiteit blijft bestaan. De ervaren complexiteit van de huidige governance voor de Jeugd verdwijnt niet volledig met het voorstel voor de nieuwe governance. De redenen hiervoor zijn gelegen in de inhoudelijke complexiteit van jeugdhulp, de wettelijke verplichting om taken (deels) gezamenlijk regionaal2 uit te voeren en de wens om de verantwoordelijkheden van de portefeuillehouders Jeugdhulp voor de gehele governance beter tot uitdrukking te laten komen in de bestuurlijke governance. In de toekomst blijft bestuurlijke en ambtelijke afstemming daarom benodigd. financiën

De huidige bijdrage van gemeenten voor de uitvoering TWO (inclusief overhead) en een deel van de Strategische Eenheid loopt via de bijdrage aan de regio Holland Rijnland. Deze bijdrage wordt vanaf 1 januari 2022 in mindering gebracht op het budget van Holland Rijnland en ingezet voor de nieuwe governance. Daarnaast volgt uit het bedrijfsplan voor de Gemeenschappelijke regeling Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland een structurele extra bijdrage van per saldo € 290.000,voor de nieuwe governance boven op de reeds beschikbare bijdrage. Hiermee wordt gezamenlijk geïnvesteerd in versterking van de bedrijfsvoering door middel van extra formatie. Daarnaast vraagt de implementatie van de nieuwe governance en de doorontwikkeling voor 2021 een incidenteel bedrag van € 130.000,- (kwartiermaken en inrichten) in 2021 en €100.000,- in 2022 en een PM bedrag voor 2021 en 2022 voor de doorontwikkeling die is ingezet bij de huidige TWO. Voor Oegstgeest betekent de structurele extra lasten van €290.000 op basis van de gehanteerde verdeelsleutel structurele extra lasten van €15.486,-. De incidentele lasten in 2021 en 2022 zorgen voor een lastenverzwaring van €6.942,- in 2021 en €5.340,- in 2022. De bekende financiële consequenties zijn aangemeld voor de najaarsnota en worden meegenomen in de meerjarenbegroting.

duurzaamheid

participatie

Nvt

Positief advies ondernemingsraad Holland Rijnland De directeur van de regio Holland Rijnland heeft aan de ondernemingsraad advies gevraagd. Er is door de ondernemingsraad positief geadviseerd over de voorgenomen wijzigingen in de governance.

2

Het betreft hier de taken in het kader van de gedwongen jeugdhulp die in regionale samenwerking uitgevoerd worden. Binnen de regio Holland Rijnland zijn twee subregio’s die ook de gespecialiseerde jeugdhulp in gezamenlijk inkopen, contracteren en uitvoeren (Leidse Regio en Duin- en Bollenstreek).

communicatie of vervolg

De inrichting van de nieuwe governance moet per 1 januari 2022 afgerond zijn. Dat betekent dat de implementatie na besluitvorming snel zal starten. Ook zullen andere stakeholders worden geïnformeerd over de wijzigingen in de governance. Dit betekent dat de gecontracteerde aanbieders worden geïnformeerd, en ook de VNG en het ministerie van VWS. Dat laatste past bij de wens van Holland Rijnland om landelijke en bovenregionale stakeholders betrokken te houden bij de ontwikkelingen in de regio. Evaluatie De Gemeenschappelijke regeling wordt na 2 jaar geëvalueerd (art 19 GR Serviceorganisatie Zorg). Dat geldt ook voor de afspraken zoals deze in het Samenwerkingshandvest zijn vastgelegd.

publiekssamenvatting

Gemeenten zijn wettelijk verplicht om passende jeugdhulp in te kopen voor haar jeugdige inwoners en hun ouders. In de regio Holland Rijnland zijn bij de uitvoering van de Jeugdhulp drie sub-regio’s betrokken. Deze drie subregio’s kiezen er voor om samen verantwoordelijk te zijn voor een evenwichtig zorglandschap in de gehele regio. Dat is ook een belangrijke reden om gezamenlijk de governance van de uitvoering te willen verbeteren. In de afgelopen maanden is onderzoek gedaan naar de beste vorm voor deze nieuwe governance. Het college heeft ingestemd met het oprichten van de nieuwe Gemeenschappelijke regeling Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland om hier uitvoering aan te geven. Hiertoe heeft het college de gemeenteraad gevraagd toestemming te verlenen op basis van de Wgr (art. 1).

bijlage(n)

1. Tekst Gemeenschappelijke Regeling Serviceorganisatie Zorg Holland Rijnland (d.d. 6 augustus 2021) 2. Tekst Samenwerkingshandvest Governance Jeugdhulp Holland Rijnland (d.d. 6 augustus 2021) 3. Eindadvies Governance Jeugdzorg regio Holland Rijnland van KokxDeVoogd (d.d. 7 juli 2021). 4. Bedrijfsplan Serviceorganisatie Jeugdhulp Holland Rijnland (d.d. 1 augustus 2021)

onderwerp zaaknummer portefeuillehouder team opgesteld door datum voorstel datum besluit

Besluitvorming gr governance regionale jeugdhulp Z/21/146782/287508 J. Nieuwenhuis Bestuur, strategie en bedrijfsvoering Kamerling 17 augustus 2021 21 oktober 2021

*Z0271C73DC4 *

raadsbesluit

De gemeenteraad van Oegstgeest; gelezen

het voorstel van burgemeester en wethouders van 17 augustus 2021;

gelet op

De raadsmededeling "Proces governance regionale jeugdhulp” uit juli 2021; De aflopende DVO met de Tijdelijke Werk Organisatie (TWO) en daarmee de uitvoeringsorganisatie jeugdhulp; De Norm voor Opdrachtggeverschap; Het wetsvoorstel 'Verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen'.

besluit

Het college toestemming te verlenen om over te gaan tot de oprichting van een Gemeenschappelijke Regeling Zorg op grond van Wgr art. 1 lid 2.

Aldus besloten in de openbare vergadering van de raad van Oegstgeest op 21 oktober 2021. de griffier

de voorzitter

Fred Kromhout

Emile Jaensch